RKT-8/2008

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dn. 22.04.2008r. RKT-61-17/07/SB DECYZJA Nr RKT-08/2008 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko S. S. prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą jako „MOBIL MIX” w D ą browie Górniczej - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 tej ustawy uznaje si ę za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów bezprawne dzia ł anie S. S. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako „MOBIL MIX” w D ą browie Górniczej, polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zm.): 1. § 4.1 umowy po ś rednictwa zbycia „W przypadku dokonania czynno ś ci okre ś lonych w § 1 z klientem wys ł anym przez „MOBIL MIX „ Nieruchomo ś ci z pomini ę ciem w/w PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, ZAMAWIAJ Ą CY zobowi ą zany b ę dzie do wyp ł aty na rzecz Agencji Nieruchomo ś ci „MOBIL MIX „ wynagrodzenia w wysoko ś ci pi ęć procent plus obowi ą zuj ą ca stawka podatku VAT od wst ę pnej ceny sprzeda ż y.”, 2. § 4 umowy po ś rednictwa nabycia „W przypadku dokonania czynno ś ci okre ś lonych w § 3 pkt 2 dotycz ą cych nieruchomo ś ci wskazanych przez biuro „MOBIL MIX „z pomini ę ciem w/w PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, ZAMAWIAJ Ą CY zobowi ą zany b ę dzie do wyp ł aty na rzecz Agencji Nieruchomo ś ci „MOBIL MIX „ wynagrodzenia w wysoko ś ci pi ęć procent plus obowi ą zuj ą ca stawka podatku VAT od wst ę pnej ceny sprzeda ż y nabytej nieruchomo ś ci.” i nakazuje si ę zaniechania ich stosowania. II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 tej ustawy uznaje si ę za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów bezprawne dzia ł anie S. S. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako „MOBIL MIX” w D ą browie Górniczej, polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zm.): 1 1. § 4.1 umowy po ś rednictwa zbycia „W przypadku dokonania czynno ś ci okre ś lonych w § 1 z klientem wys ł anym przez „MOBIL MIX „ Nieruchomo ś ci z pomini ę ciem w/w PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, ZAMAWIAJ Ą CY zobowi ą zany b ę dzie do wyp ł aty na rzecz Agencji Nieruchomo ś ci „MOBIL MIX „ wynagrodzenia w wysoko ś ci sze ść procent brutto od wst ę pnej ceny sprzeda ż y.”, 2. § 4 umowy po ś rednictwa nabycia „W przypadku dokonania czynno ś ci okre ś lonych w § 3 pkt 2 dotycz ą cych nieruchomo ś ci wskazanych przez biuro „MOBIL MIX „z pomini ę ciem w/w PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, ZAMAWIAJ Ą CY zobowi ą zany b ę dzie do wyp ł aty na rzecz Agencji Nieruchomo ś ci „MOBIL MIX „ wynagrodzenia w wysoko ś ci sze ść procent brutto od wst ę pnej ceny sprzeda ż y nabytej nieruchomo ś ci.”, 3. § 7.1 umowy po ś rednictwa zbycia „Zobowi ą zania finansowe ZAMAWIAJ Ą CEGO wzgl ę dem PO Ś REDNIKA dotycz ą ce po ś rednictwa w zawarciu przedmiotowej umowy nie wygasaj ą w przypadku zako ń czenia trwania niniejszej umowy lub jej wypowiedzenia przez ZAMAWIAJ Ą CEGO i dotycz ą klientów skierowanych przez PO Ś REDNIKA w czasie trwania umowy.”, 4. § 7.1 umowy po ś rednictwa nabycia „Zobowi ą zania finansowe ZAMAWIAJ Ą CEGO wzgl ę dem PO Ś REDNIKA dotycz ą ce po ś rednictwa w zawarciu przedmiotowej umowy nie wygasaj ą w przypadku zako ń czenia trwania niniejszej umowy lub jej wypowiedzenia przez ZAMAWIAJ Ą CEGO i dotycz ą ofert nieruchomo ś ci wskazanych przez PO Ś REDNIKA” i stwierdza si ę zaniechanie ich stosowania od 29.06.2007r. III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na S. S. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako „MOBIL MIX” w D ą browie Górniczej, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1000 z ł (s ł ownie z ł otych: tysi ą c), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I i II sentencji niniejszej decyzji. IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, postanawia si ę obci ąż y ć S. S. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako „MOBIL MIX” w D ą browie Górniczej kosztami przeprowadzonego post ę powania i zobowi ą za ć do zwrotu na rzecz Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 65 PLN (s ł ownie z ł otych: sze ść dziesi ą t pi ęć ). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej organem antymonopolowym) z urz ę du przeprowadzone zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy w zwi ą zku z dzia ł alno ś ci ą S. S. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako „MOBIL MIX” w D ą browie Górniczej (zwanego dalej MOBIL MIX lub przedsi ę biorc ą ) wyst ę puje naruszenie uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z zm.) - obowi ą zuj ą cej do dnia 20 kwietnia 2007r. W dniu 21.06.2007r. postanowieniem nr 1 (Karta nr 1) wszcz ę te zosta ł o z urz ę du post ę powanie w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez MOBIL MIX bezprawnych 2 dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą , polegaj ą cych na stosowaniu w umowach po ś rednictwa zbycia oraz nabycia nieruchomo ś ci postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zm.): 3. 4.1 umowy po ś rednictwa zbycia stanowi, i ż „W przypadku dokonania czynno ś ci okre ś lonych w § 1 z klientem wys ł anym przez „MOBIL MIX „ Nieruchomo ś ci z pomini ę ciem w/w PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, ZAMAWIAJ Ą CY zobowi ą zany b ę dzie do wyp ł aty na rzecz Agencji Nieruchomo ś ci „MOBIL MIX „ wynagrodzenia w wysoko ś ci sze ść procent brutto od wst ę pnej ceny sprzeda ż y.”, 4. § 4 umowy po ś rednictwa nabycia stanowi, i ż „W przypadku dokonania czynno ś ci okre ś lonych w § 3 pkt 2 dotycz ą cych nieruchomo ś ci wskazanych przez biuro „MOBIL MIX „z pomini ę ciem w/w PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, ZAMAWIAJ Ą CY zobowi ą zany b ę dzie do wyp ł aty na rzecz Agencji Nieruchomo ś ci „MOBIL MIX „ wynagrodzenia w wysoko ś ci sze ść procent brutto od wst ę pnej ceny sprzeda ż y nabytej nieruchomo ś ci.”, 3. § 7.1 umowy po ś rednictwa zbycia stanowi, i ż „Zobowi ą zania finansowe ZAMAWIAJ Ą CEGO wzgl ę dem PO Ś REDNIKA dotycz ą ce po ś rednictwa w zawarciu przedmiotowej umowy nie wygasaj ą w przypadku zako ń czenia trwania niniejszej umowy lub jej wypowiedzenia przez ZAMAWIAJ Ą CEGO i dotycz ą klientów skierowanych przez PO Ś REDNIKA w czasie trwania umowy.”, 5. § 7.1 umowy po ś rednictwa nabycia stanowi, i ż „Zobowi ą zania finansowe ZAMAWIAJ Ą CEGO wzgl ę dem PO Ś REDNIKA dotycz ą ce po ś rednictwa w zawarciu przedmiotowej umowy nie wygasaj ą w przypadku zako ń czenia trwania niniejszej umowy lub jej wypowiedzenia