RŁO-27/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Aleja Pi ł sudskiego 8 90-051 Ł ód ź , P - 73 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O/61-18/06/TD- …… Ł ód ź , dnia 28 maja 2007 r. DECYZJA Nr R Ł O 27/2007 Na podstawie art. 23c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2080, z 2006 r. Nr 157, poz. 1119, Nr 170, poz. 1217, Nr 249, poz. 1834), oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy, w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331), stosownie do § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002 r., Nr 18, poz. 172, ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Edwardowi Ska ł owi zam. w Ł odzi przy ul. (tajemnica przedsi ę biorcy) prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Aries” Firma Produkcyjno-Handlowa Edward Ska ł w Ł odzi, ul. Romana 39/41 - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów bezprawne dzia ł anie Edwarda Ska ł a zam. w Ł odzi przy (tajemnica przedsi ę biorcy) prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Aries” Firma Produkcyjno-Handlowa Edward Ska ł w Ł odzi, ul. Romana 39/41, polegaj ą ce na: − naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, co stanowi naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) oraz § 3 ust. 1 i § 7 ust. 1 i 2 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. z 2002 r. Nr 99, poz. 894, ze zm.), − stosowaniu nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy, co stanowi naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, ze zm.), poprzez umieszczanie w reklamach wy łą cznie cen netto sprzedawanych okien, drzwi i okiennic drewnianych i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. Uzasadnienie 2 W dniach od 3 lipca 2006 r. do 31 lipca 2006 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezes Urz ę du”) przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce, którego celem by ł o wst ę pne ustalenie czy dzia ł ania Edwarda Ska ł a prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Aries” Firma Produkcyjno-Handlowa Edward Ska ł w Ł odzi (zwany dalej: „Edward Ska ł ” lub „Przedsi ę biorca”) w zakresie reklamy i wzorców umów stosowanych w obrocie z udzia ł em konsumentów nie naruszaj ą zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz nie naruszaj ą chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniaj ą cych podj ę cie dzia ł a ń okre ś lonych w odr ę bnych przepisach. W toku powy ż szego post ę powania Prezes Urz ę du podda ł analizie stosowany przez przedsi ę biorc ę wzorzec umowy oraz og ł oszenia i ulotki reklamowe. Kontrola wzorca wykaza ł a, i ż niektóre z zapisów umownych mog ą stanowi ć niedozwolone postanowienia umowne, w zwi ą zku z czym w ramach wezwania przeds ą dowego podj ę te zosta ł y czynno ś ci zmierzaj ą ce do wyeliminowania takowych z obrotu z udzia ł em konsumentów. Ponadto Prezes Urz ę du ustali ł , i ż Edward Ska ł stosuje w obrocie konsumenckim ulotki reklamowe, w których podawana jest wy łą cznie cena netto produkowanych przez niego okien, drzwi balkonowych oraz okiennic drewnianych. W za łą czonych do pisma przedsi ę biorcy ulotkach - cennikach, które zgodnie z jego o ś wiadczeniem podlega ł y dystrybucji z wykorzystaniem ró ż norodnych kana ł ów docierania do potencjalnych klientów tj. by ł y dost ę pne w biurach sprzeda ż y, kolportowane podczas targów bran ż owych, a tak ż e do łą czane do ofert wysy ł anych poczt ą , faxem i lub e-mailem, w odniesieniu do poszczególnych rodzajów i wymiarów okien, drzwi i okiennic przedsi ę biorca u ż ywa ł sformu ł owa ń typu „Cena netto. Stawka VAT 7 %” lub „Cena 1 szt. (netto)”, „Cena za mechanizm 1 szt. (netto)” oraz „Cena 1m 2 (netto)”. W ulotce - cenniku a ż urowych drewnianych okiennic nie zamieszczono nawet informacji, o obowi ą zuj ą cej stawce podatku VAT (karty Nr 8 i Nr 9). Analiza dokumentów i informacji zebranych od Przedsi ę biorcy da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy o okik. Wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania takiej praktyki przez tego przedsi ę biorc ę sta ł o si ę konieczne i uzasadnione. Postanowieniem Nr 1/61-18/06 z dnia 27 pa ź dziernika 2006 r. Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie w sprawie stosowania przez Edwarda Ska ł a praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na: − naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, co stanowi naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) oraz § 3 ust. 1 i § 7 ust. 1 i 2 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. z 2002 r. Nr 99, poz. 894, ze zm.), − stosowaniu nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy, co stanowi naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, ze zm.), poprzez umieszczanie w reklamach cen netto sprzedawanych okien, drzwi i okiennic drewnianych, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 23 a ust. 1 i ust. 2 ustawy o okik (karta Nr 1). 3 Na mocy Postanowienia Nr 2/61-18/06 z dnia 27 pa ź dziernika 2006 r. (karta Nr 4) Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet dowodów pismo Edwarda Ska ł a z dnia 11 lipca 2006 r. (data wp ł ywu do Urz ę du 17 lipca 2006 r.) wraz z za łą cznikami – sygn. akt R Ł O/400-44/06/AB-3 (karty od Nr 5 do Nr 9). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów (karta Nr 3) w pi ś mie z dnia 31 stycznia 2007 r. Przedsi ę biorca poinformowa ł , i ż produkuje stolark ę otworow ą tylko na indywidualne zamówienia odbiorców. W publikowanych reklamach nie pos ł uguje si ę cennikami, natomiast w ofertach oraz zawieranych umowach umieszczane s ą ceny netto i brutto ró ż nie w zale ż no ś ci od charakteru transakcji. Zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami o podatku VAT, podatek ten rozliczany jest w trzech wielko ś ciach: 0% przy ś wiadczeniu us ł ug ze ś rodków bezzwrotnej pomocy zagranicznej, 7% przy ś wiadczeniu us ł ugi budowlanej w budownictwie mieszkaniowym oraz 22% przy sprzeda ż y stolarki bez monta ż u dla obiektów poza budynkami mieszkalnymi. Przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , i ż stosowane cenniki nie stanowi ą ulotek reklamowych, nie s ą do łą czane do ofert i korespondencji z odbiorcami, a Przedsi ę biorca nie posiada biur sprzeda ż y. Ze wzgl ę du na fakt, i ż ś wiadczone us ł ugi i oferowane produkty maj ą zindywidualizowany charakter (ró ż norodno ść rozmiarów, wyposa ż enia i rodzajów wyko ń czenie produktu) w stosowanych reklamach nie s ą podawane ceny jednostkowe. Odbiorcom za ś udzielane s ą informacje z uwzgl ę dnieniem ceny netto i brutto, zatem informacje te s ą rzetelne, prawdziwe, ale te ż uwzgl ę dniaj ą ce charakter ś wiadczonej us ł ugi i oferowanych produktów. W dniu 9 lutego 2007 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł Edwarda Ska ł a o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego w sprawie i mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami post ę powania. Przedsi ę biorca nie skorzysta ł z mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z materia ł em dowodowym. Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Edward Ska ł zam. w Ł odzi przy (tajemnica przedsi ę biorcy) jest przedsi ę biorc ą wpisanym pod numerem 52033 do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł odzi i prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Aries” Firma Produkcyjno-Handlowa Edward Ska ł w Ł odzi, ul. Romana 39/41 (karta Nr 7). Zgodnie z wpisem do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej przedmiotem dzia ł alno ś ci Edwarda Ska ł a jest m.in. produkcja wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa, zak ł adanie stolarki budowlanej oraz dzia ł alno ść komercyjna pozosta ł a, gdzie indziej niesklasyfikowana. Z materia ł ów zgromadzonych przez Prezesa Urz ę du w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego wynika ł o, i ż Edward Ska ł stosuje w obrocie konsumenckim ulotki reklamowe, w których podawana jest wy łą cznie cena netto produkowanych przez niego okien, drzwi balkonowych oraz okiennic drewnianych. W za łą czonych do pisma przedsi ę biorcy ulotkach-cennikach, które zgodnie z jego o ś wiadczeniem podlega ł y dystrybucji z wykorzystaniem ró ż norodnych kana ł ów docierania do potencjalnych klientów tj. by ł y dost ę