RŁO-10/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Aleja Pi ł sudskiego 8 90-051 Ł ód ź , P - 73 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O/411-10/05/BR-18 Ł ód ź , dnia 18 kwietnia 2006 r. DECYZJA Nr R Ł O 10/2006 I. Na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 172; ze zm.) po przeprowadzeniu post ę powania wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Zak ł adowi Us ł ug Pogrzebowych, Spó ł ka z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą z siedzib ą w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim, 27-400 Ostrowiec Ś wi ę tokrzyski, ul. D ł uga 8, w sprawie pobierania op ł at za pierwsz ą i dwie nast ę pne doby przechowywanie w ch ł odni zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez Zespó ł Opieki Zdrowotnej z siedzib ą w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim, 27-400 Ostrowiec Ś wi ę tokrzyski, ul. Szymanowskiego 11, w toku którego zosta ł o uprawdopodo- bnione, ż e przedsi ę biorca ten poprzez powy ż sze dzia ł anie naruszy ł art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080), po przyj ę ciu przez Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych, Spó ł ka z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą z siedzib ą w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim, 27-400 Ostrowiec Ś wi ę tokrzyski, ul. D ł uga 8, zobowi ą zania do zaniechania pobierania op ł at za pierwsz ą i dwie nast ę pne doby przechowywania w ch ł odni zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez Zespó ł Opieki Zdrowotnej z siedzib ą w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim, 27- 400 Ostrowiec Ś wi ę tokrzyski, ul. Szymanowskiego 11, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada si ę na tego przedsi ę biorc ę obowi ą zek wykonania przyj ę tego zobowi ą zania. II. Na podstawie art. 11a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 172; ze zm.), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów okre ś la si ę termin wykonania przez Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych Spó ł ka z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą z siedzib ą w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim, 27-400 Ostrowiec Ś wi ę tokrzyski, ul. D ł uga 8 na ł o ż onego zobowi ą zania do 30 czerwca 2006 r. III. Na podstawie art. 11a ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 172; ze zm.), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada si ę na Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych Spó ł ka z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą z siedzib ą w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim, 27-400 Ostrowiec Ś wi ę tokrzyski, ul. D ł uga 8 obowi ą zek z ł o ż enia w terminie do 15 lipca 2006 r. informacji o stopniu realizacji na ł o ż onego zobowi ą zania. Uzasadnienie W 2005 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej „Prezesem Urz ę du”) przeprowadzi ł badanie lokalnych rynków us ł ug prosektoryjnych w miastach powiatowych i wojewódzkich, w województwach ł ódzkim i ś wi ę tokrzyskim. Celem badania by ł o ustalenie struktury podmiotowej tych rynków oraz kontrola przestrzegania przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 - dalej zwana ,,ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów”). Badaniem zosta ł y obj ę te us ł ugi prosektoryjn e wykonywane przez zak ł ady opieki zdrowotnej i przedsi ę biorców zarz ą dzaj ą cych prosektoriami. 2 W ramach badania skontrolowano zasady wykonywania us ł ug prosektoryjnych przez Zespó ł Opieki Zdrowotnej z siedzib ą w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim, 27-400 Ostrowiec Ś wi ę tokrzyski, ul. Szymanowskiego 11 (dalej zwany „ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim”). Analiza dokumentów nades ł anych przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim wykaza ł a, ż e 1 wrze ś nia 1999 r. zawar ł on umow ę (zwan ą przez obie strony „Porozumieniem”) z Zak ł adem Us ł ug Pogrzebowych Spó ł ka z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą z siedzib ą w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim, 27-400 Ostrowiec Ś wi ę tokrzyski, ul. D ł uga 8 (dalej zwany „ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim”) o przechowywanie w ch ł odni zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim (dowód: karty nr 6 i nr 7). Z tre ś ci porozumienia wynika ł o, ż e ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim zobowi ą zuje si ę do przechowywania w ch ł odni zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim na w ł asny koszt i pobierania op ł aty za przechowywanie tych zw ł ok zgodnie z cennikiem us ł ug, co wskazywa ł o na mo ż liwo ść naruszenia przez ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim