RŁO-28/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Aleja Pi ł sudskiego 8 90-051 Ł ód ź , P - 73 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O-61-6/07/MD Ł ód ź , dnia 29 maja 2007 r. DECYZJA Nr R Ł O 28/2007 Na podstawie art. 23e ust. 1 i ust. 2 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.: Dz. U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119, Dz. U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, Dz. U. z 2006 r. Nr 249, poz. 1834) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 172 ze zm. Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 68) w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Wojewódzkiemu Specjalistycznemu Zespo ł owi Opieki Neuropsychiatrycznej w Kielcach, ul. Grunwaldzka 47, 25-736 Kielce – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie Wojewódzkiego Specjalistycznego Zespo ł u Opieki Neuropsychiatrycznej w Kielcach polegaj ą ce na ustaleniu op ł aty, za udost ę pnienie dokumentacji medycznej poprzez sporz ą dzenie jej kopii, w wysoko ś ci przekraczaj ą cej maksymaln ą wysoko ść tej op ł aty ustalonej w art. 18 ust. 4e pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zak ł adach opieki zdrowotnej (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89) i stwierdza si ę jej zaniechanie z dniem 8 maja 2007 r. Uzasadnienie W dniu 21 listopada 2006 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwany dalej „Prezes Urz ę du” – wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. akt R Ł O-401- 12/06/MD) w sprawie badania rynku us ł ug udost ę pniania dokumentacji medycznej, poprzez sporz ą dzenie jej wyci ą gów, odpisów lub kopii, pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu b ą d ź osobie upowa ż nionej przez pacjenta, przez zak ł ady opieki zdrowotnej dzia ł aj ą ce na terenie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej Delegatury w Ł odzi. Celem post ę powania wyja ś niaj ą cego by ł o ustalenie wysoko ś ci op ł at pobieranych przez zak ł ady opieki zdrowotnej za udost ę pnienie dokumentacji medycznej oraz wskazanie, czy op ł aty te nie s ą wy ż sze od maksymalnej wysoko ś ci op ł at ustalonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zak ł adach opieki zdrowotnej (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89) – zwana dalej „ustawa o zoz” – i tym samym ustalenie, czy przestrzegane s ą w tym zakresie prawa pacjentów – konsumentów. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urz ę du z dnia 21 listopada 2006 r. do przekazania dokumentów i informacji, Wojewódzki Specjalistyczny Zespó ł Opieki Neuropsychiatrycznej w Kielcach – zwany dalej „WSZON” lub „Szpital” – poinformowa ł , i ż obowi ą zuj ą cy w Szpitalu cennik jest zawarty w Zarz ą dzeniu Wewn ę trznym Nr 13/2005 Dyrektora WSZON z dnia 1 pa ź dziernika 2005 r. w sprawie trybu i warunków udost ę pniania uprawnionym organom i podmiotom wewn ę trznej dokumentacji medycznej – zwane dalej „Zarz ą dzenie Nr 13/2005”. Z Zarz ą dzenia, o którym mowa wynika, i ż koszty udost ę pniania dokumentacji wynosz ą : kserokopia ca ł o ś ci dokumentacji wed ł ug rycza ł tu – 5 z ł otych, uwierzytelnienie kserokopii ca ł ej dokumentacji – 5 z ł otych, koszty przes ł ania dokumentacji – zgodnie z cennikiem Poczty Polskiej. W za łą czeniu zosta ł y przekazane: aktualny odpis z Krajowego Rejestru S ą dowego, odpis z rejestru zak ł adów opieki zdrowotnej, statut WSZON, Regulamin Porz ą dkowy oraz ww. Zarz ą dzenie Nr 13/2005. Informacje zebrane w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego da ł y podstaw ę do przyj ę cia, i ż w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów cytowanej wy ż ej ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów – zwana dalej „ustawa o okik” – tym samym wszcz ę cie post ę powania w sprawie podejrzenia stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów przez WSZON sta ł o si ę konieczne i uzasadnione. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du Postanowieniem Nr 1/61-6/07 z dnia 7 lutego 2007 r. (dowód: karta Nr 1) post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Wojewódzki Specjalistyczny Zespó ł Opieki Neuropsychiatrycznej w Kielcach, ul. Grunwaldzka 47, 25-736 Kielce, praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na ustaleniu op ł aty za udost ę pnienie dokumentacji medycznej poprzez sporz ą dzenie jej kopii przekraczaj ą cej maksymaln ą wysoko ść tej op ł aty ustalonej w art. 18 ust. 4e pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zak ł adach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 1991 r. Nr 91, poz. 408 ze zm.), co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. W dniu 7 lutego 2007 r. Prezes Urz ę du Postanowieniem Nr 2/61-6/07 (dowód: karta Nr 5) zaliczy ł w poczet dowodów w niniejszym post ę powaniu dokumenty uzyskane w prowadzonym post ę powaniu wyja ś niaj ą cym (sygn. akt R Ł O-401-12/06/MD). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów (dowód: karta Nr 2), Szpital, w pi ś mie z dnia 23 lutego 2007 r. (dowód: karty Nr 45 – 48), przedstawi ł nast ę puj ą ce wyja ś nienia. Aktualny cennik za udost ę pnienie dokumentacji medycznej zosta ł ustalony w Zarz ą dzeniu Nr 20/2006 Dyrektora WSZON z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie warunków udost ę pniania oraz pobierania op ł at za udost ę pnienie dokumentacji medycznej uprawnionym osobom i podmiotom – zwane dalej: „Zarz ą dzenie Nr 20/2006” (dowód: karty Nr 49 – 50). Zarz ą dzenie, o którym mowa obowi ą zuje od dnia 19 grudnia 2006 r. i zosta ł o wydane w oparciu o art. 18 ust. 4a – 4c ustawy o zoz, dodanego nowel ą do tej ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. Zapisy dotycz ą ce pobierania op ł at za udost ę pnienie dokumentacji medycznej z Zarz ą dzenia Nr 20/2006 zosta ł y recypowane do nowego Regulaminu Porz ą dkowego WSZON – zwany dalej „Regulamin Porz ą dkowy” – ustalonego przez Dyrektora Szpitala na podstawie Zarz ą dzenia Nr 6/2007 z dnia 23 lutego 2007 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Porz ą dkowego WSZON (dowód: karty Nr 51 – 52). Regulamin ten w tre ś ci rozdzia ł u XVIII zawiera warunki udost ę pniania oraz pobierania op ł at za udost ę pnienie dokumentacji medycznej uprawnionym osobom i podmiotom, ustalone w oparciu o art. 18 ust. 4a – 4c 2 ustawy o zoz. Nowy Regulamin Porz ą dkowy zosta ł przekazany do zatwierdzenia Radzie Spo ł ecznej. Z chwil ą zatwierdzenia Regulaminu Porz ą dkowego, w zwi ą zku z zawarciem uregulowa ń dotycz ą cych pobierania op ł at za udost ę pnienie dokumentacji medycznej w jego tre ś ci, przestanie obowi ą zywa ć Zarz ą dzenie Nr 20/2006. Z dniem 19 grudnia 2006 r. utraci ł o moc obowi ą zuj ą c ą Zarz ą dzenie Nr 13/2005 (dowód: karty Nr 39 – 40). Wskazane powy ż ej Zarz ą dzenie zosta ł o wydane na podstawie poprzednio obowi ą zuj ą cego rozporz ą dzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2001 r. w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej w zak ł adach opieki zdrowotnej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegó ł owych warunków jej udost ę pniania (Dz. U. z 2001 r. Nr 88, poz. 966 ze zm.) – zwane dalej „rozporz ą dzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2001 r.”, które w § 53 ust. 3 stanowi ł o, ż e sporz ą dzanie wyci ą gów, odpisów lub kopii nast ę puje na koszt wnioskodawcy, za pokwitowaniem, nie okre ś laj ą c wysoko ś ci op ł at pobieranych przez zak ł ady. Szpital wyja ś ni ł , i ż celem ustalenia przez WSZON w Zarz ą dzeniu Nr 13/2005 op ł aty rycza ł towej za kserokopi ę ca ł o ś ci dokumentacji w wysoko ś ci 5,00 z ł . by ł o, z jednej strony, uwzgl ę dnienie specyfiki udzielanych przez Szpital ś wiadcze ń i uczynienie w zwi ą zku z t ą specyfik ą op ł aty realnej i mo ż liwej do poniesienia przez pacjenta lecz ą cego si ę psychiatrycznie i neurologicznie, a z drugiej strony, uwzgl ę dnienie tego, ż e op ł ata powinna cho ć by w cz ęś ci rekompensowa ć Szpitalowi koszty zwi ą zane ze zu ż yciem papieru, u ż yciem kserokopiarek, czas wykonania us ł ugi przez pracowników, koszty osobowe i materia ł owe zwi ą zane z udokumentowaniem wp ł at. Przy tak rozumianych kosztach, maj ą c na uwadze fakt, ż e WSZON udziela specjalistycznych ś wiadcze ń w zakresie stacjonarnej opieki psychiatrycznej i neurologicznej, gdzie pobyty pacjentów trwaj ą wiele tygodni i miesi ę cy, a dokumentacja medyczna z takich pobytów obejmuje kilkana ś cie do kilkudziesi ę ciu lub nawet kilkaset stron, ustalona op ł ata rycza ł towa w wysoko ś ci 5,00 z ł . nie stanowi ł a, w ocenie Szpitala, naruszenia interesów lecz ą cych si ę pacjentów i pozwoli ł a na cz ęś ciowe cho ć by pokrycie kosztów zwi ą zanych z wykonaniem na rzecz uprawnionych podmiotów przys ł uguj ą cych im uprawnie ń do udost ę pnienia dokumentacji. Obecnie w zwi ą zku z okre ś leniem maksymalnej wysoko ś ci op ł aty za jedn ą stron ę wyci ą gu, odpisu lub kopii dokumentacji medycznej w ustawie o zoz na podstawie noweli do tej ustawy przywo ł anej wy ż ej, nie jest pobierana op ł ata rycza ł towa, tylko op ł ata za jedn ą stron ę wyci ą gu, odpisu lub kopii, w wysoko ś ci okre ś lonej Zarz ą dzeniem Nr 20/2006. WSZON wyja ś ni ł równie ż , i ż przewidziana w nieobowi ą zuj ą cym ju ż Zarz ą dzeniu Nr 13/2005 op ł ata za uwierzytelnienie kserokopii ca ł ej dokumentacji nie by ł a pobierana od uprawnionych osób do żą dania udost ę pniania dokumentacji. Taka op ł ata nie zosta ł a ustalona w obowi ą zuj ą cym aktualnie w Szpitalu Zarz ą dzeniu Nr 20/2006. Ponadto, WSZON ustosunkowuj ą c si ę do zarzutu w niniejszym post ę powaniu, wniós ł o uwolnienie Szpitala od zarzutu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, albowiem przy ustalaniu wysoko ś ci op ł aty za udost ę pnienie dokumentacji nie by ł o celem Szpitala dzia ł anie na szkod ę zbiorowego interesu konsumentów. WSZON wskaza ł , i ż stosowany aktualnie cennik zosta ł sporz ą dzony w oparciu o powo ł any przez Urz ą d przepis art. 18 ust. 4e ustawy o zoz. Prezes Urz ę du w wezwaniu do przekazaniu dokumentów i informacji z dnia 13 marca 2007 r. (dowód: karty Nr 86 – 87), poinformowa ł Szpital, i ż ustalona w Zarz ą dzeniu Nr 20/2006 i recypowana do tre ś ci Regulaminu Porz ą dkowego op ł ata w wysoko ś ci 0,50 z ł . za jedn ą stron ę kopii dokumentacji medycznej jest wy ż sza od maksymalnej wysoko ś ci tej op ł aty ustalonej w art. 18 ust. 4e pkt 2 ustawy o zoz. 3 WSZON w pi ś mie z dnia 15 marca 2007 r. (dowód: karty Nr 89 – 90) poinformowa ł , i ż w zwi ą zku z tocz ą cym si ę post ę powaniem zosta ł y wdro ż one dalsze czynno ś ci zmierzaj ą ce do obni ż enia pobierania przez Szpital op ł at za udost ę pnienie dokumentacji medycznej, która to op ł ata za jedn ą stron ę wyci ą gu, odpisu lub kopii dokumentacji medycznej, po zatwierdzeniu tej zmiany przez Rad ę Spo ł eczn ą , wynosi ć b ę dzie 0,20 z ł . (s ł ownie dwadzie ś cia groszy). Szpital, w celu udokumentowania wprowadzonych zmian, przekaza ł : 1. Regulamin Porz ą dkowy WSZON z dnia 28 lutego 2007 r. (dowód: karty Nr 93 – 125) wraz z Uchwa łą Nr 101/07 Rady Spo ł ecznej WSZON z dnia 28 lutego 2007 r. w sprawie zatwierdzenia Regulaminu Porz ą dkowego WSZON (dowód: karta Nr 91). 