RŁO-37/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Aleja Pi ł sudskiego 8 90-051 Ł ód ź , P - 73 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl Ł ód ź , dnia 24 listopada 2005 r. R Ł O 61-33/04/RA DECYZJA Nr R Ł O 37/2005 Na podstawie art. 100b ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804; zm.: Dz. U. z 2003 r. Nr 170, poz. 1652; Nr 93, poz. 891; Nr 96, poz. 959; Dz. U. z 2005 r., Nr 163, poz. 1362; Nr 184, poz. 1539) oraz stosownie do art. 28 ust 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18, poz. 172, zm.: Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 68 ), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania na wniosek Ogólnopolskiego Akademickiego Zwi ą zku Zawodowego w Warszawie w sprawie stosowania przez Uniwersytet Ł ódzki w Ł odzi praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na: − dyskryminacji konsumentów us ł ug u ż yteczno ś ci publicznej (us ł ug edukacyjnych) polegaj ą cej na tym, ż e z t ą kategori ą konsumentów uczelnia w ogóle nie zawiera umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych (studia zaoczne, wieczorowe, studia podyplomowe oraz kursy i studia specjalne), co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 353 § 1 i art. 353 1 KC w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (UOKIK), − braku dor ę czenia stronie konsumenckiej ogólnych warunków umowy, wzoru umowy lub regulaminu, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 385 KC w zw. z art. 23a ust. 1 UOKIK, − braku mo ż liwo ś ci dochodzenia praw przed s ą dem z uwagi na wy łą czenie zawierania umów oraz brak ogólnych warunków umów, wzoru umowy lub regulaminu, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 385 2 § 1, 387 § 2, 388 § 1, 394 § 1 KC w zw. z art. 23a UOKiK”. Uzasadnienie Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes Urz ę du) Delegatura w Ł odzi wp ł yn ął w dniu 22 lipca 2004 r. wniosek Ogólnopolskiego Akademickiego Zwi ą zku Zawodowego z siedzib ą w Warszawie (dalej: „Zwi ą zek” lub „Wnioskodawca”), który wyst ę puj ą c jako organizacja konsumencka wnosi ł o wszcz ę cie post ę powania przeciwko Uniwersytetowi Ł ódzkiemu w Ł odzi (dalej: „Uniwersytet Ł ódzki”) pod zarzutem stosowania praktyk godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów – studentów korzystaj ą cych z p ł atnych us ł ug edukacyjnych na studiach zaocznych, wieczorowych, podyplomowych oraz kursach i studiach specjalnych na wymienionej uczelni (dowód: k. 1). W uzasadnieniu wniosku Zwi ą zek podniós ł , ż e Uniwersytet Ł ódzki stosuje dyskryminacyjn ą praktyk ę w stosunku do konsumentów, którym uczelnia oferuje p ł atne us ł ugi edukacyjne w zakresie studiów zaocznych, studiów wieczorowych, studiów podyplomowych, studiów specjalnych (dalej: „studia p ł atne”). Odmienne traktowanie, zdaniem Wnioskodawcy, polega na tym, ż e Uniwersytet Ł ódzki „w ogóle nie zawiera z konsumentami umów, ani w formie ustnej, ani w formie pisemnej, a wr ę cz praktykuje wy łą czenie zawierania umów”. Stanowi to, w ocenie Zwi ą zku, nieuzasadnion ą i bezprawn ą dyskryminacj ę kilkutysi ę cznej kategorii konsumentów, wobec których „swobod ę umów uczelnia przekszta ł ci ł a w wy łą czenie swobody umów”. Kolejny zarzut Zwi ą zku dotyczy niedor ę czania stronie konsumenckiej ogólnych warunków umowy, czy regulaminu studiów p ł atnych przy jednoczesnym żą daniu ś wiadcze ń maj ą tkowych od konsumentów. Zdaniem Wnioskodawcy wy łą czenie formy zobowi ą za ń umownych przy ś wiadczeniu tego rodzaju p ł atnych us ł ug edukacyjnych wskazuje, i ż Uniwersytet Ł ódzki w ogóle takich warunków, wzoru umowy ani regulaminu nie okre ś li ł . Pomimo to Uniwersytet Ł ódzki żą da od konsumentów ś wiadcze ń (op ł at) za us ł ugi edukacyjne, ustalonych dowolnie i arbitralnie