RKT-74/2008

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dn. 17.11.2008r. RKT-61-50/08/SB DECYZJA Nr RKT-74/2008 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko D. S.-R. prowadz ą cej Przedszkole Niepubliczne „Sezamkowo” w Katowicach w którego toku zosta ł o uprawdopodobnione, ż e przedsi ę biorca stosuje praktyki, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 wymienionej na wst ę pie ustawy, polegaj ą ce na wykorzystywaniu w zawieranych z konsumentami umowach przyj ę cia dziecka do Przedszkola Niepublicznego „Sezamkowo” postanowie ń , wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zm.) o tre ś ci: 1. „ Wysoko ść czesnego mo ż e by ć zmieniona w przypadku wzrostu kosztów utrzymania Sezamkowa, jednak nie wi ę cej ni ż o 20% i nie cz ęś ciej ni ż 1 raz w okresie obowi ą zywania umowy .” 2. „ W przypadku powstania opó ź nienia w p ł atno ś ci czesnego, Opiekun zap ł aci kar ę umown ą w wysoko ś ci 1 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki po 10-tym dniu danego miesi ą ca p ł atno ś ci .” - i po przyj ę ciu przez D. S.-R. prowadz ą c ą Przedszkole Niepubliczne „Sezamkowo” w Katowicach zobowi ą zania wyeliminowania z obrotu zakwestionowanych postanowie ń - nak ł ada si ę na D. S.-R. prowadz ą c ą Przedszkole Niepubliczne „Sezamkowo” w Katowicach obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania w terminie do dnia 28 listopada 2008r . II. na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na D. S.-R. prowadz ą c ą Przedszkole Niepubliczne „Sezamkowo” w Katowicach obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 12 grudnia 2008r. sprawozdania o zrealizowaniu przyj ę tego zobowi ą zania, przy czym sprawozdanie powinno zawiera ć : − informacj ę o zawarciu nowych umów lub podpisaniu aneksów z wszystkimi konsumentami, których dzieci kontynuuj ą ucz ę szczanie na zaj ę cia w przedszkolu w roku szkolnym 2008/2009, − potwierdzenie zawarcia nowych umów lub podpisania aneksów z konsumentami, których dzieci kontynuuj ą ucz ę szczanie na zaj ę cia w przedszkolu w roku szkolnym 2008/2009 wraz z kopiami przyk ł adowych 3 podpisanych nowych umów lub aneksów, − potwierdzenie zawarcia nowych umów z konsumentami, których dzieci rozpocz ęł y lub dopiero rozpoczn ą nauk ę w przedszkolu wraz z kopiami przyk ł adowych 3 podpisanych nowych umów. 2 Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej organem antymonopolowym) z urz ę du przeprowadzone zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce dotycz ą ce badania wzorców umów stosowanych przez przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść polegaj ą c ą na ś wiadczeniu us ł ug przedszkolnych niepublicznych na terenie województw opolskiego i ś l ą skiego. W dniu 17.04.2008r. postanowieniem nr 1 (Karty nr 1-2) w zwi ą zku z ustaleniami dokonanymi w ramach powy ż szego badania wszcz ę te zosta ł o z urz ę du post ę powanie w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez D. S.-R. prowadz ą c ą Przedszkole Niepubliczne „Sezamkowo” w Katowicach (zwan ą dalej przedsi ę biorc ą ) bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) – zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą , polegaj ą cych na stosowaniu w umowach postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zm.) o tre ś ci: 1. § 4.6 Umowy przyj ę cia dziecka do Przedszkola Niepublicznego „Sezamkowo” „ Wysoko ść czesnego mo ż e by ć zmieniona w przypadku wzrostu kosztów utrzymania Sezamkowa, jednak nie wi ę cej ni ż o 20% i nie cz ęś ciej ni ż 1 raz w okresie obowi ą zywania umowy .” 