RKT-90/2008

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 2008-12-19 RKT – 61 – 21/08/HS DECYZJA Nr RKT - 90/2008 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. z 2007r. Nr 99 poz. 660 i Dz.U. Nr 171 poz. 1206) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, przeciwko Wojciechowi A. i Dariuszowi K. wspólnikom spó ł ki cywilnej o nazwie SATEX, prowadz ą cym dzia ł alno ść gospodarcz ą pod adresem Czerwionka-Leszczyny ul. Ligonia 2 - uznaje si ę za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów praktyki polegaj ą ce na: 1. stosowaniu w umowie o dostarczanie sygna ł ów radiowych i telewizyjnych postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Strony ustalaj ą , ż e zmiana wysoko ś ci abonamentu nie b ę dzie uznawana za zmian ę niniejszej umowy” , co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych danych dotycz ą cych sposobu uzyskania informacji o aktualnym cenniku, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 3. naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych informacji o wysoko ś ci kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 4. naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych informacji o trybie post ę powania reklamacyjnego, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 7 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo 1 telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 5. naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych informacji na temat mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 6. naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku nie okre ś lenia zakresu i warunków wykonywania us ł ug telekomunikacyjnych w regulaminie ś wiadczenia us ł ug, podawanym do publicznej wiadomo ś ci i dostarczanym nieodp ł atnie abonentowi wraz z umow ą o ś wiadczenie us ł ug, w tym o zapewnienie przy łą czenia do publicznej sieci telekomunikacyjnej, a tak ż e na ka ż de żą danie, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza si ę zaniechanie ich stosowania z dniem 15.04.2008r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Wojciecha A. i Dariusza K. wspólników spó ł ki cywilnej o nazwie SATEX, prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą pod adresem Czerwionka-Leszczyny ul. Ligonia 2, solidarnie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1000,- z ł (s ł ownie: jednego tysi ą ca z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punktach I 1-6 sentencji niniejszej decyzji. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obci ąż a si ę Wojciecha A. i Dariusza K. wspólników spó ł ki cywilnej o nazwie SATEX, prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą pod adresem Czerwionka-Leszczyny ul. Ligonia 2 solidarnie kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowi ą zuje si ę przedsi ę biorców do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w kwocie 70 z ł (s ł ownie: siedemdziesi ę ciu z ł otych). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e organem antymonopolowym) przeprowadzono post ę powanie wyja ś niaj ą ce (RKT-405- 77/07/HS) w sprawie dzia ł alno ś ci Wojciecha A. i Dariusza K. wspólników spó ł ki cywilnej o nazwie SATEX, prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą pod adresem Czerwionka-Leszczyny ul. Ligonia 2 (zwanej dalej tak ż e Spó ł k ą ). W toku przedmiotowego post ę powania wyja ś niaj ą cego powzi ę to podejrzenie, ż e Spó ł ka mo ż e stosowa ć praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, wobec czego, postanowieniem nr 1 z dnia 03.01.2008r. (dowód: karta nr 1) wszcz ę to niniejsze post ę powanie pod zarzutami opisanymi w punkcie I sentencji tej decyzji. W ramach prowadzonych czynno ś ci Spó ł ka uzna ł a zarzuty i dokona ł a zmian we wzorcach (dowód: karty nr 30, 33-34 i 52). Spó ł ka informowa ł a o niezw ł ocznie podj ę tych dzia ł aniach w celu zaniechania stosowania zarzucanych praktyk (dowód: karty nr 30, 46 i 51), przy czym proces wymiany umów zako ń czy ł si ę 15.04.2008r. (dowód: karata nr 46). Pismem z dnia 2 28.07.2008 zawiadomiono wspólników spó ł ki cywilnej o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego(dowód: karta nr 53). Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Wspólnicy spó ł ki cywilnej posiadaj ą status przedsi ę biorców (dowód: karty nr 7-8). Spó ł ka prowadzi dzia ł alno ść na lokalnym rynku (dowód: karta nr 6) i pod nr 1675 wpisana jest do rejestru przedsi ę biorców telekomunikacyjnych (dowód: karta nr 11). Spó ł ka do dnia 15.04. 2008r. stosowa ł a: - wzór umowy o dostarczanie sygna ł ów radiowych i telewizyjnych (dowód: karty nr 12 i 46), - cennik ś wiadczonych us ł ug w TVK Satex, wykaz programów dost ę pnych w sieci TVK Satex (dowód: karta nr 13). Po zako ń czeniu w dniu 15.04.2008r. procesu wymiany umów o ś wiadczenie us ł ugi telekomunikacyjnej zawartych z konsumentami Spó ł ka stosuje: - wzór umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych (dowód: karta nr 52), - regulamin korzystania z us ł ug Satex (dowód karty nr 33-34), - oferta programowa sieci Satex i cennik ś wiadczonych us ł ug (dowód: karta nr 35), okre ś laj ą cych prawa i obowi ą zki stron umowy. Okoliczno ść stosowania ww. wzorców umownych, a tym samym postanowie ń z nich wynikaj ą cych udokumentowano gromadz ą c umowy faktycznie zawarte z konsumentami (dowód: dotycz ą ce starego wzorca umowy karty nr 14-25 oraz dotycz ą ce nowych wzorców karty nr 32-43). W zwi ą zku z tym, ilekro ć w dalszej cz ęś ci decyzji b ę dzie mowa o zapisach przedmiotowych wzorców nale ż y przez to rozumie ć tak ż e postanowienia umów rzeczywi ś cie zawartych z konsumentami. W § 4 pkt 5 starego wzorca umowy o dostarczanie sygna ł ów radiowych i telewizyjnych zawarty jest zapis – „Strony ustalaj ą , ż e zmiana wysoko ś ci abonamentu