2. Zarz ą dzenie Nr 7/2007 Dyrektora WSZON z dnia 28 lutego 2007 r. (dowód: karta Nr 126) w sprawie utraty mocy obowi ą zuj ą cej Zarz ą dzenia Nr 20/2006, wydanego w zwi ą zku z zawarciem zasad dotycz ą cych warunków udost ę pniania dokumentacji medycznej i pobierania op ł at za udost ę pnienie dokumentacji medycznej w Regulaminie Porz ą dkowym (dowód: karta Nr 126). 3. Aneks Nr 1 do Regulaminu Porz ą dkowego WSZON z dnia 12 marca 2007 r. zawieraj ą cy zmniejszenie op ł aty za jedn ą stron ę wyci ą gu, odpisu lub kopii z 0,50 z ł . (s ł ownie: pi ęć dziesi ą t groszy) do 0,20 z ł . (dwadzie ś cia groszy) – (dowód: karta Nr 127). Przedmiotowy aneks zosta ł przekazany do zatwierdzenia Radzie Spo ł ecznej. Szpital zobowi ą za ł si ę do przekazania do Urz ę du uchwa ł y Rady Spo ł ecznej w tej materii, niezw ł ocznie po jej podj ę ciu. WSZON w pi ś mie z dnia 8 maja 2007 r. przekaza ł uchwa łę Nr 107/07 Rady Spo ł ecznej WSZON z dnia 8 maja 2007 r. w sprawie zatwierdzenia zmian do Regulaminu Porz ą dkowego ustalonych przez Dyrektora WSZON w aneksie Nr 1 z dnia 12 marca 2007 r. W dniu 9 maja 2007 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł WSZON o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego i mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami sprawy (dowód: karty Nr 135 - 136). Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: WSZON jest samodzielnym publicznym zak ł adem opieki zdrowotnej wpisanym do rejestru stowarzysze ń , innych organizacji spo ł ecznych i zawodowych, fundacji i publicznych zak ł adów opieki zdrowotnej w Krajowym Rejestrze S ą dowym pod numerem 0000001979, prowadzonym przez S ą d Rejonowy w Kielcach, X Wydzia ł Gospodarczy Krajowego Rejestru S ą dowego. Zgodnie z przedstawionym aktualnym odpisem z Krajowego Rejestru S ą dowego (dowód: karty Nr 7 – 10) celem dzia ł ania Szpitala jest udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych s ł u żą cych zachowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz podejmowanie innych dzia ł a ń medycznych wynikaj ą cych z procesu leczenia lub przepisów odr ę bnych reguluj ą cych zasady ich wykonywania, udzielanie osobom z zaburzeniami psychicznymi opieki i pomocy niezb ę dnej do ż ycia w ś rodowisku rodzinnym i spo ł ecznym oraz realizowanie zada ń z zakresu promocji zdrowia i zapobiegania zaburzeniom psychicznym, a tak ż e kszta ł towanie wobec osób z zaburzeniami psychicznymi w ł a ś ciwych postaw spo ł ecznych, a zw ł aszcza zrozumienia, tolerancji, ż yczliwo ś ci i przeciwdzia ł anie ich dyskryminacji. WSZON jest tak ż e wpisany do rejestru zak ł adów opieki zdrowotnej w ksi ę dze rejestrowej nr 26-00016, prowadzonego przez Wojewod ę Ś wi ę tokrzyskiego (dowód: karty Nr 11 – 17). Na mocy art. 18 ust. 1 ustawy o zoz, zak ł ad opieki zdrowotnej jest obowi ą zany prowadzi ć dokumentacj ę medyczn ą osób korzystaj ą cych ze ś wiadcze ń zdrowotnych zak ł adu. 4 Ustawa, o której mowa w art. 18 ust. 2a wskazuje, i ż dokumentacja medyczna zawiera co najmniej: oznaczenie pacjenta, oznaczenie zak ł adu opieki zdrowotnej, opis stanu zdrowia pacjenta lub udzielonych mu ś wiadcze ń zdrowotnych oraz dat ę sporz ą dzenia. Koszty udost ę pnienia dokumentacji medycznej przez WSZON przedstawiaj ą si ę w nast ę puj ą cy sposób. Od dnia 1 pa ź dziernika 2005 r. op ł aty za udost ę pnienie dokumentacji medycznej w Szpitalu by ł y pobierane na podstawie Zarz ą dzenia Nr 13/2005. Stosownie do pkt 7 tego Zarz ą dzenia, koszty udost ę pniania dokumentacji organom lub podmiotom, ponosz ą te organy lub podmioty w nast ę puj ą cej wysoko ś ci: – kserokopia ca ł o ś ci dokumentacji wed ł ug rycza ł tu – 5 z ł otych. – uwierzytelnienie kserokopii ca ł ej dokumentacji – 5 z ł otych. – koszty przes ł ania dokumentacji – zgodnie z cennikiem Poczty Polskiej. WSZON w pi ś mie z dnia 23 lutego 2007 r. wyja ś ni ł , i ż op ł ata za udost ę pnienie dokumentacji medycznej, o której mowa w Zarz ą dzeniu Nr 13/2005 by ł a ustalona, zgodnie z jego tre ś ci ą dla uprawnionych podmiotów, w tym dla pacjentów. Powy ż sze Zarz ą dzenie utraci ł o moc obowi ą zuj ą c ą z dniem 19 grudnia 2006 r. na mocy § 7 Zarz ą dzenia Nr 20/2006. Od dnia 19 grudnia 2006 r. op ł aty za udost ę pnienie dokumentacji medycznej by ł y pobierane na podstawie § 4 Zarz ą dzenia Nr 20/2006, który otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie: „1. Za udost ę pnienie dokumentacji medycznej na zewn ą trz poprzez sporz ą dzenie wyci ą gów, odpisów lub kopii WSZON pobiera op ł at ę w wysoko ś ci: 0,50 z ł (s ł ownie: pi ęć dziesi ą t groszy) za jedn ą stron ę wyci ą gu, odpisu lub kopii. 2. Za udost ę pnienie dokumentacji medycznej poprzez sporz ą dzenie wyci ą gu, odpisu lub kopii tej dokumentacji na elektronicznym no ś niku danych, WSZON pobiera op ł at ę w wysoko ś ci: 2,00 z ł (s ł ownie z ł otych: dwa 0/100). 