2. § 5.2 Umowa przyj ę cia dziecka do Przedszkola Niepublicznego „Sezamkowo” „ W przypadku powstania opó ź nienia w p ł atno ś ci czesnego, Opiekun zap ł aci kar ę umown ą w wysoko ś ci 1 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki po 10-tym dniu danego miesi ą ca p ł atno ś ci .” W odpowiedzi z dnia 28.04.2008r. na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie powy ż szych praktyk, przedsi ę biorca wyja ś ni ł co nast ę puje (Karty nr 4-6). Prowadz ą c w ł asne przedszkole szczególny nacisk jest k ł adziony przede wszystkim na dobro dziecka. Dlatego mimo zdefiniowania w umowie zakwestionowanych zapisów, traktowane by ł y one jako sposób zapewnienia w ł a ś ciwego wykonania obowi ą zków przez opiekunów dzieci wynikaj ą cych z umowy. Zapisy zacytowane we wszcz ę ciu post ę powania nigdy nie zosta ł y w praktyce zastosowane. Pojawienie si ę ich by ł o spowodowane przede wszystkim ch ę ci ą zabezpieczenia p ł ynno ś ci finansowej przedszkola, a tym samym zabezpieczenia dzieci przed ewentualn ą konieczno ś ci ą zmniejszenia ilo ś ci pomocy dydaktycznych, czy wyposa ż enia przedszkola (kredki, papier, bajki itp.). Wysoko ść op ł at ustalana jest na minimalnym poziomie, tak aby zapewni ć mo ż liwo ść ucz ę szczania mo ż liwie du ż ej liczbie dzieci, co przy wysokich kosztach utrzymania (du ż e ilo ś ci materia ł ów plastycznych, bajki, udzia ł w wyst ę pach i zwi ą zane z tym koszty strojów, dekoracji itp, konieczny ci ą g ł y rozwój kompetencji nauczycieli, itp.) nie daje mo ż liwo ś ci swobodnego dysponowania ś rodkami. Dlatego ka ż de zachwianie p ł ynno ś ci, np. spowodowane wzrostem cen, odbija si ę na jako ś ci procesu dydaktycznego, a wi ę c na dzieciach. Umowy zawieraj ą ce zakwestionowane klauzule nie by ł y wykorzystywane od oko ł o dwóch miesi ę cy. Przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę , z uwagi na przedstawione we wszcz ę ciu post ę powania w ą tpliwo ś ci organu antymonopolowego do natychmiastowego usuni ę cia zakwestionowanych klauzul ze stosowanego wzoru umowy oraz nie stosowania zapisów w umowach ju ż zawartych. Przedsi ę biorca wyja ś ni ł , i ż jego zamiarem nigdy nie by ł o stosowanie jakichkolwiek klauzul, które mog ł yby zosta ć uznane za naruszaj ą ce prawa konsumenta. Równocze ś nie nie zgodzi ł si ę , ze stwierdzeniem, ż e stosowane by ł y klauzule, które „pomimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci, maj ą to ż samy charakter, a skutek ich stosowania jest identyczny” jak postanowienia wskazane w pi ś mie z dnia 17.04.2008r., tj. klauzule wpisane do rejestru. W zapisie § 4.6 stosowanej umowy, zawarto wyra ź ne ograniczenie wysoko ś ci (do 20%) i liczby podwy ż ek (tylko jedna w roku), niezale ż nie od oceny stopnia naruszenia interesów konsumentów, skutki ich stosowania s ą z pewno ś ci ą odmienne od pozwalaj ą cych na wielokrotn ą zmian ę ceny bez ż adnej wyra ź nie okre ś lonej kwotowo granicy. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e zgodnie z przepisem art. 385 3 pkt 20 k.c. za niedozwolone postanowienia umowne mo ż e by ć uznany zapis pozwalaj ą cy na podwy ż szenie ceny, je ż eli nie umo ż liwiono konsumentowi odst ą pienia od umowy. 3 Tymczasem w stosowanym wzorze zawarto prawo rozwi ą zania umowy na podstawie dwutygodniowego wypowiedzenia dokonanego w ka ż dym czasie. Z kolei w zapisie § 5.2 stosowanego wzoru, mowa jest wyra ź nie o karze umownej. Zapis ten jest zatem niewa ż ny zgodnie z dotycz ą cym wszystkich umów przepisem art. 483 § 1 k.c. zezwalaj ą cym na wprowadzenie kar umownych jedynie w wypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania ś wiadcze ń niepieni ęż nych, tymczasem w ocenianym wzorze umowy zosta ł on zastrze ż ony na wypadek niewykonania ś wiadczenia pieni ęż nego. W zwi ą zku z powy ż szym zapis jako niewa ż ny nie mo ż e by ć oceniany na gruncie przepisów o niedozwolonych klauzulach umownych, gdy ż dotycz ą one zapisów umów, które co do zasady s ą wa ż ne, a jedynie nie wywo ł uj ą skutku w stosunkach z konsumentami. Niezale ż nie od powy ż szego wskazano, ż e zgodnie z przepisem art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 7 wrze ś nia 1991r. o systemie o ś wiaty stosowanym w zwi ą zku z przepisem art. 89a ustawy o systemie o ś wiaty prowadzenie wychowania przedszkolnego w niepublicznych formach, nie jest dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą . Przedsi ę biorca zadeklarowa ł zmiany w tre ś ci