bez umownej podstawy zobowi ą zania, przyjmuj ą c, ż e żą dania jego s ą wi ążą ce dla konsumenta. Brak zawarcia umowy oraz brak ogólnych warunków umów, wzoru umowy lub regulaminu pozbawia konsumenta – studenta studiów p ł atnych mo ż liwo ś ci dochodzenia praw przed s ą dem. „Brak jest bowiem wzorca kontroli (art. 385 1 KC) i niemo ż liwe jest okre ś lenie granic wi ążą cych stron ę przy braku okre ś lenia tre ś ci umowy. Nie ma formalnie okre ś lonych ogólnych warunków umowy, nie ma wzoru umowy, ani nie dochodzi do zawarcia umowy – nie ma wi ę c mo ż liwo ś ci wyst ą pienia do s ą du o uznanie ich zastosowania za bezskuteczne (art. 385 2 § 1 KC)”. W rezultacie grupa tych konsumentów (studentów) pozbawiona jest mo ż liwo ś ci żą dania ,,s ą dowej ochrony przed wyzyskiem poprzez zg ł oszenie żą dania zmniejszenia ś wiadczenia albo uniewa ż nienia umowy (art. 388 § 1 KC) skoro wymagane jest w tym przepisie zawarcie umowy, a uczelnia do zawarcia umowy nie dopuszcza”. Zdaniem Wnioskodawcy „Zaniechania uczelni polegaj ą ce na niedopuszczeniu do zawarcia umowy, brak okre ś lenia warunków umowy, wzorca umowy lub regulaminu, stanowi ą dzia ł ania, które maj ą wykluczy ć kontrol ę s ą dow ą dzia ł alno ś ci uczelni w zakresie ś wiadczenia p ł atnych us ł ug kszta ł cenia na studiach zaocznych lub eksternistycznych, tj. pozbawienia prawa do s ą du i s ą dowej ochrony konsumenta”. Praktyka dyskryminacji studentów studiów p ł atnych zakwalifikowana zosta ł a przez Zwi ą zek jako naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji w zwi ą zku z art. 353 § 1 i art. 353 1 k.c. w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 powo ł ywanej ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej: „ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów), praktyka polegaj ą ca na braku dor ę czenia wzorców umownych jako naruszenie art. 385 k.c. w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, za ś brak mo ż liwo ś ci dochodzenia praw przed s ą dem jako naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji w zwi ą zku z art. 385 2 § 1, 387 § 2, 388 § 1 i 394 § 1 k.c. w zwi ą zku z art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dowód: k. 5 – 7). Poniewa ż art. 100a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów enumeratywnie okre ś la podmioty uprawnione do wyst ę powania z wnioskiem o wszcz ę cie post ę powania w sprawach praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du dokona ł analizy za łą czonego do wniosku statutu Zwi ą zku pod k ą tem jego uprawnie ń do wyst ę powania z wnioskiem jako organizacja konsumencka. Zbadano, czy w ś wietle 2 definicji „organizacji konsumenckiej”, zawartej w art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi ą cej, i ż „organizacj ą konsumenck ą ” s ą m.in. organizacje spo ł eczne, do których zada ń statutowych nale ż y ochrona interesów konsumentów, o ile ich zadanie nie polega na prowadzeniu dzia ł alno ś ci gospodarczej, Zwi ą zek jest tak rozumian ą „organizacj ą konsumenck ą ”. Z tre ś ci statutu nie wynika ł o by celem Zwi ą zku by ł a ochrona konsumentów, zawiera ł on bowiem jedynie ogólne okre ś lenia, takie jak: ochrona interesów maj ą tkowych i niemaj ą tkowych, ochrona konstytucyjnych praw. W ś wietle powo ł anej wy ż ej definicji organizacji konsumenckiej oraz tre ś ci statutu Wnioskodawcy uznano, i ż Zwi ą zek nie spe ł nia przes ł anek skutkuj ą cych przyznaniem mu prawa żą dania wszcz ę cia post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego wniosek Zwi ą zku zosta ł za ł atwiony zgodnie z art. 100b ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. wydaniem w dniu 22 wrze ś nia 2004 r. postanowienia o odmowie wszcz ę cia post ę powania, jako ż e wyst ą pi ł a z nim osoba nieuprawniona (dowód: k. 