zakazu okre ś lonego w art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku z dokonanymi ustaleniami Prezes Urz ę du Postanowieniem nr R Ł O 1/411- 10/05, (dowód: karta nr 1 i karta nr 1 odwrót) wszcz ął z urz ę du post ę powanie antymonopolowe przeciwko ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim pod zarzutem nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug prosektoryjnych ś wiadczonych na terenie Ostrowca Ś wi ę tokrzyskiego, poprzez pobieranie op ł at za pierwsz ą i dwie nast ę pne doby przechowywania w ch ł odni zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim, co mo ż e stanowi ć naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim, w pi ś mie z dnia 5 pa ź dziernika 2005 r. (dowód: karty nr 20 i 21) wyja ś ni ł , ż e prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą i za wszystkie wykonywane czynno ś ci zwi ą zane z przechowywaniem zw ł ok, przygotowaniem i przeprowadzeniem pogrzebu pobiera op ł aty. Ch ł odnia, w której przechowywane s ą zw ł oki zosta ł a przekazana ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim umow ą nieodp ł atnego zarz ą du przez Gmin ę Ostrowiec Ś wi ę tokrzyski. Op ł aty za korzystanie z gminnych obiektów i urz ą dze ń Cmentarza Komunalnego w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim przez odbiorców us ł ug wykonywanych przez ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim ustali ł a Gmina Uchwa łą Nr III/214/2000 Zarz ą du Miasta Ostrowca Ś wi ę tokrzyskiego z dnia 26 kwietnia 2000 r. w sprawie op ł at za korzystanie z gminnych obiektów i urz ą dze ń Cmentarza Komunalnego w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim (dowód: karta nr 3 25). Wysoko ść op ł at za przechowywanie w ch ł odni zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim zawiera Za łą cznik do ww. Uchwa ł y (dowód: karta nr 26). W trakcie prowadzonego post ę powania ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim nie kwestionowa ł zarzutu stosowania praktyk zawartych w postanowieniu o jego wszcz ę ciu. Pismem z 22 marca 2006 r. (dowód: karta nr 63) ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim uzna ł zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej zawarty w postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania za zasadny i zobowi ą za ł si ę do zaniechania pobierania op ł at za pierwsz ą i dwie nast ę pne doby przechowywania w ch ł odni zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim w terminie do ko ń ca czerwca 2006 r. Prezes Urz ę du ustali ł co nast ę puje: ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim jest spó ł k ą prawa handlowego – spó ł k ą z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą , wpisan ą do Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000139529 (dowód: odpis aktualny z KRS, karty nr 22, 23, 24). Przedmiotem dzia ł alno ś ci ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim jest m.in. prowadzenie us ł ug pogrzebowych i dzia ł alno ś ci pokrewnej oraz zarz ą dzanie nieruchomo ś ciami niemieszkalnymi (dowód: odpis z KRS dzia ł 2 rubryka 3 - karta nr 23 odwrót). Na podstawie umowy zawartej 18 pa ź dziernika 1999 r. z Gmin ą Ostrowiec Ś wi ę tokrzyski ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim zarz ą dza (administruje) urz ą dzeniami, obiektami i budowlami na terenie cmentarza, w tym kaplic ą cmentarn ą , ch ł odni ą i przechowalni ą zw ł ok oraz budynkiem kot ł owni z gara ż ami (dowód: karty od nr 34 do nr 37). W ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim wykonuje us ł ugi prosektoryjne przechowywania w ch ł odni zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim (dowód: karta nr 29). Rynkiem produktowym w tej sprawie jest rynek us ł ug prosektoryjnych przechowywania w ch ł odni zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim. Rynkiem geograficznym w tej sprawie jest teren szpitala zarz ą dzanego przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim. Na wy ż ej okre ś lonym rynku w ł a ś ciwym ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim nie spotyka si ę z konkurencj ą poniewa ż 1 wrze ś nia 1999 r. pomi ę dzy ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim i ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim zosta ł a zawarta umowa, na mocy której ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim sta ł si ę jedynym przedsi ę biorc ą wykonuj ą cym us ł ugi 4 prosektoryjne przechowywania w ch ł odni zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim (dowód: karty nr 6 i nr 7). Dowodem odbioru zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim przez ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim jest § 2 zarz ą dzenia nr 56/2002 Dyrektora ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim z dnia 26 sierpnia 2002 r. w sprawie dokumentowania odbioru zw ł ok z oddzia ł ów szpitalnych przez pracowników zak ł adu pogrzebowego. Z tre ś ci tego § wynika, ż e po up ł ywie dwóch godzin od zgonu piel ę gniarka zg ł asza transport zw ł ok do ch ł odni zgodnie z umow ą z 01.09.1999 r. zawart ą z ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim (dowód: karta nr 8). Ww. regulacje zosta ł y wprowadzone przez Dyrektora ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim w wykonaniu art. 18a ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zak ł adach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 1991 r. Nr 91, poz. 408, z pó ź n. zm., zwanej dalej ,,ustaw ą o zak ł adach opieki zdrowotnej”). Dowodem na pobieranie przez ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim op ł at za przechowywanie w ch ł odni zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim jest Za łą cznik do Uchwa ł y Nr III/214/2000 Zarz ą du Miasta Ostrowca Ś wi ę tokrzyskiego z dnia 26 kwietnia 2000 r. w sprawie op ł at za korzystanie z gminnych obiektów i urz ą dze ń Cmentarza Komunalnego w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim. gdzie w pkt. II ppkt. 2 okre ś lono op ł at ę za przechowywanie zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu w wysoko ś ci 50,00 z ł bez wzgl ę du na okres przechowywania zw ł ok (dowód: karta nr 26). Zgodnie z uzyskan ą przez Prezesa Urz ę du opini ą Ministra Zdrowia zak ł ad opieki zdrowotnej nie ma podstaw do pobierania op ł at za wykonywanie ci ążą cych na nim obowi ą zków w przypadku ś mierci pacjenta, o których mowa w art. 18 a ust. 1a pkt 5 ustawy o zak ł adach opieki zdrowotnej. Obowi ą zek przygotowania zw ł ok osoby zmar ł ej w szpitalu do wydania osobom uprawnionym do pochowania powinien by ć spe ł niany bezwarunkowo. Zak ł ad opieki zdrowotnej nie ma prawa wyboru post ę powania w zale ż no ś ci od tego czy za wykonanie tych czynno ś ci zostanie wniesiona op ł ata czy nie. Zdaniem Ministerstwa Zdrowia zak ł ad opieki zdrowotnej mo ż e pobiera ć op ł aty za wszelkie dodatkowe czynno ś ci w wysoko ś ci ustalonej przez kierownika zak ł adu. W zwi ą zku z tym, ż e ż aden z aktów prawnych nie wskazuje czynno ś ci obj ę tych obowi ą zkiem szpitala w razie ś mierci pacjenta, w opinii Ministerstwa Zdrowia nale ż y stosowa ć w tym zakresie ogólne obiektywne kryteria i zasady wspó łż ycia spo ł ecznego. Prezes Urz ę du dokona ł analizy obowi ą zuj ą cych przepisów z punktu widzenia okresu, w którym zak ł ad opieki zdrowotnej ma obowi ą zki wobec pacjenta w razie jego ś mierci w szpitalu. Wobec braku takich ustale ń w cytowanej ustawie o zak ł adach opieki zdrowotnej, 5 Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (t.j. Dz. U. 2000 r. Nr 23, poz. 295) – dalej zwana ,,ustawa o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych”. Zgodnie z art. 9 ust. 1 i art. 3 tej ustawy zw ł oki osób zmar ł ych nie mog ą by ć chowane przed up ł ywem 24 godzin od chwili zgonu z wyj ą tkiem osób zmar ł ych na choroby zaka ź ne i powinny by ć – najpó ź niej po up ł ywie 72 godzin od chwili zgonu – usuni ę te z mieszkania celem pochowania – lub w razie odroczenia terminu pochowania – z ł o ż one w domu przedpogrzebowym lub kostnicy do czasu pochowania. Odpowiednio do przepisu art. 23 ust. 2 ustawy o zak ł adach opieki zdrowotnej przechowywanie zw ł ok ponad okres 72 godzin (w razie odroczenia terminu pochowania) mo ż e by ć wykonywane odp ł atnie, niezale ż nie od uprawnie ń do bezp ł atnych ś wiadcze ń okre ś lonych w przepisach odr ę bnych. Na podstawie dokumentów zgromadzonych podczas badania lokalnych rynków us ł ug prosektoryjnych w regionie dzia ł ania Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi, Prezes Urz ę du ustali ł , ż e zak ł ady opieki zdrowotnej w wi ę kszo ś ci wykonuj ą obowi ą zek przechowywania zw ł ok pacjentów zmar ł ych w szpitalu w prosektorium szpitalnym bezp ł atnie przez pierwsz ą i dwie nast ę pne doby po zgonie. Regu łą jest odp ł atne przechowywanie zw ł ok osób zmar ł ych poza szpitalem oraz zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu za czas powy ż ej trzeciej doby. Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nale ż y do dziedziny prawa publicznego i jako taka chroni interes ogólnospo ł eczny. W rozstrzyganych przez Prezesa Urz ę du post ę powaniach zasadnym jest zatem ustalenie, czy nast ą pi ł o naruszenie interesu publicznoprawnego. Zgodnie z przepisami art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy o zak ł adach opieki zdrowotnej zak ł ad opieki zdrowotnej udziela ś wiadcze ń zdrowotnych ogó ł owi ludno ś ci, ludno ś ci okre ś lonego obszaru lub okre ś lonej grupie. Dzia ł ania ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim w zwi ą zku realizacj ą umowy podpisanej z ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim wp ł ywaj ą na sytuacj ę wszystkich potencjalnych odbiorców us ł ug prosektoryjnych przechowywania w ch ł odni zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim na wskazanym rynku. Niniejsza sprawa ma charakter publicznoprawny, gdy ż skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o okik dotkni ę ta jest sfera interesów szerokiego kr ę gu konsumentów. 