umów. Umowy s ą zawierane w miesi ą cach wrzesie ń – listopad. Do pisma z dnia 5.05.2008r. zosta ł do łą czony nowy wzorzec umowy (Karty nr 13-14). W kolejnym pi ś mie z dnia 23.06.2008r. przedsi ę biorca poinformowa ł , i ż nowy wzór umowy zacz ął by ć stosowany od dnia 28.04.2008r. Równocze ś nie zauwa ż ono, i ż data ta nie jest równoznaczna z zawarciem umowy wed ł ug nowego wzoru, gdy ż nie zawarto jeszcze nowych umów. Przedsi ę biorca wyja ś ni ł , i ż deklaracj ę o niestosowaniu zakwestionowanych zapisów umów nale ż y traktowa ć jako zobowi ą zanie na rzecz osoby trzeciej w rozumieniu art. 393 k.c. Przedszkole nie b ę dzie stosowa ł o zakwestionowanych zapisów niezale ż nie od aktywno ś ci klientów polegaj ą cej na podpisywaniu aneksów. W celu poinformowania klientów, ż e Przedszkole nie ma zamiaru stosowa ć zakwestionowanych klauzul, zostanie do klientów wys ł ane pismo wraz z propozycj ą aneksu (Karty nr 18-20). W pi ś mie z dnia 15.09.2008r. przedsi ę biorca poinformowa ł , i ż aneksy zosta ł y przekazane klientom do dnia 15.09.2008r. poprzez osobiste dor ę czenie, wzgl ę dnie zosta ł y one przes ł ane zwyk łą poczt ą . Przedstawione zosta ł y kserokopie przyk ł adowych aneksów zwróconych przez rodziców. Wyja ś niono, i ż aneksowanie zostanie prawdopodobnie zako ń czone do 30.09.2008r. Zale ż y to od aktywno ś ci klientów polegaj ą cej na zwrocie podpisanych aneksów. Przedszkole zawiera umowy z rodzicami na okres jednego roku szkolnego. Umowy te zawierane s ą z oko ł o 10 miesi ę cznym wyprzedzeniem (umowy na rok szkolny 2008/2009 – 1.09.2008r. – 30.06.2009r. by ł y zawierane jesieni ą 2007r.). Zadeklarowano, i ż wszyscy rodzice, którzy zawarli umowy na rok szkolny 2008/2009 otrzymali aneksy do podpisu. Zakwestionowane umowy by ł y zawierane na okres od 01.09.2008r. do 30.06.2009r. Z uwagi na fakt, ż e umowy z klientami s ą zawierane w okresie jesiennym (listopad – grudzie ń ) na rok szkolny zaczynaj ą cy si ę od wrze ś nia nast ę pnego roku kalendarzowego, przedszkole nie zawar ł o jeszcze ż adnej umowy wed ł ug nowego wzoru. Pierwsza taka umowa (na rok szkolny 2009/2010) zostanie zawarta prawdopodobnie dopiero w pa ź dzierniku lub listopadzie (Karty nr 27-28). Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: W trakcie przeprowadzonego post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , ż e przedsi ę biorca prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do ewidencji placówek o ś wiatowych (Karta nr 44). Umowy przyj ę cia dziecka do Przedszkola Niepublicznego „Sezamkowo” zawieraj ą postanowienia o tre ś ci (Karty nr 39, 40): 1. § 4.6 „ Wysoko ść czesnego mo ż e by ć zmieniona w przypadku wzrostu kosztów utrzymania Sezamkowa, jednak nie wi ę cej ni ż o 20% i nie cz ęś ciej ni ż 1 raz w okresie obowi ą zywania umowy .”, 2. § 5.2 „ W przypadku powstania opó ź nienia w p ł atno ś ci czesnego, Opiekun zap ł aci kar ę umown ą w wysoko ś ci 1 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki po 10-tym dniu danego miesi ą ca p ł atno ś ci .” W trakcie post ę powania przedsi ę biorca poinformowa ł o zmianie tre ś ci zakwestionowanych postanowie ń . § 5.2 otrzyma ł brzmienie „ W przypadku powstania opó ź nienia 4 w p ł atno ś ci czesnego, za ka ż dy dzie ń opó ź nienia zostan ą naliczone odsetki ustawowe .” Natomiast zakwestionowane postanowienie § 4.6 umowy nie zosta ł o uj ę te w nowych umowach (Karta nr 14). W toku niniejszego post ę powania organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy antymonopolowej, je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania - ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę , o której mowa w art. 24, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy antymonopolowej zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa antymonopolowa w art. 24 ust. 2 i 3 stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy antymonopolowej, przez przedsi ę biorc ę rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2007r. Nr 155, poz. 1095), a tak ż e osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą nie maj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. D. S.