RKT-92/2008

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dn. 19.12.2008r. RKT-61-34/08/SB DECYZJA Nr RKT-92/2008 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Bankowi Spó ł dzielczemu w Wodzis ł awiu Ś l. - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 tej ustawy uznaje si ę za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów bezprawne dzia ł ania Banku Spó ł dzielczego w Wodzis ł awiu Ś l., polegaj ą ce na: 1. naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez zredagowanie tre ś ci umów kredytu gotówkowego w z ł otych na cele konsumpcyjne oraz Regulaminie udzielania kredytów detalicznych osobom fizycznym, w sposób naruszaj ą cy ustaw ę z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.), z uwagi na brak informacji o: a) wszystkich skutkach przedterminowej sp ł aty kredytu przez konsumenta, o czym mowa w art. 4 ust. 2 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim, tj. o obowi ą zku Banku rozliczenia wcze ś niejszej sp ł aty kredytu w terminie 14 dni, b) wszystkich skutkach uchybienia postanowieniom dotycz ą cym zasad i terminu sp ł aty kredytu zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 12 ustawy o kredycie konsumenckim, tj. o obowi ą zku wezwania konsumenta do zap ł aty zaleg ł ych rat lub cz ęś ci w terminie nie krótszym ni ż 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy, 2. stosowaniu w zawieranych z konsumentami umowach kredytu gotówkowego w z ł otych na cele konsumpcyjne oraz Regulaminie udzielania kredytów detalicznych osobom fizycznym postanowie ń , wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zm.) o tre ś ci: a) „(...) Informacje o wysoko ś ci obowi ą zuj ą cego oprocentowania wywieszone s ą na tablicy og ł osze ń ”, „Aktualne stawki oprocentowania s ą wywieszone w Banku na tablicy og ł osze ń ”, b) „Kredytobiorca jest zobowi ą zany w okresie kredytowania do niezw ł ocznego informowania Banku o: innych okoliczno ś ciach maj ą cych istotny wp ł yw na jego stan maj ą tkowy i finansowy, pod rygorem odpowiedzialno ś ci za szkod ę powsta łą w wyniku niespe ł nienia tych warunków”, „Kredytobiorca zobowi ą zany jest w okresie kredytowania do niezw ł ocznego informowania Banku o: innych okoliczno ś ciach maj ą cych istotny wp ł yw na jego stan maj ą tkowy i finansowy”, 2 c) Uchwa ł a Nr 14/2006 Zarz ą du Banku Spó ł dzielczego w Wodzis ł awiu Ś l. z dnia 8 marca 2006r. stanowi, i ż „Uzna ć kredyt za sp ł acony, je ż eli nadp ł ata lub niedop ł ata jest nie wy ż sza ni ż 10,00 z ł ”, d) „Spory mog ą ce powsta ć z niniejszej Umowy b ę d ą rozstrzygane przez S ą d w ł a ś ciwy dla siedziby Banku”, i nakazuje si ę zaniechania ich stosowania. II. Na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm.) umarza si ę jako bezprzedmiotowe wszcz ę te z urz ę du post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Bank Spó ł dzielczy w Wodzis ł awiu Ś l., praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na stosowaniu w zawieranych z konsumentami umowach kredytu gotówkowego w z ł otych na cele konsumpcyjne oraz Regulaminie udzielania kredytów detalicznych osobom fizycznym postanowie ń , które mog ą by ć uznane za wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zm.) o tre ś ci: a) „W przypadku stwierdzenia, ż e nast ą pi ł o zagro ż enie terminowej sp ł aty kredytu lub gdy warto ść ustanowionego zabezpieczenia znacznie zmala ł a, Bank mo ż e za żą da ć zmiany ustanowienia dodatkowego zabezpieczenia sp ł aty kredytu”, „W przypadku stwierdzenia zagro ż enia terminowej sp ł aty kapita ł u i/lub odsetek na warunkach okre ś lonych w Umowie kredytu lub znacznego obni ż enia si ę realnej warto ś ci z ł o ż onego zabezpieczenia Bank mo ż e odpowiednio za żą da ć dodatkowego zabezpieczenia”, b) „Bank mo ż e wypowiedzie ć Umow ę kredytu w ca ł o ś ci lub cz ęś ci z zachowaniem 30 – dniowego okresu wypowiedzenia z powodu: 2) utraty przez Kredytobiorc ę zdolno ś ci kredytowej, 3) zagro ż enia terminowej sp ł aty kredytu z powodu pogorszenia si ę sytuacji finansowej lub maj ą tkowej Kredytobiorcy, 4) znacznego obni ż enia si ę realnej warto ś ci z ł o ż onego zabezpieczenia lub utraty tego zabezpieczenia, 5) naruszenia przez Kredytobiorc ę warunków Umowy lub Regulaminu”, „Bank mo ż e wypowiedzie ć Umow ę kredytu w ca ł o ś ci lub cz ęś ci z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia z powodu: 2. utraty przez Kredytobiorc ę zdolno ś ci kredytowej 3. zagro ż enia terminowej sp ł aty kredytu z powodu pogorszenia si ę sytuacji finansowej lub maj ą tkowej Kredytobiorcy 4. znacznego obni ż enia si ę realnej warto ś ci z ł o ż onego zabezpieczenia lub utraty tego zabezpieczenia 5. naruszenia przez Kredytobiorc ę warunków Umowy kredytu lub Regulaminu”. „W przypadku stwierdzenia zagro ż enia terminowej sp ł aty kapita ł u i/lub odsetek na warunkach okre ś lonych w Umowie kredytu lub znacznego obni ż enia si ę realnej warto ś ci z ł o ż onego zabezpieczenia Bank mo ż e odpowiednio wypowiedzie ć Umow ę kredytu w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci”. III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Bank Spó ł dzielczy w Wodzis ł awiu Ś l., kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 10 000 z ł (s ł ownie z ł otych: dziesi ęć tysi ę cy), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, postanawia si ę obci ąż y ć Bank Spó ł dzielczy w Wodzis ł awiu Ś l. kosztami przeprowadzonego post ę powania i zobowi ą za ć do zwrotu na rzecz Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 56 z ł (s ł ownie z ł otych: pi ęć dziesi ą t sze ść ). 3 Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej organem antymonopolowym) z urz ę du przeprowadzone zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy w zwi ą zku z dzia ł alno ś ci ą Banku Spó ł dzielczego w Wodzis ł awiu Ś l. (zwanego dalej Bankiem lub przedsi ę biorc ą ) wyst ę puje naruszenie uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) - zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą . Na podstawie ustale ń dokonanych w ww. post ę powaniu w dniu 29.02.2008r. postanowieniem nr 1 (Karty nr 1-4) wszcz ę te zosta ł o z urz ę du post ę powanie w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Bank bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej, polegaj ą cych na: I. naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez zredagowanie tre ś ci umów kredytu gotówkowego w z ł otych na cele konsumpcyjne w sposób naruszaj ą cy ustaw ę z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.), z uwagi na brak informacji o: 1. wszystkich skutkach przedterminowej sp ł aty kredytu przez konsumenta, o czym mowa w art. 4 ust. 2 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim, tj. o obowi ą zku Banku rozliczenia wcze ś niejszej sp ł aty kredytu w terminie 14 dni, 2. wszystkich skutkach uchybienia postanowieniom dotycz ą cym zasad i terminu sp ł aty kredytu zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 12 ustawy o kredycie konsumenckim, tj. o obowi ą zku wezwania konsumenta do zap ł aty zaleg ł ych rat lub cz ęś ci w terminie nie krótszym ni ż 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy, II. wykorzystywaniu w zawieranych z konsumentami umowach kredytu gotówkowego w z ł otych na cele konsumpcyjne oraz Regulaminie udzielania kredytów detalicznych osobom fizycznym postanowie ń , które mog ą by ć uznane za wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zm.): 1. § 4 pkt 2 umowy „(...) Informacje o wysoko ś ci obowi ą zuj ą cego oprocentowania wywieszone s ą na tablicy og ł osze ń .” § 12. 7 Regulaminu „Aktualne stawki oprocentowania s ą wywieszone w Banku na tablicy og ł osze ń ”, 2. § 9 pkt 1 umowy „Bank mo ż e wypowiedzie ć Umow ę kredytu w ca ł o ś ci lub cz ęś ci z zachowaniem 30 – dniowego okresu wypowiedzenia z powodu: 2) utraty przez Kredytobiorc ę zdolno ś ci kredytowej, 3) zagro ż enia terminowej sp ł aty kredytu z powodu pogorszenia si ę sytuacji finansowej lub maj ą tkowej Kredytobiorcy, 4) znacznego obni ż enia si ę realnej warto ś ci z ł o ż onego zabezpieczenia lub utraty tego zabezpieczenia, 5) naruszenia przez Kredytobiorc ę warunków Umowy lub Regulaminu”, § 27 pkt 2 Regulaminu „Bank mo ż e wypowiedzie ć Umow ę kredytu w ca ł o ś ci lub cz ęś ci z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia z powodu: 2. utraty przez Kredytobiorc ę zdolno ś ci kredytowej 3. zagro ż enia terminowej sp ł aty kredytu z powodu pogorszenia si ę sytuacji finansowej lub maj ą tkowej Kredytobiorcy 4. znacznego obni ż enia si ę realnej warto ś ci z ł o ż onego zabezpieczenia lub utraty tego zabezpieczenia 5. naruszenia przez Kredytobiorc ę warunków Umowy kredytu lub Regulaminu”. 4 § 27 pkt 1 ppkt 2 Regulaminu „W przypadku stwierdzenia zagro ż enia terminowej sp ł aty kapita ł u i/lub odsetek na warunkach okre ś lonych w Umowie kredytu lub znacznego obni ż enia si ę realnej warto ś ci z ł o ż onego zabezpieczenia Bank mo ż e odpowiednio wypowiedzie ć Umow ę kredytu w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci”, 3. § 6 umowy „W przypadku stwierdzenia, ż e nast ą pi ł o zagro ż enie terminowej sp ł aty kredytu lub gdy warto ść ustanowionego zabezpieczenia znacznie zmala ł a, Bank mo ż e za żą da ć zmiany ustanowienia dodatkowego zabezpieczenia sp ł aty kredytu”, § 27 pkt 1 ppkt 1 Regulaminu „W przypadku stwierdzenia zagro ż enia terminowej sp ł aty kapita ł u i/lub odsetek na warunkach okre ś lonych w Umowie kredytu lub znacznego obni ż enia si ę realnej warto ś ci z ł o ż onego zabezpieczenia Bank mo ż e odpowiednio za żą da ć dodatkowego zabezpieczenia”, 4. § 8 pkt 1 ppkt 4 umowy „Kredytobiorca jest zobowi ą zany w okresie kredytowania do niezw ł ocznego informowania Banku o: innych okoliczno ś ciach maj ą cych istotny wp ł yw na jego stan maj ą tkowy i finansowy, pod rygorem odpowiedzialno ś ci za szkod ę powsta łą w wyniku niespe ł nienia tych warunków.”, § 25 pkt 1 ppkt 2 Regulaminu „Kredytobiorca zobowi ą zany jest w okresie kredytowania do niezw ł ocznego informowania Banku o: innych okoliczno ś ciach maj ą cych istotny wp ł yw na jego stan maj ą tkowy i finansowy.” 5. § 15 umowy „Spory mog ą ce powsta ć z niniejszej Umowy b ę d ą rozstrzygane przez S ą d w ł a ś ciwy dla siedziby Banku”. 