22). Na skutek za ż alenia Zwi ą zku, S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „SOKiK”) w dniu 27 czerwca 2005 r. uchyli ł postanowienie Prezesa Urz ę du z dnia 22 wrze ś nia 2004 r. S ą d uzna ł , ż e okre ś lone w statucie ogólnie cele zawieraj ą poj ę cie ochrony interesów konsumentów. Ochrona ta, w ocenie S ą du, ma wprawdzie charakter grupowy, jednak definicja poj ę cia „organizacja konsumencka” zawarta w art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera ogranicze ń w tym zakresie. Ponadto S ą d podniós ł , ż e Zwi ą zek w dniu 16 listopada 2004 r. zarejestrowa ł zmian ę swojego statutu precyzuj ą c cele ochrony praw, dodaj ą c wyraz „i konsumenckich” (dowód: k. 34 – 36). W zwi ą zku z powy ż szym – po przekazaniu akt sprawy przez SOKiK do Delegatury w Ł odzi – Prezes Urz ę du, postanowi ł wszcz ąć post ę powanie wyja ś niaj ą ce w celu uzyskania dodatkowych informacji niezb ę dnych do rozstrzygni ę cia o wszcz ę ciu lub odmowie wszcz ę cia post ę powania w niniejszej sprawie. W szczególno ś ci dotyczy ł o to analizy prawnej w zakresie ustale ń faktycznych odno ś nie postawionych zarzutów oraz wyja ś nienia w ą tpliwo ś ci co do prawnych mo ż liwo ś ci ujmowania uczelni publicznych (w tym przypadku Uniwersytetu Ł ódzkiego) jako przedsi ę biorcy na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Po zebraniu dodatkowego materia ł u dowodowego i dok ł adnej analizie informacji uzyskanych w toku tego post ę powania oraz w oparciu o ogólnie dost ę pne materia ł y Uniwersytetu Ł ódzkiego (regulamin studiów, statut Uniwersytetu Ł ódzkiego) Prezes Urz ę du zdecydowa ł o podj ę ciu merytorycznej oceny podniesionych zarzutów wniosku pod k ą tem zasadno ś ci wszcz ę cia post ę powania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Prezes Urz ę du, zwa ż y ł co nast ę puje: Zgodnie z tre ś ci ą art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów istot ą praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów jest bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Stwierdzenie istnienia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów wymaga bezprawno ś ci dzia ł ania i naruszenia zbiorowego interesu. Bezprawno ść dzia ł ania polega zarówno na naruszeniu obowi ą zuj ą cych przepisów, jak i zasad wspó łż ycia spo ł ecznego oraz dobrych obyczajów. Zbiorowe interesy konsumentów to prawa nieograniczonej liczby konsumentów, nie stanowi ą one przy tym sumy indywidualnych interesów daj ą cych si ę okre ś li ć , nawet licznej grupy konsumentów. W ust ę pie drugim tego artyku ł u ogólna definicja praktyki zosta ł a uzupe ł niona o przyk ł adowe wskazanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Do praktyk zaliczono w szczególno ś ci naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej prawdziwej i pe ł nej informacji, wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę oraz stosowanie postanowie ń umownych wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. 3 Intencj ą Wnioskodawcy jest, co wynika z tre ś ci wniosku, poddanie kwestii zwi ą zanych z ponoszeniem kosztów kszta ł cenia na tzw. p ł atnych studiach na uczelni publicznej takiej samej kontroli jak w odniesieniu do uczelni niepublicznych, tj. na zasadach ogólnie poj ę tego prawa konsumenckiego. Tymczasem, o ile w przypadku uczelni niepublicznych, czy to z uwagi na powszechn ą praktyk ę zawierania umów cywilnoprawnych ze studentami, czy to odmienne zasady ustalania op ł at (o czym mowa b ę dzie ni ż ej), materialnoprawne podstawy takiej kontroli nie budz ą dzisiaj ż adnych w ą tpliwo ś ci, o tyle w przypadku uczelni publicznych kontrola taka nie zawsze wchodzi w rachub ę . Przede wszystkim uczelnia publiczna nie ma obowi ą zku zawierania ze studentami umowy w zakresie studiów p ł atnych. Ż