3. W przypadku przes ł ania dokumentacji za po ś rednictwem poczty Zak ł ad pobiera koszty przes ł ania zgodnie z cennikiem Poczty Polskiej.” Tre ść § 4 Zarz ą dzenia Nr 20/2006 zosta ł a recypowana do Regulaminu Porz ą dkowego, który zosta ł zatwierdzony uchwa łą Nr 101/07 Rady Spo ł ecznej WSZON z dnia 28 lutego 2007 r. i z tym dniem wszed ł w ż ycie. Regulamin ten w § 50 w rozdziale XVIII – Warunki udost ę pniania oraz pobierania op ł at za udost ę pnianie dokumentacji medycznej uprawnionym osobom i podmiotom – zawiera identyczn ą regulacj ę jak § 4 Zarz ą dzenia Nr 20/2006. W zwi ą zku z zawarciem uregulowa ń dotycz ą cych warunków udost ę pniania oraz pobierania op ł at za udost ę pnienie dokumentacji medycznej uprawnionym osobom i podmiotom w tre ś ci rozdzia ł u XVIII Regulaminu Porz ą dkowego, Zarz ą dzenie Nr 20/2006 utraci ł o moc obowi ą zuj ą c ą z dniem 28 lutego 2007 r. na mocy § 1 Zarz ą dzenia Nr 7/2007 Dyrektora WSZON z dnia 28 lutego 2007 r. W zwi ą zku z podj ę ciem przez WSZON dalszych czynno ś ci zmierzaj ą cych do zmniejszenia op ł aty za jedn ą stron ę wyci ą gu, odpisu lub kopii dokumentacji medycznej z 0,50 z ł do 0,20 z ł , Dyrektor Szpitala w dniu 12 marca 2007 r. ustali ł Aneks Nr 1 do Regulaminu Porz ą dkowego WSZON w sprawie wprowadzenia zmian w rozdziale XVIII w cz ęś ci dotycz ą cej pobierania op ł at za udost ę pnianie dokumentacji medycznej uprawnionym osobom i podmiotom. Aneks, o którym mowa w § 2 otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie: „W Regulaminie Porz ą dkowym, w rozdziale XVIII. Warunki udost ę pniania oraz pobierania op ł at za udost ę pnianie dokumentacji medycznej uprawnionym osobom i podmiotom, w § 50 – ust. 1 otrzymuje brzmienie: ”1. Za udost ę pnienie dokumentacji medycznej na zewn ą trz poprzez sporz ą dzenie wyci ą gów, odpisów lub kopii WSZON pobiera op ł at ę w wysoko ś ci: 0,20 z ł (s ł ownie: dwadzie ś cia groszy) za jedn ą stron ę wyci ą gu, odpisu lub kopii”. Stosownie do § 5 5 tego Aneksu, Aneks wchodzi w ż ycie z dniem zatwierdzenia zmian w nim zawartych przez Rad ę Spo ł eczn ą WSZON na mocy stosownej uchwa ł y. W dniu 8 maja 2007 r. Rada Spo ł eczna WSZON podj ęł a uchwa łę Nr 107/07 w sprawie zatwierdzenia zmian do Regulaminu Porz ą dkowego ustalonych przez Dyrektora WSZON w Aneksie Nr 1 z dnia 12 marca 2007 r. Na mocy § 2 uchwa ł y, o której mowa, uchwa ł a i zmiany do Regulaminu Porz ą dkowego wchodz ą w ż ycie z dniem podj ę cia niniejszej uchwa ł y. Oceniaj ą c przedstawiony stan faktyczny, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o okik przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Stwierdzenie praktyki okre ś lonej w art. 23a ust. 1 ustawy o okik wymaga wykazania, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie trzy przes ł anki: 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) Zgodnie z art. 4 pkt 1 lit. a ustawy o okik, ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy, rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, z pó ź n. zm.), a tak ż e osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. W prawie polskim brak jest definicji „us ł ug o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej”. Poj ę cie, o którym mowa wy ż ej przybli ż a ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43 ze zm.). W ś wietle przepisu art. 1 ust. 2 tej ustawy, zadania o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, to zadania, których celem jest bie żą ce i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludno ś ci w drodze ś wiadczenia us ł ug powszechnie dost ę pnych. Równie ż Trybuna ł Konstytucyjny zaj ął stanowisko w kwestii interpretacji poj ę cia zada ń o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. W uchwale z dnia 12 marca 1997 r. (sygn. W. 8/96) Trybuna ł Konstytucyjny stwierdzi ł , i ż zadania maj ą ce charakter u ż yteczno ś ci publicznej nale ż y rozumie ć mo ż liwie najszerzej i winny one by ć uto ż samiane z zadaniami publicznymi, których realizacja ci ąż y na administracji rz ą dowej i samorz ą dowej. Do zada ń tych nale ż y zaspokajanie potrzeb zbiorowych spo ł ecze ń stwa, w tym mi ę dzy innymi: zaopatrywanie ludno ś ci w wod ę , energi ę elektryczn ą , gazow ą i ciepln ą , utrzymanie dróg i komunikacji, rozwój nauki, zapewnienie o ś wiaty, opieki zdrowotnej i pomocy spo ł ecznej, realizacja ró ż nego rodzaju potrzeb kulturalnych itp. Jak wynika z ustale ń faktycznych dokonanych w niniejszej decyzji, WSZON jest samodzielnym publicznym zak ł adem opieki zdrowotnej. Ustawa o zoz w art. 1 ust. 1 wskazuje, i ż zak ł ad opieki zdrowotnej jest wyodr ę bnionym organizacyjnie zespo ł em osób i ś rodków maj ą tkowych utworzonym i utrzymywanym w celu udzielania ś wiadcze ń zdrowotnych i promocji zdrowia. Zgodnie z definicj ą zawart ą w art. 3 ww. ustawy, 6 ś wiadczeniem zdrowotnym s ą dzia ł ania s ł u żą ce zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne dzia ł ania medyczne wynikaj ą ce z procesu leczenia lub przepisów odr ę bnych reguluj ą cych zasady ich wykonywania (…). Podsumowuj ą c powy ż sze, nale ż y uzna ć , i ż udzielanie pacjentom ś wiadcze ń zdrowotnych przez WSZON stanowi ś wiadczenie us ł ug o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. Z kolei podmiot organizuj ą cy i ś wiadcz ą cy takie us ł ugi, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, mo ż e by ć uznany za przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy o okik. Tym samym, WSZON jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. W zwi ą zku z powy ż szym, stwierdza si ę , ż e pierwsza przes ł anka art. 23a ust. 1 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. Ad 2) Dla uznania dzia ł ania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest, aby mia ł o ono charakter bezprawny. Zgodnie z uzasadnieniem projektu rz ą dowego ustawy