6. Uchwa ł a Nr 14/2006 Zarz ą du Banku Spó ł dzielczego w Wodzis ł awiu Ś l. z dnia 8 marca 2006r. stanowi, i ż „Uzna ć kredyt za sp ł acony, je ż eli nadp ł ata lub niedop ł ata jest nie wy ż sza ni ż 10,00 z ł ”. W trakcie post ę powania przeprowadzona zosta ł a kontrola w siedzibie przedsi ę biorcy maj ą ca na celu zgromadzenie niezb ę dnych informacji i dokumentów (Karty nr 15-17). Pismem z dnia 4.11.2008r. Bank dostarczy ł nowe wzorce umowne. W tre ś ci pisma zawarte zosta ł y nast ę puj ą ce wyja ś nienia. Zarz ą d Banku w dniu 16.10.2008r. zatwierdzi ł nowy Regulamin udzielania kredytów konsumenckich, który nie zawiera zakwestionowanych przez Urz ą d tre ś ci. Obowi ą zuje on od 20.10.2008r. Na tej podstawie wdro ż ono nowy wzór umowy kredytowej, który równie ż zosta ł wprowadzony od 20.10.2008r. Pierwsza umowa kredytowa zosta ł a zawarta w dniu 23.10.2008r. (Karta nr 44). W toku niniejszego post ę powania organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy antymonopolowej zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa antymonopolowa w art. 24 ust. 2 i 3 stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c., naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. W przypadku, gdy dosz ł o do naruszenia art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, organ antymonopolowy na mocy art. 26 ust. 1 tej ustawy uznaje okre ś lon ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa 5 gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. /Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 - 118/ Wobec powy ż szego, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. W trakcie post ę powania, organ antymonopolowy ustali ł , ż e Bank dzia ł alno ść prowadzi na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru S ą dowego (Karty nr 95-97). Ad I.1.a Oceniana praktyka dotyczy naruszenia obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez zredagowanie tre ś ci umowy w sposób niezgodny z art. 4 ust. 2 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim w zakresie wymogu podawania w umowie informacji o skutkach przedterminowej sp ł aty kredytu dokonanej przez konsumenta, tj. o obowi ą zku Banku rozliczenia wcze ś niejszej sp ł aty kredytu w terminie 14 dni. Ustawa o kredycie konsumenckim reguluje zasady i tryb zawierania umów o kredyt konsumencki, zasady ochrony konsumenta, który zawar ł umow ę o kredyt konsumencki, oraz obowi ą zki kredytodawcy lub podmiotu po ś rednicz ą cego w zawarciu umowy kredytowej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, przez umow ę o kredyt konsumencki rozumie si ę umow ę , na mocy, której przedsi ę biorca w zakresie swojej dzia ł alno ś ci, udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi kredytu w jakiejkolwiek postaci. Ustawa okre ś la wymagania, jakim musz ą odpowiada ć umowy o kredyt konsumencki, a tak ż e okre ś la warunki wykonania tej ż e umowy. Ustawa reguluje równie ż informacje, jakie musz ą zawiera ć og ł oszenia oraz reklamy dotycz ą ce kredytu konsumenckiego. W wyroku z dnia 13 czerwca 2005 r. sygn. akt XVII Ama 30/04 S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdzi ł co nast ę puje „Przepis art. 4 ust. 2 ustawy kredycie konsumenckim okre ś la zatem w sposób szczegó ł owy obowi ą zek kredytodawcy w zakresie informowania konsumenta. Obowi ą zek ten istnia ł od 19 wrze ś nia 2002 r., (...). Istot ą stwierdzonej praktyki jest wi ę c zaniechanie obowi ą zku poinformowania konsumenta w zakresie okre ś lonym w art. 4 ust. 2 pkt 8, 10, 11 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o kredycie konsumenckim, a nie praktyka wykonywania umów przez powoda. Nale ż y zatem podzieli ć stanowisko Prezesa UOKiK, zaj ę te w zaskar ż onej decyzji, ż e usuni ę cie skutków praktyki mo ż e nast ą pi ć w drodze uzupe ł nienia umów z konsumentami, zawartych 19 wrze ś nia 2002 r. i pó ź niej, o brakuj ą ce elementy. (...) Zdaniem s ą du, skoro ustawodawca wyra ź nie okre ś li ł zakres niezb ę dnych danych, zawartych w umowie kredytu konsumenckiego, to oczywistym jego celem by ł o zagwarantowanie konsumentowi wiedzy w tym zakresie, jako niezb ę dnej dla ochrony jego praw i interesów. Bez znaczenia jest przy tym, czy konsument z informacji tych uczyni u ż ytek, czy nie.” Równie ż w wyroku z dnia 23.11.2005r. S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów sygn. akt XVII Ama 37/04, Gazeta Prawna 2005/229 str. 26, zosta ł o stwierdzone, ż e „Bank powinien dostosowa ć umowy po ż yczek zawieranych z konsumentami do wymogów ustawy o kredycie konsumenckim. Umowa powinna informowa ć konsumenta m.in. o ca ł kowitym koszcie kredytu, rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, o pozosta ł ych kosztach zwi ą zanych z umow ą , o łą cznej kwocie wszystkich kosztów, op ł at i prowizji, a tak ż e o skutkach niedotrzymania terminu i naruszenia zasad sp ł aty kredytu. Je ż eli konsument zalega z zap ł at ą dwóch pe ł nych rat kredytu, kredytodawca ma prawo wypowiedzie ć umow ę . Wcze ś niej powinien jednak wezwa ć konsumenta do zap ł aty zaleg ł ych rat w terminie nie krótszym ni ż 7 dni od otrzymania wezwania. Termin wypowiedzenia umowy nie mo ż e by ć krótszy ni ż 30 dni.” Zgodnie z powy ż ej przytoczonymi orzeczeniami, umowy zawierane z konsumentami, do których zastosowanie maj ą przepisy ustawy o kredycie konsumenckim musz ą zawiera ć minimum 6 informacji wymaganych przez t ą ustaw ę . Dodatkowo w sytuacji, gdy sposób post ę powania w trakcie realizacji umowy zarówno konsumenta jak i po ż yczkodawcy reguluje ww. ustawa, umowa musi wyczerpuj ą co przekazywa ć informacje umo ż liwiaj ą ce post ę powanie zgodnie z nakazami ustawy, a tak ż e umo ż liwiaj ą ce weryfikacj ę dzia ł a ń po ż yczkodawcy. „Ustawa o kredycie konsumenckim wprowadza obowi ą zek poinformowania konsumenta w umowie o przys ł uguj ą cym mu uprawnieniu do sp ł aty kredytu przed terminem okre ś lonym w umowie oraz o skutkach skorzystania z tego uprawnienia. Nale ż y podkre ś li ć , ż e uprawnienie to - przyznane konsumentowi przez semiimperatywny art. 8 ust. 1 - nie mo ż e by ć wy łą czone odmienn ą umow ą stron i z tego wzgl ę du przys ł ugiwa ł oby konsumentowi niezale ż nie od tego, czy wzmianka o nim zosta ł a zamieszczona w umowie. Omawiany obowi ą zek zatem ma charakter czysto informacyjny i s ł u ż y u ś wiadomieniu konsumentowi przys ł uguj ą cych mu korzystnych instrumentów, s ł u żą cych ochronie jego interesów. Naruszenie tego obowi ą zku informacyjnego skutkuje sankcj ą kredytu darmowego, w ś wietle którego mo ż liwo ść wcze ś niejszej sp ł aty kredytu jest ju ż praktycznie pozbawiona znaczenia. Obowi ą zek dotyczy nie tylko zamieszczenia informacji o samym uprawnieniu, ale obejmuje równie ż podanie do wiadomo ś ci konsumenta skutków skorzystania z niego. Wydaje si ę , ż e obowi ą zkowi temu czyni zado ść powtórzenie w odpowiedniej cz ęś ci tre ś ci art. 8 ust. 2, zgodnie z którym, je ż eli konsument sp ł aca kredyt przed terminem, to w przypadku kredytu oprocentowanego - nie jest zobowi ą zany do zap ł aty oprocentowania za okres po sp ł acie kredytu, a w przypadku kredytu nieoprocentowanego - konsument ma prawo do zmniejszenia zap ł aconych kredytodawcy prowizji i op ł at proporcjonalnie do okresu, o który skrócono czas korzystania z kredytu. Do skutków skorzystania z uprawnienia do wcze ś niejszej sp ł aty kredytu nale ż y równie ż przewidziany w art. 8 ust. 4 obowi ą zek kredytodawcy rozliczenia si ę z konsumentem w terminie 14 dni od dnia dokonania sp ł aty kredytu. Tak ż e i ta informacja powinna zosta ć zamieszczona w umowie.” 1 Tre ść umowy zawiera postanowienia: § 1 pkt 7 „Kredytobiorca ma prawo do wcze ś niejszej sp ł aty kredytu. W przypadku wcze ś niejszej sp ł aty kredytu, Bank pobiera odsetki za faktyczny okres korzystania z kredytu.” (Karta nr 88). § 23 pkt 1, 2 i 3 Regulaminu stanowi, i ż „Kredytobiorca ma prawo do wcze ś niejszej sp ł aty kredytu. W przypadku wcze ś niejszej sp ł aty kredytu, Bank pobiera odsetki tylko za faktyczny okres korzystania z kredytu. Za wcze ś niejsz ą sp ł at ę kredytu nie pobiera si ę prowizji rekompensacyjnej”. § 24 Pkt 1 Regulaminu stanowi, i ż „Za dat ę sp ł aty raty uznaje si ę dat ę wp ł ywu ś rodków do Banku, na rachunek wskazany w Umowie kredytu.” (Karta nr 79). Analiza tre ś ci powy ż szych dokumentów wykaza ł a, i ż za po ś rednictwem tre ś ci umowy konsument nie otrzymuje pe ł nej informacji o skutkach wcze ś niejszej sp ł aty kredytu wynikaj ą cych z art. 8 uokk. Zgodnie z art. 8 ust. 4 uokk Kredytodawca obowi ą zany jest rozliczy ć si ę z konsumentem w terminie 14 dni od dnia dokonania sp ł aty kredytu. Zarówno w tre ś ci umowy jak i Regulaminu brak jest informacji o powy ż szym obowi ą zku Banku rozliczenia sp ł aty kredytu w terminie 14 dni od jego dokonania w przypadku wcze ś niejszej sp ł aty kredytu. Zamieszczenie informacji o tym obowi ą zku jest w przedmiotowym przypadku uzasadnione ze wzgl ę du na zapis § 4 pkt 3 umowy, który stanowi, i ż „(...) W przypadku dokonywania przez Kredytobiorc ę nadp ł at w trakcie trwania kredytu ich rozliczenie nast ą pi na koniec okresu kredytowania”. „ Zgodnie z art. 8 ust. 4: „Kredytodawca obowi ą zany jest rozliczy ć si ę z konsumentem w terminie 14 dni od dnia dokonania sp ł aty kredytu”. Przez poj ę cie rozliczenia rozumie si ę w istocie obowi ą zek zwrotu konsumentowi przez kredytodawc ę nadp ł aconych przez niego ś wiadcze ń . Wyst ę puje to przede wszystkim w przypadku kredytu nieoprocentowanego w sytuacji, gdy wszystkie „prowizje i op ł aty” zosta ł y zap ł acone przez konsumenta przed dokonaniem przez niego przedterminowej sp ł aty. Mo ż e powsta ć równie ż w przypadku kredytu oprocentowanego, co b ę dzie mia ł o miejsce wówczas, gdy do momentu sp ł aty konsument ui ś ci odsetki za d ł u ż szy okres. (...) Wprowadzenie przez ustawodawc ę obowi ą zku rozliczenia w oznaczonym terminie ma niew ą tpliwie na celu ochron ę interesów konsumenta, gdy ż mobilizuje kredytodawc ę do zwrotu nale ż nej 1 Komentarz Romana Trzaskowskiego do art. 4 ustawy o kredycie konsumenckim, LexPolonica 7 konsumentowi cz ęś ci ś wiadczenia w stosunkowo krótkim terminie. Niezrealizowanie tego obowi ą zku b ę dzie powodowa ć po stronie kredytodawcy odpowiedzialno ść odszkodowawcz ą , zale ż n ą jednak od tego, czy jest to nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które kredytodawca ponosi odpowiedzialno ść , a w szczególno ś ci, czy wynika to z niedo ł o ż enia przez kredytodawc ę nale ż ytej staranno ś ci. Niezale ż nie jednak od przyczyn niewywi ą zania si ę z obowi ą zku w terminie, kredytodawca b ę dzie zobowi ą zany do zap ł aty odsetek ustawowych za opó ź nienie zgodnie z art. 481 § 1 i 2 k.c. (mo ż liwo ść zastrze ż enia na t ę okoliczno ść odsetek za opó ź nienie poni ż ej wysoko ś ci odsetek ustawowych wydaje si ę niedopuszczalna, jako zmierzaj ą ca do os ł abienia obowi ą zku ci ążą cego na kredytodawcy). ” 2 Niewiedza o powy ż szym obowi ą zku Banku mo ż e spowodowa ć , i ż konsument sp ł acaj ą c wcze ś niej kredyt nie wie, i ż powinien on zosta ć rozliczony bezpo ś rednio w terminie 14 dni po dokonaniu takiej sp ł aty, a nie dopiero na koniec okresu kredytowania. Tym samym konsument powinien otrzyma ć odpowiedni ą informacj ę o nadp ł acie, czy te ż niedop ł acie bezpo ś rednio po sp ł acie kredytu, a nie dopiero po up ł ywie okresu kredytowania. Otrzymanie rzetelnej i pe ł nej informacji u ł atwi konsumentom dochodzenie ich praw. Bior ą c pod uwag ę powo ł ane w niniejszej decyzji orzeczenia, organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e w sytuacji, gdy tre ść umowy nie zawiera wszystkich wymaganych przez ustaw ę o kredycie konsumenckim informacji, bez wzgl ę du na to, czy b ę d ą one wykorzystywane w trakcie realizacji umowy, oraz gdy warunki realizacji umowy zosta ł y okre ś lone w sposób mniej korzystny ni ż okre ś la je ustawa, przedsi ę biorcy zawieraj ą c z konsumentami takie umowy naruszaj ą obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, przez co godz ą w zbiorowe interesy konsumentów. Dlatego te ż praktyka dotycz ą ca sformu ł owania umowy w taki