przez ZAMAWIAJ Ą CEGO i dotycz ą ofert nieruchomo ś ci wskazanych przez PO Ś REDNIKA” W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie powy ż szej praktyki przedsi ę biorca pismem z dnia 29.06.2007r. przes ł a ł zmienione wzory umów po ś rednictwa zbycia i nabycia nieruchomo ś ci oraz o ś wiadczy ł , i ż wchodz ą one do u ż ytku „od dnia dzisiejszego” (Karty nr 3-5). Kolejnym pismem z dnia 5.07.2007r. przedsi ę biorca przes ł a ł umowy po ś rednictwa zbycia i nabycia nieruchomo ś ci zawarte z konsumentami w oparciu o nowe wzorce (Karty nr 7 – 13). MOBIL MIX w pi ś mie z dnia 5.09.2007r. zawar ł informacj ę , i ż nowe wzory umów po ś rednictwa zbycia i nabycia nieruchomo ś ci s ą stosowane od dnia 29.06.2007r. Dodatkowo przedsi ę biorca wyja ś ni ł , i ż na dzie ń udzielenia odpowiedzi umowy po ś rednictwa spisane wed ł ug starych wzorów, by ł y systematycznie zast ę powane nowymi wzorcami umów (Karta nr 23). W kolejnym pi ś mie przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , i ż od dnia 29.06.2007r. u ż ywa tylko nowych wzorców Umów Po ś rednictwa. Umowy Po ś rednictwa zawarte w oparciu o stare wzorce uleg ł y dezaktualizacji z powodu m.in. zakupu nieruchomo ś ci, zmiany decyzji konsumentów co do zakupu/sprzeda ż y nieruchomo ś ci, sprzeda ż y zg ł oszonych nieruchomo ś ci indywidualnie lub poprzez inne biura nieruchomo ś ci. Wobec powy ż szych powodów umowy z tymi klientami nie zosta ł y ponownie zawarte w oparciu o nowe wzorce umów. Dodatkowo przedsi ę biorca poinformowa ł , ż e miesi ą c sierpie ń by ł w firmie MOBIL MIX okresem 3 urlopowym i w tym czasie nie by ł y zawierane nowe umowy. Przedstawiona zosta ł a procedura wprowadzenia do stosowania nowych wzorców umów. W przypadku, gdy konsument, z którym zosta ł a zawarta umowa przed okresem wdra ż ania nowych wzorców umów i którego oferta nie jest aktualnie realizowana z powodu jej dezaktualizacji, wyrazi ch ęć ponowienia wspó ł pracy z firm ą wówczas zawierana jest umowa na nowych warunkach. Poinformowano, i ż na dzie ń udzielenia odpowiedzi realizowana by ł a jedna umowa, zawarta w oparciu o zakwestionowany wzorzec, a która zosta ł a zast ą piona nowym wzorcem umowy (Karta nr 27). Przedmiotowa informacja zosta ł a udokumentowana faktycznie zawartymi umowami z tym samym konsumentem najpierw w oparciu o stary wzorzec, a nast ę pnie w oparciu o nowy (Karty nr 28, 29). W dniu 19.12.2007r. postanowieniem nr 3 rozszerzone zosta ł o post ę powanie o zarzut stosowania postanowie ń nosz ą cych znamiona niedozwolonych postanowie ń umownych wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. W odpowiedzi na powy ż sze przedsi ę biorca stwierdzi ł , i ż zapis wpisany do rejestru okre ś la zap ł at ę prowizji w przypadku rezygnacji z transakcji zarówno przez Nabywc ę jak i Zamawiaj ą cego. Z przedmiotowego zapisu wynika, ż e okre ś lenie zap ł aty prowizji w umowie Po ś rednictwa i Obrotu Nieruchomo ś ciami Alians s.c. T. Zobek, R. Le ś niak nie ma nic wspólnego z przywo ł anymi fragmentami zapisów stosowanych w umowach zbycia i nabycia firmy MOBIL MIX. Przedsi ę biorca zakwestionowa ł zbie ż no ść postanowie ń zadaj ą c pytanie, dlaczego zap ł ata prowizji z pomini ę ciem biura po ś rednictwa jest takim samym wykroczeniem jak zap ł ata prowizji za rezygnacj ę z transakcji zarówno przez Nabywc ę i Zamawiaj ą cego. W pi ś mie przedsi ę biorca stwierdzi ł , i ż mo ż na odst ą pi ć od transakcji (bez konsekwencji) przed podpisaniem umowy notarialnej lub przed podpisaniem umowy przedwst ę pnej. Zap ł ata prowizji w takim przypadku jest wi ę c niezrozumia ł a. Natomiast pomini ę cie Po ś rednika jest oszustwem i zap ł ata prowizji w takim przypadku jest jak najbardziej oczywista. Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: W trakcie post ę powania, organ antymonopolowy ustali ł , ż e przedsi ę biorca dzia ł alno ść prowadzi na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej (Karta nr 36). Polega ona na po ś redniczeniu w obrocie nieruchomo ś ciami. Zawierane przez przedsi ę biorc ę umowy po ś rednictwa zbycia zawiera ł y postanowienia: § 4.1 „W przypadku dokonania czynno ś ci okre ś lonych w § 1 z klientem wys ł anym przez „MOBIL MIX „ Nieruchomo ś ci z pomini ę ciem w/w PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, ZAMAWIAJ Ą CY zobowi ą zany b ę dzie do wyp ł aty na rzecz Agencji Nieruchomo ś ci „MOBIL MIX „wynagrodzenia w wysoko ś ci sze ść procent brutto od wst ę pnej ceny sprzeda ż y.”, § 7.1 „Zobowi ą zania finansowe ZAMAWIAJ Ą CEGO wzgl ę dem PO Ś REDNIKA dotycz ą ce po ś rednictwa w zawarciu przedmiotowej umowy nie wygasaj ą w przypadku zako ń czenia trwania niniejszej umowy lub jej wypowiedzenia przez ZAMAWIAJ Ą CEGO i dotycz ą klientów skierowanych przez PO Ś REDNIKA w czasie trwania umowy.”. Umowy po ś rednictwa nabycia zawiera ł y postanowienia § 4 „W przypadku dokonania czynno ś ci okre ś lonych w § 3 pkt 2 dotycz ą cych nieruchomo ś ci wskazanych przez biuro „MOBIL MIX „ z pomini ę ciem w/w PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, ZAMAWIAJ Ą CY zobowi ą zany b ę dzie do wyp ł aty na rzecz Agencji Nieruchomo ś ci „MOBIL MIX „ wynagrodzenia w wysoko ś ci sze ść procent brutto od wst ę pnej ceny sprzeda ż y nabytej nieruchomo ś ci.”, 4 § 7.1 „Zobowi ą zania finansowe ZAMAWIAJ Ą CEGO wzgl ę dem PO Ś REDNIKA dotycz ą ce po ś rednictwa w zawarciu przedmiotowej umowy nie wygasaj ą w przypadku zako ń czenia trwania niniejszej umowy lub jej wypowiedzenia przez ZAMAWIAJ Ą CEGO i dotycz ą ofert nieruchomo ś ci wskazanych przez PO Ś REDNIKA” (Karty nr 42, 43). W trakcie post ę powania przedsi ę biorca z dniem 29.06.2007r. zmieni ł tre ś ci wzorców umów, w oparciu o które zawiera umowy z konsumentami. Nowe umowy po ś rednictwa zbycia zawieraj ą postanowienia: § 4.1 „W przypadku dokonania czynno ś ci okre ś lonych w § 1 z klientem wys ł anym przez „MOBIL MIX „ Nieruchomo ś ci z pomini ę ciem w/w PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, ZAMAWIAJ Ą CY zobowi ą zany b ę dzie do wyp ł aty na rzecz Agencji Nieruchomo ś ci „MOBIL MIX” wynagrodzenia w wysoko ś ci pi ęć procent plus obowi ą zuj ą ca stawka podatku VAT od wst ę pnej ceny sprzeda ż y.”, § 7.1 „Zobowi ą zania finansowe ZAMAWIAJ Ą CEGO wzgl ę dem PO Ś REDNIKA dotycz ą ce po ś rednictwa w zawarciu przedmiotowej umowy nie wygasaj ą w przypadku jej wypowiedzenia przez ZAMAWIAJ Ą CEGO przez okres dziewi ę tnastu miesi ę cy od daty w/w wypowiedzenia i dotycz ą wy łą cznie klientów skierowanych przez PO Ś REDNIKA w czasie trwania umowy.” Nowe