pne w biurach sprzeda ż y, kolportowane podczas targów bran ż owych, a tak ż e do łą czane do ofert wysy ł anych poczt ą , faxem i lub e-mailem, w odniesieniu do poszczególnych rodzajów i wymiarów okien, drzwi i okiennic Przedsi ę biorca u ż ywa ł sformu ł owa ń typu „Cena netto. Stawka VAT 7 %” lub „Cena 1 szt. (netto)”, „Cena za mechanizm 1 szt. (netto)” oraz „Cena 1m 2 (netto)”. W ulotce - cenniku a ż urowych 4 drewnianych okiennic nie zamieszczono nawet informacji, o obowi ą zuj ą cej stawce podatku VAT ( karty Nr 8 i Nr 9). W toku post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów Przedsi ę biorca ustosunkowuj ą c si ę do przedstawionych zarzutów, stwierdzi ł , ż e stosowanych przez siebie cenników nie do łą cza do ofert i korespondencji z odbiorcami, a tak ż e, ż e nie posiada biur sprzeda ż y (karta Nr 22), co stoi w sprzeczno ś ci z informacjami przedstawionymi przez Przedsi ę biorc ę wcze ś niej - w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym (karta Nr 5). Prezes Urz ę du opar ł swoje ustalenia o informacje uzyskane w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym. Oceniaj ą c przedstawiony stan faktyczny Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o okik przes ł ankami zaistnienia zakazanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ą : 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 ustawy o okik ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 roku – Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2001 r. Nr 101 poz. 1178, ze zm.) - obecnie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807, ze zm.). Art. 2 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej definiuje dzia ł alno ść gospodarcz ą jako zarobkow ą dzia ł alno ść wytwórcz ą , handlow ą , budowlan ą , us ł ugow ą oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, a tak ż e dzia ł alno ść zawodow ą wykonywan ą w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie b ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy SDG przedsi ę biorca b ę d ą cy osob ą fizyczn ą mo ż e podj ąć dzia ł alno ść gospodarcz ą po uzyskaniu wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej. Edward Ska ł jest przedsi ę biorc ą wpisanym pod numerem 52033 do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł odzi i pod nazw ą Aries” Firma Produkcyjno-Handlowa Edward Ska ł w Ł odzi, ul. Romana 39/41 prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą m.in. na produkcji wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa, zak ł adaniu stolarki budowlanej oraz dzia ł alno ś ci komercyjnej pozosta ł ej, gdzie indziej niesklasyfikowanej. Prezes Urz ę du stwierdzi ł zatem, ż e Edward Ska ł jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. Ad 2. Bezprawno ść to sprzeczno ść zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi wi ę c o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. 5 Przepis art. 23a ust. 2 ustawy o okik stanowi, i ż za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, a tak ż e nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę . Ponadto zakaz stosowania reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d zawarty zosta ł w przepisach ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1 503, ze zm.) - zwana dalej „ustaw ą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji”. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wskazuje, i ż czynem nieuczciwej konkurencji jest reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. W Dyrektywie Rady Unii Europejskiej Nr 84/450/EWG z dnia 10 wrze ś nia 1984 r. dotycz ą cej reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d i reklamy porównawczej za „reklam ę ” uznaje si ę ka ż d ą wypowied ź zwi ą zan ą z wykonywaniem dzia ł alno ś ci handlowej, przemys ł owej, rzemie ś lniczej lub przy wolnych zawodach, maj ą c ą na celu zwi ę kszenie zbytu towarów lub ś wiadczonych us ł ug (w łą czaj ą c w to nieruchomo ś ci, prawa i zobowi ą zania) - art. 2 cytowanej dyrektywy. W zwi ą zku z powy ż szym dystrybuowanie ulotek informacyjnych zawieraj ą cych ceny oferowanych produktów zarówno w miejscu sprzeda ż y (biura sprzeda ż y), jak równie ż na targach bran ż owych, a tak ż e przesy ł anych poczt ą , poprzez faks lub e-mail jako za łą czniki do oferty, Prezes Urz ę du uzna ł za form ę reklamy. Na Przedsi ę biorcy jako na profesjonali ś cie – podobnie jak na innych przedsi ę biorcach - ci ążą szczególne obowi ą zki informacyjne w przypadku, gdy jego kontrahentami s ą konsumenci. Obowi ą zki te dotycz ą w szczególno ś ci, jak wskazuje bezpo ś rednio art. 23 a ust. 2 ustawy o okik takiego przekazywania informacji, aby mia ł y one charakter rzetelny, prawdziwy i pe ł ny. Pozbawienie konsumentów w ł a ś ciwej informacji dotycz ą cej cen oferowanych towarów uniemo ż liwia podejmowanie ś wiadomych i w pe ł ni suwerennych decyzji w sprawie zakupu oferowanych przez Przedsi ę biorc ę okien, drzwi i okiennic drewnianych. Obowi ą zki informacyjne profesjonalistów wobec konsumenta dotycz ą tak ż e zakresu informacji zawartych w reklamie stosowanej przez przedsi ę biorców. Nierzetelna informacja stosowana w ulotkach reklamowych stosowanych przez Edwarda Ska ł a mo ż e by ć oceniana pod k ą tem mo ż liwo ś ci stosowania nieuczciwej, wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy, w zakresie zwi ą zanym z cenami towarów umieszczonymi w materia ł ach reklamowych. Poj ę cie „cena” zosta ł o zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) – zwana dalej „ustaw ą o cenach”, w ś wietle którego cena to warto ść wyra ż ona w jednostkach pieni ęż nych, któr ą kupuj ą cy jest obowi ą zany zap ł aci ć przedsi ę biorcy za towar lub us ł ug ę . W cenie powinien by ć uwzgl ę dniony podatek od towarów i us ł ug oraz podatek akcyzowy, je ż eli na podstawie odr ę bnych przepisów sprzeda ż towaru (us ł ugi) podlega obci ąż eniu podatkiem od towarów i us ł ug oraz podatkiem akcyzowym. Ponadto art. 12 ust. 2 ww. ustawy nak ł ada na sprzedawców i us ł ugodawców obowi ą zek podawania cen w sposób prosty i nie budz ą cy w ą tpliwo ś ci co do ich wysoko ś ci. Powy ż sze obowi ą zki zosta ł y okre ś lone równie ż w Rozporz ą dzeniu Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. z 2002 r. Nr 99, poz. 894, ze zm.) – zwanym dalej: „rozporz ą dzeniem w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen”. W § 3 ust. 1 tego rozporz ą dzenia sprzedawca zosta ł zobowi ą zany do opatrywania towarów oferowanych kupuj ą cym w miejscu sprzeda ż y wywieszkami zawieraj ą cymi informacje wskazuj ą ce ich ceny oraz jednostki miar, do których odnosz ą si ę uwidocznione ceny. Dodatkowo § 7 ust. 1 i ust. 2 ww. rozporz ą dzenia nak ł ada na sprzedawc ę reklamuj ą cego swój towar min. w czasopismach, gazetach, prospektach, katalogach i afiszach - obowi ą zek uwidaczniania cen jednostkowych towaru lub 6 us ł ugi, terminu obowi ą zywania podanej ceny oraz w przypadku promocji umieszczania, obok, ceny dotychczasowej, ceny promocyjnej lub obni ż onej, uwzgl ę dniaj ą cej rabat. Z analizy przywo ł anych powy ż ej przepisów wynika, i ż cena podawana lub uwidaczniana przez sprzedawc ę , powinna by ć cen ą brutto, tj. cen ą zawieraj ą c ą podatek od towarów i us ł ug, który stanowi jeden z elementów sk ł adowych ceny. Obowi ą zek podawania cen brutto dotyczy zarówno takiego ich uwidaczniania w miejscu sprzeda ż y jak i umieszczania w jakichkolwiek przekazach pochodz ą cych od przedsi ę biorcy. Nie wywi ą zywanie si ę przedsi ę biorcy z tego obowi ą zku poprzez podawanie w obrocie z konsumentami wy łą cznie ceny netto stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz nieuczciw ą , wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę . Zachowanie takie jest naruszeniem art. 23 a ust. 2 ustawy o okik. Z uwagi na fakt, i ż przywo ł ane przepisy prawne maj ą charakter bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cy, podawanie wy łą cznie cen netto sprzedawanych towarów jest bezprawnym dzia ł aniem przedsi ę biorcy, co stanowi naruszenie art. 23 a ust. 1 ustawy o okik. Warto podkre ś li ć , i ż obowi ą zek rzetelnego informowania konsumentów obejmuje wszystkie etapy sprzeda ż y, pocz ą wszy od przekazów reklamowych, których celem jest zainteresowanie potencjalnych nabywców