sposób, ż e nie zapewnia ona minimalnej ochrony interesów konsumentów przez brak odpowiednich informacji lub podanie niepe ł nych, nieprawdziwych i nierzetelnych informacji jest bezprawna. Przedmiotowa praktyka dotyczy informacji, o skutkach wcze ś niejszej sp ł aty kredytu, tak wi ę c dotyczy informacji wa ż nych zarówno dla konsumentów, którzy chc ą zawrze ć umowy, jak i tych, którzy je realizuj ą . Tym samym zakwestionowana praktyka narusza interesy konsumentów, którzy zawarli i realizuj ą umowy, a tak ż e przysz ł ych potencjalnych klientów. Od momentu obowi ą zywania ustawy o kredycie konsumenckim, praktyka polegaj ą ca na niepodawaniu pe ł nych, wymaganych ustaw ą informacji jest bezprawna. Umowy mog ą zawrze ć wszystkie osoby ni ą zainteresowane, a wi ę c oferta zawarcia umowy po ż yczki skierowana jest do nieograniczonej grupy konsumentów. Bank do pisma z dnia 4.11.2008r. do łą czy ł nowy wzorzec umowy, który zgodnie z przedstawionymi wyja ś nieniami obowi ą zuje od 20.10.2008r. (Karty nr 45-59). § 1 pkt 8 nowej umowy stanowi, i ż „W ci ą gu 14 dni Bank dokona ostatecznego rozliczenia kredytu, a w przypadku ewentualnej niedop ł aty b ą d ź nadp ł aty odsetek i kapita ł u ustali sposób i termin ich uregulowania” (Karta nr 45). § 29 pkt 2 nowego Regulaminu stanowi, i ż „W ci ą gu 14 dni, Bank dokona ostatecznego rozliczenia kredytu, a w przypadku ewentualnej niedop ł aty b ą d ź nadp ł aty odsetek i kapita ł u ustali sposób i termin ich uregulowania b ą d ź zwrotu” (Karta nr 58-verte). Bank w pi ś mie z dnia 4.11.2008r. zadeklarowa ł , i ż z dniem 20.10.2008r. zosta ł wdro ż ony do stosowania nowy wzorzec umowy. Na potwierdzenie przedmiotowych wyja ś nie ń przedstawiona zosta ł a pierwsza umowa zawarta w oparciu o przedmiotowy nowy wzór w dniu 23.10.2008r. (Karty nr 47-50). Analiza tre ś ci nowego wzorca umowy wykaza ł a, i ż konsument nadal nie jest informowany o swoich prawach zgodnie z ustaw ą o kredycie konsumenckim. Zgodnie z powy ż ej przytoczonym komentarzem do tre ś ci art. 8 ustawy o kredycie konsumenckim, wprowadzenie przez ustawodawc ę obowi ą zku rozliczenia w oznaczonym terminie ma niew ą tpliwie na celu ochron ę interesów konsumenta, gdy ż mobilizuje kredytodawc ę do zwrotu nale ż nej konsumentowi cz ęś ci ś wiadczenia w stosunkowo krótkim terminie. Natomiast z tre ś ci nowego postanowienia wynika, jedynie, i ż w 2 Komentarz Romana Trzaskowskiego do art. 8 ustawy o kredycie konsumenckim, LexPolonica 8 przedmiotowym terminie Bank ustali sposób i dodatkowy termin do dokonania rozliczenia. Tym samym zosta ł o uznane, i ż konsumenci nie s ą w sposób zgodny z ustaw ą informowani o obowi ą zkach Banku. Analiza powy ż szych postanowie ń nie pozwoli ł a na uznanie ich za zgodne z przepisami prawa. Istotne jest równie ż , i ż analiza tre ś ci umów, których postanowienia zosta ł y ocenione w przedmiotowym post ę powaniu wykaza ł a, i ż zawierane one by ł y na okres kilku lat, np. umowa kredytu gotówkowego w z ł otych na cele konsumpcyjne zawarta w dniu 11.09.2007r. wi ąż e strony umowy przez 24 miesi ą ce (Karta nr 106). Na podstawie powy ż szego zosta ł o stwierdzone, i ż umowy zawarte w oparciu o zakwestionowany wzorzec umowy, mog ą by ć nadal realizowane w formie jaka zosta ł a zakwestionowana w niniejszym post ę powaniu. W powo ł anym wcze ś niej wyroku z dnia 13 czerwca 2005 r. sygn. akt XVII Ama 30/04 SOKiK stwierdzi ł co nast ę puje. „Nale ż y zatem podzieli ć stanowisko Prezesa UOKiK, zaj ę te w zaskar ż onej decyzji, ż e usuni ę cie skutków praktyki mo ż e nast ą pi ć w drodze uzupe ł nienia umów z konsumentami, zawartych 19 wrze ś nia 2002 r. i pó ź niej, o brakuj ą ce elementy.” Dlatego te ż organ antymonopolowy stoi na stanowisku, i ż dopiero podj ę cie dzia ł a ń polegaj ą cych na uzupe ł nieniu tre ś ci umów nadal realizowanych pozwoli ł oby na uznanie, i ż Bank podj ął dzia ł ania maj ą ce na celu usuni ę cie skutków stosowania zakwestionowanej praktyki. Jednak przedsi ę biorca nie dostarczy ł ż adnych informacji oraz dokumentów potwierdzaj ą cych takie dzia ł anie, czy te ż informacje o ewentualnym takim zamiarze. Bior ą c pod uwag ę przes ł anki podane w powy ż szym uzasadnieniu stosowania praktyki, organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e jest ona bezprawna, oraz narusza interesy konsumentów. W zwi ą zku z faktem, ż e zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki, tj. bezprawno ść dzia ł a ń oraz naruszenie interesów nieograniczonej grupy konsumentów, organ antymonopolowy uzna ł ocenian ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt I.1.a sentencji decyzji. Ad I.1.b Oceniana praktyka dotyczy naruszenia obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez zredagowanie tre ś ci umowy w sposób niezgodny z art. 4 ust. 2 pkt 12 ustawy o kredycie konsumenckim w zakresie wymogu podawania w umowie informacji o wszystkich skutkach uchybienia postanowieniom dotycz ą cym zasad i terminu sp ł aty kredytu, tj. o obowi ą zku wezwania konsumenta do zap ł aty zaleg ł ych rat lub cz ęś ci w terminie nie krótszym ni ż 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy. Art. 14 ustawy o kredycie konsumenckim stanowi, i ż je ż eli konsument nie zap ł aci ł w terminach okre ś lonych w umowie pe ł nych rat kredytu za co najmniej dwa okresy p ł atno ś ci, kredytobiorca mo ż e wypowiedzie ć umow ę po uprzednim wezwaniu konsumenta, w trybie okre ś lonym w umowie kredytowej, do zap ł aty zaleg ł ych rat lub cz ęś ci w terminie nie krótszym ni ż 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy. Termin wypowiedzenia nie mo ż e by ć krótszy ni ż 30 dni. „Z brzmienia omawianego przepisu wynika, ż e szczegó ł owe kwestie dotycz ą ce trybu wezwania powinny by ć obligatoryjnie uregulowane w umowie o kredyt konsumencki (por. uwagi do art. 4 ust. 2 pkt 12). Umowa mo ż e przewidywa ć wezwanie pisemne albo za pomoc ą ś rodka porozumiewania si ę na odleg ł o ść . Wezwanie musi zawiera ć wyra ź n ą wzmiank ę , ż e skutkiem nieuregulowania zaleg ł o ś ci w uzgodnionym terminie mo ż e by ć wypowiedzenie umowy. Mo ż e tak ż e przewidywa ć d ł u ż szy ni ż 7-dniowy termin do zap ł aty. Niedochowanie wymaga ń wskazanych w ustawie i umowie spowoduje, ż e wezwanie nie b ę dzie skuteczne i kredytodawca nie b ę dzie uprawniony do wypowiedzenia umowy.” 3 „Bank powinien dostosowa ć umowy po ż yczek zawieranych z konsumentami do wymogów ustawy o kredycie konsumenckim. Umowa powinna informowa ć konsumenta m.in. o ca ł kowitym koszcie kredytu, rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, o pozosta ł ych kosztach zwi ą zanych z umow ą , o łą cznej kwocie wszystkich kosztów, op ł at i prowizji, a tak ż e o skutkach niedotrzymania terminu i naruszenia zasad sp ł aty kredytu. Je ż eli konsument zalega z zap ł at ą dwóch pe ł nych rat kredytu, kredytodawca ma prawo wypowiedzie ć umow ę . Wcze ś niej powinien 3 Lex Polonica komentarz do art. 14 uokk 9 jednak wezwa ć konsumenta do zap ł aty zaleg ł ych rat w terminie nie krótszym ni ż 7 dni od otrzymania wezwania. Termin wypowiedzenia umowy nie mo ż e by ć krótszy ni ż 30 dni.” /Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z roku 2004 sygn. akt XVII Ama 37/04/ 4 . Zgodnie z § 9 pkt 1.1 umowy „Bank mo ż e wypowiedzie ć Umow ę kredytu w ca ł o ś ci lub cz ęś ci z zachowaniem 30 – dniowego okresu wypowiedzenia z powodu: niesp ł acenia w terminie nale ż no ś ci z tytu ł u udzielonego kredytu (w razie zw ł oki z dwoma pe ł nymi ratami kredytu).” (Karta nr 88). Zgodnie z § 2 pkt 12 Regulaminu, przez okres wypowiedzenia kredytu nale ż y rozumie ć okres liczony od nast ę pnego dnia po dor ę czeniu o ś wiadczenia o wypowiedzeniu kredytu do daty wymagalno ś ci kredytu lub jego cz ęś ci. § 27 pkt 2.1 Regulaminu stanowi, i ż „Bank mo ż e wypowiedzie ć Umow ę kredytu w ca ł o ś ci lub cz ęś ci z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia z powodu: niesp ł acenia w terminie dwóch pe ł nych rat kredytu”. (Karty nr 71, 80). Powy ż ej przytoczone postanowienia przewiduj ą prawo Banku do wypowiedzenia umowy w okre ś lonych okoliczno ś ciach, jednak w umowie brak odniesienia do praw przys ł uguj ą cych konsumentowi w przedmiotowych sytuacjach. Zgodnie z ustaw ą o kredycie konsumenckim konsument powinien otrzyma ć informacje, które dotycz ą praw i obowi ą zków stron umowy okre ś lonych w ustawie. Tylko dzi ę ki temu b ę dzie on móg ł w pe ł ni korzysta ć ze swoich praw oraz przestrzega ć obowi ą zków, przy równoczesnej mo ż liwo ś ci weryfikowania dzia ł a ń stosowanych przez przedsi ę biorc ę . Z tre ś ci powy ż szych postanowie ń wynikaj ą prawa Banku, co do wypowiedzenia umowy. Konsument analizuj ą c je dowiaduje si ę , i ż Bank mo ż e wypowiedzie ć umow ę i za żą da ć sp ł aty kredytu po zaistnieniu okre ś lonych okoliczno ś ci. Pomimo, i ż Bank jest zobowi ą zany do wezwania konsumenta do uregulowania powsta ł ych zobowi ą za ń przed wypowiedzeniem umowy, to jednak konsument ma prawo, aby informacja o tym zosta ł a zawarta w umowie. Brak tej informacji w umowie, mo ż e spowodowa ć , i ż otrzymanie wypowiedzenia umowy bez wcze ś niejszego wezwania, konsument potraktuje jako wi ążą ce. W konsekwencji podejmie dzia ł ania, których nie ma obowi ą zku podejmowa ć , gdy ż zawsze przed wypowiedzeniem umowy ma prawo do otrzymania wezwania do zap ł aty zaleg ł ych zobowi ą za ń , w okre ś lonym w umowie terminie, który nie mo ż e by ć krótszym ni ż 7 dni. Ustawa w sposób jednoznaczny okre ś la, i ż tryb jaki powinien by ć zastosowany w sytuacji nie dokonania sp ł aty zaci ą gni ę tego zobowi ą zania musi by ć okre ś lony w umowie. Jak stwierdzono w uzasadnieniu do pkt I.1a) sentencji decyzji, Bank przedstawi ł nowe wzorce umów oraz Regulaminy. § 8 pkt 1 nowej umowy stanowi, i ż „W przypadku nie sp ł acenia w terminie okre ś lonym w niniejszej umowie pe ł nych rat kredytu za co najmniej dwa okresy p ł atno ś ci Bank mo ż e wypowiedzie ć umow ę po uprzednim wezwaniu do zap ł aty zaleg ł ych rat lub ich cz ęś ci w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy. Termin wypowiedzenia umowy nie mo ż e by ć krótszy ni ż 30 dni.” (Karta nr 46). Jak zosta ł o stwierdzone w uzasadnieniu stosowania praktyki okre ś lonej w pkt I.1a sentencji decyzji, Bank dostarczaj ą c nowy wzorzec umowy i nowy Regulamin w ż aden sposób nie wyja ś ni ł , czy podj ął dzia ł ania maj ą ce na celu usuni ę cie skutków jej stosowania. Przedsi ę biorca nie wykaza ł , i ż podj ął dzia ł ania maj ą ce na celu uzupe ł nienie realizowanych umów o wymagane przez ustaw ę o kredycie konsumenckim informacje. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, nawet przyjmuj ą c, i ż nowy wzór umowy nie narusza obowi ą zku informacyjnego wynikaj ą cego z ustawy o kredycie konsumenckim w zakresie obj ę tym przedmiotow ą praktyk ą , poniewa ż Bank nie udokumentowa ł zaprzestania stosowania zakwestionowanej praktyki, brak jest podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 27 ustawy antymonopolowej, stwierdzaj ą cej zaniechanie stosowania praktyki. Przedmiotowa praktyka narusza interesy tej same grupy osób, która zosta ł a okre ś lona w uzasadnieniu do pkt I.1.a sentencji decyzji. 