z dnia 5 lipca 2002 r., nowelizuj ą cej ustaw ę o ochronie konkurencji i konsumentów „Same przepisy art. 23a – 23d nie reguluj ą konstrukcji bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Dzia ł ania te mog ą okaza ć si ę bezprawne w razie ustalenia, ż e dosz ł o do naruszenia przepisów innych ustaw, a tak ż e zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów” (druk sejmowy nr 366, s. 20). W Ma ł ej Encyklopedii Prawa bezprawno ść zosta ł a zdefiniowana jako niezgodno ść z jakimkolwiek obowi ą zuj ą cym przepisem prawa (Ma ł a Encyklopedia Prawa, PWN, Warszawa 1980, s. 46 i 47). Zatem, bezprawno ść to sprzeczno ść zachowania z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Istotnym jest równie ż fakt, i ż bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody, czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. W zwi ą zku z powy ż szym, jako bezprawne nale ż y zakwalifikowa ć zachowanie sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie. Aktem prawnym, do którego nale ż y odwo ł a ć si ę w rozpatrywanej sprawie jest ustawa o zoz. Ustawa, o której mowa wy ż ej reguluje w art. 18 jedno z podstawowych praw pacjentów, tj. prawo dost ę pu do dokumentacji medycznej. Na mocy art. 18 ust. 3 pkt 1 tej ustawy, zak ł ad opieki zdrowotnej jest obowi ą zany do udost ę pnienia dokumentacji medycznej pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu b ą d ź osobie upowa ż nionej przez pacjenta. Ze wzgl ę du na to, i ż obecnie obowi ą zuj ą cy stan prawny w zakresie udost ę pniania dokumentacji medycznej jest wynikiem dostosowania regulacji do stanu zgodnego z Konstytucj ą Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) – zwana dalej: „Konstytucja”, istotne jest, zdaniem Prezesa Urz ę du, przedstawienie powodów wprowadzenia nowej regulacji. Trybuna ł Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. akt K 22/05 (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2020) stwierdzi ł , i ż upowa ż nienie zawarte w art. 18 ust. 6 i 7 ustawy o zoz w zakresie obowi ą zku udost ę pniania dokumentacji medycznej i odp ł atno ś ci za te czynno ś ci nie spe ł niaj ą wymogu odpowiedniej szczegó ł owo ś ci, ani nie okre ś laj ą wytycznych tre ś ciowych, o których mówi art. 92 ust. 1 Konstytucji. Jednocze ś nie Trybuna ł Konstytucyjny uzna ł , ż e z powodu przekroczenia granic delegacji ustawowej, niezgodne s ą te ż z ww. przepisem Konstytucji przepisy § 53 ust. 3 zd. 2, § 54 ust. 6 i § 54a rozporz ą dzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2001 r. Przepis § 53 ust. 3 tego rozporz ą dzenia stanowi ł , i ż pacjent, jego przedstawiciel ustawowy lub osoba upowa ż niona przez pacjenta, a w razie 7 ś mierci pacjenta – osoba upowa ż niona przez pacjenta do uzyskiwania dokumentacji w przypadku jego zgonu, mo ż e wyst ą pi ć do zak ł adu opieki zdrowotnej o sporz ą dzenie wyci ą gów, odpisów lub kopii dokumentacji dotycz ą cej pacjenta. Sporz ą dzenie wyci ą gów, odpisów lub kopii nast ę puje na koszt wnioskodawcy, za pokwitowaniem. Trybuna ł Konstytucyjny podkre ś li ł , i ż w ustawie o zoz brak jest minimum tre ś ciowego, które przes ą dza ł oby o kwestiach najwa ż niejszych dla udost ę pniania dokumentacji medycznej. Ustawodawca nie mo ż e pomija ć kwestii kosztów jej udost ę pniania, która jest spraw ą zasadnicz ą zarówno dla zak ł adów opieki zdrowotnej, jak i dla pacjentów oraz innych podmiotów uprawnionych do jej otrzymania. W konsekwencji kwestia ta zosta ł a pozostawiona niemal nieograniczonej swobodzie decyzji poszczególnych organów upowa ż nionych do wydania rozporz ą dze ń dotycz ą cych dokumentacji medycznej. Ponadto, Trybuna ł Konstytucyjny uzna ł za istotne wyja ś nienie charakteru op ł aty za udost ę pnianie dokumentacji medycznej. W zamian za poniesienie tej op ł aty uprawniony podmiot otrzymuje swoist ą us ł ug ę zak ł adu opieki zdrowotnej polegaj ą c ą na konkretnej czynno ś ci technicznej: sporz ą dzeniu odpisu, wyci ą gu, kopii. Op ł ata za udost ę pnienie dokumentacji medycznej ma zatem pewne cechy ceny za us ł ug ę , tzn. w przeciwie ń stwie do ś wiadczenia o charakterze daninowym, wysoko ść op ł aty ma ś cis ł y zwi ą zek z kosztem faktycznie ś wiadczonej us ł ugi. W zwi ą zku z tym uprawniony podmiot winien otrzymywa ć od zak ł adu opieki zdrowotnej w zamian za wniesion ą op ł at ę ś wiadczenie wzajemne, które nie ma mniejszej warto ś ci ni ż jego ś wiadczenie pieni ęż ne. Zatem op ł ata za udost ę pnienie dokumentacji medycznej jest ś wiadczeniem o charakterze niedaninowym, ekwiwalentnym, zwi ą zanym z ekonomicznym wymiarem ś wiadczenia wzajemnego zak ł adu opieki zdrowotnej. W przekonaniu Trybuna ł u Konstytucyjnego, przewidziana w art. 92 ust. 1 Konstytucji zasada wy łą czno ś ci ustawowej wymaga, aby w ustawie o zoz zosta ł y okre ś lone kwestie zasadnicze dla udost ę pniania dokumentacji medycznej, co w niniejszym przypadku oznacza ustalenie górnych granic op ł at za stron ę dokumentacji oraz odpowiednie zró ż nicowanie w tym wzgl ę dzie podmiotów uprawnionych w art. 18 ust. 3 i 4 tej ustawy. Trybuna ł Konstytucyjny zdecydowa ł o odroczeniu terminu utraty mocy wi ążą cej przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucj ą do dnia 31 maja 2006 r. W zwi ą zku z wyrokiem Trybuna ł u Konstytucyjnego, uchwalona zosta ł a ustawa z dnia 14 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o zak ł adach opieki zdrowotnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 r. Nr 143, poz. 