umowy po ś rednictwa nabycia zawieraj ą postanowienia § 4 „W przypadku dokonania czynno ś ci okre ś lonych w § 3 pkt 2 dotycz ą cych nieruchomo ś ci wskazanych przez biuro „MOBIL MIX „ z pomini ę ciem w/w PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, ZAMAWIAJ Ą CY zobowi ą zany b ę dzie do wyp ł aty na rzecz Agencji Nieruchomo ś ci „MOBIL MIX „ wynagrodzenia w wysoko ś ci pi ęć procent plus obowi ą zuj ą ca stawka podatku VAT od wst ę pnej ceny sprzeda ż y nabytej nieruchomo ś ci.”, § 7.1 „Zobowi ą zania finansowe ZAMAWIAJ Ą CEGO wzgl ę dem PO Ś REDNIKA dotycz ą ce po ś rednictwa w zawarciu przedmiotowej umowy nie wygasaj ą w przypadku jej wypowiedzenia przez ZAMAWIAJ Ą CEGO przez okres dziewi ę tnastu miesi ę cy od daty w/w wypowiedzenia i dotycz ą wy łą cznie ofert nieruchomo ś ci wskazanych przez PO Ś REDNIKA w czasie trwania niniejszej umowy.” (Karty nr 4, 5). W toku niniejszego post ę powania organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy antymonopolowej zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa antymonopolowa w art. 24 ust. 2 i 3 stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. W przypadku, gdy dosz ł o do naruszenia art. 24 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy na mocy art. 26 ust. 1 tej ustawy uznaje okre ś lon ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej, nie wydaje si ę decyzji, o której mowa w art. 26, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W przypadku okre ś lonym w ust. 1 Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. 5 Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. /Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 - 118/ Wobec powy ż szego, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. Przedsi ę biorcy postawiono zarzut stosowania postanowie ń wzorców umownych, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 K.p.c. Wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mog ą by ć poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 – 479 45 K.p.c.) dokonuje si ę niezale ż nie od tego, czy wzorzec by ł , czy te ż nie by ł zastosowany w konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (ca ł y wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowie ń w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wy łą cznie do kompetencji tego S ą du nale ż y uznanie postanowie ń wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 K.p.c rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocno ś ci rozszerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 K.p.c. Konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze, jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów dokonuj ą c oceny postanowienia umownego ocenia okre ś lony zapis, i w momencie jego wpisania do rejestru klauzula przestaje by ć postanowieniem konkretnego wzorca umownego, a staje si ę samodzielnie funkcjonuj ą c ą zasad ą , która zosta ł a zakwestionowana. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść klauzul (art. 479 43 K.p.c.), spe ł nia ona funkcj ę podobn ą do przepisów prawa. Tak wi ę c, dokonuj ą c oceny tre ś ci postanowie ń umownych wykorzystywanych przez przedsi ę biorców we wzorcach umownych nale ż y wykorzystywa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej (wyk ł adnia j ę zykowa, systemowa, funkcjonalna i inna). St ą d te ż , niedozwolone b ę d ą takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w „hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. 6 Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wi ąż e nie tyko strony i s ą d, który je wyda ł , lecz równie ż inne s ą dy i organy pa ń stwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych tak ż e inne osoby. S ą d orzekaj ą c co do postanowienia, i ż jest to niedozwolone postanowienie umowne stwierdza, i ż kszta ł tuje ono prawa i obowi ą zki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, równocze ś nie ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. przez niedozwolone postanowienie umowne uwa ż a si ę , postanowienie umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie, które kszta ł tuje jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą wyk ł adni ę , mo ż na stwierdzi ć , i ż praktyki polegaj ą ce na zamieszczaniu w zawieranych umowach, postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych s ą bezprawne i naruszaj ą zbiorowe interesy konsumentów. Powy ż sze zosta ł o potwierdzone w uchwale S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006r. sygn. akt III SZP 3/06 oraz wyroku SOKiK z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04). Pos ł ugiwanie si ę w obrocie konsumenckim klauzulami uznanymi przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za abuzywne i wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone postanowienia umowne jest zakazane prawem. Prezes Urz ę du mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki o której mowa w art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru, bez wzgl ę du na to, czy wpis dotyczy tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie, czy te ż zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów (S ą d Apelacyjny w wyroku z dnia 02.12.2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05). Podobne twierdzenie S ą d Apelacyjny zawar ł we wcze ś niejszym wyroku, tj. w orzeczeniu z dnia 29.09.2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie przywo ł uj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego wyra ż one w uchwale z dnia 19. 12. 2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005/2/25), wskaza ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 K.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Pomimo, i ż powy ż ej przywo ł ane wyroki zapad ł y pod rz ą dami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to orzecznictwo to nale ż y uzna ć za aktualne tak ż e w aktualnym stanie prawnym. Na gruncie obecnie obowi ą zuj ą cej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2007r. rozwa ż ana kwestia zosta ł a uregulowania w analogiczny sposób, a zatem nie wyst ę puj ą ró ż nice, które nakazywa ł yby odej ś cie od ustalonej linii orzecznictwa i w konsekwencji tego odmienn ą ocen ę prawn ą badanego zagadnienia. I. W zakresie punktu I sentencji decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c.: § 4.1 umowy po ś rednictwa zbycia „W przypadku dokonania czynno ś ci okre ś lonych w § 1 z klientem wys ł anym przez „MOBIL MIX „ Nieruchomo ś ci z pomini ę ciem w/w PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, ZAMAWIAJ Ą CY zobowi ą zany b ę dzie do wyp ł aty na rzecz Agencji Nieruchomo ś ci „MOBIL MIX „ wynagrodzenia w wysoko ś ci pi ęć procent plus obowi ą zuj ą ca stawka podatku VAT od wst ę pnej ceny sprzeda ż y.”, § 4 umowy po ś rednictwa nabycia „W przypadku dokonania czynno ś ci okre ś lonych w § 3 pkt 2 dotycz ą cych nieruchomo ś ci wskazanych przez biuro „MOBIL MIX „z pomini ę ciem w/w PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, ZAMAWIAJ Ą CY zobowi ą zany b ę dzie do wyp ł aty 7 na rzecz Agencji Nieruchomo ś ci „MOBIL MIX „ wynagrodzenia w wysoko ś ci pi ęć procent plus obowi ą zuj ą ca stawka podatku VAT od wst ę pnej ceny sprzeda ż y nabytej nieruchomo ś ci.”