adne obowi ą zuj ą ce w dniu wniesienia wniosku o wszcz ę cie post ę powania, jak i w dniu orzekania przez Prezesa Urz ę du przepisy powszechnie obowi ą zuj ą cego prawa nie stawiaj ą publicznym szko ł om wy ż szym takiego wymogu. Co prawda przepisy nowej ustawy o szkolnictwie wy ż szym (ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wy ż szym – Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 (dalej: ustawa Prawo o szkolnictwie wy ż szym) przewiduj ą , ż e taki obowi ą zek b ę dzie istnia ł , ale b ę dzie on obowi ą zywa ł dopiero od roku akademickiego 2006/2007. Ponadto wskaza ć nale ż y, ż e zgodnie z art. 160 powo ł ywanej ustawy Prawo o szkolnictwie wy ż szym obowi ą zek ten dotyczy ł b ę dzie jedynie warunków p ł atno ś ci, ustawa nie wspomina natomiast o konieczno ś ci zawierania ż adnych innych regulacji umownych. W zwi ą zku z powy ż szym, ju ż z tej przyczyny nie mo ż na mówi ć o bezprawno ś ci dzia ł a ń Uniwersytetu Ł ódzkiego w ś wietle postawionych przez Zwi ą zek zarzutów, które stanowi ą niezb ę dn ą przes ł ank ę stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Podkre ś li ć równie ż nale ż y, ż e relacje pomi ę dzy publiczn ą szko łą wy ż sz ą a studentami w wielu obszarach nie s ą oparte na zasadzie równorz ę dno ś ci stron, w ł a ś ciwej dla stosunków cywilnoprawnych. Sam akt przyj ę cia na studia akademickie jest w orzecznictwie jednolicie uznawany za indywidualny akt administracyjny (por. orzeczenie S ą du Najwy ż szego z dnia 26 wrze ś nia 2002 r., sygn. akt III CKN 466/2000 oraz wyroki Naczelnego S ą du Administracyjnego z dnia 5 maja 1989 r., sygn. akt I SA 251/89 i z dnia 16 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1374/99). Na jego podstawie student podejmuje nauk ę poddaj ą c si ę obowi ą zuj ą cym przepisom, w tym równie ż obowi ą zuj ą cym „wewn ą trz” uczelni. Warto w tym miejscu przytoczy ć pogl ą d wyra ż ony w uchwale Sk ł adu Siedmiu S ę dziów Naczelnego S ą du Administracyjnego z dnia 13 pa ź dziernika 2003 r., sygn. akt OPS 5/2003, publikowany w ONSA 2004/1 poz. 9, „Wokanda” 2004/2 s. 33) bo dotyka ona bezpo ś rednio kwestii op ł at za studia zaoczne na uczelni publicznej, obj ę tej – zdaniem S ą du – w ł adztwem tzw. zak ł adu administracyjnego, czyli upowa ż nieniem do jednostronnego kszta ł towania stosunków prawnych z jego u ż ytkownikami. W ocenie S ą du trafnie przyj ę to w orzecznictwie (powo ł ywany wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 26 wrze ś nia 2002 r.), ż e je ż eli podstaw ę przyj ę cia na studia p ł atne stanowi ł a decyzja administracyjna, to jej merytorycznej poprawno ś ci nie mo ż na w ogóle poddawa ć kontroli w procesie cywilnym. Dalej S ą d wywodzi, i ż ubiegaj ą c si ę o przyj ę cie na studia zaoczne strona jest ś wiadoma, ż e s ą to studia p ł atne, powinna zatem równie ż wiedzie ć , ż e wykonanie tej decyzji z jej strony b ę dzie polega ł o mi ę dzy innymi równie ż na uiszczaniu stosownych op ł at na zasadach okre ś lonych w przepisach powszechnie obowi ą zuj ą cych (ustawa Prawo o szkolnictwie wy ż szym, rozporz ą dzenie Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni – Dz. U. z 1991 r. Nr 84, poz. 380, z pó ź n. zm.), jak i wydanych na ich podstawie przepisów wewn ą trzzak ł adowych, o ile s ą zgodne z przepisami powszechnie obowi ą zuj ą cymi, na których podstawie zosta ł y wydane. Z chwil ą przyj ę cia danej osoby w poczet u ż ytkowników zak ł adu staje si ę ona podmiotem praw i obowi ą zków, które przys ł uguj ą b ą d ź obci ąż aj ą u ż ytkowników danego zak ł adu. Te prawa i obowi ą zki wynikaj ą zarówno z przepisów powszechnie obowi ą zuj ą cych, jak i ze statutów oraz regulaminów zak ł adowych. U ż ytkownika, który dobrowolnie przyst ą pi ł do zak ł adu administracyjnego (np. studenta) 4 wi ążą przepisy zawarte w aktach normatywnych wewn ą trzzak ł adowych, poniewa ż jego wniosek o przyj ę cie jest równocze ś nie wyra ż eniem zgody na poddanie si ę re ż imowi prawnemu, obowi ą zuj ą cemu w danym zak ł adzie. Konsekwentnie zatem nale ż y – zdaniem S ą du – przyj ąć , ż e równie ż kontrola tych aktów nie mo ż e przebiega ć na drodze post ę powania cywilnego. Jak wynika z § 9 ust. 1 i 2 wspomnianego rozporz ą dzenia z 27 sierpnia 1991 r., podstaw ę ustalenia odp ł atno ś ci stanowi planowany koszt zaj ęć dydaktycznych, a rodzaje zaj ęć , za które pobierane s ą op ł aty oraz ich wysoko ść ustala rektor. Podkre ś li ć nale ż y przy tym, ż e ww. przepisy zosta ł y wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 30 ustawy o szkolnictwie wy ż szym, uprawniaj ą cej Rad ę Ministrów do okre ś lenia zasad i trybu uzyskiwania op ł at za zaj ę cia dydaktyczne wy łą cznie przez uczelnie pa ń stwowe (rozporz ą dzenie to zachowa ł o moc obowi ą zuj ą c ą do czasu wydania nowego rozporz ą dzenia na podstawie nowej ustawy Prawo o szkolnictwie wy ż szym, nie pó ź niej jednak ni ż do dnia 31 grudnia 2006 r. – por. art. 275 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wy ż szym). Trybuna ł Konstytucyjny w orzeczeniu z 8 listopada 2000 r., sygn. akt SK 18/99 wykaza ł , ż e kompetencja rektora do ustalania wysoko ś ci op ł at mo ż e by ć rozumiana tylko jako prawo organów autonomicznej uczelni do okre ś lenia op ł at w ramach obowi ą zuj ą cego porz ą dku prawnego. Wysoko ść tych op ł at nie mo ż e wi ę c by ć ustalana dowolnie w oderwaniu od kryteriów okre ś lonych w ustawie o szkolnictwie wy ż szym. Kszta ł towanie wysoko ś ci konkretnych op ł at ma charakter wykonawczy, podlega nadto kontroli s ą dowej (w przypadku uczelni pa ń stwowej przez Naczelny S ą d Administracyjny), co do zgodno ś ci ustalonej wysoko ś ci z obowi ą zuj ą cym prawem. Terminy wnoszenia tych op ł at okre ś lone zosta ł y w § 10 cytowanego rozporz ą dzenia. Przepisy rozporz ą dzenia stanowi ą tak ż e, i ż w uzasadnionych przypadkach rektor uczelni, na wniosek studenta zaopiniowany przez uczelniany organ samorz ą du studenckiego, mo ż e zwolni ć studenta z obowi ą zku uiszczania op ł aty w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci (§ 11). Op ł aty za zaj ę cia dydaktyczne na studiach p ł atnych w Uniwersytecie Ł ódzkim, zgodnie z ustaw ą Prawo o szkolnictwie wy ż szym oraz rozporz ą dzeniem Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 r., ustalane s ą na podstawie planowanego kosztu zaj ęć dydaktycznych (§ 46 ust. 1 i § 73 statutu Uniwersytetu Ł ódzkiego obowi ą zuj ą cego od 13 wrze ś nia 1991 r., z pó ź n. zm.). Wysoko ść tych op ł at ustala rektor. P ł atno ś ci za poszczególne kierunki studiów regulowane s ą na podstawie wewn ę trznych przepisów uczelni (Decyzje z posiedze ń Rady Wydzia ł u). W „Decyzjach z posiedze ń ” z wyprzedzeniem okre ś lane s ą wysoko ś ci op ł at za semestry danego roku akademickiego. Przepisy wewn ę trzne uczelni reguluj ą równie ż mo ż liwo ś ci i zasady sk ł adania i rozpatrywania wniosków studentów dotycz ą cych roz ł o ż enia op ł at za studia w kilku ratach, oraz mo ż liwo ś ci zwolnienia z uiszczenia op ł at w cz ęś ci lub ca ł o ś ci na indywidualny umotywowany wniosek. Student po rozpatrzeniu wniosku otrzymuje decyzj ę , któr ą mo ż e zaskar ż y ć do s ą du administracyjnego na podstawie art. 207 obowi ą zuj ą cej obecnie ustawy Prawo o szkolnictwie wy ż szym. Podsumowuj ą c zatem, skoro relacje pomi ę dzy uczelni ą publiczn ą a studentami oparte s ą podstawie stosunku administracyjnoprawnego, a uczelnia nie ma obowi ą zku zawarcia umowy, brak tych umów nie mo ż e by ć podstaw ą do zarzutu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Doda