nie b ę dzie uznawana za zmian ę niniejszej umowy” (dowód: karty nr 12-25). W umowach zawieranych z zastosowaniem starego wzorca brak nast ę puj ą cych informacji: o sposobie uzyskania informacji o aktualnym cenniku, o wysoko ś ci kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej, o trybie post ę powania reklamacyjnego oraz na temat mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego. Spó ł ka nie okre ś li ł a regulaminu ś wiadczenia us ł ug. Po wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania uznaj ą c zarzuty Prezesa Urz ę du Spó ł ka zmieni ł a wzorzec umowy, okre ś li ł a regulamin i w dniu 15 kwietnia 2008r. zako ń czy ł a wymian ę umów z konsumentami. W umowach zawieranych z konsumentami z zastosowaniem zmienionego wzorca umowy oraz w regulaminie nie ma kwestionowanej klauzuli abuzywnej. W § 2 pkt 3 umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych znajduje si ę zapis o sposobie uzyskania informacji o aktualnym cenniku. W § 6 i § 8 pkt 4 umów o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych oraz w § 16 regulaminu zawarte s ą informacje o wysoko ś ci kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej. § 6 umów i § 16 regulaminu okre ś laj ą odszkodowanie w wysoko ś ci 1/15 op ł aty abonamentowej w przypadku nie usuni ę cia zg ł oszonej usterki w ci ą gu 24 godzin. § 8 pkt 4 umów stanowi o zwrocie ca ł o ś ci lub cz ęś ci abonamentu miesi ę cznego w przypadku uznania reklamacji. Informacje o trybie post ę powania reklamacyjnego zawarte s ą w § 8 umów i § 18 regulaminu, a na temat mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego – w § 11 pkt 4 umów (dowód: karty nr 32, 36, 40). Spó ł ka okre ś li ł a regulamin ś wiadczenia us ł ug, który wed ł ug § 2 pkt 4 umowy jest jej integraln ą cz ęś ci ą . Regulamin wszed ł w ż ycie od 01.03.2008r. (dowód: kart nr 33-34). 3 Tak wi ę c Spó ł ka podj ęł a dzia ł ania w celu zaniechania stosowania zarzucanych jej praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów i planowan ą wymian ę umów z konsumentami zako ń czy ł a 15.04.2008r. Po zmianie zarówno wzorzec umowy jak i regulamin ś wiadczenia us ł ug nie zawieraj ą kwestionowanej klauzuli abuzywnej oraz zawieraj ą informacje okre ś lone w pkt. I 2-5 sentencji decyzji, a Spó ł ka stosuje regulamin okre ś laj ą cy zakres i warunki wykonywania us ł ug telekomunikacyjnych, który rozes ł a ł a abonentom. Spó ł ka poda ł a przychód osi ą gni ę ty w roku podatkowym 2007 (dowód: karta nr 31). Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje. Do umów o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych stosuje si ę przepisy ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), jak i zapisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., zwanej dalej tak ż e Kc). Postanowienia umów ww. rodzaju nie mog ą zawiera ć postanowie ń sprzecznych z przywo ł anymi aktami prawnymi oraz to ż samych z klauzulami uznanymi na mocy prawomocnych wyroków za niedozwolone przez w ł a ś ciwy s ą d, zasadniczo przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e SOKiK) i wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone (zwanego dalej tak ż e rejestrem), a tak ż e musz ą zawiera ć nale ż yty zakres informacji, do przekazania których przedsi ę biorca jest zobowi ą zany. Zachowania przedsi ę biorcy sprzeczne z regulacjami ww. aktów prawnych kwalifikowane s ą jako bezprawne i je ś li godz ą w zbiorowe interesy konsumentów mog ą zosta ć uznane za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, o jakich mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do zapisu art. 24 ust. 1 Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 2 Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci: pkt 1/ stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r, - Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.); pkt 2/ naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Dla stwierdzenia naruszenia przywo ł anego powy ż ej przepisu prawa kumulatywnie musz ą zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - okre ś lone zachowanie Spó ł ki musi by ć bezprawne, - zachowanie to musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Okoliczno ść spe ł nienia pierwszej z ww. przes ł anek zostanie poni ż ej oddzielnie rozwa ż ona dla ka ż dego z zarzutów. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Dzia ł ania oparte na przepisach niniejszej ustawy s ą zatem podejmowane w interesie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowo ś ci, a nie wprost poszczególnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzgl ę dny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urz ę du do rozstrzygni ę cia okre ś lonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane dzia ł ania godz ą w interesy ogólnospo ł eczne i dotykaj ą szerokiego kr ę gu uczestników rynku i poprzez to powoduj ą zaburzenia w jego prawid ł owym funkcjonowaniu. Uwzgl ę dniaj ą c charakter praktyk opisanych w niniejszej decyzji nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w rozwa ż anej sprawie przes ł anka naruszenia interesu publicznoprawnego sformu ł owana w art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. Badane praktyki Spó ł ki, które opisano szczegó ł owo poni ż ej, godz ą w interesy nie tylko poszczególnych osób, 4 ale przede wszystkim w interesy ogó ł u konsumentów, ca ł ej ich zbiorowo ś ci. Niekorzystne skutki prowadzonych przez Spó ł k ę dzia ł a ń maj ą wp ł yw na szerok ą grup ę konsumentów, którzy zawarli z ni ą umowy. Stanowi ą one zagro ż enie tak ż e dla wszystkich tych konsumentów, którzy potencjalnie mog ą sta ć si ę kontrahentami Spó ł ki, przeciwko której jest prowadzone niniejsze post ę powanie. Jej zachowania oddzia ł uj ą lub mog ą oddzia ł ywa ć na nieoznaczon ą grup ę osób, której