. Kwestionowane postanowienia oraz postanowienia poni ż ej przytoczone wpisane do rejestru, pomimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci, maj ą to ż samy charakter, a skutek ich stosowania jest identyczny. Postanowienie o tre ś ci jak zakwestionowane, zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 18 listopada 2004r. sygn. akt XVII Amc 49/03 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 6 stycznia 2005r. pod numerem 209, w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Po ś rednictwu i Obrotowi Nieruchomo ś ciami Alians s.c. T. Zobek, R. Le ś niak w Katowicach. „ W przypadku zwolnienia przez Po ś rednika nabywcy (najemcy) deklaruj ą cego pisemn ą wol ę zakupu (najmu) za cen ę ofertow ą lub do niej zbli ż on ą nie ni ż sz ą ni ż 10% oraz odmowy sprzeda ż y przez Zamawiaj ą cego za w/w kwot ę - prowizja jest p ł atna w 100% ustalonej kwoty prowizji, najpó ź niej w ci ą gu 1 miesi ą ca od dnia otrzymania o ś wiadczenia woli zakupu lub 7 dni od dnia rozwi ą zania tej umowy. A po tym terminie 6% ceny ofertowej nieruchomo ś ci a w przypadku najmu - trzykrotn ą warto ść czynszu ”. Postanowienie przytoczone poni ż ej zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 26 pa ź dziernika 2006r. sygn. akt XVII Amc 39/06 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 16 maja 2007r. pod numerem 1161, w sprawie z powództwa Bartosza Brosowskiego przeciwko El ż biecie Butrymowicz i Jolancie Szreder Biuro Nieruchomo ś ci "Plus" s.c w Gda ń sku. " W przypadku zawarcia umowy, o której mowa w par.1 oferty przedstawionej przez po ś rednika z jego pomini ę ciem, zamawiaj ą cy zap ł aci po ś rednikowi prowizj ę w podwójnej wysoko ś ci." Powy ż sze postanowienia zakwestionowane w niniejszym post ę powaniu, jak i wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych nak ł adaj ą na konsumentów obowi ą zek zap ł aty kar umownych. W sytuacji opisanej w pierwszej powo ł anej klauzuli wpisanej do rejestru, konsument musi zap ł aci ć kar ę umown ą wynosz ą c ą 6% ceny ofertowej nieruchomo ś ci w sytuacji niewykonania zobowi ą zania na warunkach okre ś lonych w umowie. Natomiast w przypadku drugiego powo ł anego postanowienia w sytuacji identycznej, jak opisana w kwestionowanej klauzuli, tj. zawarcia umowy w oparciu o ofert ę przedstawion ą przez po ś rednika z jego pomini ę ciem, konsument zap ł aci po ś rednikowi prowizj ę w podwójnej wysoko ś ci. S ą d uznaj ą c powy ż ej przytoczone postanowienia za niedozwolone uzna ł na ł o ż enie kar na konsumentów w przypadku nie dope ł nienia obowi ą zków wynikaj ą cych z umowy po ś rednictwa obrotem nieruchomo ś ci w wysoko ś ci okre ś lonej jako 6% ceny ofertowej lub podwójnej prowizji, jako nadmiernie wygórowane. W wyroku z dnia 10.03.2004r. sygn. akt XVII Amc 34/03 S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdzi ł co nast ę puje. „W ocenie S ą du, w umowach z konsumentami dopuszczalne jest, co do zasady, stosowanie postanowie ń wzorca umowy zawieraj ą cych postanowienie, ż e naprawienie szkody wynik ł ej z niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania niepieni ęż nego nast ą pi przez zap ł at ę okre ś lonej sumy (kara umowna). Kara taka nie mo ż e by ć jednak na ł o ż ona wy łą cznie na konsumenta w wypadku rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy (co nie stanowi przedmiotu zarzutu w niniejszej sprawie), oraz nie mo ż e by ć nadmiernie wygórowana. Przytoczone przepisy nie wskazuj ą odniesienia, do którego ma si ę odnosi ć „nadmierne wygórowanie”, jednak z definicji kary umownej, zawartej w art. 483 k.c. wynika, ż e s ł u ż y 8 ona naprawieniu wynik ł ej szkody, a zatem pe ł ni funkcj ę kompensacyjn ą . Wprawdzie wyst ą pienie szkody nie jest koniecznym warunkiem dla powstania obowi ą zku zap ł aty kary umownej (uchwa ł a SN z dnia 6.11.2003r. sygn. III CZP 61/03 opubl. Biul. SN 2003/11/05), jednak nie zmienia to wymienionego wy ż ej jej charakteru. W umowach z konsumentami zawieranymi z u ż yciem wzorca umowy wysoko ść kary umownej, zdaniem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nie mo ż e by ć w sposób nadmierny wy ż sza od daj ą cej si ę przewidzie ć szkody wynik ł ej z niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania niepieni ęż nego. W rozpoznawanej sprawie, we wszystkich opisanych w obj ę tych pozwem postanowieniach umownych obowi ą zek zap ł aty kary umownej nast ę puje w przypadku zawarcia umowy sprzeda ż y (najmu) z pomini ę ciem po ś rednika. Pozwany jako po ś rednik traci wówczas nale ż ne mu wynagrodzenie (prowizj ę ), które przy nale ż ytym wykonaniu umowy pobiera od obydwu stron tj. sprzedaj ą cego i kupuj ą cego lub najemcy i wynajmuj ą cego. W ka ż dym z przedstawionych, w kwestionowanych postanowieniach, przypadku po ś rednik traci spodziewan ą korzy ść w wysoko ś ci jednej lub dwu prowizji. W ż adnym przypadku pozwany, gdy dochodzi do zawarcia za jego po ś rednictwem umowy nie uzyskuje trzeciej prowizji. Kara umowna w wysoko ś ci przekraczaj ą cej podwójn ą prowizj ę nie kompensuje wi ę c ż adnej przewidywalnej szkody. Zdaniem S ą du, ma ona w tym zakresie charakter nadmiernie wygórowany, gdy ż w umowach z konsumentami zawieranych przy pomocy wzorca umowy, odmiennie ni ż np. w obrocie gospodarczym, kara umowna nie mo ż e stanowi ć dodatkowej dolegliwo ś ci za nienale ż yte wykonanie umowy.” Wszystkie ww. postanowienia narusza ł y interesy ekonomiczne konsumentów poprzez zobowi ą zanie konsumentów do zap ł aty nadmiernie wygórowanej kary umownej. Do umów o po ś rednictwo w obrocie nieruchomo ś ciami, zgodnie z uzasadnieniem do wyroku S ą du Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 listopada 1993r. znak I Acr 672/93, stosuje si ę odpowiednio przepisy o zleceniu (art. 750 K.c.). Bezpo ś rednim celem aktywno ś ci po ś rednika jest jedynie stworzenie okre ś lonej sytuacji faktycznej, w której