6 Na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli w toku post ę powania antymonopolowego zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych we wniosku lub b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania z urz ę du – ż e zosta ł naruszony zakaz, o którym mowa w art. 5 lub art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, któremu jest zarzucane naruszenie zakazu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e w drodze decyzji zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę lub zwi ą zek przedsi ę biorców do wykonania tych zobowi ą za ń . Art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Do uprawdopodobnienia, ż e zosta ł naruszony zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów niezb ę dnym jest wykazanie, ż e przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym oraz ż e nadu ż ywa tej pozycji. ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z tym przepisem przez przedsi ę biorc ę rozumie si ę osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą nie maj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim ma osobowo ść prawn ą i jest zarejestrowany w Krajowym Rejestrze S ą dowym w rejestrze przedsi ę biorców. Zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci uznawane s ą przez ich nabywców za substytuty oraz oferowane s ą na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. W niniejszej sprawie ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim ś wiadczy us ł ugi prosektoryjne przechowywania zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim, które nie maj ą substytutów, na terenie miasta Ostrowiec Ś wi ę tokrzyski i powiatu ostrowieckiego. Rynkiem w ł a ś ciwym w sprawie jest rynek us ł ug prosektoryjnych przechowywania w ch ł odni zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim. 7 Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim, na podstawie umowy zawartej z ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim, jako jedyny przedsi ę biorca na terenie miasta Ostrowca Ś wi ę tokrzyskiego i powiatu ostrowieckiego ś wiadczy us ł ugi prosektoryjne przechowywania w ch ł odni zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim. Us ł ugi te ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim wykonuje w jedynej ch ł odni uprawnionej do przechowywaniu tych zw ł ok i tym samym us ł ugi prosektoryjne przechowywania w ch ł odni zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim wykonywane przez ZUP w Ostrowcu ś wi ę tokrzyskim s ą jedynymi us ł ugami dost ę pnymi dla ludno ś ci miasta Ostrowca Ś wi ę tokrzyskiego i powiatu ostrowieckiego. ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim posiada wobec tego pozycj ę dominuj ą c ą na okre ś lonym wy ż ej rynku. Ustawa o okik nie zakazuje posiadania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, ale zakazuje jej nadu ż ywania, czyli dzia ł ania, którego w warunkach konkurencji nie zaakceptowaliby konkurenci, kontrahenci b ą d ź konsumenci. ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim za podstawie umowy zawartej z ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim wykonuje ś wiadczenia zdrowotne, o których mowa w ustawie o zak ł adach opieki zdrowotnej. Do zakresu tych ś wiadcze ń na podstawie art. 18a ust. 1a pkt 5 tej ustawy nale ż y wykonywanie przez szpital obowi ą zków w razie ś mierci pacjenta w szpitalu. Finansowanie udzielania ś wiadcze ń zdrowotnych reguluje ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o ś wiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze ś rodków publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135). Ś wiadczenia te s ą bezp ł atne dla pacjentów szpitala spe ł niaj ą cych kryteria ustawowe okre ś lone w art. 2 ust. 1 tej ustawy. Zasada ta dotyczy tak ż e obowi ą zku szpitala przechowywania zw ł ok w razie ś mierci pacjenta w szpitalu. Czas bezp ł atnego przechowywania zw ł ok w prosektorium szpitalnym powinien odpowiada ć okresowi niezb ę dnemu do przygotowania zw ł ok do wydania osobom uprawnionym do pochówku, nie d ł u ż ej jednak ni ż 72 godziny. Zgodnie bowiem z przepisem art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych po tym okresie powinien nast ą pi ć pochówek lub przeniesienie zw ł ok do domu przedpogrzebowego lub do kostnicy. Z powy ż szego wynika, ż e maksymalny czas bezp ł atnego przechowywania zw ł ok w prosektorium szpitalnym wynosi 72 godziny. 