1032). Ustawa, o której mowa dokona ł a zmian w przepisach dotycz ą cych dokumentacji medycznej. Ustalona zosta ł a maksymalna wysoko ść op ł aty za udost ę pnienie dokumentacji medycznej, przy u ż yciu wska ź nika, jakim jest przeci ę tne wynagrodzenie og ł aszane przez Prezesa G ł ównego Urz ę du Statystycznego – zwany dalej „Prezes GUS” – na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze ń Spo ł ecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Znowelizowane przepisy w tym zakresie wesz ł y w ż ycie z dniem 10 sierpnia 2006 r. Na mocy art. 18 ust. 4a pkt 2 ustawy o zoz, dokumentacja medyczna jest udost ę pniana poprzez sporz ą dzenie jej wyci ą gów, odpisów lub kopii. Przepis art. 18 ust. 4b tej ustawy, przyznaje zak ł adowi opieki zdrowotnej prawo do pobierania op ł at za t ę form ę udost ę pnienia dokumentacji medycznej. Op ł aty ustala kierownik zak ł adu opieki zdrowotnej w regulaminie porz ą dkowym (art. 18 ust. 4d). Jednocze ś nie, ustawodawca nie pozostawia kierownikom zak ł adów opieki zdrowotnej swobody w ustalaniu op ł at za udost ę pnienie dokumentacji medycznej. Przepis art. 18 ust. 4e ustawy o zoz okre ś la górn ą granic ę stawek tych op ł at, w nast ę puj ą cy sposób: 8 ,, Maksymalna wysoko ść op ł aty za : 1/ jedn ą stron ę wyci ą gu lub odpisu dokumentacji medycznej – nie mo ż e przekracza ć 0,0015 przeci ę tnego wynagrodzenia w poprzednim kwartale od pierwszego dnia nast ę pnego miesi ą ca po og ł oszeniu przez Prezesa G ł ównego Urz ę du Statystycznego w Dzienniku Urz ę dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze ń Spo ł ecznych; 2/ jedn ą stron ę kopii dokumentacji medycznej – nie mo ż e przekracza ć 0,00015 przeci ę tnego wynagrodzenia , o którym mowa w pkt 1; 3/ sporz ą dzenie wyci ą gu, odpisu lub kopii dokumentacji medycznej na elektronicznym no ś niku danych , je ż eli zak ł ad prowadzi dokumentacj ę medyczn ą w formie elektronicznej – nie mo ż e przekracza ć 0,001 przeci ę tnego wynagrodzenia , o którym mowa w pkt 1.” Dodatkowo nale ż y uwzgl ę dni ć , i ż na mocy art. 18 ust. 8 ustawy o zoz zosta ł o wydane rozporz ą dzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2006 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej w zak ł adach opieki zdrowotnej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. z 2006 r. Nr 247, poz. 1819) – zwane dalej: „rozporz ą dzeniem Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2006 r.”. Rozporz ą dzenie, o którym mowa wesz ł o w ż ycie 28 grudnia 2006 r. i zast ą pi ł o poprzednio obowi ą zuj ą ce rozporz ą dzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2001 r. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2006 r., dokumentacja medyczna dzieli si ę na dokumentacj ę indywidualn ą – odnosz ą c ą si ę do poszczególnych pacjentów korzystaj ą cych ze ś wiadcze ń zdrowotnych zak ł adu opieki zdrowotnej oraz na dokumentacj ę zbiorcz ą – odnosz ą c ą si ę do ogó ł u pacjentów korzystaj ą cych ze ś wiadcze ń zdrowotnych zak ł adu lub okre ś lonych grup tych pacjentów. Stosownie do § 5 tego rozporz ą dzenia, dokumentacja indywidualna dzieli si ę na dokumentacj ę indywidualn ą wewn ę trzn ą przeznaczon ą na potrzeby zak ł adu oraz dokumentacj ę indywidualn ą zewn ę trzn ą przeznaczon ą na potrzeby pacjenta korzystaj ą cego ze ś wiadcze ń zdrowotnych udzielanych w zak ł adzie. Dokumentacj ą indywidualn ą wewn ę trzn ą s ą w szczególno ś ci: historia zdrowia i choroby oraz historia choroby. Dokumentacj ą indywidualn ą zewn ę trzn ą s ą w szczególno ś ci: skierowania do szpitala, innego zak ł adu lub innej osoby udzielaj ą cej ś wiadcze ń zdrowotnych poza zak ł adem, a tak ż e inne skierowania na badania diagnostyczne i konsultacje, za ś wiadczenia, orzeczenia, opinie lekarskie, karta przebiegu ci ąż y oraz karty informacyjne z leczenia szpitalnego. Rozporz ą dzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2006 r. w rozdziale drugim (§ 8 – § 29) szczegó ł owo reguluje dokumentacj ę w szpitalach. Stosownie do § 8 tego rozporz ą dzenia, szpital sporz ą dza i prowadzi: dokumentacj ę indywidualn ą wewn ę trzn ą sk ł adaj ą c ą si ę co najmniej z historii choroby; dokumentacj ę zbiorcz ą wewn ę trzn ą sk ł adaj ą c ą si ę z wymienionych w punktach a) – j) ksi ą g; dokumentacj ę indywidualn ą zewn ę trzn ą sk ł adaj ą c ą si ę co najmniej z karty informacyjnej z leczenia szpitalnego, skierowa ń i zlece ń na ś wiadczenia zdrowotne realizowane poza zak ł adem oraz z dokumentacji dla celów okre ś lonych w odr ę bnych przepisach; dokumentacj ę zbiorcz ą zewn ę trzn ą sk ł adaj ą c ą si ę z dokumentacji prowadzonej dla celów okre ś lonych w odr ę bnych przepisach. W ś wietle powy ż szego nale ż y przyj ąć , ż e wewn ę trzna dokumentacja medyczna, za której kserokopi ę w Szpitalu zosta ł a ustalona op ł ata wed ł ug rycza ł tu – 5,00 z ł , a od dnia 19 grudnia 2006 r. – op ł ata w wysoko ś ci 0,50 z ł za jedn ą stron ę kopii, stanowi dokumentacj ę medyczn ą . 