sk ł ad ulega systematycznym zmianom. Potencjalnie ka ż dy konsument zamieszka ł y na obszarze dzia ł ania Spó ł ki mo ż e bowiem zawrze ć umow ę dotycz ą c ą ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych, co nara ż a szerok ą rzesz ę podmiotów na niekorzystne konsekwencje wymierzonych przeciwko nim praktyk. Doda ć nale ż y, ż e zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, je ż eli praktyki te wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć skutki na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Dla stwierdzenia, ż e dana praktyka godzi w zbiorowe interesy konsumentów wystarczaj ą ce jest wi ę c wykazanie, ż e potencjalnie istnia ł o zagro ż enie naruszenia interesów w skutek np. zastosowania okre ś lonego postanowienia w umowach z konsumentami w przypadku zaistnienia okre ś lonych okoliczno ś ci. Zagadnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów nie b ę dzie oddzielnie poruszane przy poszczególnych praktykach wymienionych w pkt. I przedmiotowej decyzji, gdy ż w przypadku wszystkich praktyk kwestia ta kszta ł tuje si ę identycznie, co uzasadnia odniesienie si ę do niniejszego problemu łą cznie w tym miejscu. Wobec tego nale ż a ł o uzna ć , ż e Prezes Urz ę du posiada kompetencj ę do podj ę cia dzia ł a ń w niniejszej sprawie oraz wydania przedmiotowej decyzji. I. 1. Pierwszy z postawionych Spó ł ce zarzutów dotyczy stosowania w umowie o dostarczanie sygna ł ów radiowych i telewizyjnych postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „Strony ustalaj ą , ż e zmiana wysoko ś ci abonamentu nie b ę dzie uznawana za zmian ę niniejszej umowy” . W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 398 (wyrok SOKiK z dnia 19 stycznia 2005r. sygn. akt XVII AmC 2/04) od dnia 5 maja 2005r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „Zmiana op ł aty za doprowadzenie sygna ł u nie oznacza zmiany warunków umowy”. W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, pod numerem 400 (wyrok SOKiK z dnia 19 stycznia 2005r. sygn. akt XVII AmC 2/04) od dnia 5 maja 2005r. umieszczona jest klauzula abuzywna nast ę puj ą cej tre ś ci: „Zmiana op ł aty nie powoduje konieczno ś ci zmiany umowy”. Zakres kwestionowanego zapisu wzorca umowy mie ś ci si ę w zakresie wpisanej do rejestru klauzuli nr 398 i 400, albowiem wywo ł uje identyczne skutki jak klauzule wpisane do rejestru poprzez uznanie, ż e zmiana ceny - istotnego elementu umowy – nie oznacza zmiany warunków umowy. Zauwa ż y ć nale ż y, ż e Prezes Urz ę du mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych bez wzgl ę du na to, czy postanowienie uznane przez SOKiK za abuzywne by ł o stosowane przez przedsi ę biorc ę , przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, czy te ż przez inny podmiot. S ą d Apelacyjny w wyroku z dnia 02. 12. 2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskaza ł , ż e zgodnie z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie 5 konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest pos ł ugiwanie si ę postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powsta ł w zwi ą zku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada si ę stosowanie praktyki. S ą d Apelacyjny orzek ł , ż e naruszenie interesów konsumentów mo ż e nast ą pi ć w wyniku dzia ł a ń podmiotów, które stosuj ą klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów. Podobne twierdzenie S ą d Apelacyjny zawar ł we wcze ś niejszym wyroku, tj. w orzeczeniu z dnia 29. 09. 2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie przywo ł uj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego wyra ż one w uchwale z dnia 19.12.2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005/2/25), wskaza ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 Kpc, od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyra ż onym w wyroku z dnia 25.05.2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, i ż okre ś lona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, ż e mie ś ci si ę ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywanych postanowie ń . Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Trafno ść przedmiotowego rozstrzygni ę cia SOKiK potwierdzi ł S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26.04.2006r. (sygn. akt VI ACa 1220/05). Stanowisko, zgodnie z którym stosowanie postanowie ń wzorców umowy o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem SOKiK i wpisanych do rejestru mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, potwierdzi ł S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13.07.2006r. (sygn. III SZP 03/06). Pomimo, i ż ww. orzeczenia s ą dów by ł y wydane na gruncie ówcze ś nie obowi ą zuj ą cej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to nale ż y je uzna ć za aktualne tak ż e i pod rz ą dami nowej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, która analogicznie reguluje rozwa ż an ą kwesti ę . S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 20.06.2006r. III SK 7/2006 (OSNP 2007/13-14 poz. 207) orzek ł , ż e zakazane jest pos ł ugiwanie si ę w obrocie prawnym postanowieniami wzorów umów wpisanych do rejestru jako niedozwolone przez wszystkich i przeciwko wszystkim kontrahentom wyst ę puj ą cym w stosunkach prawnych okre ś lonego rodzaju. Istotne znaczenie ma stanowisko S ą du Apelacyjnego w Warszawie zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 maja 2007r. sygn. akt VI ACa 107/07. S ą d Apelacyjny podkre ś li ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479(43) k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Rozszerzona prawomocno ść materialna takich wyroków stanowi przeszkod ę procesow ą dla ponownego rozpoznania sprawy, albowiem wpisanie do rejestru wzorca umowy uznanego za niedozwolony wy łą cza ponowne