-R. prowadzi Przedszkole Niepubliczne „Sezamkowo” w Katowicach na podstawie wpisu do ewidencji placówek o ś wiatowych. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 wrze ś nia 1991 r. o systemie o ś wiaty (tj. Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm), system o ś wiaty w Polsce obejmuje m.in. przedszkola, które mog ą by ć zarówno placówkami publicznymi, jak i niepublicznymi (art. 5 ust. 1 ww. ustawy o systemie o ś wiaty). W wyroku z dnia 5 lutego 2003 sygn. akt XVII Ama 36/02, S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, stwierdzi ł co nast ę puje. „Zauwa ż y ć nale ż y, i ż ustawa antymonopolowa nie okre ś la poj ę cia przedsi ę biorcy. W ustawie (vide art. 4) znajduje si ę generalne odes ł anie do innej ustawy posi ł kowej. Odniesienie to nie dotyczy jednak podmiotów okre ś lonych w art. 4 ust. 1 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W w/w art. ustawodawca stwierdzi ł , ż e dla potrzeb niniejszej ustawy za przedsi ę biorc ę uznane zostan ą osoby prawne organizuj ą ce lub ś wiadcz ą ce us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Zauwa ż y ć nale ż y, i ż w ustawie nie zosta ł o sprecyzowane jaki rodzaj dzia ł alno ś ci nale ż y uzna ć za dzia ł alno ść o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. (...) Zdaniem S ą du mo ż na ustali ć , i ż dana dzia ł alno ść jest dzia ł alno ś ci ą o charakterze publicznym dokonuj ą c analizy celu prowadzenia dzia ł alno ś ci. W przypadku (szko ł y wy ż szej) celem tym jest ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych z jednoczesnym zapewnieniem sobie zysku z tego tytu ł u. W ocenie S ą du przedmiotem dzia ł ania powódki s ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej – to jest edukacja.” Powy ż sze orzeczenie zosta ł o potwierdzone w wyroku z dnia 7 kwietnia 2004r. sygn. akt III SK 22/2004, w którym S ą d Najwy ż szy – Izba Pracy, Ubezpiecze ń Spo ł ecznych i Spraw Publicznych, stwierdzi ł co nast ę puje. „Uczelnia niepa ń stwowa jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Tekst jednolity: Dz.U. 2003r. Nr 86 poz. 804 ze zm.)”. 5 Wobec powy ż szego nale ż y uzna ć , i ż D. S.-R. prowadz ą ca Przedszkole Niepubliczne „Sezamkowo” w Katowicach jako osoba ś wiadcz ą ca us ł ugi o ś wiatowe o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 lit. a ustawy antymonopolowej. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. /Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 - 118/ Wobec powy ż szego, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. Przedsi ę biorcy zosta ł postawiony zarzut stosowania postanowie ń wzorców umownych, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 K.p.c. Wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mog ą by ć poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 – 479 45 K.p.c.) dokonuje si ę niezale ż nie od tego, czy wzorzec by ł , czy te ż nie by ł zastosowany w konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (ca ł y wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowie ń w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wy łą cznie do kompetencji tego S ą du nale ż y uznanie postanowie ń wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 K.p.c rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocno ś ci rozszerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez organ antymonopolowy, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze, jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów dokonuj ą c oceny postanowienia umownego ocenia okre ś lony zapis, i w momencie jego wpisania do rejestru klauzula przestaje by ć postanowieniem konkretnego wzorca umownego, a staje si ę samodzielnie funkcjonuj ą c ą zasad ą , która zosta ł a zakwestionowana. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść klauzul (art. 479 43 K.p.c.), spe ł nia ona funkcj ę podobn ą do przepisów prawa. Tak wi ę c, dokonuj ą c oceny tre ś ci postanowie ń umownych wykorzystywanych przez przedsi ę biorców we wzorcach umownych nale ż y wykorzystywa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej (wyk ł adnia j ę zykowa, systemowa, funkcjonalna i inna). St ą d te ż , niedozwolone b ę d ą takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w „hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wi ąż e nie tyko strony i s ą d, który je wyda ł , lecz równie ż inne s ą dy i organy pa ń stwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych tak ż e inne osoby. S ą d orzekaj ą c co do postanowienia, i ż jest to niedozwolone postanowienie umowne 6 stwierdza, i ż kszta ł tuje ono prawa i obowi ą zki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, równocze ś nie ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. przez niedozwolone postanowienie umowne uwa ż a si ę , postanowienie umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie, które kszta ł tuje jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą wyk ł adni ę , mo ż na stwierdzi ć , i ż praktyki polegaj ą ce na zamieszczaniu w zawieranych umowach, postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych s ą bezprawne i naruszaj ą zbiorowe interesy konsumentów. Powy ż sze zosta ł o potwierdzone w uchwale S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006r. sygn. akt III SZP 3/06 oraz wyroku SOKiK z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04). Pos ł ugiwanie si ę w obrocie konsumenckim klauzulami uznanymi przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za abuzywne i wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone postanowienia umowne jest zakazane prawem. „Prezes Urz ę du mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki o której mowa w art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru, bez wzgl ę du na to, czy wpis dotyczy tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie, czy te ż zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów” (S ą d Apelacyjny w wyroku z dnia 02.12.2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05). Podobne twierdzenie S ą d Apelacyjny zawar ł we wcze ś niejszym wyroku, tj. w orzeczeniu z dnia 29.09.2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie przywo ł uj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego wyra ż one w uchwale z dnia 19. 12. 2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005/2/25), wskaza ł , ż e „wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 K.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich.” Pomimo, i ż powy ż ej przywo ł ane wyroki zapad ł y pod rz ą dami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to orzecznictwo to nale ż y uzna ć za aktualne tak ż e w aktualnym stanie prawnym. Na gruncie obecnie obowi ą zuj ą cej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2007r. rozwa ż ana kwestia zosta ł a uregulowania w analogiczny sposób, a zatem nie wyst ę puj ą ró ż nice, które nakazywa ł yby odej ś cie od ustalonej linii orzecznictwa i w konsekwencji tego odmienn ą ocen ę prawn ą badanego zagadnienia. I.1 W zakresie punktu I.1 sentencji decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania w umowach w sprawie korzystania z przedszkola postanowienia wzorców umów, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c.: § 4.6 Umowy przyj ę cia dziecka do Przedszkola Niepublicznego „Sezamkowo” „ Wysoko ść czesnego mo ż e by ć zmieniona w przypadku wzrostu kosztów utrzymania Sezamkowa, jednak nie wi ę cej ni ż o 20% i nie cz ęś ciej ni ż 1 raz w okresie obowi ą zywania umowy .” Kwestionowane postanowienie w pkt I.1 sentencji oraz postanowienia poni ż ej przytoczone wpisane do rejestru, pomimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci, maj ą to ż samy charakter, a skutek ich stosowania jest identyczny. Postanowienie o tre ś ci jak zakwestionowane, zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 10.04.2003r. sygn. akt XVII Amc 