RŁO-40/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Aleja Pi ł sudskiego 8 90-051 Ł ód ź , P - 73 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O-61-13/07/AK Ł ód ź , dnia 25 lipca 2007 r. DECYZJA Nr R Ł O 40/2007 Na podstawie art. 26 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r., Nr 18, poz. 172, zm. Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 68) w zwi ą zku z art. 136 cytowanej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Markowi Mrukowi, zam (tajemnica przedsi ę biorcy) , prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „T-MONT” Zak ł ad Us ł ugowo Handlowy w Radomiu - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie Marka Mruka, polegaj ą ce na stosowaniu, w obrocie z udzia ł em konsumentów, we wzorcu umowy pn. „Regulamin ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez T-MONT” postanowienia o nast ę puj ą cej tre ś ci: - „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki Operatora wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy na innego uprawnionego operatora us ł ug telekomunikacyjnych o ile ten nowy operator zobowi ąż e si ę przej ąć wszystkie obowi ą zki Operatora i respektowa ć wszystkie prawa Abonenta wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy”, które jest to ż same z postanowieniem umowy wpisanym do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.) i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania . Uzasadnienie Na prze ł omie 2006 r. i 2007 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezes Urz ę du”) przeprowadzi ł badanie lokalnych rynków dostarczania konsumentom programów telewizyjnych w pakietach programowych w postaci sygna ł u audio- wizualnego rozprowadzanego drog ą sieci kablowej na terenie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Ł odzi. W toku badania Prezes Urz ę du ustali ł , ż e Marek Mruk prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „T-MONT” Zak ł ad Us ł ugowo Handlowy stosuje w „Regulaminie ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez T-MONT” w pkt 5.15 postanowienie o tre ś ci: „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki Operatora wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy na innego uprawnionego operatora us ł ug telekomunikacyjnych o ile ten nowy operator zobowi ąż e si ę przej ąć wszystkie obowi ą zki Operatora i respektowa ć wszystkie prawa Abonenta wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy”. W wyniku analizy ww. zapisów ustalono, ż e postanowienie w „Regulaminie ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez T-MONT” o tre ś ci: „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki Operatora wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy na innego uprawnionego operatora us ł ug telekomunikacyjnych o ile ten nowy operator zobowi ąż e si ę przej ąć wszystkie obowi ą zki Operatora i respektowa ć wszystkie prawa Abonenta wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy” ma zbli ż on ą tre ść i wywo ł uje takie same skutki prawne jak postanowienie o tre ś ci: „Abonent zezwala Operatorowi na przelanie wszelkich praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z niniejszej umowy na dowolny podmiot trzeci, bez dodatkowej zgody Abonenta”, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.) (zwany dalej: „Rejestr”) pod pozycj ą 402, w dniu 5 maja 2005 r. na podstawie wyroku Sadu Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 stycznia 2005 r., sygnatura akt XVII AmC 2/04. W dniu 15 maja 2007 r. Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du Postanowieniem Nr 1/61- 13/07 post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Marka Mruka praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na stosowaniu we wzorcu umowy pn. „Regulamin ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez T-MONT” postanowienia o nast ę puj ą cej tre ś ci: - „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki Operatora wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy na innego uprawnionego operatora us ł ug telekomunikacyjnych o ile ten nowy operator zobowi ąż e si ę przej ąć wszystkie obowi ą zki Operatora i respektowa ć wszystkie prawa Abonenta wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy ” które jest to ż same z postanowieniem umowy wpisanym do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.), co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1 cytowanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du zawiadomi ł Marka Mruka o wszcz ę ciu post ę powania w dniu 15 maja 2007 r. (dowód: karta nr 3). Postanowieniem nr 2/61-13/07 z dnia 15 maja 2007 r. Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet dowodów w prowadzonym post ę powaniu dokumenty zebrane w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym t. j. pismo Marka Mruka z dnia 12 lutego 2007 r., „Za ś wiadczenie o zmianie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej” z dnia 16 pa ź dziernika 2006 r., „Umow ę Abonenck ą Nr…”, „Regulamin ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez T-MONT”, pismo Marka Mruka z dnia 19 marca 2007 r. wraz z „Za ś wiadczeniem o wpisie do rejestru przedsi ę biorców telekomunikacyjnych” ( dowód: - karty nr 4-16 ), o czym zawiadomi ł Marka Mruka w dniu 15 maja 2007 r. ( dowód : karta nr 17 ). 2 W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania Marek Mruk w dniu 15 czerwca 2007 r. poinformowa ł , ż e kwestionowany przez Delegatur ę w Ł odzi zapis zosta ł ju ż zaakceptowany przez Delegatur ę w Lublinie, oraz ż e dokonanie rozbie ż nych ocen i wniosków tego samego zapisu ww. Regulaminu przez ró ż ne delegatury mo ż e prowadzi ć do podwa ż enia zaufania do organów pa ń stwowych. Ponadto podniós ł , ż e w ś wietle obowi ą zuj ą cego prawa kwestionowany zapis nie stanowi praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Bez kwestionowanego zapisu zbycie sieci by ł oby praktycznie niemo ż liwe, a przynajmniej wymaga ł oby ogromnych nak ł adów organizacyjnych i kosztowych, co w konsekwencji musia ł oby dzia ł a ć na niekorzy ść abonentów, przez zwi ę kszenie cen us ł ug. W zwi ą zku z powy ż szym zawnioskowa ł o odst ą pienie Prezesa Urz ę du o ww. zarzutu ( dowód: karta nr 22-23 ). Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Marek Mruk jest osob ą fizyczn ą wpisan ą do Ewidencji Dzia ł alno ś ci Gospodarczej, prowadzonej przez Prezydenta Miasta Radomia, który prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1807, ze zm. – zwana dalej: „ustawa o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej) oraz ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r., Nr 171, poz. 1800, ze zm. – zwana dalej: „Prawo telekomunikacyjne”). Marek Mruk prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „”T-MONT” Zak ł ad Us ł ugowo Handlowy w Radomiu. Przedmiotem dzia ł alno ś ci jest us ł uga dostarczania programów telewizyjnych w pakietach programowych w postaci sygna ł u audio - wizualnego rozprowadzanego drog ą sieci kablowej, mi ę dzy innymi do mieszka ń ców Suchedniowa. Jest to us ł uga telekomunikacyjna w rozumieniu art. 2 pkt 48 Prawa telekomunikacyjnego. Us ł uga ta jest dost ę pna dla ogó ł u u ż ytkowników (w tym konsumentów), tym samym nale ż y przyj ąć , ż e us ł uga ta ma charakter publiczny w rozumieniu art. 2 pkt 31 Prawa telekomunikacyjnego. W swojej dzia ł alno ś ci Marek Mruk stosuje przy zawieraniu umów na ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych wzorzec umowy pn. ,,Umowa Abonencka Nr…” której integraln ą cze ść stanowi „Regulamin ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez T-MONT” ( dowód: karty nr 7-10) . Dokumenty te stanowi ą wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c. Marek Mruk okre ś li ł w nich jednostronnie warunki ś wiadczenia us ł ugi telekomunikacyjnej. Wzorce te s ą przygotowane z góry, przed zawarciem umowy i zawieraj ą gotowe postanowienia, na których tre ść konsument nie ma wp ł ywu. We wskazanym powy ż ej wzorcu umowy „Regulamin ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez T-MONT” Marek Mruk ustali ł jednostronnie nast ę puj ą ce postanowienie: - „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki Operatora wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy na innego uprawnionego operatora us ł ug telekomunikacyjnych o ile ten nowy operator zobowi ąż e si ę przej ąć wszystkie obowi ą zki Operatora i respektowa ć wszystkie prawa Abonenta wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy”. Ponadto ustalono, ż e S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: ,,S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów”) w wyroku z dnia 19 stycznia 2005 r. (sygnatura akt XVII AmC 2/04) uzna ł za niedozwolone postanowienie umowy o tre ś ci: „Abonent zezwala Operatorowi na przelanie wszelkich praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z niniejszej umowy na dowolny podmiot trzeci, bez dodatkowej zgody 3 Abonenta”. Postanowienie to zosta ł o wpisane do Rejestru pod pozycj ą 402 w dniu 5 maja 2005 r. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania Marek Mruk poinformowa ł , ż e kwestionowany zapis przez Delegatur ę w Ł odzi zosta ł ju ż zaakceptowany przez Delegatur ę w Lublinie, oraz ż e w ś wietle obowi ą zuj ą cego prawa nie stanowi on praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym zawnioskowa ł o odst ą pienie Prezesa Urz ę du od ww. zarzutu ( dowód: karta nr 22-23 ). Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2007 r., Nr 50, poz. 331 - zwana dalej: „ustawa o okik”) przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Natomiast ust. 3 ww. artyku ł u stanowi, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Przepis art. 24 ust. 2 ustawy o okik zawiera otwarty katalog dzia ł a ń stanowi ą cych praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Ustawodawca wskazuje w punkcie 1 tego przepisu, ż e praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do Rejestru. Stwierdzenie praktyki okre ś lonej w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o okik wymaga wykazania, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie trzy przes ł anki: 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, polegaj ą cej na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do Rejestru, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) Marek Mruk jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. Zgodnie z tym przepisem pod poj ę ciem przedsi ę biorcy – rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie b ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Ponadto zgodnie z art. 15 tej ustawy Marek Mruk, jako przedsi ę biorca telekomunikacyjny w rozumieniu art. 2 pkt 27 Prawa telekomunikacyjnego, powinien by ć wpisany do rejestru dzia ł alno ś ci regulowanej, to jest do rejestru przedsi ę biorców telekomunikacyjnych. Marek Mruk posiada zdolno ś ci prawn ą i zdolno ś ci do czynno ś ci prawnych i jest zaewidencjonowany w Ewidencji Dzia ł alno ś ci Gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Radomia po numerem 009677 oraz jest wpisany do rejestru przedsi ę biorców telekomunikacyjnych pod numerem 128 ( dowód: karta nr 15) . Tym samym Marek Mruk jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. W zwi ą zku z tym pierwsza przes ł anka art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. Ad 2) 4 Bezprawno ść jest to sprzeczno ść zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi wi ę c o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Poj ę cie porz ą dek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikaj ą ce z normy prawnej, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm moralnych i obyczajowych okre ś lanych jako zasady wspó łż ycia spo ł ecznego. Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody, czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Przy ocenie bezprawno ś ci rozwa ż enia wymaga kwestia, czy czyn by ł zgodny, czy te ż niezgodny z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego tj. normami prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego a tak ż e z nakazami i zakazami wynikaj ą cymi z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego. Jak zosta ł o wykazane powy ż ej, przepis art. 24 ust. 2 ustawy o okik zawiera przyk ł adowy katalog praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do ww. przepisu, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do Rejestru. Na mocy art. 479 45 k.p.c. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest obowi ą zany przesy ł a ć Prezesowi Urz ę du odpis ka ż dego prawomocnego wyroku uwzgl ę dniaj ą cego powództwo o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone. Na podstawie takich wyroków, Prezes Urz ę du jest zobowi ą zany do prowadzenia rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, stosownie do art. 479 45 § 2 k.p.c. Przepis art. 479 45 § 3 k.p.c. ustanawia zasad ę jawno ś ci Rejestru. Jawno ść Rejestru oznacza, ż e jest on dost ę pny dla ka ż dego zainteresowanego, czyli ka ż dy ma do niego prawo wgl ą du. Skutkiem formalnej jawno ś ci Rejestru jest niemo ż no ść zas ł aniania si ę nieznajomo ś ci ą dokonanych w nim wpisów. W Rejestrze tym przytacza si ę tre ść postanowie ń wzorców umowy uznanych przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. Wpisanie postanowienia do Rejestru, oznacza, ż e od tej chwili postanowienia te s ą zakazane we wszystkich wzorcach umów. Zakaz stosowania postanowie ń wpisanych do Rejestru dotyczy nie tylko tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu zapad ł wyrok w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, lecz równie ż innych przedsi ę biorców z danej bran ż y. Za takim uj ę ciem przemawia podstawowy cel post ę powania w sprawach o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, jakim jest usuni ę cie z obrotu postanowie ń , które S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł za niedozwolone. Chodzi bowiem o to, by konsumenci nie byli nara ż eni na te postanowienia w przysz ł o ś ci w umowach zawieranych z innymi przedsi ę biorcami. Ponadto, zdaniem Prezesa Urz ę du, zakaz stosowania niedozwolonych postanowie ń wpisanych do ww. Rejestru dotyczy tak ż e postanowie ń podobnych. Przedsi ę biorcy stosuj ą bowiem postanowienia, których istota jest taka sama, lecz konstrukcja gramatyczna, szyk wyrazów w zdaniu s ą ró ż ne. W zwi ą zku z tym, zakazane jest te ż stosowanie postanowienia, którego zakres jest to ż samy z zakresem postanowienia wpisanego do Rejestru. Nie jest konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść tych postanowie ń . Stanowisko Prezesa Urz ę du znajduje uzasadnienie w orzecznictwie. S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (Sygn. akt III SZP 3/06) wskaza ł , i ż stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. S ą d Najwy ż szy uzna ł równie ż , i ż je ż eli S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna okre ś lon ą klauzul ę za niedozwolon ą w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ona wpisana do Rejestru, praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. 5 U. 2005 r., Nr 244, poz. 2080, ze zm.: Dz. U. z 2006 r. Nr 157, poz.1119; Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1834 - obecnie art. 24 ust. 2 ustawy o okik) dopuszcza si ę ka ż dy z przedsi ę biorców, który wprowadza do stosowanych postanowie ń umowy zmiany o charakterze kosmetycznym, polegaj ą ce np. na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie u ż ytych wyrazów, je ż eli zmiany te nie prowadz ą do zmiany istoty postanowienia. W ocenie Prezesa Urz ę du stosowanie przez Marka Mruka we wzorcu umowy pn. „Regulamin ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez T-MONT” w pkt 5.15 postanowienia o tre ś ci: „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki Operatora wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy na innego uprawnionego operatora us ł ug telekomunikacyjnych o ile ten nowy operator zobowi ąż e si ę przej ąć wszystkie obowi ą zki Operatora i respektowa ć wszystkie prawa Abonenta wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy” jest to ż same zarówno co do celu jak i skutków, z postanowieniem wpisanym do Rejestru pod pozycj ą 402. Kwestionowane postanowienie o tre ś ci: „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki Operatora wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy na innego uprawnionego operatora us ł ug telekomunikacyjnych o ile ten nowy operator zobowi ąż e si ę przej ąć wszystkie obowi ą zki Operatora i respektowa ć wszystkie prawa Abonenta wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy” przewiduje, cesj ę umowy, to jest przelanie wszelkich praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z zawartej umowy przez Marka Mruka, z góry, na dowolnie wybrany podmiot trzeci. Zgod ę , któr ą konsument powinien wyrazi ć w momencie przejmowanie praw i obowi ą zków przez nowego przedsi ę biorc ę telekomunikacyjnego Marek Mruk zapewni ł ju ż sobie w momencie podpisywania umowy z konsumentem. To ż samym celom tj. pozbawieniu konsumenta prawa do wyra ż enia zgody na przelanie wszelkich praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z zawartej umowy na dowolnie wybrany podmiot trzeci ma s ł u ż y ć postanowienie wpisane do Rejestru pod pozycj ą 402 „Abonent zezwala Operatorowi na przelanie wszelkich praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z niniejszej umowy na dowolny podmiot trzeci, bez dodatkowej zgody Abonenta”. Porównanie kwestionowanego zapisu wzorca pn. „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki Operatora wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy na innego uprawnionego operatora us ł ug telekomunikacyjnych o ile ten nowy operator zobowi ąż e si ę przej ąć wszystkie obowi ą zki Operatora i respektowa ć wszystkie prawa Abonenta wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy” i postanowienia umieszczonego w Rejestrze pod pozycj ą 402 dowodzi, ż e ich tre ść jest podobna i w taki sam sposób kszta ł tuje prawa i obowi ą zki konsumenta, i ż mo ż na przyj ąć , i ż oceniane postanowienie umowy mie ś ci si ę w hipotezie zakazanego postanowienia umowy. Postanowienie wskazane w sentencji decyzji oraz postanowienie wpisane do Rejestru mog ą zosta ć uznane za to ż same co do celu i skutku. Ka ż de z tych postanowie ń pozbawia konsumenta prawa do wyra ż enie zgody na przelanie praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z zawartej umowy na dowolnie wybrany podmiot trzeci przez Marka Mruka. Konsekwencj ą stosowania przez Marka Mruka postanowienia wpisanego do Rejestru jest wprowadzenie do umowy o ś wiadczenie us ł ug dostarczania programów telewizyjnych w pakietach programowych w postaci sygna ł u audio - wizualnego rozprowadzanego drog ą sieci kablowej postanowienia bezwzgl ę dnie zakazanego. Stosownie bowiem do art. 479 42 § 1 k.p.c., S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekaj ą c o uznaniu postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, jednocze ś nie zakazuje ich wykorzystywania. S ą d Najwy ż szy w cytowanej powy ż ej uchwale zaakceptowa ł stanowisko, zgodnie z którym wpis 6 postanowienia wzorca umowy do Rejestru skutkuje tym, ż e zakazane jest pos ł ugiwanie si ę wpisan ą klauzul ą we wszystkich wzorcach umów, pod rygorem sankcji z art. 58 k.c. Tym samym, w ocenie Prezesa Urz ę du, stosowanie przez Marka Mruka w ww. „Regulaminie” postanowienia wskazanego w sentencji decyzji jest bezprawne. W zwi ą zku z powy ż szym, stwierdza si ę , ż e druga przes ł anka art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. Ad 3) Przepisy ustawy o okik nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 ustawy o okik stanowi jedynie, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Z ca łą pewno ś ci ą mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów, gdy dzia ł anie przedsi ę biorcy dotyczy, b ą d ź mo ż e dotyczy ć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zindywidualizowa ć . W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem praw nieograniczonej i nieokre ś lonej liczby konsumentów, którzy zapoznali si ę , b ą d ź mogli zapozna ć si ę z wzorcem umowy o ś wiadczenie us ł ug dostarczania programów telewizyjnych w pakietach programowych w postaci sygna ł u audio - wizualnego zawieraj ą cymi postanowienie, który