wytoczenie powództwa w tym przedmiocie. W sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone – S ą d Apelacyjny z urz ę du stwierdzi ł , ż e w rejestrze klauzul niedozwolonych zosta ł y ju ż wpisane podobne do ocenianej w sprawie klauzule. S ą d Apelacyjny uzna ł , ż e wpisane do rejestru i oceniane przez S ą d klauzule zawieraj ą tre ś ci jednakowe z klauzul ą zakwestionowan ą w sprawie i zosta ł y uznane za niedozwolone prawomocnymi wyrokami, a tak ż e zosta ł y ujawnione w rejestrze przed wydaniem orzeczenia przez S ą d Apelacyjny. S ą d Apelacyjny podkre ś li ł , ż e w uchwale z dnia 13 lipca 2006r. w sprawie III SZP 3/06 S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , ż e stosowanie postanowie ń wzorców umowy o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą 6 postanowie ń uznanych za niedozwolone wyrokiem SOKiK i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479(45) § 2 k.p.c. mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów (...). W uzasadnieniu tej uchwa ł y S ą d Najwy ż szy wskaza ł , ż e wpis postanowienia wzorca umowy do rejestru skutkuje tym, ż e zakazane jest pos ł ugiwanie si ę wpisan ą klauzul ą we wszystkich wzorcach umów, pod rygorem sankcji z art. 58 Kc, w zwi ą zku z czym praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest dalsze stosowanie klauzuli, której tre ść jest identyczna do klauzuli wpisanej do rejestru zarówno przez przedsi ę biorc ę , który nie stosuje si ę do wydanego w tej sprawie orzeczenia SOKiK jak i przez innego przedsi ę biorc ę , który nie by ł stron ą lub uczestnikiem post ę powania zako ń czonego wpisaniem danej klauzuli do rejestru. S ą d Najwy ż szy uzna ł tak ż e, ż e w wypadku uznania danej klauzuli za niedozwolon ą w wyniku przeprowadzenie kontroli abstrakcyjnej i wpisania do rejestru, praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów dopuszcza si ę ka ż dy z przedsi ę biorców, który wprowadza do stosowanych klauzul zmiany o charakterze kosmetycznym, polegaj ą ce np. na zmianie szyku wyrazów lub zmianie u ż ytych wyrazów, je ż eli zmiany te nie prowadz ą do zmiany istoty klauzuli. Z uwagi, na powy ż sze brak jest podstaw do odmiennej oceny prawnej rozwa ż anej kwestii. Kwestionowana w punkcie I 1 klauzula zawarta w stosowanych przez Spó ł k ę starych wzorcach umowy jest bez w ą tpienia niezgodna z art. 385 1 § 1 Kc, który stanowi, ż e postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy, a klauzule takie s ą niedozwolonymi postanowieniami umownymi. W my ś l art. 385 1 § 3 Kc nieuzgodnione indywidualnie s ą te postanowienia, na których tre ść konsument nie mia ł rzeczywistego wp ł ywu. W szczególno ś ci z sytuacj ą tak ą mamy do czynienia, gdy przedsi ę biorca pos ł uguje si ę przy zawieraniu umowy z konsumentem wzorcem umowy, co ma miejsce w niniejszym przypadku. Zakwestionowany zapis wzorca umowy jest niedozwolonym postanowieniem umownym okre ś lonym w art. 385 3 pkt 20 Kc, albowiem przewiduje uprawnienie kontrahenta konsumenta do okre ś lenia lub podwy ż szenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odst ą pienia od umowy. Stosowany przez Spó ł k ę powy ż szy zapis stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 Kc. W przedmiotowej sprawie umowa zawierana jest na pi ś mie i zapis § 1 pkt b okre ś la wysoko ść abonamentu. Okre ś lona w umowie cena jest jej istotnym elementem. Nale ż y podkre ś li ć , ż e kwestionowane postanowienie nie uwzgl ę dnia okre ś lonej w art. 61 ust. 5 pkt 1 Prawa telekomunikacyjnego regulacji – W razie podwy ż szenia cen us ł ug telekomunikacyjnych dostawca publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych jest obowi ą zany, z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego do powiadomienia o tym abonentów na pi ś mie. Stosownie do zapisu art. 61 ust. 6 ustawy, abonent powinien zosta ć poinformowany tak ż e o prawie wypowiedzenia umowy z powodu braku akceptacji podwy ż szenia cen. Nale ż y zwróci ć uwag ę , ż e SOKiK (wyrok sygn. akt. XVII Amc 163/05) okre ś li ł , i ż istot ą dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek do drugiego cz ł owieka. W stosunkach z konsumentami powinien wyra ż a ć si ę on w ł a ś ciwym informowaniem konsumenta o wynikaj ą cych z umowy jego uprawnieniach, nie wykorzystywaniem przy zawieraniu umowy i w trakcie jej realizacji uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty, rzetelnym traktowaniu konsumenta jako równoprawnego partnera umowy. W opinii S ą du za sprzeczne z dobrymi obyczajami mo ż na wi ę c uzna ć dzia ł ania zmierzaj ą ce do niedoinformowania, dezinformacji, wp ł ywania b łę dnego przekonania konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwno ś ci, ukszta ł towania stosunku zobowi ą zaniowego niezgodnie z zasad ą równo ś ci stron. Chodzi wi ę c 7 o dzia ł anie, które potocznie okre ś lane jest jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegaj ą ce in minus od przyj ę tych standardów post ę powania. SOKiK wskaza ł , ż e w ś wietle art. 385 3 pkt 20 kc uprawnienie kontrahenta konsumenta do okre ś lenia lub podwy ż szenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy jest dopuszczalne, o ile przyznane jest konsumentowi prawo odst ą pienia od umowy. W tych okoliczno ś ciach sprawy nale ż a ł o orzec, ż e w wyniku stosowania w umowach z konsumentami niedozwolonego postanowienia wzorca umowy dosz ł o do naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Spó ł ka, po otrzymaniu postanowienia o wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania, uzna ł a zarzuty i niezw ł ocznie dokona ł a zmiany zapisów we wzorcu umowy oraz okre ś li ł a regulamin. Jak ustalono, po zmianie – zarówno nowy wzorzec umowy jak i regulamin nie zawiera kwestionowanego w pkt. I 1 zapisu. Spó ł ka stosuj ą c nowy wzorzec umowy wymieni ł a umowy zawarte z konsumentami i proces ten zako ń czy ł si ę 15.04.2008 r. Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 15.04.2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 1 niniejszej decyzji Prezesa Urz ę du. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. 2. Przedsi ę biorcy postawiono zarzut naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug informacji na temat sposobu uzyskania informacji o aktualnym cenniku, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo telekomunikacyjne. Zgodnie z powo ł anym przepisem umowa o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych powinna okre ś la ć dane szczegó ł owe dotycz ą ce cen, w tym pakietów cenowych oraz sposoby uzyskania informacji o aktualnym cenniku. W umowach zawartych z konsumentami z zastosowaniem starego wzorca nie ma zapisu o sposobie uzyskania informacji o aktualnym cenniku. Nale ż y podkre ś li ć , ż e cennik, stosownie do art. 61 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego, powinien zawiera ć informacje bardzo istotne i wa ż ne dla konsumenta, okre ś la ć ceny za przy łą czenie do sieci, za us ł ugi, za obs ł ug ę serwisow ą oraz szczegó ł owe informacje dotycz ą ce pakietów cenowych oraz opustów – a ograniczenie dost ę pu do tej wiedzy narusza zbiorowe interesy konsumentów. Spó ł ka nie wykona ł a powy ż szego obowi ą zku okre ś lonego w ustawie, przez co realizowa ł a zawarte z konsumentami umowy w sposób zakazany, naruszaj ą c Prawo telekomunikacyjne oraz ustaw ę o ochron ę konkurencji i konsumentów. Bezprawne dzia ł anie Spó ł ki godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a w przedmiotowej sprawie Spó ł ka dopu ś ci ł a si ę dzia ł a ń antykonsumenckich dotykaj ą cych sfery interesów szerokiego kr ę gu uczestników rynku. Dzia ł ania Spó ł ki zmierzaj ą ce do niedoinformowania, wywo ł ania b łę dnego przekonania konsumenta, wykorzystanie jego niewiedzy potocznie okre ś la si ę jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegaj ą ce in minus od przyj ę tych standardów post ę powania – godz ą w interesy konsumentów. Wszystkie przekazywane konsumentom informacje powinny by ć rzetelne, prawdzie i pe ł ne. Na gruncie przedstawionych ustale ń uzna ć nale ż y, ż e w rozwa ż anej sprawie dosz ł o do naruszenia art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w tym punkcie decyzji. O zaniechaniu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów mo ż na mówi ć w sytuacji, gdy przedsi ę biorca zmienia wzór umowy w taki sposób, aby umowy zawierane z konsumentami nie zawiera ł y klauzul abuzywnych i aby zawiera ł y informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, a nast ę pnie takie umowy wraz z kompletem za łą czników, tak ż e zawieraj ą cych informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, rozsy ł a konsumentom. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł a taka sytuacja. Jak ustalono, w § 2 pkt. 3 umów o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych znajduje si ę zapis o sposobie uzyskania informacji o aktualnym cenniku. Przedmiotow ą informacj ę dostarczono 8 konsumentom. Spó ł ka wymieni ł a z konsumentami umowy i zaniecha ł a stosowania zarzucanej jej praktyki w dniu 15.04.2008r. Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 15.04.2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 2 niniejszej decyzji. 3. Trzeci z postawionych Spó ł ce zarzutów dotyczy naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug informacji na temat wysoko ś ci kar umownych nale ż nych konsumentom w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej. Obowi ą zek taki spoczywa na przedsi ę biorcach ś wiadcz ą cych us ł ugi telekomunikacyjne z mocy art. 56 ust. 3 pkt. 6 Prawa telekomunikacyjnego, który stanowi, ż e pisemna umowa o ś wiadczenie us ł ug powinna okre ś la ć wysoko ść nale ż nych konsumentom kar zastrze ż onych na wypadek niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi. Analiza przed ł o ż onych przez Spó ł k ę umów zawartych z zastosowaniem starego wzorca wykaza ł a, ż e nie unormowano ww. kwestii. Spó ł ka zobowi ą zana do nale ż ytej staranno ś ci, na podstawie przepisów ustawy Prawo telekomunikacyjne ma obowi ą zek informacje takie przed ł o ż y ć konsumentom. Informacje z tego zakresu s ą istotne i wa ż ne dla konsumenta. Wskazanie w umowie wysoko ś ci kar umownych przyspiesza i u ł atwia konsumentom dochodzenie ewentualnych roszcze ń , gdy ż pomaga im sformu ł owa ć stawiane dostawcy us ł ug telekomunikacyjnych żą dania zwi ą zane z brakiem nale ż ytej realizacji umowy. Okre ś lenie wysoko ś ci kar, do czego zobowi ą zuje Spó ł k ę przepis ustawy, powoduje, ż e nie jest konieczne szczegó ł owe badanie ka ż dej z indywidualnych spraw, co tak ż e sprzyja usprawnieniu wzajemnych rozlicze ń pomi ę dzy stronami umowy. W ś wietle przedstawionych faktów stwierdzono, ż e Spó ł ka nie dope ł niaj ą c ci ążą cego na niej obowi ą zku informacyjnego godzi w interesy konsumentów. Bezprawne dzia ł anie godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a w przedmiotowej sprawie Spó ł ka dopu ś ci ł a si ę dzia ł a ń antykonsumenckich dotykaj ą cych sfery interesów szerokiego kr ę gu uczestników rynku. Dzia ł ania Spó ł ki zmierzaj ą ce do niedoinformowania, wywo ł ania b łę dnego przekonania konsumenta, wykorzystanie jego niewiedzy potocznie okre ś la si ę jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegaj ą ce in minus od przyj ę tych standardów post ę powania – godz ą w interesy konsumentów. Wszystkie przekazywane konsumentom informacje powinny by ć rzetelne, prawdzie i pe ł ne. Jak wykazano powy ż ej w rozwa ż anym przypadku dosz ł o do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. W tych okoliczno ś ciach nale ż a ł o orzec, ż e Spó ł ka dopu ś ci ł a si ę naruszenia art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. O zaniechaniu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów mo ż na mówi ć w sytuacji, gdy przedsi ę biorca zmienia wzór umowy w taki sposób, aby umowy zawierane z konsumentami nie zawiera ł y klauzul abuzywnych i aby zawiera ł y informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, a nast ę pnie takie umowy wraz z kompletem za łą czników, tak ż e zawieraj ą cych informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, rozsy ł a konsumentom. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł a taka sytuacja. Jak ustalono, w § 6 i § 8.4 umów okre ś lono wysoko ść kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi. § 6 umów okre ś la odszkodowanie w wysoko ś ci 1/15 op ł aty abonamentowej w przypadku nie usuni ę cia zg ł oszonej usterki w ci ą gu 24 godzin, a § 8 pkt 4 stanowi o zwrocie ca ł o ś ci lub cz ęś ci abonamentu miesi ę cznego w przypadku uznania reklamacji. Przedmiotow ą informacj ę dostarczono konsumentom. Spó ł ka wymieni ł a z konsumentami umowy i zaniecha ł a stosowania zarzucanej jej praktyki w dniu 15.04.2008r. Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 15.04.2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 3 niniejszej decyzji. 9 4. Czwarty z postawionych Spó ł ce zarzutów dotyczy naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug informacji na temat trybu post ę powania reklamacyjnego. Obowi ą zek taki nak ł ada na ka ż dego przedsi ę biorc ę telekomunikacyjnego ś wiadcz ą cego konsumentom us ł ugi telekomunikacyjne art. 56 ust. 3 pkt 7 Prawa telekomunikacyjnego, a sposób jego wykonania okre ś la rozporz ą dzenie Ministra Infrastruktury z dnia 1 pa ź dziernika 2004 r. w sprawie trybu post ę powania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiada ć reklamacja us ł ugi telekomunikacyjnej (Dz. U. Nr 226, poz. 2291). Na ł o ż enie na przedsi ę biorc ę telekomunikacyjnego obowi ą zku podawania w umowach pe ł nych i niewprowadzaj ą cych w b łą d informacji o trybie reklamacyjnym s ł u ż y zapewnieniu konsumentom ź ród ł a wiedzy na temat przys ł uguj ą cych im uprawnie ń , spoczywaj ą cych na nich obowi ą zków, które powinni dope ł ni ć , aby z ł o ż y ć prawnie skuteczn ą reklamacj ę , a tak ż e odpowiadaj ą cych im obowi ą zków i praw dostawców us ł ug. Nie dostosowuj ą c si ę do nakazu p ł yn ą cego z art. 56 ust. 3 pkt 7 Prawa telekomunikacyjnego przedsi ę biorca pozbawia konsumentów wiedzy koniecznej do ich prawid ł owego, ś wiadomego i czynnego uczestniczenia w rynku, czym przyczynia si ę do pogorszenia, os ł abienia ich sytuacji, a tym samym godzi w ich interesy. Bezprawne dzia ł anie godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a w przedmiotowej sprawie Spó ł ka dopu ś ci ł a si ę dzia ł a ń antykonsumenckich dotykaj ą cych sfery interesów szerokiego kr ę gu uczestników rynku. Dzia ł ania Spó ł ki zmierzaj ą ce do niedoinformowania, wywo ł ania b łę dnego przekonania konsumenta, wykorzystanie jego niewiedzy potocznie okre ś la si ę jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegaj ą ce in minus od przyj ę tych standardów post ę powania – godz ą w interesy konsumentów. Wszystkie przekazywane konsumentom informacje powinny by ć rzetelne, prawdzie i pe ł ne. Na gruncie poczynionych ustale ń nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e Spó ł ka nie wykonuje obowi ą zku okre ś lonego art. 56 ust. 3 pkt 7 Prawa telekomunikacyjnego, czym narusza zbiorowe interesy konsumentów, a zatem stosuje praktyk ę zakazan ą na mocy art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegaj ą c ą na naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. O zaniechaniu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów mo ż na mówi ć w sytuacji, gdy przedsi ę biorca zmienia wzór umowy w taki sposób, aby umowy zawierane z konsumentami nie zawiera ł y klauzul abuzywnych i aby zawiera ł y informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, a nast ę pnie takie umowy wraz z kompletem za łą czników, tak ż e zawieraj ą cych informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, rozsy ł a konsumentom. Jak ustalono, w przedmiotowej sprawie zaistnia ł a taka sytuacja. W § 8 umów okre ś lono tryb post ę powania reklamacyjnego. Przedmiotow ą informacj ę dostarczono konsumentom. Spó ł ka wymieni ł a z konsumentami umowy i zaniecha ł a stosowania zarzucanej jej praktyki w dniu 15.04.2008r. Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 15.04.2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 4 niniejszej decyzji. 5. Pi ą ty z postawionych Spó ł ce zarzutów dotyczy naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug informacji na temat mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 8 ustawy Prawo telekomunikacyjne. Obowi ą zek taki spoczywa na przedsi ę biorcy zawieraj ą cym umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych na mocy art. 56 ust. 3 pkt 8 ustawy Prawo telekomunikacyjne. Nale ż y podkre ś li ć , ż e zakres przedmiotowych informacji ma istotne i wa ż ne znaczenie dla konsumenta. Pozbawienie konsumentów wiedzy na temat przys ł uguj ą cych im uprawnie ń 10 powoduje faktyczne ograniczenie mo ż liwo ś ci podj ę cia przez nich dzia ł a ń w okre ś lonym trybie. Konsumenci nie maj ą c ś wiadomo ś ci tego, ż e spory powsta ł e na tle umów telekomunikacyjnych mog ą by ć rozstrzygane w drodze polubownej, bez konieczno ś ci udawania si ę do s ą du powszechnego, najprawdopodobniej nie skorzystaj ą z przewidzianych prawem instrumentów. Przez takie dzia ł anie przedsi ę biorca realizuje zawarte z konsumentami umowy w sposób zakazany, naruszaj ą c Prawo telekomunikacyjne oraz ustaw ę o ochronie konkurencji i konsumentów. Bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a