17/01 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 14.08.2003r. pod numerem 59, w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Wy ż szej Szkole Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu. „ Czesne w nast ę pnych latach studiów mo ż e ulec zmianie w zwi ą zku z uzasadnionym wzrostem kosztów ponoszonych przez uczelni ę i zostanie ustalone przez rektora zarz ą dzeniem wi ążą cym strony umowy przed rozpocz ę ciem nowego roku akademickiego ”. Postanowienia o tre ś ci jak zakwestionowane, zosta ł y uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 5.10.2005r. sygn. akt XVII Amc 20/05 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony 7 Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 3.04.2006r. pod numerami 642 i 643, w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Wy ż szej Szkole Turystyki i Hotelarstwa w Ł odzi. „ Wysoko ść op ł at wymienionych w p. a, b, d ustala Rektor i podaje w formie zarz ą dzenia do wiadomo ś ci, przed rozpocz ę ciem roku akademickiego ”, „ Wysoko ść czesnego mo ż e ulega ć zmianom w zale ż no ś ci od inflacji i aktualnych kosztów kszta ł cenia ”. W ww. wyroku S ą d stwierdzi ł co nast ę puje. „Pierwszy z zakwestionowanych postanowie ń wzorca umowy nie gwarantuje studentowi rzetelnej informacji o zmianie tre ś ci umowy zawartej z pozwan ą w zakresie ewentualnej zmiany wysoko ś ci op ł at, które winien on ponosi ć . Umowa łą cz ą ca studenta i pozwan ą ma charakter umowy ci ą g ł ej i podlega ona rygorom umów konsumenckich okre ś lonych w art. 384 i 384 1 k.c. (...) Nie dotyczy to tylko umów powszechnie zawieranych w drobnych, bie żą cych sprawach ż ycia codziennego. Powy ż sze dotyczy równie ż zmiany wzorca umowy w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ci ą g ł ym, je ż eli druga strona nie wypowiedzia ł a umowy w najbli ż szym terminie. Zapis powy ż szy jest niezgodny z w/w przepisami, a przyj ę ty w nim sposób powiadamiania studenta o wysoko ś ci op ł at poprzez wydanie zarz ą dzenia Rektora nie stanowi gwarancji, i ż ta informacja z pewno ś ci ą do niego dotrze, co rodzi ć mo ż e ujemne skutki w postaci powstania u konsumenta zad ł u ż enia w op ł atach z powodu braku wiedzy o ich podwy ż ce. Z tych powodów zakwestionowane postanowienie umowne kszta ł tuje prawa i obowi ą zki studenta (konsumenta) w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami a zarazem ra żą co narusza jego interes. Odno ś nie drugiego z zakwestionowanych postanowie ń wzorca umowy, to stanowi on niedozwolon ą klauzul ę umown ą okre ś lon ą w art. 385 3 pkt 20 k.c. O ile pozwana szko ł a ma pe ł ne prawo do podwy ż szenia wysoko ś ci czesnego w zale ż no ś ci od inflacji i aktualnych kosztów kszta ł cenia, o tyle studentowi (konsumentowi) powinno by ć gwarantowane prawo do odst ą pienia od zawartej umowy, gdy nie jest on w stanie ponie ść kosztów podwy ż ki. Wzorzec, którym pos ł uguje si ę pozwana takiego uprawnienia dla studenta nie przewiduje. Nie mo ż na uzna ć za s ł uszny argument pozwanej, ż e problem ten rozwi ą zuje prawo studenta do rozwi ą zania umowy w ka ż dym czasie zgodnie z § 9 wzorca umowy. W takim przypadku student do momentu rozwi ą zania umowy zmuszony by ł by do ponoszenia op ł aty w podwy ż szonej wysoko ś ci.” Postanowienie o tre ś ci jak zakwestionowane, zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 21.04.2006r. sygn. akt XVII Amc 49/05 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 20.06.2006r. pod numerem 756, w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Wy ż szej Szkole Edukacji Zdrowotnej. „ Uczelnia zastrzega sobie prawo zmiany warunków niniejszej umowy, które nast ą pi poprzez zarz ą dzenie Kanclerza Wy ż szej Szkole Edukacji Zdrowotnej w Ł odzi, nie wymaga to wypowiedzenia warunków niniejszej umowy. Zarz ą dzenia podane zostanie do wiadomo ś ci studentów przez og ł oszenie na tablicy informacyjnej oraz w dziekanacie ”. Postanowienie o tre ś ci jak zakwestionowane, zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 