zamierzony cel, tj. zawarcie umowy, mo ż e zosta ć osi ą gni ę ty, ale ju ż z udzia ł em tylko samego zainteresowanego. Skoro dzia ł anie po ś rednika nakierowane jest na osi ą gni ę cie konkretnego celu, to od osi ą gni ę cia tego celu uzale ż nione jest jego wynagrodzenie, a nie od nak ł adu pracy lub wydatków. Realizacja celu jest wi ę c warunkiem wyp ł acenia wynagrodzenia dla po ś rednika. Po ś rednikowi przys ł uguje, wi ę c wynagrodzenie tylko wtedy, gdy umowa zosta ł a zawarta dzi ę ki jego zabiegom. Dodatkowo konsument dokonuj ą c zawarcia umowy, nie musi korzysta ć z po ś rednictwa biura. Powy ż ej przytoczone postanowienia wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych nak ł adaj ą na konsumentów obowi ą zek uiszczenia warto ś ci 6% od okre ś lonych cen sprzeda ż y / ceny nabycia lub podwójnej wysoko ś ci prowizji w sytuacji, gdy konsumenci zawarli umowy z pomini ę ciem po ś rednika lub nie wp ł acili ceny w terminie miesi ą ca od dnia otrzymania o ś wiadczenia woli zakupu lub 7 dni od dnia rozwi ą zania umowy. Klauzule wpisane do rejestru wyznaczaj ą konkretne okoliczno ś ci, których zaistnienie powoduje obci ąż enie konsumenta karami finansowymi. Postanowienia zakwestionowane w niniejszej decyzji równie ż okre ś laj ą okoliczno ś ci po zaistnieniu, których konsument b ę dzie zobowi ą zany do zap ł aty kary w kwestionowanej wysoko ś ci. Z tre ś ci umów zawieranych przez MOBIL MIX wynika, i ż „ Wynagrodzenie dla po ś rednika okre ś lone w § 2 pkt 1, 2 p ł atne b ę dzie gotówk ą w dniu dokonania transakcji przez ZAMAWIAJ Ą CEGO, (w przypadku umowy przedwst ę pnej ½ prowizji p ł atna b ę dzie w dniu jej zawarcia, pozosta ł a kwota przy umowie ko ń cowej) .” Wed ł ug tre ś ci umów, w sytuacji, gdy konsument nie zap ł aci prowizji w okre ś lonych okoliczno ś ciach, przedsi ę biorca ma prawo żą da ć od konsumenta zap ł aty kary umownej w okre ś lonej wysoko ś ci naliczanej od warto ś ci ceny sprzeda ż y. Jest to dzia ł anie to ż same z dzia ł aniami opisanymi we wskazanych postanowieniach wpisanych do rejestru. 9 Jednak zgodnie z powy ż ej przytoczonym wyrokiem S ą du Apelacyjnego z dnia 23 listopada 1993r. znak I Acr 672/93 dotycz ą cym umów zlecenia, w sytuacji, gdy po ś rednik przedstawi ł satysfakcjonuj ą c ą konsumenta ofert ę , w oparciu, o któr ą zawar ł on umow ę , przedsi ę biorcy przys ł uguje wynagrodzenie okre ś lone w umowie. W przypadku umów zawieranych przez MOBIL MIX prowizja wynosi 2,8% plus podatek VAT od warto ś ci zawartej umowy sprzeda ż y/zakupu. Wynagrodzenie to jest pobierane zarówno od sprzedaj ą cego, jak i nabywaj ą cego nieruchomo ść . Tym samym niewykonanie zobowi ą zania finansowego przez konsumenta wynikaj ą cego z zawartej umowy po ś rednictwa nie powoduje powstania straty w postaci nieotrzymania wynagrodzenia od drugiej strony umowy zakupu/ sprzeda ż y. Na podstawie zgromadzonych w post ę powaniu dokumentów, dotycz ą cych przyk ł adowej transakcji dokonanej przez przedsi ę biorc ę przeprowadzona zosta ł a analiza sposobu rozliczenia zobowi ą za ń finansowych. Analiza ta wykaza ł a, i ż przedsi ę biorca otrzyma ł wynagrodzenie wynosz ą ce 3,4% warto ś ci transakcji, tj. suma 2,8% ceny sprzeda ż y oraz podatku VAT. Natomiast warto ść kary w umowie zosta ł a okre ś lona jako 5% warto ś ci transakcji kupna/sprzeda ż y. Wielko ść ta jest podwy ż szana o podatek VAT (22%). W wyniku tego na podstawie postanowie ń umowy konsument jest zobowi ą zany do zap ł aty kary wyliczonej w nast ę puj ą cy sposób (przy x okre ś laj ą cym warto ść transakcji) 0,05x + 0,22(0,05x) = 0,061x. Tym samym kara w przedmiotowym przypadku wynosi 6,1% warto ś ci transakcji kupna / sprzeda ż y. (Karta nr 57). Warto ść jak ą konsument ma obowi ą zek zap ł aci ć w okoliczno ś ciach opisanych w ww. postanowieniach przytoczonych w pkt I 1 i 2 sentencji decyzji, znacznie ponad faktyczn ą zap ł at ę za wykonane us ł ugi, nale ż y uzna ć za nadmiern ą kar ę umown ą . W zwi ą zku z tym faktem zapisy stanowi ą niedozwolone postanowienia umowne zgodnie z art. 385 3 pkt 17 kodeksu cywilnego stanowi ą cym, ż e niedozwolonymi postanowieniami umownymi s ą te, które w szczególno ś ci nak ł adaj ą na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania lub odst ą pi ł od umowy, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanej kary umownej lub odst ę pnego. Z tre ś ci klauzul wpisanych do rejestru wynika, i ż zakazane jest nak ł adanie na konsumentów kar w wysoko ś ci 6% warto ś ci transakcji. Poniewa ż jak wyliczono powy ż ej, na podstawie ocenianych postanowie ń , przedsi ę biorca mo ż e na ł o ż y ć na konsumentów kary o wi ę kszej warto ś ci, organ antymonopolowy uzna ł , i ż mieszcz ą si ę one w hipotezie klauzul wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, których wykorzystywanie zosta ł o zakazane przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Tym samym postanowienia zakwestionowane w niniejszym post ę powaniu s ą to ż same z klauzulami wpisanymi do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, a wi ę c ich wykorzystywanie jest bezprawne oraz narusza interesy konsumentów. Praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów odnosz ą si ę do nieograniczonej zbiorowo ś ci konsumentów, a nie dotycz ą tylko interesów indywidualnych konsumentów. Zgodnie z powy ż szym przepisem nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Praktyk ą przedsi ę biorcy jest zawieranie umów z nieograniczon ą grup ą potencjalnych konsumentów. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki konieczne do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów – bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy i naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie I sentencji decyzji, tj. nakazuje si ę zaniechania stosowania praktyki polegaj ą cej na naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów, okre ś lonych w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej. 10 II. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej, nie wydaje si ę decyzji, o której mowa w art. 26, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W przypadku okre ś lonym w ust. 1 Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. W zakresie punktu II pkt 1 i 2 sentencji decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c.: § 4.1 poprzednio obowi ą zuj ą cych umów po ś rednictwa zbycia stanowi ł , i ż „W przypadku dokonania czynno ś ci okre ś lonych w § 1 z klientem wys ł anym przez „MOBIL MIX” Nieruchomo ś ci z pomini ę ciem w/w PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, ZAMAWIAJ Ą CY zobowi ą zany b ę dzie do wyp ł aty na rzecz Agencji Nieruchomo ś ci „MOBIL MIX „ wynagrodzenia w wysoko ś ci sze ść procent brutto od wst ę pnej ceny sprzeda ż y.”, § 4 poprzednio obowi ą zuj ą cych umów po ś rednictwa nabycia stanowi ł , i ż „W przypadku dokonania czynno ś ci okre ś lonych w § 3 pkt 2 dotycz ą cych nieruchomo ś ci wskazanych przez biuro „MOBIL MIX” z pomini ę ciem w/w PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, ZAMAWIAJ Ą CY zobowi ą zany b ę dzie do wyp ł aty na rzecz Agencji Nieruchomo ś ci „MOBIL MIX „ wynagrodzenia w wysoko ś ci sze ść procent brutto od wst ę pnej ceny sprzeda ż y nabytej nieruchomo ś ci.” Kwestionowane postanowienia oraz postanowienia przytoczone w uzasadnieniu do praktyki okre ś lonej w pkt I sentencji decyzji wpisane do rejestru, w zwi ą zku z wyrokami S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 18 listopada 2004r. sygn. akt XVII Amc 49/03 pod numerem 209 oraz z dnia 26 pa ź dziernika 2006r. sygn. akt XVII Amc 39/06 pod numerem 1161, pomimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci, maj ą to ż samy charakter, a skutek ich stosowania jest identyczny. W przedmiotowym przypadku zastosowanie maj ą orzeczenia przywo ł ane w uzasadnieniu pkt I 1 i 2 sentencji decyzji, S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 10.03.2004r. sygn. akt XVII Amc 34/03 oraz S ą du Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 listopada 1993r. znak I Acr 672/93. Powy ż sze postanowienia zakwestionowane w niniejszym post ę powaniu, nak ł adaj ą na konsumentów obowi ą zek zap ł aty kar umownych wynosz ą cych 6% brutto ceny sprzeda ż y w sytuacji niewykonania zobowi ą zania na warunkach okre ś lonych w umowie. S ą d uznaj ą c przytoczone w uzasadnieniu do pkt I sentencji decyzji postanowienia za niedozwolone uzna ł na ł o ż enie kar na konsumentów w przypadku nie dope ł nienia obowi ą zków wynikaj ą cych z umowy po ś rednictwa obrotem nieruchomo ś ci w wysoko ś ci okre ś lonej jako 6% lub podwójnej prowizji, jako nadmiernie wygórowane. W przypadkach, których dotycz ą badane tre ś ci umów konsumenci w sytuacji zawarcia umów zbycia/ nabycia w oparciu o ofert ę przedstawion ą przez po ś rednika z jego pomini ę ciem lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, musz ą zap ł aci ć kary w wysoko ś ci 6% transakcji zbycia /nabycia nieruchomo ś ci, co powoduje, i ż konsumenci musz ą zap ł aci ć kwoty w wysoko ś ci oko ł o dwukrotno ś ci prowizji. Jak zwa ż ono w uzasadnieniu pkt I sentencji decyzji okoliczno ś ci, w których powstaje mo ż liwo ść naliczenia konsumentowi kary z tytu ł u nie wywi ą zania si ę z zobowi ą zania wzgl ę dem przedsi ę biorcy, okre ś lone zarówno przez klauzule zakwestionowane, jak i wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych s ą to ż same. Zgodnie z ww. wyrokami S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zakazane jest naliczanie konsumentom kar 11 w wysoko ś ci 6% prowizji, jako nadmiernie wygórowanych. W zwi ą zku z tym faktem zapisy stanowi ą niedozwolone postanowienia umowne zgodnie z art. 385 3 pkt 17 kodeksu cywilnego stanowi ą cym, ż e niedozwolonymi postanowieniami umownymi s ą te, które w szczególno ś ci nak ł adaj ą na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania lub odst ą pi ł od umowy, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanej kary umownej lub odst ę pnego. Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą analiz ę nale ż a ł o stwierdzi ć , i ż stosowane przez MOBIL MIX zapisy mie ś ci ł y si ę w hipotezach obj ę tych przez przytoczone w uzasadnieniu pkt I sentencji decyzji postanowieniach uznanych za niedozwolone. Tym samym wykorzystanie zakwestionowanych postanowie ń w umowach zawieranych z konsumentami nale ż a ł o uzna ć za bezprawne, oraz naruszaj ą ce interesy konsumentów. W trakcie post ę powania przedsi ę biorca poinformowa ł o zmianie tre ś ci postanowie ń wzorców w oparciu, o które s ą zawierane umowy z konsumentami. Ww. postanowienia przyj ęł y tre ść : Nowe umowy po ś rednictwa zbycia zawieraj ą postanowienia: § 4.1 „W przypadku dokonania czynno ś ci okre ś lonych w § 1 z klientem wys ł anym przez „MOBIL MIX „ Nieruchomo ś ci z pomini ę ciem w/w PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, ZAMAWIAJ Ą CY zobowi ą zany b ę dzie do wyp ł aty na rzecz Agencji Nieruchomo ś ci „MOBIL MIX „wynagrodzenia w wysoko ś ci pi ęć procent plus obowi ą zuj ą ca stawka podatku VAT od wst ę pnej ceny sprzeda ż y.”, Nowe umowy po ś rednictwa nabycia zawieraj ą postanowienia § 4 „W przypadku dokonania czynno ś ci okre ś lonych w § 3 pkt 2 dotycz ą cych nieruchomo ś ci wskazanych przez biuro „MOBIL MIX „ z pomini ę ciem w/w PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, ZAMAWIAJ Ą CY zobowi ą zany b ę dzie do wyp ł aty na rzecz Agencji Nieruchomo ś ci „MOBIL MIX „ wynagrodzenia w wysoko ś ci pi ęć procent plus obowi ą zuj ą ca stawka podatku VAT od wst ę pnej ceny sprzeda ż y nabytej nieruchomo ś ci.”. Przedsi ę biorca udokumentowa ł wprowadzenie do stosowania nowych postanowie ń umownych. W zakresie punktu II pkt 3 i 4 sentencji decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c.: § 7.1 poprzednio obowi ą zuj ą cych umów po ś rednictwa zbycia stanowi ł , i ż „Zobowi ą zania finansowe ZAMAWIAJ Ą CEGO wzgl ę dem PO Ś REDNIKA dotycz ą ce po ś rednictwa w zawarciu przedmiotowej umowy nie wygasaj ą w przypadku zako ń czenia trwania niniejszej umowy lub jej wypowiedzenia przez ZAMAWIAJ Ą CEGO i dotycz ą klientów skierowanych przez PO Ś REDNIKA w czasie trwania umowy.”, § 7.1 poprzednio obowi ą zuj ą cych umów po ś rednictwa nabycia stanowi ł , i ż „Zobowi ą zania finansowe ZAMAWIAJ Ą CEGO wzgl ę dem PO Ś REDNIKA dotycz ą ce po ś rednictwa w zawarciu przedmiotowej umowy nie wygasaj ą w przypadku zako ń czenia trwania niniejszej umowy lub jej wypowiedzenia przez ZAMAWIAJ Ą CEGO i dotycz ą ofert nieruchomo ś ci wskazanych przez PO Ś REDNIKA”. Kwestionowane postanowienia oraz postanowienia poni ż ej przytoczone wpisane do rejestru, pomimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci, maj ą to ż samy charakter, a skutek ich stosowania jest identyczny. Postanowienie o tre ś ci jak zakwestionowane, zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 07 kwiecie ń 2006r. sygn. akt XVII Amc 44/05 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 20 czerwca 2006r. pod numerem 762, 12 w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Piotrowi Olafowi Bary ł a-Baryckiemu– Biuro Us ł ug