ć ponadto nale ż y, ż e na Uniwersytecie Ł ódzkim od dnia 1 pa ź dziernika 1995 r. obowi ą zuje regulamin studiów maj ą cy zastosowanie do wszystkich typów i kierunków studiów prowadzonych na tej uczelni, poza studiami doktoranckimi i podyplomowymi, dla których ustanowiono przepisy odr ę bne. Obowi ą zuj ą cy regulamin by ł i jest dokumentem ogólnodost ę pnym w dziekanatach wydzia ł ów, gablotach- tablicach og ł osze ń przy dziekanatach oraz na stronach internetowych uczelni. Nie jest zatem równie ż zasadny zarzut Zwi ą zku, ż e skoro Uniwersytet Ł ódzki nie zawiera umów ze studentami (konsumentami) studiów p ł atnych, to nie opracowa ł te ż regulaminu 5 wyznaczaj ą cego prawa i obowi ą zki studentów, czego skutkiem jest brak informacji o prawach konsumentów ponosz ą cych okre ś lone op ł aty za studia. Zgodnie z art. 100b ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e w drodze decyzji, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania je ż eli m.in. z posiadanych przez niego informacji wynika w sposób oczywisty, ż e zbiorowe interesy konsumentów nie uleg ł y naruszeniu. Analiza posiadanych materia ł ów oraz informacji pozwala na przyj ę cie, ż e publiczna uczelnia nie ma obowi ą zku zawierania umów ze studentami przyjmowanymi na studia bowiem nie ma w ą tpliwo ś ci, ż e odbywa si ę to na mocy decyzji administracyjnej. Studenci (konsumenci) korzystaj ą cy z p ł atnych studiów zaocznych, wieczorowych lub eksternistycznych na Uniwersytecie Ł ódzkim, jak i osoby zamierzaj ą ce podj ąć studia w tym trybie, maj ą swobodny dost ę p do informacji o warunkach studiów i odp ł atno ś ci za nie. Zarzuty wnioskodawcy w powy ż szym zakresie, jak równie ż dotycz ą ce odp ł atno ś ci, stwierdzaj ą ce ż e uczelnia ,,wielotysi ę czne ceny czesnego ustala dowolnie i arbitralnie” i, ż e nie opracowa ł a regulaminu studiów nie maj ą wi ę c uzasadnienia. Na marginesie nale ż y równie ż wskaza ć , i ż stosunek administracyjnoprawny, jaki zawi ą zuje si ę pomi ę dzy uczelni ą a studentem, nasuwa w ą tpliwo ś ci czy studentów uczelni pa ń stwowej, którzy uiszczaj ą op ł aty za studia zaoczne lub eksternistyczne mo ż na uzna ć za konsumentów w rozumieniu art. 22 1 k.c. w zwi ą zku z art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Co do zasady, uczelnia pa ń stwowa mo ż e by ć uznana za przedsi ę biorc ę na podstawie art. 4 pkt 1 lit. a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jako osoba prawna ś wiadcz ą ca us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, cho ć zdaniem SOKiK tak nie jest (por. wyrok oddalaj ą cy powództwo Zwi ą zku wobec Politechniki Wroc ł awskiej, o którym mowa w „Rzeczpospolitej” z dnia 21 maja 2005 r., w artykule pod tytu ł em „Uczelnia pa ń stwowa nie jest przedsi ę biorc ą ”), niemniej jednak, skoro studenci studiów zaocznych lub eksternistycznych nie zawieraj ą umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych, to nie mo ż na ich uzna ć za „konsumentów”. W ś wietle bowiem art. 22 1 k.c. za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . To z kolei oznacza, i ż w przypadku naruszenia interesów studentów w zakresie w ł adztwa administracyjnego, nie mo ż na mówi ć o naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. Z braku przes ł anek pozwalaj ą cych na uznanie, i ż wskazane przez wnioskodawc ę dzia ł ania Uniwersytetu Ł ódzkiego s ą dzia ł aniami bezprawnymi i naruszaj ą zbiorowe interesy konsumentów oraz dlatego, ż e studentów studiów zaocznych lub eksternistycznych podejmuj ą cych nauk ę na uczelni pa ń stwowej nie mo ż na uzna ć za konsumentów, orzeczono, jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Iwona BIELSKA 6 Otrzymuje: Ogólnopolski Akademicki Zwi ą zek Zawodowy Zarz ą d Krajowy, ul. Tamka 34A/3 00-355Warszawa a/a 7