ofert ą handlow ą przedsi ę biorcy, a ż do momentu zawarcia umowy, której przedmiotem b ę dzie nabycie reklamowanego towaru lub us ł ugi. Szczególn ą uwag ę ustawodawca przywi ą zuje do w ł a ś ciwego informowania konsumentów w pocz ą tkowej fazie sprzeda ż y, gdy ż w ł a ś nie na tym etapie stosowana przez profesjonalistów reklama i nierzetelna informacja wp ł yn ąć mo ż e na decyzje konsumentów w zakresie zakupu towarów. Z tego powodu ustawodawca podj ął dzia ł ania chroni ą ce s ł absz ą stron ę kontraktu przed nieuczciwymi przekazami reklamowymi. Art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wskazuje, i ż czynem nieuczciwej konkurencji jest reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. Zgodnie z art. 16 ust. 2 przywo ł anej ustawy przy ocenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d nale ż y uwzgl ę dni ć wszystkie jej elementy, zw ł aszcza dotycz ą ce ilo ś ci, jako ś ci sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy lub konserwacji reklamowanych towarów lub us ł ug, a tak ż e zachowanie si ę klienta. Pomimo, i ż przywo ł any przepis nie wymienia ceny jako elementu reklamy, bior ą c pod uwag ę fakt, i ż zawiera on klauzul ę generaln ą , uzna ć nale ż y, ż e cena, a tak ż e informacja o sposobie jej wyliczenia jest elementem reklamy. W wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 11/04) stwierdzono, i ż „informacja o cenie towaru w wysoko ś ci (warto ś ci) nie uwzgl ę dniaj ą cej podatku jest informacj ą nierzeteln ą , nieprawdziw ą i niepe ł n ą bo to na przedsi ę biorcy le ż y obowi ą zek oznaczania cen towaru zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa za ś konsument ma prawo zna ć cen ę towaru, a nie oblicza ć j ą sam, bez wzgl ę du na to czy przy cenie umieszczono ogólnikow ą informacj ę – cena netto, cena + VAT itp.” Do oceny dzia ł a ń Edwarda Ska ł a Prezes Urz ę du pos ł u ż y ł si ę równie ż rozwi ą zaniami wypracowanymi na gruncie prawa europejskiego. W ś wietle art. 2 lit. a dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom cena sprzeda ż y oznacza cen ę ko ń cow ą za jednostk ę produktu, lub dan ą ilo ść produktu, w łą cznie z podatkiem VAT i wszystkimi pozosta ł ymi podatkami. Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 1 tej dyrektywy cena sprzeda ż y i cena jednostkowa musz ą by ć jednoznaczne, ł atwo dostrzegalne oraz czytelne. Warto tak ż e zwróci ć uwag ę na fakt, i ż stanowisko ukszta ł towane w orzecznictwie Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci (dalej zwany: „ETS”) daje konsumentowi prawo 7 do rzetelnej informacji, nie wprowadzaj ą cej w b łą d, zawieraj ą cej wszelkie niezb ę dne dane wynikaj ą ce z funkcji i przeznaczenia towaru czy us ł ugi (por. na przyk ł ad sprawa GB-Inno- BM, ETS 13.12.1991 r., C-18/88, Zb. Orz. I-5941). ETS podkre ś la wag ę obowi ą zku udzielania konsumentom prawdziwej i pe ł nej informacji ju ż na etapie promocji czy reklamy. Brak podawania rzetelnych, pe ł nych i prawdziwych informacji uniemo ż liwia konsumentom dokonanie swobodnej i rzeczowej oceny oferowanych na rynku towarów i us ł ug, co mo ż e wprowadza ć w b łą d konsumentów. Ponadto wskazanie konsumentom mo ż liwo ś ci weryfikacji przedstawianych informacji poprzez zamieszczenie w og ł oszeniu prasowym adresu pocztowego czy internetowego czy numeru telefonu nie wyczerpuje zobowi ą zania strony do udzielenia pe ł nej, rzetelnej i prawdziwej informacji. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du uzna ł , i ż zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka stwierdzenia stosowania przez Edwarda Ska ł a praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Ad 3. Przepisy ustawy o okik nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Z ca łą pewno ś ci ą mamy do czynienia z takim interesem, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy dotycz ą zbiorowo ś ci i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego klienta tego przedsi ę biorcy, czyli gdy s ą powszechne. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z godzeniem w prawa nieograniczonej grupy konsumentów, którzy mogli zetkn ąć si ę z ulotkami reklamowymi opracowanymi i wprowadzonymi do obrotu przez Edwarda Ska ł a. W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego Przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , i ż kwestionowane przez Prezesa Urz ę du ulotki podlega ł y dystrybucji z wykorzystaniem ró ż norodnych kana ł ów docierania do potencjalnych klientów tj. by ł y dost ę pne w biurach sprzeda ż y, kolportowane podczas targów bran ż owych, a tak ż e do łą czane do ofert wysy ł anych poczt ą , faksem i lub e-mailem. Konsumenci zapoznaj ą cy si ę z zawarto ś ci ą przekazu stosowanego przez Przedsi ę biorc ę mogli zosta ć wprowadzeni w b łą d co do rzeczywistych kosztów zakupu okien, drzwi i okiennic drewnianych, poprzez wywo ł anie mylnego wra ż enia, i ż podawane ceny maj ą charakter ostatecznych warto ś ci koniecznych do zap ł acenia za kupowany towar. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Edwarda Ska ł a jest w tym przypadku sprzeda ż stolarki okiennej i drzwiowej. Towary te maj ą charakter dóbr trwa ł ego u ż ytku, o du ż ej warto ś ci, które nie s ą nabywane cz ę sto, a tym samym wymagaj ą szczególnie precyzyjnej informacji o rzeczywistych kosztach. Taki sposób reklamowania towarów powodowa ł , i ż konsumenci zach ę ceni cenow ą atrakcyjno ś ci ą reklamy dopiero w biurach sprzeda ż y, czy przy podpisywaniu umowy dowiadywali si ę o rzeczywistym koszcie zakupu. Reklama docieraj ą ca do nich znacznie wcze ś niej, gdy brak by ł o innych ź róde ł weryfikacji jej prawdziwo ś ci np. cenników dost ę pnych u sprzedawcy, sugerowa ł a, i ż Edward Ska ł sprzedaje okna po bardziej konkurencyjnych cenach ni ż inni przedsi ę biorcy dzia ł aj ą cy na tym rynku. Poprzez podanie wprowadzaj ą cych w b łą d informacji dotycz ą cych prawdziwej ceny kwestionowane ulotki reklamowe wywo ł ywa ł y u konsumentów mylne wyobra ż enie o rzeczywistych kosztach, które b ę d ą musieli ponie ść , a tym samym podejmowane przez nich decyzje opiera ł y si ę na b łę dnych wyobra ż eniach, a nie rzeczywistym kszta ł cie oferty cenowej tego przedsi ę biorcy. W niniejszej sprawie Prezes Urz ę du wzi ął równie ż pod uwag ę ogóln ą nisk ą ś wiadomo ść prawn ą spo ł ecze ń stwa oraz fakt, i ż przeci ę tny konsument niekoniecznie wie, jakie prawa mu przys ł uguj ą oraz jak z nich korzysta ć . W ś wietle orzecznictwa S ą du Apelacyjnego w Warszawie (wyrok z dnia 2 grudnia 2005 r. sygn. akt VI ACa 600/05) przeci ę tny konsument nie musi zna ć obowi ą zuj ą cych przepisów prawa, co oznacza, i ż nie dysponuje on wiedz ą z zakresu prawa podatkowego, w cz ęś ci dotycz ą cej w szczególno ś ci 8 aktualnie stosowanych stawek podatku VAT dla ró ż nych grup towarów. W przywo ł anym wcze ś niej wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 11/04) wyra ź nie stwierdzono, i ż konsument nie ma obowi ą zku samodzielnego obliczania cen towarów. Ponadto warto zauwa ż y ć , i ż w przypadku ulotki dotycz ą cej okiennic drewnianych a ż urowych (karta Nr 9) obowi ą zuj ą ca stawka podatku VAT nie zosta ł a nawet podana przez przedsi ę biorc ę . W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż zosta ł a spe ł niona trzecia przes ł anka zaistnienia zakazanej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Wobec łą cznego spe ł nienia wszystkich przes ł anek koniecznych do stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonej w art. 23 a ustawy o okik, Prezes Urz ę du orzek ł jak w sentencji. W dniu 21 kwietnia 2007 r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331) na podstawie której straci ł a moc ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. 2005 r., Nr 244, poz. 2080, ze zm.: Dz. U. z 2006 r. Nr 157, poz.1119; Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1834). Jednak ż e zgodnie z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331) do post ę powa ń wszcz ę tych przed dniem 21 kwietna 2007 r. stosuje si ę przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Iwona BIELSKA Otrzymuje: Edward Ska ł ul. Wapienna 39/41 m. 62 91-087 Ł ód ź prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Aries” Firma Produkcyjno-Handlowa Edward Ska ł