9 Nale ż y zwróci ć uwag ę , ż e aby ustali ć , jaka maksymalna op ł ata mo ż e by ć pobierana za jedn ą stron ę dokumentacji medycznej przez zak ł ad opieki zdrowotnej, nale ż y wzi ąć pod uwag ę wysoko ść przeci ę tnego wynagrodzenia w poszczególnych kwarta ł ach danego roku skorygowan ą o wska ź niki zawarte w art. 18 ust. 4e ustawy o zoz, tj. 0,0015; 0,00015; 0,001. Przeci ę tne wynagrodzenie w poszczególnych kwarta ł ach 2006 r. wynosi ł o: 1/ w pierwszym kwartale 2006 r. – 2 530,18 z ł (Komunikat Prezesa GUS z dnia 11 maja 2006 r. og ł oszony 19 maja 2006 r. w MP z 2006 r. Nr 34, poz. 379), 2/ w drugim kwartale 2006 r. – 2 427,27 z ł (Komunikat Prezesa GUS z dnia 9 sierpnia 2006 r. og ł oszony 18 sierpnia 2006 r. w MP z 2006 r. Nr 55, poz. 588), 3/ w trzecim kwartale 2006 r. – 2 464,66 z ł (Komunikat Prezesa GUS z dnia 10 listopada 2006 r. og ł oszony 15 listopada 2006 r. w MP z 2006 r. Nr 80, poz. 814), 4/ w czwartym kwartale 2006 r. – 2 662,51 z ł (Komunikat Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2007 r. og ł oszony 21 lutego 2007 r. w MP z 2007 r. Nr 12, poz. 124). Bior ą c pod uwag ę wska ź niki zawarte w art. 18 ust. 4e ustawy o zoz, nale ż y stwierdzi ć , i ż w nast ę puj ą cych okresach zak ł ady opieki zdrowotnej mog ł y ustala ć nast ę puj ą ce maksymalne kwoty za udost ę pnienie dokumentacji medycznej: 1/ w okresie od 10 sierpnia 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r. op ł aty nie powinny przekroczy ć : a) za jedn ą stron ę wyci ą gu lub odpisu – 3,80 z ł (0,0015 x 2 530,18 z ł ) b) za jedn ą stron ę kopii – 0,38 z ł (0,00015 x 2 530,18 z ł ) c) za sporz ą dzenie wyci ą gu, odpisu lub kopii na elektronicznym no ś niku danych – 2,53 z ł (0,001 x 2 530,18 z ł ) 2/ w okresie od 1 wrze ś nia 2006 r. do 30 listopada 2006 r. op ł aty nie powinny przekroczy ć : a) za jedn ą stron ę wyci ą gu lub odpisu – 3,64 z ł (0,0015 x 2 427,27 z ł ) b) za jedn ą stron ę kopii – 0,36 z ł (0,00015 x 2 427,27 z ł ) c) za sporz ą dzenie wyci ą gu, odpisu lub kopi na elektronicznym no ś niku danych – 2,43 z ł (0,001 x 2 427,27 z ł ) 3/ w okresie od 1 grudnia 2006 r. do 28 lutego 2007 r. op ł aty nie powinny przekroczy ć : a) za jedn ą stron ę wyci ą gu lub odpisu – 3,70 z ł (0,0015 x 2 464,66 z ł ) b) za jedn ą stron ę kopii – 0,37 z ł (0,00015 x 2 464,66 z ł ) c) za sporz ą dzenie wyci ą gu, odpisu lub kopii na elektronicznym no ś niku danych – 2,46 z ł (0,001 x 2 464,66 z ł ) 4/ w okresie od 1 marca 2007 r. do czasu og ł oszenia nowego komunikatu Prezesa GUS op ł aty nie powinny przekroczy ć : a) za jedn ą stron ę wyci ą gu lub odpisu – 4, 00 z ł (0,0015 x 2 662,51 z ł ) b) za jedn ą stron ę kopii – 0,40 z ł (0,00015 x 2 662,51 z ł ) c) za sporz ą dzenie wyci ą gu, odpisu lub kopii na elektronicznym no ś niku danych – 2,66 z ł (0,001 x 2 662,51 z ł ) Jak wynika z ustale ń faktycznych dokonanych w niniejszej decyzji, WSZON w okresie od 10 sierpnia 2006 r. (data wej ś cia w ż ycie przepisów ustalaj ą cych górn ą granic ę stawek za jedn ą stron ę dokumentacji medycznej) do dnia 18 grudnia 2006 r. w łą cznie, pobiera ł od pacjentów op ł aty za kserokopi ę dokumentacji medycznej na podstawie Zarz ą dzenia Nr 13/2005 – w wysoko ś ci 5 z ł wed ł ug rycza ł tu, bez wzgl ę du na ilo ść stron dokumentacji medycznej, a od dnia 19 grudnia 2006 r. do dnia 7 maja 2007 r. pobiera ł op ł at ę na podstawie Zarz ą dzenia Nr 20/2006 (od 28 lutego 2006 r. na podstawie Regulaminu Porz ą dkowego) – w wysoko ś ci 0,50 z ł (s ł ownie: pi ęć dziesi ą t groszy) za jedn ą stron ę kopii dokumentacji medycznej. 10 Bior ą c pod uwag ę wszystkie wy ż ej powo ł ane okoliczno ś ci, Prezes Urz ę du stan ął na stanowisku, i ż op ł aty w wysoko ś ci ustalonej na podstawie ww. Zarz ą dze ń s ą wy ż sze od maksymalnej wysoko ś ci op ł aty za sporz ą dzenie kopii dokumentacji medycznej ustalonej w art. 18 ust. 4e pkt 2 ustawy o zoz. Op ł ata za jedn ą stron ę kopii dokumentacji medycznej od dnia 10 sierpnia 2006 r. nie powinna przekracza ć nast ę puj ą cych kwot: 0,38 z ł do 31 sierpnia 2006 r.; 0,36 z ł do 30 listopada 2006 r.; 0,37 z ł do 28 lutego 2007 r. i 0,40 z ł od 1 marca 2007 r. do czasu og ł oszenia nowego komunikatu Prezesa GUS. Nie ulega ż adnym w ą tpliwo ś ciom, i ż op ł ata, za kopi ę dokumentacji medycznej, pobierana przez WSZON w okresie od 10 sierpnia 2006 r. do 7 maja 2007 r. przekracza maksymaln ą wysoko ść tej op ł aty ustalon ą w art. 18 ust. 4e pkt 2 ustawy o zoz. W ocenie Prezesa Urz ę du, nie do przyj ę cia jest wniosek WSZON o uwolnienie od zarzutu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, uzasadniony tym, i ż przy ustalaniu wysoko ś ci op ł aty za udost ę pnienie dokumentacji nie by ł o celem Szpitala dzia ł anie na szkod ę zbiorowego interesu konsumentów. Jak zosta ł o wskazane powy ż ej, dla uznania dzia ł ania za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest aby mia ł o ono charakter bezprawny. Z kolei bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Fakt zastrze ż enia op ł aty rycza ł towej w wysoko ś ci 5,00 z ł za kserokopi ę dokumentacji medycznej, bez wzgl ę du na ilo ść stron kopiowanych, powoduje, ż e pacjent, który chce uzyska ć kopi ę dokumentacji medycznej zawieraj ą cej kilka stron jest zobowi ą zany ui ś ci ć op ł at ę , która nie jest ekwiwalentna w stosunku do ś wiadczenia wzajemnego Szpitala. Dodatkowo nale ż y uwzgl ę dni ć , i ż w odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów Szpital przekaza ł Zarz ą dzenie Nr 20/2006, na mocy którego uchylono op ł at ę rycza ł tow ą i wprowadzono op ł at ę za jedn ą stron ę kopii dokumentacji medycznej. Nale ż y zwróci ć uwag ę , i ż pomi ę dzy wej ś ciem w ż ycie przepisów ustalaj ą cych górn ą granic ę stawek za jedn ą stron ę kopii dokumentacji medycznej, a wej ś ciem w ż ycie ww. Zarz ą dzenia up ł yn ęł o kilka miesi ę cy. Podkre ś lenia wymaga te ż fakt, i ż ustalona w tym Zarz ą dzeniu op ł ata w wysoko ś ci 0,50 z ł za jedn ą stron