Prawnych w Obrocie Nieruchomo ś ciami i Obs ł udze Ruchu Turystycznego w Ł odzi. „ W przypadku, kiedy transakcja pomi ę dzy Oferuj ą cym i jego kontrahentem zostanie zrealizowana w okresie dwudziestu czterech miesi ę cy, licz ą c od dnia wyga ś ni ę cia tej umowy lub wypowiedzenia umowy bez wy łą czno ś ci-zgodnie z § 1, Po ś rednik otrzyma prowizj ę w ca ł o ś ci, o ile kontrahent bezpo ś rednio lub po ś rednio tj. przez biuro wspó ł pracuj ą ce z Po ś rednikiem zosta ł skierowany do Oferuj ą cego przez Po ś rednika w czasie obowi ą zywania umowy ”. Postanowienie to ż same z ocenianym postanowieniem umownym zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 07 kwiecie ń 2006r. sygn. akt XVII Amc 44/05 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 20 czerwca 2006r. pod numerem 763, w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Piotrowi Olafowi Bary ł a-Baryckiemu– Biuro Us ł ug Prawnych w Obrocie Nieruchomo ś ciami i Obs ł udze Ruchu Turystycznego w Ł odzi. „ Postanowienia tej umowy wi ążą jej strony przez okres 24 (s ł ownie: dwadzie ś cia cztery) miesi ą ce od dnia jej wyga ś ni ę cia, o ile przedmiot transakcji zosta ł wskazany Poszukuj ą cemu przez Po ś rednika w czasie obowi ą zywania umowy ”. Postanowienia uznane przez S ą d, za niedozwolone postanowienia umowne uprawnia ł y po ś rednika do otrzymania zap ł aty kwoty o równowarto ś ci prowizji w sytuacji, gdy konsument zawar ł umow ę z osob ą skojarzon ą przez po ś rednika w okresie 24 miesi ę cy po rozwi ą zaniu umowy. Natomiast klauzule stosowane przez MOBIL MIX nie przewidywa ł y ż adnych ogranicze ń czasowych. W przypadku umów zawartych przez konsumentów, byli oni zobowi ą zani do zap ł aty prowizji po ś rednikowi, gdy w nieokre ś lonym czasie zawr ą oni umowy z osobami skojarzonymi przez po ś rednika. Dlatego te ż nale ż a ł o stwierdzi ć , i ż warunki, na jakich konsumenci zawierali umowy z MOBIL MIX by ł y mniej korzystne ni ż warunki uznane przez S ą d za niedozwolone. Tym samym zakwestionowane w niniejszym post ę powaniu zapisy mie ś ci ł y si ę w hipotezach klauzul uznanych za niedozwolone postanowienia umowne i wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. MOBIL MIX zawiera umowy na czas nieokre ś lony „Umowa niniejsza obowi ą zuje od dnia jej zawarcia do jej wypowiedzenia przez któr ą kolwiek ze stron.” Natomiast zakwestionowane w niniejszym post ę powaniu postanowienia okre ś laj ą okoliczno ś ci obowi ą zku dokonania zap ł aty wynagrodzenia na rzecz po ś rednika równie ż po wyga ś ni ę ciu umowy. Zamawiaj ą cy zobowi ą zany jest zap ł aci ć po ś rednikowi wynagrodzenie, je ż eli ten zawrze umow ę ze skojarzonym klientem, w nieokre ś lonym okresie po rozwi ą zaniu umowy. Na ł o ż enie na Zamawiaj ą cych bezterminowego obowi ą zku dokonania zap ł aty w wysoko ś ci prowizji w sytuacji zawarcia umów z klientami skojarzonymi przez po ś rednika narusza interesy konsumentów. Zgodnie z tymi postanowieniami, konsumenci s ą zobowi ą zani do przechowywania otrzymanych od po ś rednika adresów, aby monitorowa ć , czy nie zamierzaj ą zawrze ć umów ze wskazanymi osobami. Zastrze ż enie prawa do bezterminowego żą dania otrzymania wynagrodzenia od konsumenta z tytu ł u zawarcia w przysz ł o ś ci umów, dotycz ą cych wskazanych nieruchomo ś ci, nale ż y uzna ć za naruszaj ą ce dobre obyczaje kupieckie. Po ś rednikowi nale ż na jest warto ść prowizji z tytu ł u skutecznie wykonanej us ł ugi. Natomiast za skuteczne zrealizowanie us ł ugi nie mo ż e by ć uznane zawarcie umowy dotycz ą cej wskazanej nieruchomo ś ci, po kilku latach od rozwi ą zania umowy. Tak wi ę c, kwestionowany zapis w zakresie okre ś lenia warunków umowy, mo ż e narusza ć art. 385 1 § 1 K.c. stanowi ą cy, i ż postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób 13 sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Bior ą c pod uwag ę przes ł anki podane w powy ż szym uzasadnieniu stosowania praktyki, organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e by ł a ona bezprawna, oraz narusza ł a interesy konsumentów. W trakcie post ę powania przedsi ę biorca zadeklarowa ł wprowadzenie do stosowania nowego wzorca umownego. Zmiana polega ł a na zast ą pieniu zakwestionowanych postanowie ń umownych nowymi tre ś ciami zapisów. Nowe postanowienia umów otrzyma ł y nast ę puj ą ce tre ś ci: § 7.1 nowe umowy po ś rednictwa zbycia zawieraj ą postanowienia „Zobowi ą zania finansowe ZAMAWIAJ Ą CEGO wzgl ę dem PO Ś REDNIKA dotycz ą ce po ś rednictwa w zawarciu przedmiotowej umowy nie wygasaj ą w przypadku jej wypowiedzenia przez ZAMAWIAJ Ą CEGO przez okres dziewi ę tnastu miesi ę cy od daty w/w wypowiedzenia i dotycz ą wy łą cznie klientów skierowanych przez PO Ś REDNIKA w czasie trwania umowy.” § 7.1 nowe umowy po ś rednictwa nabycia zawieraj ą postanowienia „Zobowi ą zania finansowe ZAMAWIAJ Ą CEGO wzgl ę dem PO Ś REDNIKA dotycz ą ce po ś rednictwa w zawarciu przedmiotowej umowy nie wygasaj ą w przypadku jej wypowiedzenia przez ZAMAWIAJ Ą CEGO przez okres dziewi ę tnastu miesi ę cy od daty w/w wypowiedzenia i dotycz ą wy łą cznie ofert nieruchomo ś ci wskazanych przez PO Ś REDNIKA w czasie trwania niniejszej umowy.” (Karty nr 4, 5). Nowe postanowienia przewiduj ą maksymalny czas 19 miesi ę cy po rozwi ą zaniu umowy, gdy po ś rednikowi b ę dzie przys ł ugiwa ł a prowizja, je ż eli konsument zawrze umow ę z osob ą skojarzon ą przez niego. Przedmiotowa propozycja tre ś ci równocze ś nie nie narusza interesów konsumentów oraz chroni interesy przedsi ę biorcy. Na podstawie analizy nowych tre ś ci postanowie ń umownych uznano, i ż zakre ś laj ą one krótszy okres po rozwi ą zaniu umowy, w którym zawarcie umowy z osob ą wskazan ą przez po ś rednika wywo ł uje skutki finansowe wzgl ę dem przedsi ę biorcy, ni ż okre ś lony przez postanowienie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Tym samym nowe postanowienie umowne nie mie ś ci si ę w hipotezach klauzuli wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Przedmiotowe opisane w pkt II sentencji decyzji praktyki dotyczy ł y wysoko ś ci kary, jak ą musieli ponie ść konsumenci w sytuacji zawarcia umowy sprzeda ż y, zakupu nieruchomo ś ci wskazanych przez biuro MOBIL MIX z pomini ę ciem PO Ś REDNIKA, lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie, a tak ż e dotyczy ł y okresu, w którym konsumenci ponosili obowi ą zki finansowe wzgl ę dem przedsi ę biorcy. Z uwagi na fakt, i ż umowy z przedsi ę biorc ą móg ł zawrze ć ka ż dy konsument, przedmiotowe praktyki narusza ł y interesy nieograniczonej grupy konsumentów. W trakcie przedmiotowego post ę powania, przedsi ę biorca przedstawi ł zmienione wzorce umowne, które by ł y wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami od dnia 29.06.2007r (Karty nr 8, 9, 10, 11, 12, 13, 29). Nowe wzorce umów nie zawiera ł y przytoczonych w pkt II sentencji decyzji postanowie ń . Z przedstawionych przez przedsi ę biorc ę wyja ś nie ń wynika ł o, i ż po wprowadzeniu do stosowania nowych wzorców umów, tylko jedna umowa zawarta w oparciu o wcze ś niej obowi ą zuj ą ce wzorce by ł a nadal realizowana. Jednak z konsumentem tym zosta ł a zawarta umowa w oparciu o nowy wzorzec (Karta nr 27). Wyja ś nienia te zosta ł y udokumentowane faktycznie zawartymi umowami z tym samym konsumentem najpierw w oparciu o stary wzorzec, a nast ę pnie w oparciu o nowy (Karty nr 28, 29). 