w przedmiotowej sprawie dopu ś ci ł si ę dzia ł a ń antykonsumenckich dotykaj ą cych sfery interesów szerokiego kr ę gu uczestników rynku. Dzia ł ania zmierzaj ą ce do niedoinformowania, wywo ł ania b łę dnego przekonania konsumenta, wykorzystanie jego niewiedzy potocznie okre ś la si ę jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegaj ą ce in minus od przyj ę tych standardów post ę powania – godz ą w interesy konsumentów. Wszystkie przekazywane konsumentom informacje powinny by ć rzetelne, prawdzie i pe ł ne. W zwi ą zku z tym nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e przedsi ę biorca dzia ł a niezgodnie art. 56 ust. 3 pkt 8 ustawy Prawo telekomunikacyjne. W ś wietle przedstawionych okoliczno ś ci nale ż a ł o tak ż e stwierdzi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. O zaniechaniu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów mo ż na mówi ć w sytuacji, gdy przedsi ę biorca zmienia wzór umowy w taki sposób, aby umowy zawierane z konsumentami nie zawiera ł y klauzul abuzywnych i aby zawiera ł y informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, a nast ę pnie takie umowy wraz z kompletem za łą czników, tak ż e zawieraj ą cych informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, rozsy ł a konsumentom. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł a taka sytuacja. Jak ustalono, przedmiotowa informacja znajduje si ę w § 11.4 umów. Przedmiotow ą informacj ę dostarczono konsumentom. Spó ł ka wymieni ł a z konsumentami umowy i zaniecha ł a stosowania zarzucanej jej praktyki w dniu 15.04.2008r. Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 15.04.2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 5 niniejszej decyzji. 6. Kolejny postawiony Spó ł ce zarzut dotyczy naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku nie okre ś lenia zakresu i warunków wykonywania us ł ug telekomunikacyjnych w regulaminie ś wiadczenia us ł ug, podawanym do publicznej wiadomo ś ci i dostarczanym nieodp ł atnie abonentowi wraz z umow ą o ś wiadczenie us ł ug, w tym o zapewnienie przy łą czenia do publicznej sieci telekomunikacyjnej, a tak ż e na ka ż de żą danie, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 59 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne. Stosownie do zapisu zawartego w art. 59 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego Dostawca publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych jest obowi ą zany do okre ś lenia zakresu i warunków wykonywania us ł ug telekomunikacyjnych w regulaminie ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych, podanym do publicznej wiadomo ś ci i dostarczonym nieodp ł atnie abonentowi wraz z umow ą o ś wiadczenie publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych, w tym o zapewnienie przy łą czenia do publicznej sieci telekomunikacyjnej, a tak ż e na ka ż de żą danie. Powo ł any przepis nak ł ada na przedsi ę biorc ę telekomunikacyjnego ś wiadcz ą cego us ł ugi telekomunikacyjne konsumentom obowi ą zek okre ś lenia regulaminu. W przedmiotowej sprawie Spó ł ka nie okre ś li ł a regulaminu ś wiadczenia us ł ug i nie rozes ł a ł a do abonentom. Na gruncie Prawa telekomunikacyjnego regulamin ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych powinien zawiera ć informacje okre ś lone w art. 60 Prawa telekomunikacyjnego. Ka ż dy przedsi ę biorca telekomunikacyjny ma obowi ą zek dostarczy ć regulamin nieodp ł atnie konsumentom wraz z umow ą , która z kolei powinna zawiera ć informacje okre ś lone w art. 56 Prawa telekomunikacyjnego. Przedsi ę biorca telekomunikacyjny ma tak ż e obowi ą zek dostarczy ć konsumentowi regulamin na ka ż de jego żą danie. Regulamin okre ś laj ą cy zakres i warunki wykonywania us ł ugi zawiera postanowienia oraz informacje istotne i wa ż ne dla 11 konsumentów np. o prawach i obowi ą zkach stron umowy. Naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, której minimalny zakres okre ś la Prawo telekomunikacyjne, jest dzia ł aniem bezprawnym, godzi w interesy konsumentów oraz narusza zbiorowe interesy konsumentów. Spó ł ka nie wykona ł a powy ż szego obowi ą zku okre ś lonego w ustawie, przez co realizowa ł a zawarte z konsumentami umowy w sposób zakazany, naruszaj ą c Prawo telekomunikacyjne oraz ustaw ę o ochron ę konkurencji i konsumentów. Bezprawne dzia ł anie godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a w przedmiotowej sprawie Spó ł ka dopuszcza si ę dzia ł a ń antykonsumenckich dotykaj ą cych sfery interesów szerokiego kr ę gu uczestników rynku. Regulamin powinien by ć dostarczony nieodp ł atnie abonentowi wraz z umow ą . Dzia ł anie zmierzaj ą ce do niedoinformowania, wywo ł ania b łę dnego przekonania konsumenta, wykorzystanie jego niewiedzy potocznie okre ś la si ę jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegaj ą ce in minus od przyj ę tych standardów post ę powania – godzi w interesy konsumentów. Prawo telekomunikacyjne okre ś la minimum informacji, jakie powinien otrzyma ć abonent, a wszystkie przekazywane konsumentom informacje powinny by ć rzetelne, prawdzie i pe ł ne. Mi ę dzy innymi obowi ą zkami okre ś lonymi w ustawie, przedsi ę biorca telekomunikacyjny ma obowi ą zek okre ś lenia regulaminu ś wiadczenia us ł ug, który obowi ą zany jest poda ć do publicznej wiadomo ś ci i dostarczy ć nieodp ł atnie abonentom wraz z umow ą , a tak ż e na ka ż de żą danie. W zwi ą zku z powy ż szym uzna ć nale ż y, ż e w rozwa ż anej sprawie Spó ł ka naruszy ł a art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w tym punkcie decyzji. O zaniechaniu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów mo ż na mówi ć w sytuacji, gdy przedsi ę biorca zmienia wzór umowy w taki sposób, aby umowy zawierane z konsumentami nie zawiera ł y klauzul abuzywnych i aby zawiera ł y informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, a nast ę pnie takie umowy wraz z kompletem za łą czników, tak ż e zawieraj ą cych informacje okre ś lone w obowi ą zuj ą cych aktach prawnych, rozsy ł a konsumentom. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł a taka sytuacja. Jak ustalono, Spó ł ka wymieni ł a z konsumentami umowy, których integraln ą cz ęś ci ą jest regulamin korzystania z us ł ug Satex i zaniecha ł a stosowania zarzucanej jej praktyki w dniu 15.04.2008r. Na skutek opisanych dzia ł a ń dnia 15.04.2008r. dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki obj ę tej punktem I 6 niniejszej decyzji. W zwi ą zku z powy ż szym orzeczono jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. II. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Kara taka mo ż e by ć na ł o ż ona bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, w tym kar okre ś lonych w art. 106 tej ustawy, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W pkt. I niniejszej decyzji stwierdzono stosowanie przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów opisanych szczegó ł owo powy ż ej. Praktyki te polegaj ą na stosowaniu postanowienia, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone oraz na naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, poprzez niezawieranie w umowach o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych z konsumentami informacji, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 12 56 ust 3 pkt 4, pkt 6, pkt 7, pkt 8 Prawa telekomunikacyjnego. Spó ł ka nie okre ś li ł a regulaminu ś wiadczenia us ł ug, do czego zobowi ą zuje ka ż dego przedsi ę biorc ę telekomunikacyjnego art. 59 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne. Konsekwencj ą stosowania powy ż szych praktyk jest pogorszenie sytuacji konsumentów. Powy ż sze okoliczno ś ci uzasadniaj ą na ł o ż enie w niniejszym przypadku kary, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Na ocen ę dzia ł ania Spó ł ki ma wp ł yw okoliczno ść , ż e uznaj ą c zarzuty Prezesa Urz ę du niezw ł ocznie podj ę to stosowne dzia ł ania w celu zmiany zapisów umów i okre ś lenia regulaminu oraz powiadomienia o tym konsumentów. Spó ł ka wymieni ł a wszystkie umowy zawarte z konsumentami. W przedmiotowej sprawie organ antymonopolowy zwróci ł tak ż e uwag ę , ż e Spó ł k ą jest lokalnym dostawc ą us ł ug telekomunikacyjnych i uznaj ą c zarzuty - niezw ł ocznie podj ęł a dzia ł ania w celu zaniechania stosowania praktyk. W toku post ę powania czynnie wspó ł dzia ł a ł z Prezesem Urz ę du, sk ł adaj ą c wszystkie niezb ę dne dokumenty i wyja ś nienia. Okoliczno ś ci te nale ż y poczyta ć , jako ł agodz ą ce. W tym miejscu nale ż y przypomnie ć , ż e w roku 2003 wzorce umów ówcze ś nie stosowane przez Spó ł k ę by ł y przedmiotem zainteresowania Prezesa Urz ę du, który wytoczy ł stosowne powództwo i w rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod nr 170 i 171 umieszczone s ą klauzule stosowane w 2003 r. przez Spó ł k ę . Przychód osi ą gni ę ty przez Spó ł k ę w 2007r. ustalono na podstawie z ł o ż onego o ś wiadczenia [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] (pkt 1. a Za łą cznika Nr 1). Stosownie do zapisu art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, maksymalna kara mo ż e stanowi ć 10 % przychodu. Przy ustalaniu wysoko ś ci kary Organ Antymonopolowy przyj ął za podstaw ę oblicze ń kwot ę odpowiadaj ą c ą wysoko ś ci ą wysoko ś ci przychodów osi ą gni ę tych przez Spó ł k ę z tytu ł u prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej w 2007r. [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] (pkt 1. b Za łą cznika Nr 1). Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci, jak i mo ż liwo ś ci finansowe Spó ł ki. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania, tak, aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony nale ż y te ż podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on spodziewany skutek na przysz ł o ść . Niniejsza kara powinna stanowi ć przestrog ę dla Spó ł ki na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono na poziomie 1.000 z ł (s ł ownie: jednego tysi ą ca z ł otych), co stanowi [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] (pkt 2. a Za łą cznika Nr 1) osi ą gni ę tego przez Spó ł k ę w 2007r. przychodu, oraz [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] (pkt 2. b Za łą cznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. Jak wykazano w uzasadnieniu decyzji Spó ł ka zaniecha ł a stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W ocenie Organu Antymonopolowego kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak, aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie II sentencji tej decyzji. III. 13 Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 77 ust. 1 tej ustawy, je ż eli w wyniku post ę powania Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, jest obowi ą zany ponie ść koszty post ę powania. Niniejsze post ę powanie w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du, a w jego wyniku Prezes Urz ę du w punkcie I sentencji decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą przez Prezesa Urz ę du ze Spó ł k ą . W zwi ą zku z powy ż szym postanowiono Spó ł k ę obci ąż y ć kosztami post ę powania w wysoko ś ci 70 z ł (s ł ownie: siedemdziesi ę ciu z ł otych). Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.) – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wy łą cznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt III niniejszej decyzji, stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 Kodeksu post ę powania cywilnego, nale ż y wnie ść za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Maciej Fragsztajn 14