zosta ł wpisany do Rejestru i zawarli, b ą d ź mogli zawrze ć umow ę na ś wiadczenie tych us ł ug z Markiem Mrukiem. Oferta ś wiadczenia us ł ug dostarczania programów telewizyjnych w pakietach programowych w postaci sygna ł u audio - wizualnego jest adresowana do z góry nieokre ś lonej liczby konsumentów. Z oferty tej skorzystali ju ż konsumenci decyduj ą c si ę na odbiór telewizji kablowej, ale z tych us ł ug w ka ż dej chwili mog ą skorzysta ć inni konsumenci mieszkaj ą cy na terenie Suchedniowa lub innych miast. Kr ą g osób, który zosta ł ju ż dotkni ę ty stosowan ą praktyk ą i który tak ą praktyk ą mo ż e zosta ć dotkni ę ty jest nieograniczony i niemo ż liwy z góry do okre ś lenia ani zidentyfikowania. Za takim uj ę ciem odbioru ww. us ł ugi ś wiadczy równie ż jej charakter. Zgodnie z Prawem telekomunikacyjnym us ł uga dostarczania programów telewizyjnych w pakietach programowych w postaci sygna ł u audio – wizualnego ma charakter publicznie dost ę pnej us ł ugi telekomunikacyjnej, to jest dost ę pnej do ogó ł u u ż ytkowników (art. 2 pkt 31 Prawa telekomunikacyjnego), w tym konsumentów. Poj ę cie u ż ytkownika jest niezwykle szerokie. U ż ytkownikiem jest bowiem nie tylko podmiot korzystaj ą cy z us ł ugi, lecz tak ż e podmiot żą daj ą cy ś wiadczenia tej us ł ugi. U ż ytkownikiem jest zatem ka ż dy podmiot, który na gruncie ww. ustawy mo ż e żą da ć ś wiadczenia us ł ugi. Ogó ł u ż ytkowników, czyli wszystkich podmiotów, które korzystaj ą z us ł ug lub mog ą żą da ć ś wiadczenia tych us ł ug, to najszersze mo ż liwe okre ś lenie potencjalnego zakresu us ł ugobiorców (porównaj: Prawo telekomunikacyjne. Komentarz. dr hab. Stanis ł aw Pi ą tek. Wydawnictwa C.H. BECK Warszawa 2005. s. 93). Stosowanie przez Marka Mruka zarzucanej praktyki wobec trudnej do zidentyfikowania liczby konsumentów, którzy mog ą wyst ą pi ć o ś wiadczenie ww. us ł ugi, wype ł nia przes ł ank ę naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Nie ma tutaj ż adnych w ą tpliwo ś ci, ż e bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny, lecz mog ą narusza ć uprawnienia nieograniczonego kr ę gu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej grupy faktycznych lub potencjalnych konsumentów (abonentów). W zwi ą zku z tym stwierdza si ę , ż e trzecia przes ł anka art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. 7 Marek Mruk w trakcie niniejszego post ę powania nie przedstawi ł dowodów potwierdzaj ą cych zaniechanie stosowania kwestionowanego przez Prezesa Urz ę du postanowienia o tre ś ci: „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki Operatora wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy na innego uprawnionego operatora us ł ug telekomunikacyjnych o ile ten nowy operator zobowi ąż e si ę przej ąć wszystkie obowi ą zki Operatora i respektowa ć wszystkie prawa Abonenta wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy” . Tym samym nie mo ż na stwierdzi ć , ż e dosz ł o do zaniechania stosowania zarzucanej praktyki. Jednocze ś nie w Marek Mruk wyst ą pi ł z wnioskiem o odst ą pienie przez Prezesa Urz ę du od ww. zarzutu. Wniosek swój umotywowa ł tym, ż e w ś wietle obowi ą zuj ą cego prawa ww. zapis nie stanowi naruszenia prawa, oraz ż e Prezes Urz ę du w decyzji RLU Nr 12/07 z dnia 11 .04. 2007 r. wydanej przeciwko Telewizji Kablowej T-Mont Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Radomiu, ul Hallera 5/3, zaakceptowa ł powy ż szy zapis poprzez stwierdzenie, ż e wprowadzenie zapisu o tre ś ci: „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki Operatora wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy na innego uprawnionego operatora us ł ug telekomunikacyjnych o ile ten nowy operator zobowi ąż e si ę przej ąć wszystkie obowi ą zki Operatora i respektowa ć wszystkie prawa Abonenta wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy” stanowi zaniechanie stosowania klauzuli umownej, to jest wyst ę puj ą cej w pierwotnej wersji wzorca umowy obowi ą zuj ą cego do dnia 9 lutego 2007 r. Ponadto doda ł , ż e zachowanie takie mo