14 Z uwagi na powy ż sze, organ antymonopolowy uzna ł , i ż przedsi ę biorca zaniecha ł stosowania zakwestionowanych praktyk. W zwi ą zku z powy ż szym za uzasadnione sta ł o si ę uznanie na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy antymonopolowej, praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzenie zaniechania jej stosowania z dniem 29.06.2007r. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt II sentencji. III. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy antymonopolowej, Prezes Urz ę du mo ż e skorzysta ć z uprawnienia do na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów kary pieni ęż nej w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Kara taka mo ż e by ć na ł o ż ona bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Stosownie do art. 111 ustawy antymonopolowej przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, w tym kar okre ś lonych w art. 106 tej ustawy, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W pkt I oraz II sentencji decyzji stwierdzono stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów opisanych szczegó ł owo powy ż ej. Praktyki te polega ł y na pos ł ugiwaniu si ę w umowach zawieranych z konsumentami klauzulami to ż samymi z postanowieniami wzorców umowy uznanymi przez SOKiK za niedozwolone i wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Konsekwencj ą stosowania powy ż szych praktyk by ł o naruszenie ekonomicznych interesów konsumentów. Zakwestionowane postanowienia uprawnia ł y przedsi ę biorc ę do żą dania od konsumentów nadmiernie wysokich kar umownych w przypadku dokonania czynno ś ci kupna / sprzeda ż y nieruchomo ś ci z pomini ę ciem po ś rednika lub nie zap ł acenie po ś rednikowi nale ż nego wynagrodzenia w wyznaczonym terminie. Zakwestionowane zosta ł y równie ż postanowienia, które uprawnia ł y przedsi ę biorc ę do przysporzenia sobie korzy ś ci z tytu ł u zawartych umów przez konsumentów z osobami skojarzonymi przez po ś rednika, jednak w nieograniczonym umow ą czasie. Bior ą c pod uwag ę fakt, i ż wykorzystywanie zakwestionowanych postanowie ń umownych narusza ł o interesy konsumentów organ antymonopolowy za celowe uzna ł na ł o ż enie na przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy antymonopolowej. Dokonuj ą c wyliczenia kary, organ antymonopolowy wzi ął pod uwag ę osi ą gni ę ty przez przedsi ę biorc ę w roku 2007 przychód. Przedmiotowy przychód ustalono na podstawie z ł o ż onych przez niego dowodów (Karty nr 69). Dodatkowo przy ustalaniu kary wzi ę to pod uwag ę okoliczno ść , ż e przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej po raz pierwszy. Kara nak ł adana przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorc ę , który dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ł u ż y podkre ś leniu naganno ś ci ocenianego zachowania. Przedsi ę biorca, jako podmiot o wieloletnim do ś wiadczeniu, powinien wiedzie ć , ż e okre ś laj ą c warunki umowne nie mo ż e stosowa ć klauzul uznanych przez SOKiK za abuzywne i wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, ani w inny sposób godzi ć w interesy s ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci, jak i mo ż liwo ś ci finansowe przedsi ę biorcy. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla strony niniejszego post ę powania, tak aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Za zastosowaniem kary w wysoko ś ci oznaczonej w tej decyzji przemawia te ż fakt, ż e mo ż liwo ść nak ł adania kar pieni ęż nych na przedsi ę biorców, którzy dopu ś cili si ę naruszenia zbiorowych interesów konsumentów organ antymonopolowy posiada dopiero od niedawna, gdy ż od 21.04.2007r. W zwi ą zku z tym nale ż y zwróci ć uwag ę na wymiar edukacyjny stosowanej sankcji. Niniejsza kara powinna te ż 15 stanowi ć przestrog ę dla przedsi ę biorcy na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. Funkcja edukacyjna jest w niniejszym przypadku tak ż e w wymiarze ogólnym szczególnie istotna, gdy ż jak wskazano powy ż ej kary za stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów nak ł adane w tym trybie stanowi ą nowo ść w polskim porz ą dku prawnym. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono na poziomie 1000 z ł (s ł ownie z ł otych: tysi ą c). W ocenie Prezesa Urz ę du kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla strony niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie III sentencji. IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy antymonopolowej, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 80 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Post ę powanie przeciwko S. S. prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą jako „MOBIL MIX” w D ą browie Górniczej w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. Na podstawie ustale ń dokonanych w trakcie post ę powania w punkcie I i II decyzji stwierdzone zosta ł o naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej. Kosztami niniejszego post ę powania dla organu antymonopolowego, s ą wydatki w wysoko ś ci 65 z ł zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą z przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć przedsi ę biorc ę kosztami post ę powania w wysoko ś ci 65 PLN (s ł ownie z ł otych: sze ść dziesi ą t pi ęć ). Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w punkcie IV sentencji decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 Kpc – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wy łą cznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie IV niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z 479 28 § 1 pkt 2 Kpc, nale ż y wnie ść za ż alenie do S ą du 16 Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Maciej Fragsztajn 17