8 Po up ł ywie 72 godzin ś wiadczenie to staje si ę odp ł atne (odpowiednio do przepisu art. 23 ust. 2 ustawy o zak ł adach opieki zdrowotnej). Jest ono równie ż odp ł atne dla osób nieuprawnionych do ś wiadcze ń zdrowotnych w rozumieniu art. 33 ust. 1 tej ustawy. Wysoko ść op ł at ustala – zgodnie z art. 34 ust. 1 ww. ustawy - kierownik zak ł adu, w którym ś wiadczenie jest udzielane. Badania porównawcze zachowa ń 33 przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi prosektoryjne na rynkach lokalnych w województwach ł ódzkim i ś wi ę tokrzyskim wskazuj ą , ż e wi ę kszo ść zak ł adów opieki zdrowotnej (31 przedsi ę biorców) bezp ł atnie przechowuje zw ł oki w razie ś mierci pacjenta w szpitalu przez pierwsz ą i dwie nast ę pne doby od momentu zgonu. Us ł ugi wykonywane na rzecz osób zmar ł ych poza szpitalem i po up ł ywie trzech dób od zgonu pacjenta w szpitalu s ą odp ł atne. Przepisy ustawy o zak ł adach opieki zdrowotnej nie zawieraj ą zakazu przekazania przez zak ł ad opieki zdrowotnej na podstawie umowy cywilno-prawnej obowi ą zku przechowywania w prosektorium zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu innemu przedsi ę biorcy posiadaj ą cemu do wykonania tej us ł ugi odpowiednie urz ą dzenia. ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim odbieraj ą c ze szpitala zarz ą dzanego przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim, na podstawie podpisanej umowy, zw ł oki osób zmar ł ych w tym szpitalu celem przechowania ich w ch ł odni przej ął zatem w odpowiedniej cz ęś ci obowi ą zki jakie nak ł ada ustawa o zak ł adach opieki zdrowotnej w zwi ą zku ze zgonem pacjenta w szpitalu. Wobec dokonanych ustale ń Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e pobieranie przez ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim op ł at w wysoko ś ci 50,00 z ł , za ca ł y okres przechowywania zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim jest sprzeczne z wskazanymi wy ż ej przepisami prawa i stanowi ł oby przejaw nadu ż ywania przez tego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug prosektoryjnych przechowywania w ch ł odni zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim. Nale ż y bowiem stwierdzi ć , ż e ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim narzuca swoim klientom warunki zdecydowanie gorsze od przyj ę tych przez przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na porównywalnych rynkach. Takie zachowanie ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim jest mo ż liwe dzi ę ki sile rynkowej jak ą daje umowa podpisana z ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim i zarz ą d nad jedyn ą ch ł odni ą na rynku w ł a ś ciwym Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e zosta ł a spe ł niona przes ł anka uprawdopodobnienia, ż e ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim nadu ż ywa pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug prosektoryjnych i narusza zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 9 W toku post ę powania antymonopolowego ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim w pi ś mie z 22 marca 2006 r. zobowi ą za ł si ę do zaniechania pobierania op ł at za pierwsz ą i dwie nast ę pne doby przechowywania zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu zarz ą dzanym przez ZOZ w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim. Prezes Urz ę du uzna ł , ż e ww. zobowi ą zanie ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim doprowadzi do zapobie ż enia wskazanym naruszeniom art. 8 ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec spe ł nienia przes ł anek koniecznych do wydania decyzji w oparciu o art. 11a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du orzek ł jak w sentencji. Stosownie do art. 11a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du zobowi ą za ł ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim do wykonania podj ę tych zobowi ą za ń do 30 czerwca 2006 r. Stosownie do art. 11a ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du na ł o ż y ł na ZUP w Ostrowcu Ś wi ę tokrzyskim obowi ą zek z ł o ż enia w terminie do 15 lipca 2006 r. informacji o stopniu realizacji zobowi ą za ń . Termin ten nale ż y uzna ć za wystarczaj ą cy z uwagi na charakter zobowi ą za ń i stopie ń trudno ś ci ich wykonania. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatury w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Iwona Bielska Otrzymuje: Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych Sp. z o.o. 27-400 Ostrowiec Ś wi ę tokrzyski Ul. D ł uga 8 10