ż e podwa ż a ć zaufanie obywateli do organów pa ń stwowych. Prezes Urz ę du nie znalaz ł podstaw do odst ą pienia od ww. zarzutu. Jak wykazano powy ż ej zapis o tre ś ci: „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki Operatora wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy na innego uprawnionego operatora us ł ug telekomunikacyjnych o ile ten nowy operator zobowi ąż e si ę przej ąć wszystkie obowi ą zki Operatora i respektowa ć wszystkie prawa Abonenta wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy” jest to ż samy celom tj. pozbawieniu konsumenta prawa do wyra ż enia zgody na przelanie wszelkich praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z zawartej umowy na dowolnie wybrany podmiot trzeci, z postanowieniem wpisanym do Rejestru pod pozycj ą 402 o tre ś ci: „Abonent zezwala Operatorowi na przelanie wszelkich praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z niniejszej umowy na dowolny podmiot trzeci, bez dodatkowej zgody Abonenta”. Obydwa te zapisy w ś wietle art. 385 3 pkt 5 k.c. stanowi ą niedozwolone postanowienie umowy. Nie ma te ż znaczenia do uznania ww. postanowienia „Regulaminu ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez T-MONT” za niedozwolone postanowienie umowy, stwierdzenie przez Prezesa Urz ę du, ż e zapis w takim samym brzmieniu stanowi zaniechanie stosowania klauzuli umownej, w decyzji RLU Nr 12/07 z dnia 11 .04. 2007 r. wydanej przeciwko Telewizji Kablowej T-Mont Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Radomiu, ul Hallera 5/3. Zarówno decyzja wydana przeciwko Telewizji Kablowej T-Mont Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Radomiu jak i niniejsza decyzja stanowi ą indywidualny akt administracyjny wydany w konkretnej sprawie danego adresata. Ró ż ni ą si ę one mi ę dzy sob ą nie tylko adresatem ale równie ż stanem faktycznym. Ww. stwierdzenie wskazane w decyzji wydanej przeciwko Telewizji Kablowej T-Mont Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Radomiu, stanowi jedynie dowód zaniechania stosowania klauzuli umownej stosowanej we wzorcu umowy sprzed 10 lutego 2007 r. Przedmiotem powy ż szej decyzji nie by ł a ocena postanowienia „Operator mo ż e przenie ść prawa i obowi ą zki Operatora wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy na innego uprawnionego operatora us ł ug telekomunikacyjnych o ile ten nowy operator zobowi ąż e si ę przej ąć wszystkie obowi ą zki Operatora i respektowa ć wszystkie prawa Abonenta wynikaj ą ce z zawartej z Abonentem umowy” lecz postanowienia o tre ś ci: „ Strony wyra ż aj ą zgod ę na przej ę cie praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z zawartej umowy abonamentowej na spadkobierców Abonenta, jak równie ż nast ę pców prawnych i kontynuatorów dzia ł alno ś ci Operatora ”. Tym samym wymóg spójno ś ci pogl ą dów wyra ż onych w decyzjach organów administracji nie ma 8 zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym a zarazem zachowanie takie nie podwa ż a zaufania obywateli do organów pa ń stwowych. Jednocze ś nie wyra ź ny nakaz prawa, wynikaj ą cy z art. 385 3 pkt 5 k.c. i interes publiczny przemawiaj ą za uznaniem ww. postanowienia umowy za niedozwolone. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w sentencji. Zgodnie z art. 106 ust 1 pkt 4 ustawy o okik Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w swojej decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy o okik. W przedmiotowej sprawie bior ą c pod uwag ę , ż e zachowanie Marka Mruka nie by ł o dzia ł aniem umy ś lnym, ale wynika ł o po cz ęś ci z b łę dnej interpretacji tre ś ci decyzji RLU Nr 12/07 z dnia 11 .04. 2007 r. Prezesa Urz ę du, a naruszenie przepisów ustawy o okik mia ł o miejsce po raz pierwszy Prezes Urz ę du odst ą pi ł od na ł o ż enia kary. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Z-ca Dyrektora Delegatury w Ł odzi Barbara Roma ń czak - Graca Otrzymuje: Marek Mruk, zam. (tajemnica przedsi ę biorcy) Adres do korespondencji: Marek Mruk „T-MONT” Zak ł ad Us ł ugowo – Handlowy ul. Struga 54 26-600 Radom 9