4 Ibid 10 Na podstawie przes ł anek zawartych w powy ż szym uzasadnieniu stosowania praktyki, organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e jest ona bezprawna, oraz narusza interesy konsumentów. W zwi ą zku z faktem, ż e zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki, tj. bezprawno ść dzia ł a ń oraz naruszenie interesów nieograniczonej grupy konsumentów, organ antymonopolowy uzna ł ocenian ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt I.1.b sentencji decyzji. Ad. I.2 Przedsi ę biorcy postawiono zarzut stosowania postanowie ń wzorców umownych, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 K.p.c. Wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mog ą by ć poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 – 479 45 K.p.c.) dokonuje si ę niezale ż nie od tego, czy wzorzec by ł , czy te ż nie by ł zastosowany w konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (ca ł y wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowie ń w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wy łą cznie do kompetencji tego S ą du nale ż y uznanie postanowie ń wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 K.p.c rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocno ś ci rozszerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 K.p.c. Konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w ww. rejestrze, jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów dokonuj ą c oceny postanowienia umownego ocenia okre ś lony zapis i w momencie jego wpisania do rejestru klauzula przestaje by ć postanowieniem konkretnego wzorca umownego, a staje si ę samodzielnie funkcjonuj ą c ą zasad ą , która zosta ł a zakwestionowana. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść klauzul (art. 479 43 K.p.c.) spe ł nia ona funkcj ę podobn ą do przepisów prawa. Tak wi ę c, dokonuj ą c oceny tre ś ci postanowie ń umownych wykorzystywanych przez przedsi ę biorców we wzorcach umownych nale ż y wykorzystywa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej (wyk ł adnia j ę zykowa, systemowa, funkcjonalna i inna). St ą d te ż , niedozwolone b ę d ą takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w „hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wi ąż e nie tyko strony i s ą d, który je wyda ł , lecz równie ż inne s ą dy i organy pa ń stwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych tak ż e inne osoby. S ą d orzekaj ą c co do postanowienia, i ż jest to niedozwolone postanowienie umowne stwierdza, i ż kszta ł tuje ono prawa i obowi ą zki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, równocze ś nie ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. przez niedozwolone postanowienie umowne uwa ż a si ę postanowienie umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie, które kszta ł tuje jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą wyk ł adni ę , mo ż na stwierdzi ć , i ż praktyki polegaj ą ce na zamieszczaniu w zawieranych umowach, postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych s ą bezprawne i naruszaj ą zbiorowe interesy konsumentów. Powy ż sze zosta ł o potwierdzone w uchwale S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006r. (sygn. akt III SZP 3/06) oraz wyroku SOKiK z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04). Pos ł ugiwanie si ę w obrocie konsumenckim klauzulami uznanymi przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za abuzywne i wpisanymi do rejestru 11 postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone postanowienia umowne jest zakazane prawem. „Prezes Urz ę du mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki o której mowa w art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru, bez wzgl ę du na to, czy wpis dotyczy tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie, czy te ż zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów (S ą d Apelacyjny w wyroku z dnia 02.12.2005r., (sygn. akt VI ACa 760/05). Podobne twierdzenie S ą d Apelacyjny zawar ł we wcze ś niejszym wyroku, tj. w orzeczeniu z dnia 29.09.2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie przywo ł uj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego wyra ż one w uchwale z dnia 19. 12. 2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005/2/25), wskaza ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 K.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich”. Pomimo, i ż powy ż ej przywo ł ane wyroki zapad ł y pod rz ą dami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to orzecznictwo to nale ż y uzna ć za aktualne tak ż e w aktualnym stanie prawnym. Na gruncie obecnie obowi ą zuj ą cej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2007r. rozwa ż ana kwestia zosta ł a uregulowania w analogiczny sposób, a zatem nie wyst ę puj ą ró ż nice, które nakazywa ł yby odej ś cie od ustalonej linii orzecznictwa i w konsekwencji tego odmienn ą ocen ę prawn ą badanego zagadnienia. W zakresie punktu I.2.a sentencji decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c.: § 4 pkt 2 umowy „(...) Informacje o wysoko ś ci obowi ą zuj ą cego oprocentowania wywieszone s ą na tablicy og ł osze ń .” (Karta nr 88). § 12. 7 Regulaminu „Aktualne stawki oprocentowania s ą wywieszone w Banku na tablicy og ł osze ń .” (Karta nr 76). Kwestionowane postanowienia w pkt I.2.a sentencji oraz postanowienia poni ż ej przytoczone wpisane do rejestru, pomimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci, maj ą to ż samy charakter, a skutek ich stosowania jest identyczny. Postanowienie przytoczone poni ż ej zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 30 wrze ś nia 2002r. sygn. akt XVII Amc 47/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 29 listopada 2002r. pod numerem 32, w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Powszechnej Kasie Oszcz ę dno ś ci Bank Polski S.A. w Warszawie. Za niedozwolone postanowienie umowne S ą d uzna ł zapis o tre ś ci: „ PKO - bp podaje do wiadomo ś ci obowi ą zuj ą ce stawki prowizji i op ł at przez wywieszenie w Oddzia ł ach PKO - bp Taryfy oraz udost ę pnia Taryf ę na ż yczenie posiadacza rachunku ”. W ww. wyroku S ą d stwierdzi ł , i ż przytoczone postanowienie jest sprzeczne z bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cymi przepisami art. 384 § 1 i 2 k.c. oraz z art. 384 1 k.c. „Jak wiadomo art. 111 ust. 1 pkt 2 Prawa bankowego nak ł ada na bank obowi ą zek og ł aszania w miejscu wykonywania czynno ś ci, w sposób ogólnie dost ę pny, stosowanych stawek prowizji i wysoko ść pobieranych op ł at. Z kolei, zgodnie z art. 54 ust. 3 tego Prawa, wysoko ść prowizji i op ł at oraz warunki ich zmiany okre ś la si ę w umowie rachunku bankowego. W zwi ą zku z tym zbiór prowizji i op ł at dotycz ą cych umowy rachunku bankowego z „Taryfy prowizji i op ł at bankowych w obrocie krajowym i zagranicznym w PKO BP S.A.” powinien by ć inkorporowany do wzorca umowy. Dlatego samo powo ł anie si ę we wzorcach na Taryf ę nawet z wymienieniem tytu ł u do pobierania prowizji i op ł at, ale z pomini ę ciem konkretnych stawek jest sprzeczne z bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cym przepisem art. 54 ust. 3 Prawa bankowego, gdy ż przekazuje klientowi jedynie informacje o istnieniu wzorca (taryfy) poza wzorcem, na podstawie którego ma by ć zawarta umowa. Niezale ż nie od powy ż szego wskaza ć nale ż y, ż e do umów o ś wiadczeniu us ł ug bankowych zastosowanie ma art. 384 § 1 kc co obliguje bank do dor ę czenia wzorca umownego kontrahentowi przy zawarciu umowy. Jednak ż e w sytuacji wyszczególnionej w art. 384 § 2 kc w pierwszym 12 rz ę dzie ustalenia wymaga czy umowa rachunku bankowego jest stosunkiem tego rodzaju, w którym jest zwyczajowo przyj ę te pos ł ugiwanie si ę wzorcami umownymi. Odpowied ź w tej materii daje art. 109 ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego zezwalaj ą cy bankom wydawa ć ogólne warunki umów lub regulaminy okre ś laj ą ce warunki otwierania i prowadzenia rachunków bankowych. W zwi ą zku z tym, w ś wietle tre ś ci art. 384 § 2 zd. pierwsze, wzorce umowne umów o ś wiadczenie us ł ug bankowych wi ążą klienta banku, je ż eli móg ł zapozna ć si ę z tre ś ci ą wzorca. Jednak ż e rozwi ą zanie to nie ma zastosowania w sytuacji okre ś lonej w art. 384 § 2 zd. drugie, to jest do umów z udzia ł em konsumentów, którym wobec tego wzorzec ten powinien by ć dor ę czony przy zawarciu umowy. Nie budzi bowiem w ą tpliwo ś ci, ż e umów rachunku bankowego nie zalicza si ę do umów powszechnie zawieranych w drobnych, bie żą cych sprawach ż ycia codziennego. Maj ą c to na uwadze S ą d przyj ął , ż e Bank mia ł obowi ą zek wynikaj ą cy z tre ś ci art. 384 kc dor ę czy ć wszystkie postanowienia wzorca umowy przy jej zawieraniu. Obowi ą zku tego nie dope ł ni ł , skoro w odniesieniu do cz ęś ci klauzul umownych jedynie powo ł a ł si ę na tre ść swojej Taryfy zawieraj ą cej, jak wykazano, postanowienia wzorca umownego. Taryfy tej nie dor ę cza ł drugiej stronie umowy. Takie post ę powanie w obrocie z konsumentami uzna ć nale ż y za pozbawione podstawy prawnej. Taki sam tryb post ę powania obowi ą zuje z mocy art. 384 1 kc przy wprowadzaniu do obrotu konsumenckiego wzorca umowy ju ż w trakcie trwania stosunku umownego o charakterze ci ą g ł ym, a za taki nale ż y uzna ć umow ę rachunku bankowego. Niedochowanie tego trybu powoduje skutek wy ż ej opisany.” Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2003r. sygn. akt XVII Amc 39/02 S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uzna ł za niedozwolone postanowienie o zbli ż onej tre ś ci jak przytoczone powy ż ej. Zosta ł o ono wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 18 kwietnia 2006r. pod numerem 712, w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Bankowi Millenium S.A. w Warszawie. Za niedozwolone postanowienie umowne S ą d uzna ł zapis o tre ś ci: „ Bank b ę dzie informowa ł posiadacza rachunku o zmianach w cenniku us ł ug. Stawki prowizji i op ł at podawane s ą do wiadomo ś ci w oddzia ł ach Banku lub za po ś rednictwem us ł ugi telefonicznej ”. Na podstawie powy ż szego uzasadnienia wyroku nale ż a ł o stwierdzi ć , i ż Bank ma obowi ą zek dor ę czania informacji o wysoko ś ci nowych stawek op ł at, oprocentowania. Skoro Bank ma prawo dokona ć zmiany w tym zakresie, konsument ma prawo wiedzie ć o wszelkich zmianach. Poniewa ż wysoko ść oprocentowania kredytu, op ł at ma istotne znaczenie dla konsumenta zarówno w momencie zawarcia umowy, jak i w trakcie sp ł aty zaci ą gni ę tego kredytu, ma on prawo wiedzie ć o ka ż dej jej zmianie. Zgodnie z zakwestionowanymi postanowieniami Bank nie ma obowi ą zku dostarcza ć konsumentom informacji o zmianie oprocentowania, ma jedynie obowi ą zek wywiesi ć w siedzibie Banku informacj ę o tym. Zgodnie z powy ż ej przytoczonym orzeczeniem, praktyka taka jest bezprawna. Konsument ma prawo otrzymywa ć informacje o wszelkich zmianach warunków realizacji umowy w tym o zmianie wysoko ś ci oprocentowania kredytu, op ł at. Wywieszenie jedynie w Banku informacji o zmianie wysoko ś ci oprocentowania uniemo ż liwia konsumentom bie żą c ą weryfikacj ę wielko ś ci zobowi ą za ń . Istotne jest to, i ż konsument ma prawo do wcze ś niejszej sp ł aty kredytu, tym samym w sytuacji gdyby mia ł ś wiadomo ść o planowanej podwy ż ce oprocentowania móg ł by przedsi ę wzi ąć dzia ł ania w celu wcze ś niejszej sp ł aty, je ż eli nie ca ł ego kredytu, to przynajmniej jego cz ęś ci. Powy ż sza analiza wykaza ł a, i ż zakwestionowane postanowienia mieszcz ą si ę hipotezach klauzul wpisanych, gdy ż w taki sam sposób naruszaj ą interesy konsumentów. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, nale ż a ł o uzna ć , i ż przedmiotowe postanowienia naruszaj ą ekonomiczne interesy konsumentów oraz s ą bezprawne. Przedmiotowa praktyka narusza interesy tej samej grupy konsumentów, która zosta ł a okre ś lona w uzasadnieniu stosowania praktyki okre ś lonej w pkt I.1.a sentencji decyzji. Jak stwierdzono w uzasadnieniu do pkt I.1a) sentencji decyzji, Bank przedstawi ł nowe wzorce umów oraz Regulaminy. Nowy wzorzec umowy o kredyt konsumencki zawiera postanowienia: 13 § 4 pkt 2 „Zmiana wysoko ś ci oprocentowania nast ę puje z dniem wej ś cia w ż ycie Uchwa ł y Zarz ą du Banku w tej sprawie. Informacje o wysoko ś ci obowi ą zuj ą cego oprocentowania wywieszone s ą na tablicy og ł osze ń . Ponadto Bank powiadomi Kredytobiorc ę o zmianie oprocentowania listem zwyk ł ym przesy ł aj ą c nowy harmonogram sp ł at” (Karta nr 45). Analiza powy ż szego nowego postanowienia nie pozwala na uznanie go za zgodnego z przepisami prawa oraz dobrymi obyczajami. Faktycznie z tre ś ci postanowienia zawartego w nowym wzorcu umowy o kredyt konsumencki wynika, i ż konsumenci b ę d ą otrzymywa ć bezpo ś rednio nowy harmonogram sp ł at. Jednak w przedmiotowym przypadku nadal konsumenci s ą informowani o zaistnia ł ej sytuacji, a nie o planowanym wprowadzeniu nowych stawek, co umo ż liwi ł oby konsumentom dokonanie oceny korzy ś ci jakie wi ą za ł yby si ę z odst ą pieniem od umowy, i z wcze ś niejszym sp ł aceniem kredytu w oparciu o obowi ą zuj ą ce warunki do czasu wprowadzenia nowych stawek stóp procentowych. Bior ą c pod uwag ę przes ł anki podane w powy ż szym uzasadnieniu stosowania praktyki, organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e jest ona bezprawna, oraz narusza interesy konsumentów. W zwi ą zku z faktem, ż e zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki, tj. bezprawno ść dzia ł a ń oraz naruszenie interesów nieograniczonej grupy konsumentów, organ antymonopolowy uzna ł ocenian ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt I.2.a sentencji. W zakresie punktu I.2.b sentencji decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c.: § 8 pkt 1 ppkt 4 umowy „Kredytobiorca jest zobowi ą zany w okresie kredytowania do niezw ł ocznego informowania Banku o: innych okoliczno ś ciach maj ą cych istotny wp ł yw na jego stan maj ą tkowy i finansowy, pod rygorem odpowiedzialno ś ci za szkod ę powsta łą w wyniku niespe ł nienia tych warunków.” (Karta nr 88). § 25 pkt 1 ppkt 2 Regulaminu „Kredytobiorca zobowi ą zany jest w okresie kredytowania do niezw ł ocznego informowania Banku o: innych okoliczno ś ciach maj ą cych istotny wp ł yw na jego stan maj ą tkowy i finansowy.” (Karta nr 79). Kwestionowane postanowienie w pkt I.2.b sentencji oraz postanowienia poni ż ej przytoczone wpisane do rejestru, pomimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci, maj ą to ż samy charakter, a skutek ich stosowania jest identyczny. Postanowienie o tre ś ci jak wskazane powy ż ej, zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt XVII Amc 30/05, a do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wpisane w dniu 5.06.2007r. pod numerem 1172. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Forminx Finance Sp. z o. o. w Warszawie, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: " Po ż yczkobiorca zobowi ą zuje si ę do informowania "FF" o zamiarze zaci ą gni ę cia po ż yczek, kredytów b ą d ź udzielenie por ę czenia oraz o podj ę ciu innych decyzji maj ą cych istotny wp ł yw na jego sytuacj ę ekonomiczno - finansow ą ". W ww. wyroku S ą d stwierdzi ł , i ż „Zapisy te przyznaj ą spó ł ce pe ł n ą dowolno ść co do oceny jakie konkretne decyzje maj ą wp ł yw na sytuacje ekonomiczno- finansow ą konsumenta, czy wp ł yw ten jest istotny. Informowanie za ś spó ł ki o ka ż dym zamiarze zaci ą gni ę cia kredytów, po ż yczek b ą d ź udzieleniu por ę czenia narusza wzajemne zaufanie stron umowy oraz nara ż a konsumenta na zb ę dne i uci ąż liwe formalno ś ci.”. S ą d uzna ł , i ż zapis jest sprzeczny z art. 385 1 § 1 k.c. oraz art. 385 3 pkt 9 i pkt 21 k.c. Postanowienie o to ż samej tre ś ci jak wskazane powy ż ej, zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23.05.2005r. sygn. akt XVII Amc 29/05, a do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wpisane w dniu 29.11.2005r. pod numerem 572. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Mariuszowi Patrowicz – „Pro-Invest Finanse & 14 Inwestycje” w Warszawie, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „ Po ż yczkobiorca zobowi ą zuje si ę do informowania „Pro-Invest F & I” o zamiarze zaci ą gni ę cia po ż yczek, kredytów b ą d ź udzielania por ę czenia oraz o podj ę ciu innych decyzji maj ą cych istotny wp ł yw na jego sytuacj ę ekonomiczno-finansow ą ”. Zgodnie z art. 70 ust. 1 i 3 ustawy Prawo bankowe, Bank uzale ż nia przyznanie kredytu od zdolno ś ci kredytowej kredytobiorcy. Przez zdolno ść kredytow ą rozumie si ę zdolno ść do sp ł aty zaci ą gni ę tego kredytu wraz z odsetkami w terminach okre ś lonych w umowie. Kredytobiorca jest obowi ą zany przed ł o ż y ć na żą danie banku dokumenty i informacje niezb ę dne do dokonania oceny tej zdolno ś ci. Kredytobiorca jest obowi ą zany umo ż liwi ć podejmowanie przez Bank czynno ś ci zwi ą zanych z ocen ą sytuacji finansowej i gospodarczej oraz kontrol ę wykorzystania i sp ł aty kredytu. Natomiast zgodnie z art. 74 ustawy Prawo bankowe, w czasie obowi ą zywania umowy kredytu kredytobiorca jest obowi ą zany przedstawi ć - na żą danie banku - informacje i dokumenty niezb ę dne do oceny jego sytuacji finansowej i gospodarczej oraz umo ż liwiaj ą ce kontrol ę wykorzystania i sp ł aty kredytu. „Obowi ą zki informacyjne kredytobiorcy. Z art. 74 wynika, ż e kredytobiorca jest obowi ą zany przedstawi ć tylko informacje i dokumenty niezb ę dne do oceny jego sytuacji finansowej i gospodarczej oraz umo ż liwiaj ą ce kontrol ę wykorzystania i sp ł aty kredytu, i to tylko na żą danie banku. Oznacza to, i ż kredytobiorca nie musi przedstawia ć takich informacji i dokumentów z w ł asnej inicjatywy. Oznacza to równie ż , ż e ewentualne dodatkowe uprawnienia kontrolne banku (np. uprawnienie do bezpo ś redniego sprawdzania – podczas wizytacji – przebiegu dzia ł alno ś ci gospodarczej kredytobiorcy) musz ą zosta ć przez strony wyra ź nie przewidziane w umowie kredytowej. Niezastrze ż enie w umowie takich dodatkowych uprawnie ń mo ż e utrudni ć , a nawet uniemo ż liwi ć wykonywanie przez bank uprawnie ń przewidzianych w art. 75.” 5 Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, nale ż a ł o stwierdzi ć , i ż zastrze ż enie, ż e to Kredytobiorca ma obowi ą zek przekazywa ć bli ż ej nieokre ś lone informacje o bli ż ej nieokre ś lonych okoliczno ś ciach maj ą cych wp ł yw na jego stan maj ą tkowy i finansowy, jest bezprawne. Z tre ś ci ww. art. 74 Prawa bankowego wynika, i ż do obowi ą zku Banku nale ż y weryfikowanie poziomu zabezpieczenia przez samodzielne gromadzenie informacji. Natomiast na podstawie powy ż szego zapisu, konsument faktycznie nie wie o jakich okoliczno ś ciach ma informowa ć Bank. Jest to o tyle istotne, i ż zgodnie z kwestionowanym zapisem, konsument mo ż e odpowiada ć za szkody powsta ł e w wyniku niepoinformowania o zaistnia ł ych okoliczno ś ciach. Analizuj ą c powy ż sze nale ż a ł o stwierdzi ć , i ż brak jest uzasadnienia dla na ł o ż enia na konsumenta przedmiotowego obowi ą zku o hipotetycznych zagro ż eniach sp ł aty kredytu i na ł o ż eniu na konsumentów tak daleko id ą cej odpowiedzialno ś ci. Zarówno zakwestionowane postanowienie, jak i porównywane z nim wpisane do rejestru w taki sam nieprecyzyjny sposób okre ś laj ą okoliczno ś ci, których wyst ą pienie zobowi ą zuje konsumentów do poinformowania Banku o zaistnia ł ych okoliczno ś ciach. Ca ł a tre ść postanowienia, którego cz ęść zosta ł a zakwestionowana w post ę powaniu brzmi: § 8 pkt 1 umowy stanowi, i ż „Kredytobiorca jest zobowi ą zany w okresie kredytowania do niezw ł ocznego informowania Banku o: 1) uzyskanych w innych bankach kredytach, po ż yczkach, udzielonych gwarancjach i por ę czeniach podaj ą c ich kwot ę , przeznaczenie, warunki sp ł aty i formy zabezpieczenia, 2) ka ż dorazowej zmianie swoich danych osobowych oraz adresu lub miejsca pracy, 3) wszcz ę ciu przeciwko niemu s ą dowych lub administracyjnych post ę powa ń egzekucyjnych, 4) innych okoliczno ś ciach maj ą cych istotny wp ł yw na jego stan maj ą tkowy i finansowy, pod rygorem odpowiedzialno ś ci za szkod ę powsta łą w wyniku niespe ł nienia tych warunków.” (Karta 88). Z zakwestionowanych postanowie ń wynika obowi ą zek konsumenta do przekazywania informacji o wszystkich okoliczno ś ciach maj ą cych hipotetyczny wp ł yw na jego stan maj ą tkowy i finansowy. Na podstawie przedmiotowego warunku konsumenci mog ą mie ć trudno ś ci w okre ś leniu, o jakich okoliczno ś ciach maj ą obowi ą zek informowa ć Bank. Okoliczno ś ci maj ą ce znacz ą cy wp ł yw na sytuacj ę maj ą tkow ą i finansow ą konsumenta mog ą by ć rozumiane szeroko, tj. dokonanie zakupu, 5 komentarz Wojciecha Pyzio ł a do art. 74 ustawy Prawo bankowe, LexPolonica 15 sprzeda ż y np. samochodu (bez wzgl ę du czy by ł on przedmiotem zabezpieczenia), lub w ą sko, tj. sprzeda ż , zakup nieruchomo ś ci (bez wzgl ę du czy by ł a ona przedmiotem zabezpieczenia). Na podstawie zakwestionowanego postanowienia, trudno stwierdzi ć , czy dysponowanie oszcz ę dno ś ciami, o których nie by ł informowany Bank przy zawarciu umowy nale ż y rozumie ć jako istotny wp ł yw na stan maj ą tkowy konsumenta, czy te ż nie. Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą interpretacj ę organ antymonopolowy uzna ł , i ż zakwestionowane postanowienie mie ś ci si ę w hipotezach klauzul wpisanych do rejestru przytoczonych powy ż ej. Dlatego te ż organ antymonopolowy uzna ł zamieszczenie w warunkach umowy zakwestionowanych postanowie ń za bezprawne i naruszaj ą ce ekonomiczne interesy konsumentów. Przedmiotowa praktyka narusza interesy tej samej grupy konsumentów, która zosta ł a okre ś lona w uzasadnieniu stosowania praktyki okre ś lonej w pkt I.1.a sentencji decyzji. Jak stwierdzono w uzasadnieniu do pkt I.1a) sentencji decyzji, Bank przedstawi ł nowy wzorzec umowy oraz nowy Regulamin. § 7 pkt 1 nowej umowy stanowi, i ż „Kredytobiorca jest zobowi ą zany w okresie kredytowania do niezw ł ocznego informowania Banku o: 1) ka ż dorazowej zmianie swoich danych osobowych oraz adresu lub miejsca pracy, 2) wszcz ę ciu przeciwko niemu s ą dowych lub administracyjnych post ę powa ń egzekucyjnych” (Karta nr 45). § 25 pkt 1 ppkt 1 nowego Regulaminu „Kredytobiorca zobowi ą zany jest w okresie kredytowania do niezw ł ocznego informowania Banku o: ka ż dorazowej zmianie swoich danych osobowych oraz adresu lub miejsca pracy.” (Karta nr 58). Analiza tre ś ci nowego Regulaminu oraz umowy wykaza ł a, i ż z ich tre ś ci zosta ł y usuni ę te zakwestionowane klauzule. Jak zosta ł o stwierdzone w uzasadnieniu praktyki okre ś lonej w pkt I.1a sentencji decyzji, Bank dostarczaj ą c nowe wzorce umów w ż aden sposób nie wyja ś ni ł , czy podj ął dzia ł ania maj ą ce na celu usuni ę cie skutków stosowania przedmiotowej praktyki. Przedsi ę biorca nie udokumentowa ł faktycznego stosowania nowych umów oraz nie wykaza ł , i ż podj ął dzia ł ania maj ą ce na celu usuni ę cie z tre ś ci realizowanych umów zakwestionowanych postanowie ń . Tym samym brak jest podstaw do uznania, i ż Bank zaniecha ł stosowania przedmiotowej praktyki. Bior ą c pod uwag ę przes ł anki podane w powy ż szym uzasadnieniu stosowania praktyki, organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e jest ona bezprawna, oraz narusza interesy konsumentów. W zwi ą zku z faktem, ż e zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki, tj. bezprawno ść dzia ł a ń oraz naruszenie interesów nieograniczonej grupy konsumentów, organ antymonopolowy uzna ł ocenian ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt I.2.b sentencji. W zakresie punktu I.2.c sentencji decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c.: Uchwa ł a Nr 14/2006 Zarz ą du Banku Spó ł dzielczego w Wodzis ł awiu Ś l. z dnia 8 marca 2006r. stanowi, i ż „Uzna ć kredyt za sp ł acony, je ż eli nadp ł ata lub niedop ł ata jest nie wy ż sza ni ż 10,00 z ł ” (Karta nr 109). Kwestionowane postanowienie w pkt I.2c sentencji oraz postanowienie poni ż ej przytoczone wpisane do rejestru, pomimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci, maj ą to ż samy charakter, a skutek ich stosowania jest identyczny. Postanowienie o zbli ż onej tre ś ci jak wskazane powy ż ej, zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 5 stycznia 2004r. sygn. akt XVII Amc 131/03, a do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wpisane w dniu 18 listopada 2004r. pod numerem 157. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Kredyt Bankowi S.A. w Warszawie, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „Nadp ł aty w kwotach nie przekraczaj ą cych 15 z ł nie podlegaj ą zwrotowi” 16 S ą d w ww. wyroku stwierdzi ł co nast ę puje. „Stosownie do tre ś ci art. 385 1 k.c. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). W ocenie S ą du, powy ż sze postanowienie wzorca odpowiada definicji niedozwolonego postanowienia umownego. Dotyczy ono sytuacji, gdy konsument nienale ż nie spe ł ni ł ś wiadczenie pieni ęż ne w kwocie wy ż szej ni ż wynika ł o to z umowy. Brak jest zatem, zdaniem S ą du racjonalnego powodu, aby pozbawi ć go mo ż liwo ś ci jego zwrotu, nawet je ś li kwota ta nie przekracza 15 z ł . Uwzgl ę dniaj ą c poziom ż ycia, kwota 15 z ł . nie jest wprawdzie kwot ą znaczn ą , ale i nie jest bagatelna, o któr ą nie warto si ę upomina ć . Zapis wzorca umowy wy łą czaj ą cy prawo żą dania zwrotu nadp ł aty w tej wysoko ś ci jest wi ę c sprzeczny z dobrymi obyczajami i ra żą co narusza interesy konsumentów”. Zapis nosi znami ę niedozwolonego postanowienia umownego w my ś l art. 385 1 § 1 k.c., gdy ż uniemo ż liwia zwrot konsumentowi uiszczonej nadp ł aty, gdy nie przekracza ona 10 z ł . Zapis jest sprzeczny z dobrymi obyczajami, poprzez zastrze ż enie, i ż ś rodki finansowe, które zgodnie z umow ą nie nale żą si ę Bankowi, a które z jakiegokolwiek powodu zosta ł y przekazane na jego rzecz nie mog ą zosta ć zwrócone. Poprzez przedmiotowy zapis Bank otrzymuje nieuzasadnione i nienale ż ne korzy ś ci finansowe, a wi ę c otrzymuje ś rodki finansowe, których klient nie mia ł obowi ą zku uiszcza ć . Na podstawie analizy powy ż szego postanowienia stwierdzono, i ż koszty, jakie Bank ponosi z tytu ł u nierzetelno ś ci niektórych konsumentów s ą pokrywane ze ś rodków finansowych od innych klientów, którzy wp ł acili na jego rzecz wi ę cej ni ż byli zobowi ą zani. Powy ż sze wyja ś nienie ś wiadczy o tym, i ż symetryczno ść wynikaj ą ca z przedmiotowego zapisu co do rozk ł adu zysku oraz straty Banku, nigdy nie b ę dzie dotyczy ł a tej samej umowy. Tym samym zapis ten ma na celu zminimalizowanie zagro ż enia co do poniesienia strat z tytu ł u dzia ł a ń nierzetelnych konsumentów, którzy sp ł acaj ą zobowi ą zania w niepe ł nej wysoko ś ci. Takie uzasadnienie zamieszczenia w umowie zakwestionowanego postanowienia w opinii organu antymonopolowego potwierdza, i ż stosowana praktyka jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i narusza ekonomiczne interesy konsumentów. Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą analiz ę , organ antymonopolowy uzna ł , ż e zakwestionowane postanowienie narusza interes ekonomiczny konsumentów w takim samym zakresie jak postanowienie wpisane do rejestru, a wi ę c uprawnia do zatrzymania cz ęś ci nienale ż nie wp ł aconych ś rodków. Nie ma przy tym znaczenia fakt, ż e kwota, która nie podlega zwrotowi ma ni ż sz ą warto ść ni ż kwota okre ś lona w postanowieniu wpisanym do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Istotne jest to, i ż konsument, który dokona ł nadp ł aty z tytu ł u sp ł aty kredytu, nie uzyska jej zwrotu. Tym samym zakwestionowana klauzula mie ś ci si ę w hipotezie postanowienia wpisanego do rejestru, a wi ę c pos ł ugiwanie si ę ni ą w umowach zawieranych z konsumentami jest bezprawne. Tak wi ę c, bior ą c pod uwag ę powy ż sze uzasadnienie stwierdzono, i ż w/w postanowienia ró ż ni ą si ę tylko podmiotowo, a wszelkie inne ró ż nice nie maj ą wp ł ywu na sposób zachowania przedsi ę biorcy oraz sposób naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. W/w zapis S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł za niedozwolony w powo ł anym wyroku, gdy ż jako postanowienie umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie, kszta ł towa ł o jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Pomimo, i ż kwota nadp ł aty i niedop ł aty zosta ł a okre ś lona w dodatkowym dokumencie Uchwale, to poniewa ż do niej wprost odnosi si ę zapis Regulaminu, mo ż e ona by ć oceniana jak postanowienie umowy. § 31 pkt 4 wcze ś niej obowi ą zuj ą cego Regulaminu „Bank uznaje kredyt za sp ł acony w przypadku niedop ł aty lub nadp ł aty w wysoko ś ci okre ś lonej w Uchwale Zarz ą du Banku.” (Karta nr 81). Dlatego te ż organ antymonopolowy uzna ł zamieszczenie w warunkach umowy zakwestionowanego postanowienia za bezprawne i naruszaj ą ce interesy konsumentów. Przedmiotowa praktyka narusza interesy tej samej grupy konsumentów, która zosta ł a okre ś lona w uzasadnieniu stosowania praktyki okre ś lonej w pkt I.1a sentencji decyzji. 17 Jak stwierdzono w uzasadnieniu do pkt I.1a) sentencji decyzji, Bank przedstawi ł nowe wzorce umów oraz Regulaminy, jednak w ż aden sposób nie odniós ł si ę co do ewentualnej zmiany zakresu przedmiotowej uchwa ł y. Dokonana zosta ł a jedynie zmiana tre ś ci wzorców umów w nast ę puj ą cym zakresie. § 29 pkt 2 nowego Regulaminu stanowi, i ż „W ci ą gu 14 dni, Bank dokona ostatecznego rozliczenia kredytu, a w przypadku ewentualnej niedop ł aty b ą d ź nadp ł aty odsetki i kapita ł u ustali sposób i termin ich uregulowania b ą d ź zwrotu” (Karta nr 58-verte). § 1 pkt 8 nowej umowy stanowi, i ż „ W ci ą gu 14 dni Bank dokona ostatecznego rozliczenia kredytu, a w przypadku ewentualnej niedop ł aty b ą d ź nadp ł aty odsetek i kapita ł u ustali sposób i termin ich uregulowania. ” (Karta nr 45). Poniewa ż Bank nie poinformowa ł , i ż ww. uchwa ł a przesta ł a obowi ą zywa ć , organ antymonopolowy nie móg ł za ł o ż y ć , i ż zakwestionowane postanowienie równie ż przesta ł o obowi ą zywa ć . Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, brak jest podstaw do uznania, i ż Bank zaniecha ł stosowania przedmiotowej praktyki. Bior ą c pod uwag ę przes ł anki podane w powy ż szym uzasadnieniu stosowania praktyki, organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e jest ona bezprawna, oraz narusza interesy konsumentów. W zwi ą zku z faktem, ż e zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki, tj. bezprawno ść dzia ł a ń oraz naruszenie interesów nieograniczonej grupy konsumentów, organ antymonopolowy uzna ł ocenian ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt I.2.c sentencji. W zakresie punktu I.2.d sentencji decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c.: § 15 umowy „Spory mog ą ce powsta ć z niniejszej Umowy b ę d ą rozstrzygane przez S ą d w ł a ś ciwy dla siedziby Banku” (Karta nr 89). Kwestionowane w pkt I.2.d) postanowienie oraz postanowienia poni ż ej przytoczone wpisane do rejestru, pomimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci, maj ą to ż samy charakter, a skutek ich stosowania jest identyczny. Postanowienie przytoczone poni ż ej zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 4 czerwca 2003r. sygn. akt XVII Amc 60/02, a do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wpisane w dniu 14 sierpnia 2003r. pod numerem 77, w sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Bartoszycach przeciwko Europejskiemu Funduszowi Budowlanemu Sp. z o.o. we Wroc ł awiu. „Strony niniejszej umowy zobowi ą zuj ą si ę do do ł o ż enia wszelkich stara ń w celu polubownego rozstrzygni ę cia ewentualnych sporów. S ą dem w ł a ś ciwym do rozstrzygania b ę dzie s ą d miejsca siedziby EFB.” Kolejne postanowienie o to ż samym charakterze z postanowieniem zakwestionowanym w pkt I sentencji decyzji zosta ł o uznane za zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 27 czerwca 2003r. sygn. akt XVII Amc 50/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. pod numerem 76, w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Mi ę dzynarodowej Korporacji Gospodarczej „InCo” Sp. z o.o. w Tychach. „Strony wykorzystaj ą wszelkie mo ż liwo ś ci do polubownego rozwi ą zania ewentualnych spraw wynikaj ą cych z niniejszej umowy. Sprawy wymagaj ą ce rozstrzygni ę cia s ą dowego b ę d ą prowadzone przed S ą dem Rejonowym w Tychach lub przed S ą dem Okr ę gowym w Katowicach.” Równie ż poni ż ej przytoczone postanowienie zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 2 lutego 2005 r. sygn. akt XVII Amc 104/04 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 5 maja 2005r. pod numerem 418, w sprawie z powództwa Prezesa 18 Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Robertowi Ochwat – Biuro Podró ż y „Olimp” – Centrum Promocji i Last Minute w Krakowie. „ Wszystkie spory wynik ł e z umowy-zg ł oszenia zawartej z Uczestnikiem podlegaj ą rozpatrzeniu przez s ą d w ł a ś ciwy dla organizatora ”. Kolejne postanowienie zosta ł o równie ż uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. akt XVII Amc 8/04 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 11 lipca 2005 pod numerem 488, w sprawie z powództwa Renaty Szymborskiej przeciwko SAMPO Towarzystwu Ubezpiecze ń na Ż ycie SA w Warszawie. „ Wszystkie spory wynikaj ą ce z umowy ubezpieczenia b ę d ą rozstrzygane przez S ą d Powszechny w ł a ś ciwy ze wzgl ę du na siedzib ę Towarzystwa ”. Pomimo faktu, i ż porównywane postanowienia nie brzmi ą literalnie tak samo, jednak w taki sam sposób okre ś laj ą w ł a ś ciwo ść s ą du, który jest wed ł ug umowy w ł a ś ciwy do rozstrzygania sporów. Postanowienie kwestionowane oraz wpisane do rejestru ograniczaj ą mo ż liwo ść rozstrzygania sporów do s ą du zlokalizowanego w konkretnym mie ś cie wskazanym w umowie. Zapisy te wy łą czaj ą rozpoznanie sprawy przez s ą d w ł a ś ciwy wed ł ug w ł a ś ciwo ś ci przemiennej, w ś wietle art. 33, 34, 35 i 36 k.p.c. Tre ść zapisu wykorzystywanego przez Bank mie ś ci si ę w ca ł o ś ci w hipotezach klauzul wpisanych do rejestru. Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą wyk ł adni ę , mo ż na przyj ąć , i ż zacytowane postanowienia w swej tre ś ci s ą to ż same i wyczerpuj ą tre ść niedozwolonego postanowienia umownego zdefiniowanego w art. 385 3 pkt 23 k.c., za które uwa ż a si ę postanowienie narzucaj ą ce rozpoznanie sprawy przez s ą d, który wedle ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy. Zakwestionowane postanowienie tak jak i wpisane do rejestru w taki sam sposób naruszaj ą interesy konsumentów, dlatego te ż nale ż y je uzna ć za to ż same. Dlatego te ż organ antymonopolowy uzna ł zamieszczenie w warunkach umowy zakwestionowanego postanowienia za bezprawne i naruszaj ą ce interesy konsumentów. Przedmiotowa praktyka narusza interesy tej samej grupy konsumentów, która zosta ł a okre ś lona w uzasadnieniu stosowania praktyki okre ś lonej w pkt I.1a sentencji decyzji. § 14 nowej umowy „ Spory mog ą ce powsta ć z niniejszej Umowy b ę d ą rozstrzygane przez S ą d w ł a ś ciwy dla siedziby Banku, lub zgodnie z miejscem zamieszkania Kredytobiorcy. ” (Karta nr 46). Jak zosta ł o stwierdzone w uzasadnieniu praktyki okre ś lonej w pkt I.1a sentencji decyzji, Bank dostarczaj ą c nowe wzorce umów w ż aden sposób nie wyja ś ni ł , czy podj ął dzia ł ania maj ą ce na celu usuni ę cie skutków stosowania przedmiotowej praktyki. Przedsi ę biorca nie udokumentowa ł faktycznego stosowania nowych umów oraz nie wykaza ł , i ż podj ął dzia ł ania maj ą ce na celu usuni ę cie z tre ś ci realizowanych umów zakwestionowanych postanowie ń . Tym samym brak jest podstaw do uznania, i ż Bank zaniecha ł stosowania przedmiotowej praktyki. Bior ą c pod uwag ę przes ł anki podane w powy ż szym uzasadnieniu stosowania praktyki, organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e jest ona bezprawna, oraz narusza interesy konsumentów. W zwi ą zku z faktem, ż e zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki, tj. bezprawno ść dzia ł a ń oraz naruszenie interesów nieograniczonej grupy konsumentów, organ antymonopolowy uzna ł ocenian ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt I.2.d sentencji. II. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy post ę powanie z jakiekolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania. Bezprzedmiotowo ść post ę powania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, ż e brak jest którego ś z elementów pozwalaj ą cych na rozstrzygni ę cie sprawy co do jej istoty. Bezprzedmiotowo ść post ę powania wynika ć mo ż e zarówno z przyczyn podmiotowych (np. ś mier ć strony, ustanie bytu prawnego osoby prawnej), jak i przedmiotowych (np. w przypadku stwierdzenia, ż e organ który wszcz ął post ę powanie na żą danie strony, nie jest w ł a ś ciwy do jego prowadzenia, gdy strona wnosi o wydanie decyzji to ż samej w decyzj ą uprzedni ą ). 19 Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów umo ż liwiaj ą wydanie decyzji na podstawie art. 26 ust., 27 ust. 1 oraz 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów: o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą c ą zaniechanie jej stosowania, je ż eli stwierdzone zostanie naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 24. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ww. ustawy, nie wydaje si ę decyzji, o której mowa w art. 26, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. Natomiast zgodnie z art. 28 ust. 1 ww. ustawy, je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania - ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę , o której mowa w art. 24, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . Zgodnie z art. 83 ww. ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do post ę powania przed Prezesem Urz ę du stosuje si ę przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks post ę powania administracyjnego, z zastrze ż eniem art. 84. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, w sytuacji rozstrzygni ę cia innego, ni ż przewiduje ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zastosowanie maj ą przepisy kodeksu post ę powania administracyjnego. Dlatego te ż , w przedmiotowym przypadku zastosowanie ma powy ż ej przytoczony art. 105 § 1 k.p.a. Post ę powanie zosta ł o wszcz ę te w zwi ą zku z podejrzeniem naruszenia art. 24 ust. 1 ustawy antymonopolowej, zgodnie z którym zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa antymonopolowa w art. 24 ust. 2 i 3 stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. W przypadku, gdy dosz ł o do naruszenia art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, organ antymonopolowy na mocy art. 26 ust. 1 tej ustawy uznaje okre ś lon ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania. W punktu II.1 sentencji decyzji Bankowi zosta ł postawiony zarzut stosowania postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. § 6 umowy „W przypadku stwierdzenia, ż e nast ą pi ł o zagro ż enie terminowej sp ł aty kredytu lub gdy warto ść ustanowionego zabezpieczenia znacznie zmala ł a, Bank mo ż e za żą da ć zmiany ustanowienia dodatkowego zabezpieczenia sp ł aty kredytu” (Karta nr 88). § 27 pkt 1 ppkt 1 Regulaminu „W przypadku stwierdzenia zagro ż enia terminowej sp ł aty kapita ł u i/lub odsetek na warunkach okre ś lonych w Umowie kredytu lub znacznego obni ż enia si ę realnej warto ś ci z ł o ż onego zabezpieczenia Bank mo ż e odpowiednio za żą da ć dodatkowego zabezpieczenia” (Karta nr 80). Postanowienia zosta ł y zakwestionowane w zwi ą zku z podejrzeniem, i ż mog ą one by ć uznane za zbie ż ne z poni ż ej przytoczonym postanowieniem wpisanym do rejestru. Postanowienie przytoczone poni ż ej, zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt XVII Amc 30/05, a do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wpisane w dniu 5.06.2007r. pod numerem 1178. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Forminx Finance Sp. z o. o. w Warszawie, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „ FF zastrzega sobie prawo do odst ą pienia i postawienia po ż yczki w stan natychmiastowej wymagalno ś ci w przypadku gdy: Po ż yczkobiorca podj ął dzia ł ania maj ą ce na celu pomniejszenie swojej wyp ł acalno ś ci lub obni ż y ł a si ę warto ść prawnego zabezpieczenia po ż yczki i Po ż yczkobiorca nie uzupe ł ni ł go w terminie wskazanym przez "FF" . 20 Postanowienie o tre ś ci jak poni ż ej, zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt XVII Amc 30/05, a do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wpisane w dniu 5.06.2007r. pod numerem 1177. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Forminx Finance Sp. z o. o. w Warszawie, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: " FF na bie żą co analizuje wysoko ść i rodzaj przyj ę tego prawnego zabezpieczenia sp ł aty po ż yczki. W przypadku uznania, ż e jest ono niewystarczaj ą ce z uwagi na pogorszenie si ę sytuacji ekonomiczno - finansowej Po ż yczkobiorcy lub obni ż enia si ę realnej warto ś ci prawnego zabezpieczenia, FF jest uprawniony do żą dania dodatkowego zabezpieczenia, za ś Po ż yczkobiorca zobowi ą zany jest to żą danie spe ł ni ć pod rygorem odst ą pienia "FF" od umowy i postawienia po ż yczki w stan natychmiastowej wymagalno ś ci" . W opinii S ą du, „pozostawiaj ą c spó ł ce dowolno ść w uznaniu („w przypadku uznania”) czy wysoko ść i rodzaj zabezpieczenia sp ł aty po ż yczki jest niewystarczaj ą ca oraz dowolno ść uznania czy sytuacja ekonomiczno-finansowa konsumenta pogorszy ł a si ę na tyle aby żą da ć dodatkowego zabezpieczenia po ż yczki narusza art. 385 3 pkt 9 k.c.” W punktu II.2 sentencji decyzji Bankowi zosta ł postawiony zarzut stosowania postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. § 9 pkt 1 umowy „Bank mo ż e wypowiedzie ć Umow ę kredytu w ca ł o ś ci lub cz ęś ci z zachowaniem 30 – dniowego okresu wypowiedzenia z powodu: 2) utraty przez Kredytobiorc ę zdolno ś ci kredytowej, 3) zagro ż enia terminowej sp ł aty kredytu z powodu pogorszenia si ę sytuacji finansowej lub maj ą tkowej Kredytobiorcy, 4) znacznego obni ż enia si ę realnej warto ś ci z ł o ż onego zabezpieczenia lub utraty tego zabezpieczenia, 5) naruszenia przez Kredytobiorc ę warunków Umowy lub Regulaminu” (Karta nr 88). § 27 pkt 2 Regulaminu „Bank mo ż e wypowiedzie ć Umow ę kredytu w ca ł o ś ci lub cz ęś ci z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia z powodu: 2. utraty przez Kredytobiorc ę zdolno ś ci kredytowej 3. zagro ż enia terminowej sp ł aty kredytu z powodu pogorszenia si ę sytuacji finansowej lub maj ą tkowej Kredytobiorcy 4. znacznego obni ż enia si ę realnej warto ś ci z ł o ż onego zabezpieczenia lub utraty tego zabezpieczenia 5. naruszenia przez Kredytobiorc ę warunków Umowy kredytu lub Regulaminu”. § 27 pkt 1 ppkt 2 Regulaminu „W przypadku stwierdzenia zagro ż enia terminowej sp ł aty kapita ł u i/lub odsetek na warunkach okre ś lonych w Umowie kredytu lub znacznego obni ż enia si ę realnej warto ś ci z ł o ż onego zabezpieczenia Bank mo ż e odpowiednio wypowiedzie ć Umow ę kredytu w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci.” (Karta nr 80). Postanowienie zosta ł o zakwestionowane w zwi ą zku z podejrzeniem, i ż mo ż e by ć ono uznane za zbie ż ne z poni ż ej przytoczonym postanowieniem wpisanym do rejestru. Postanowienie o to ż samej tre ś ci jak wskazane powy ż ej, zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 29.12.2004r. sygn. akt XVII Amc 92/03, a do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wpisane w dniu 22.02.2005r. pod numerem 268. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Kredyt Bank S.A. w Warszawie, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „ Bank mo ż e wypowiedzie ć umow ę kredytu w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci, w szczególno ś ci z powodu: 1) niesp ł acenia w terminie nale ż no ś ci, o których mowa w § 13 ust. 1, 2) zagro ż enia terminowej sp ł aty kredytu z powodu z ł ej sytuacji finansowo maj ą tkowej Kredytobiorcy, 3) znacznego obni ż enia si ę realnej warto ś ci z ł o ż onego zabezpieczenia lub utraty tego zabezpieczenia, 4) niedotrzymania innych warunków umowy kredytu ”. 21 Postanowienie o to ż samej tre ś ci jak wskazane powy ż ej, zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23.05.2005r. sygn. akt XVII Amc 29/05, a do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wpisane w dniu 29.11.2005r. pod numerem 574. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Mariuszowi Patrowicz – „Pro-Invest Finanse & Inwestycje” w Warszawie, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „Pro-Invest F & I” zastrzega sobie prawo odst ą pienia od umowy w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci i postawienia po ż yczki w stan natychmiastowej wykonalno ś ci w przypadku, gdy: a) Po ż yczkobiorca naruszy ł istotne postanowienia umowy; d) Sytuacja ekonomiczno-finansowa Po ż yczkobiorcy pogorszy ł a si ę w sposób znaczny; f) Po ż yczkobiorca naruszy ł jakiekolwiek inne postanowienie umowy albo przepis prawa w zakresie obj ę tym jej tre ś ci ą , w szczególno ś ci w przypadku: - zaniechania poinformowania „Pro-Invest F & I” o zamiarze zaci ą gni ę cia po ż yczek lub kredytów, b ą d ź udzielenia por ę cze ń lub zaci ą gni ę cie innych zobowi ą za ń i podj ę cie innych decyzji maj ą cych istotny wp ł yw na sytuacje ekonomiczno finansow ą Po ż yczkobiorcy. Postanowienie o tre ś ci jak poni ż ej, zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt XVII Amc 30/05, a do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych wpisane w dniu 5.06.2007r. pod numerem 1174. W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Forminx Finance Sp. z o. o. w Warszawie, S ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: " Forminx Finance zastrzega sobie prawo odst ą pienia od umowy w ca ł o ś ci lub cz ęś ci i postawienia po ż yczki w stan natychmiastowej wykonalno ś ci w przypadku gdy: a) Po ż yczkobiorca naruszy ł istotne postanowienia umowy, d) Sytuacja ekonomiczno - finansowa Po ż yczkobiorcy pogorszy ł a si ę w sposób znaczny, f) Po ż yczkobiorca naruszy ł jakiekolwiek inne postanowienie umowy albo przepis prawa w zakresie obj ę tym jej tre ś ci ą w szczególno ś ci w przypadku - zaniechania poinformowania "FF" o zamiarze zaci ą gni ę cia po ż yczek lub kredytów, b ą d ź udzielenia por ę cze ń lub zaci ą gni ę cie innych zobowi ą za ń i podj ę cie innych decyzji maj ą cych istotny wp ł yw na sytuacj ę ekonomiczno - finansow ą Po ż yczkobiorcy ". S ą d w ww. wyroku stwierdzi ł , i ż „postanowienie te narusza art. art. 385 3 pkt 9, 14 i 21 k.c. pozwalaj ą c spó ł ce na dowoln ą interpretacj ę co do tego czy i w jakim zakresie nast ą pi ł o naruszenie istotnych postanowie ń umowy, co do tego czy pogorszenie sytuacji ekonomiczno – finansowej konsumenta jest wed ł ug spó ł ki znaczne, przyznaj ą c spó ł ce prawo do stwierdzenia jaki „inne” nieokre ś lone we wzorcu postanowienia tak dotkliwej dla konsumenta sankcji jak ą jest odst ą pienie od umowy i postawienie po ż yczki w stan natychmiastowej wykonalno ś ci. Zaniechanie przez konsumenta poinformowania spó ł ki ju ż o samym zamiarze zaci ą gni ę cia po ż yczek, kredytów itd. uzna ć nale ż y za kszta ł tuj ą ce prawa i obowi ą zki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, skutkiem zamiaru nie mo ż e by ć wypowiedzenie jakiejkolwiek umowy, tym bardziej skutku takiego nie mo ż na stosowa ć w przypadku zaniechania poinformowania o zamiarze podj ę cia przez konsumenta decyzji w sprawach finansowych.” S ą d w powy ż ej przytoczonym uzasadnieniu wyroku stwierdzi ł , i ż bezprawne jest uprawnienie przedsi ę biorcy do dowolno ś ci uznaniu zaistnia ł ych okoliczno ś ci i podejmowania odpowiednich decyzji. W ocenianej sytuacji do umów zawieranych przez Bank zastosowanie ma Prawo bankowe, które szczegó ł owo okre ś la obowi ą zki, co do oceny sytuacji finansowej konsumentów. Zgodnie z art. 70 ust. 1 Prawa bankowego, Bank uzale ż nia przyznanie kredytu od zdolno ś ci kredytowej kredytobiorcy. Przez zdolno ść kredytow ą rozumie si ę zdolno ść do sp ł aty zaci ą gni ę tego kredytu wraz z odsetkami w terminach okre ś lonych w umowie. Kredytobiorca jest obowi ą zany przed ł o ż y ć na żą danie banku dokumenty i informacje niezb ę dne do dokonania oceny tej zdolno ś ci. Natomiast art. 74 prawa bankowego stanowi, i ż w czasie obowi ą zywania umowy kredytu kredytobiorca jest obowi ą zany przedstawi ć - na żą danie banku - informacje i dokumenty 22 niezb ę dne do oceny jego sytuacji finansowej i gospodarczej oraz umo ż liwiaj ą ce kontrol ę wykorzystania i sp ł aty kredytu. Art. 75. 1 Prawa bankowego stanowi, i ż w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorc ę warunków udzielenia kredytu albo w razie utraty przez kredytobiorc ę zdolno ś ci kredytowej bank mo ż e obni ż y ć kwot ę przyznanego kredytu albo wypowiedzie ć umow ę kredytu. Tym samym Prawo bankowe okre ś la szczegó ł owo dzia ł ania, które mo ż e podejmowa ć Bank w celu zapewnienia realizacji umowy kredytu. Postawiony Bankowi zarzut dotyczy stosowania to ż samych postanowie ń z wpisanymi do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Postanowienia wpisane do rejestru zosta ł y uznane za bezprawne z uwagi na dowolno ść interpretacji zaistnia ł ych okoliczno ś ci i zaniecha ń konsumenta, na podstawie, której przedsi ę biorca móg ł podejmowa ć decyzje o tak dotkliwej dla konsumenta sankcji, jak ą jest odst ą pienie od umowy i postawienie po ż yczki w stan natychmiastowej wykonalno ś ci. W sprawie klauzuli stosowanej przez Kredyt Bank zarzut dotyczy ł sformu ł owania „w szczególno ś ci”. Wyra ż enie to umo ż liwia ł o Bankowi dowolne rozszerzanie zakresu okoliczno ś ci uprawniaj ą cych do wypowiedzenia umowy. Natomiast w ocenianym przypadku Bank w sposób jednoznaczny okre ś li ł okoliczno ś ci uprawniaj ą ce go do podejmowania konkretnych okre ś lonych w warunkach umowy decyzji. Na podstawie powy ż szej analizy, organ antymonopolowy stwierdzi ł , i ż kwestionowane w niniejszym post ę powaniu klauzule nie s ą to ż same z wpisanymi do rejestru. Bior ą c pod uwag ę przes ł anki podane w powy ż szym uzasadnieniu, organ antymonopolowy stwierdzi ł , i ż brak jest podstaw do stwierdzenia, i ż stosowana praktyka w zakresie obj ę tym post ę powaniem jest bezprawna. W zwi ą zku z faktem, ż e nie zaistnia ł a przes ł anka bezprawno ś ci dzia ł a ń , organ antymonopolowy uzna ł za zasadne umorzy ć post ę powanie. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt II sentencji decyzji. III. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy antymonopolowej, Prezes Urz ę du mo ż e skorzysta ć z uprawnienia do na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów kary pieni ęż nej w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Kara taka mo ż e by ć na ł o ż ona bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Stosownie do art. 111 ustawy antymonopolowej przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, w tym kar okre ś lonych w art. 106 tej ustawy, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W pkt I sentencji decyzji stwierdzono stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów opisanych szczegó ł owo powy ż ej. Praktyki te polega ł y na zawieraniu umów o kredyt konsumencki, których warunki nie odpowiada ł y wymogom stawianym przez ustaw ę o kredycie konsumenckim. Dodatkowo postawiono zarzut pos ł ugiwania si ę w umowach zawieranych z konsumentami postanowieniami wzorca umowy uznanymi przez SOKiK za niedozwolone co jest bezprawne. Konsekwencj ą stosowania powy ż szych praktyk jest naruszenie ekonomicznych interesów konsumentów. Dodatkowo stosowanie zakwestionowanych postanowie ń w praktyce umo ż liwia przysporzenie Bankowi dodatkowych korzy ś ci finansowych. Dokonuj ą c wyliczenia kary, organ antymonopolowy wzi ął pod uwag ę osi ą gni ę ty przez przedsi ę biorc ę w roku 2007 przychód. Przedmiotowy przychód wyniós ł 7 752 961,55 z ł . Szacowana w oparciu o ww. dane maksymalna kara, jaka mog ł aby zosta ć w niniejszym przypadku na ł o ż ona, to 775 296,155 z ł (Karty nr 23-24). Kara nak ł adana przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorc ę , który dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ł u ż y podkre ś leniu naganno ś ci ocenianego zachowania. Zawodowy (profesjonalny) charakter ś wiadczenia us ł ug wymaga prowadzenia dzia ł alno ś ci w sposób zapewniaj ą cy poszanowanie dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, co wi ąż e si ę z respektowaniem obowi ą zuj ą cych przepisów prawa. Przedsi ę biorca, jako podmiot o wieloletnim do ś wiadczeniu, powinien wiedzie ć , ż e okre ś laj ą c warunki umowne nie mo ż e stosowa ć klauzul uznanych przez SOKiK za abuzywne, a tak ż e sporz ą dza ć tre ś ci umów w sposób sprzeczny z ustaw ą o kredycie konsumenckim, ani w inny sposób godzi ć w interesy s ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. 23 Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci, jak i mo ż liwo ś ci finansowe przedsi ę biorcy. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania, tak aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Powy ż sze okoliczno ś ci uzasadniaj ą na ł o ż enie na przedsi ę biorc ę kary, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy antymonopolowej. Z drugiej strony nale ż y te ż podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on spodziewany skutek na przysz ł o ść . Za zastosowaniem kary w wysoko ś ci oznaczonej w tej decyzji przemawia te ż fakt, ż e mo ż liwo ść nak ł adania kar pieni ęż nych na przedsi ę biorców, którzy dopu ś cili si ę naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Prezes Urz ę du posiada dopiero od niedawna, gdy ż od 21.04.2007r. W zwi ą zku z tym ponownie nale ż y zwróci ć uwag ę na wymiar edukacyjny stosowanej sankcji. Niniejsza kara powinna te ż stanowi ć przestrog ę dla przedsi ę biorcy na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. Funkcja edukacyjna jest w niniejszym przypadku tak ż e w wymiarze ogólnym szczególnie istotna, gdy ż jak wskazano powy ż ej kary za stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów nak ł adane w tym trybie stanowi ą nowo ść w polskim porz ą dku prawnym. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono na poziomie 10 000 z ł (s ł ownie z ł otych: dziesi ęć tysi ę cy), tj. 1,3% kary maksymalnej. Co stanowi równie ż oko ł o 0,13% przychodu uzyskanego w roku 2007r. z tytu ł u prowadzonej dzia ł alno ś ci. W ocenie Prezesa Urz ę du kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie III sentencji. IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy antymonopolowej, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 80 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Post ę powanie przeciwko Bankowi Spó ł dzielczemu w Wodzis ł awiu Ś l. w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. Na podstawie ustale ń dokonanych w trakcie post ę powania w punkcie I decyzji stwierdzone zosta ł o naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej. Kosztami niniejszego post ę powania dla organu antymonopolowego, s ą wydatki w wysoko ś ci 56 z ł zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą z przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć przedsi ę biorc ę kosztami post ę powania w wysoko ś ci 56 z ł (s ł ownie z ł otych: pi ęć dziesi ą t sze ść ). Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w punkcie IV sentencji decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie 24 – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach W przypadku jednak kwestionowania wy łą cznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie IV niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z 479 28 § 1 pkt 2 Kpc, nale ż y wnie ść za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Maciej Fragsztajn