ę kserokopii dokumentacji medycznej jest wy ż sza od op ł aty ustalonej w ustawie o zoz, o czym Prezes Urz ę du poinformowa ł Szpital. W ocenie Prezesa Urz ę du ustalenie przez WSZON op ł aty, za sporz ą dzenie kopii dokumentacji medycznej, przekraczaj ą cej maksymaln ą wysoko ść tej op ł aty ustalonej w ustawie o zoz jest sprzeczne z przepisem art. 18 ust. 4e pkt 2 tej ustawy i tym samym jest bezprawne. W zwi ą zku z powy ż szym, stwierdza si ę , ż e druga przes ł anka art. 23a ust. 1 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. Ad 3) Przepisy ustawy o okik nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 23a ust. 1 stanowi jedynie, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Z ca łą pewno ś ci ą mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów wówczas, gdy dzia ł anie przedsi ę biorcy dotyczy, b ą d ź mo ż e dotyczy ć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zindywidualizowa ć . Stosownie do art. 22 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z pó ź n. zm.), za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . W niniejszej sprawie mamy do czynienia z godzeniem w prawa nieograniczonej i nieokre ś lonej liczby konsumentów – pacjentów WSZON, którzy skorzystali, b ą d ź mogli 11 skorzysta ć ze swojego prawa dost ę pu do dokumentacji medycznej i wyst ą pili, b ą d ź mogli wyst ą pi ć o sporz ą dzenie kserokopii dokumentacji medycznej. Prowadzi ć to mog ł o do naruszenia ich interesów ekonomicznych w ten sposób, ż e w zamian za uiszczon ą op ł at ę , pacjent otrzymywa ł od Szpitala ś wiadczenie wzajemne, w postaci kopii dokumentacji medycznej, które by ł o ś wiadczeniem o mniejszej warto ś ci ni ż jego ś wiadczenie pieni ęż ne. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż bezprawne zachowanie Szpitala nie dotyczy interesu poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny i nie daj ą cy si ę porówna ć z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami kr ę gu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej grupy pacjentów WSZON. W niniejszej sprawie trzeba mie ć na uwadze, i ż szczegó ł owa regulacja w ustawie o zoz w zakresie op ł at za udost ę pnienie dokumentacji medycznej mia ł a mie ć pozytywny wp ł yw na realizacj ę prawa pacjenta jakim jest dost ę p do dokumentacji medycznej. Mo ż liwo ść otrzymania kserokopii dokumentacji szpitalnej nie powinna wi ą za ć si ę z poniesieniem przez pacjenta kosztów przewy ż szaj ą cych maksymaln ą stawk ę za tak ą us ł ug ę . Bior ą c pod uwag ę wszystkie wy ż ej wymienione okoliczno ś ci, Prezes Urz ę du stan ął na stanowisku, i ż ustalenie przez WSZON op ł aty za kopi ę dokumentacji medycznej przekraczaj ą cej maksymaln ą wysoko ść tej op ł aty ustalonej w art. 18 ust. 4e pkt 2 ustawy o zoz godzi w zbiorowe interesy pacjentów poprzez stworzenie bariery finansowej w dost ę pie do uzyskania kserokopii dokumentacji medycznej. Kwota w takiej wysoko ś ci mo ż e utrudni ć pacjentowi realizacj ę prawa dost ę pu do dokumentacji medycznej. W zwi ą zku z powy ż szym, stwierdza si ę , ż e trzecia przes ł anka art. 23a ust. 1 ustawy o okik zosta ł a spe ł niona. W toku post ę powania WSZON, na dowód zaprzestania stosowania zarzucanej praktyki, przedstawi ł Aneks Nr 1 do Regulaminu Porz ą dkowego WSZON z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie wprowadzenia zmian w rozdziale XVIII w cz ęś ci dotycz ą cej pobierania op ł at za udost ę pnianie dokumentacji medycznej uprawnionym osobom i podmiotom oraz uchwa łę Nr 107/07 Rady Spo ł ecznej WSZON z dnia 8 maja 2007 r. zatwierdzaj ą c ą zmiany do Regulaminu Porz ą dkowego ustalone przez Dyrektora WSZON w Aneksie Nr 1 z dnia 12 marca 2007 r. Aneks, o którym mowa wy ż ej przewiduje op ł at ę w wysoko ś ci 0,20 z ł (s ł ownie: dwadzie ś cia groszy) za jedn ą stron ę wyci ą gu, odpisu lub kopii dokumentacji medycznej. Jak wynika z ustale ń dokonanych w niniejszej decyzji, obecnie obowi ą zuj ą ca w Szpitalu op ł ata, za udost ę pnienie dokumentacji medycznej poprzez sporz ą dzenie jej kopii, nie przekracza maksymalnej wysoko ś ci tej op ł aty ustalonej w art. 18 ust. 4e pkt 2 ustawy o zoz. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du uzna ł , i ż zaniechanie stosowania praktyki przez WSZON nast ą pi ł o w dniu 8 maja 2007 r. W dniu 21 kwietnia 2007 r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Na podstawie art. 137 ww. ustawy straci ł a moc ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Jednak ż e, zgodnie z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i niezako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie niniejszej ustawy stosuje si ę przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 23e ustawy o okik, nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 23a. W takim przypadku, 12 Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania, przy czym ci ęż ar udowodnienia okoliczno ś ci zaniechania stosowania zarzucanej praktyki spoczywa na przedsi ę biorcy. Wobec spe ł nienia przes ł anek koniecznych do stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonej w art. 23a ust. 1 ustawy o okik oraz przes ł anek wydania decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania wskazanych w art. 23e ust. 1 i ust. 2 ustawy o okik, Prezes Urz ę du orzek ł jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Iwona Bielska Otrzymuje: Wojewódzki Specjalistyczny Zespó ł Opieki Neuropsychiatrycznej w Kielcach ul. Grunwaldzka 47 25-736 Kielce 13