25.07.2005r. sygn. akt XVII Amc 46/05 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 7.10.2005r. pod numerem 547, w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Wy ż szej Szkole Marketingu i Biznesu w Ł odzi. „ Zmiana wysoko ś ci czesnego w ci ą gu roku akademickiego, mo ż e nast ą pi ć jedynie proporcjonalnie do oficjalnego wska ź nika wzrostu kosztów utrzymania ”. W ww. wyroku S ą d stwierdzi ł co nast ę puje. „W ś wietle przepisu art. 385 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentami nie uzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami ra żą co naruszaj ą c jego interesy. (...) W ocenie S ą du kwestionowana klauzula jest sprzeczna z art. 385 3 pkt 20 k.c., który stanowi, i ż niedozwolonym postanowieniem umownym jest zapis uprawniaj ą cy kontrahenta konsumenta do podwy ż szenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez 8 przyznania konsumentowi prawa odst ą pienia od umowy. Istotnie klauzula ta pozwala na zmian ę czesnego bez mo ż liwo ś ci negocjacji czy te ż odst ą pienia od umowy przez konsumenta.” Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, prawo do zmiany wysoko ś ci op ł at bez prawa rodziców korzystaj ą cych z us ł ug przedszkola do rozwi ą zania umowy, nale ż y uzna ć za sprzeczne z dobrymi obyczajami i ra żą co naruszaj ą ce ich interesy, a wi ę c za niedozwolone postanowienie umowne w my ś l art. 385 1 § 1 k.c. Dodatkowo w opinii organu antymonopolowego w/w postanowienie jest sprzeczne równie ż z art. 385 3 pkt 20 k.c. zgodnie z którym za niedozwolone postanowienie umowne, uwa ż a si ę w szczególno ś ci to, które uprawnia kontrahenta konsumenta do podwy ż szenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odst ą pienia od umowy. I.2 W zakresie punktu I.2 sentencji decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c.: § 5.2 Umowa przyj ę cia dziecka do Przedszkola Niepublicznego „Sezamkowo” „ W przypadku powstania opó ź nienia w p ł atno ś ci czesnego, Opiekun zap ł aci kar ę umown ą w wysoko ś ci 1 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki po 10-tym dniu danego miesi ą ca p ł atno ś ci .” Kwestionowane w pkt I.2 sentencji decyzji postanowienie oraz postanowienia poni ż ej przytoczone wpisane do rejestru, pomimo ró ż nic w sformu ł owaniu tre ś ci, maj ą to ż samy charakter, a skutek ich stosowania jest identyczny. Postanowienie o tre ś ci jak zakwestionowane, zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 21.11.2006r. sygn. akt XVII Amc 135/05 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 5.02.2007r. pod numerem 1016, w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Niemieckiemu Instytutowi J ę zyków i Gospodarki DISW Sp. z o.o. w Szczecinie. „ W przypadku nie wywi ą zywania si ę s ł uchacza z warunków okre ś lonych w § 4 pkt 1 dot. terminu p ł atno ś ci Szko ł a mo ż e obci ąż y ć s ł uchacza op ł at ą w wysoko ś ci 1 PLN za ka ż dy dzie ń zw ł oki do momentu dokonania zaleg ł ej wp ł aty ”. Postanowienie o tre ś ci jak zakwestionowane, zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 13.04.2006r. sygn. akt XVII Amc 38/05 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych w dniu 3.07.2006r. pod numerem 791, w sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Jolanta Kaczor, Ewa Mielicka Cosmopolitan Prywatna Szko ł a J ę zyków Obcych s.c. Mielicka Ewa, Kaczor Jolanta, Opole. „ W przypadku opó ź nienia w regulowaniu nale ż no ś ci za kurs szko ł a ka ż dorazowo naliczy s ł uchaczowi kar ę umown ą w wysoko ś ci 0,50 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki ”. Zgodnie z art. 359 § 2 1 -2 3 k.c., maksymalna wysoko ść odsetek wynikaj ą cych z czynno ś ci prawnej nie mo ż e w stosunku rocznym przekracza ć czterokrotno ś ci wysoko ś ci stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne). Je ż eli wysoko ść odsetek wynikaj ą cych z czynno ś ci prawnej przekracza wysoko ść odsetek maksymalnych, nale żą si ę odsetki maksymalne. Postanowienia umowne nie mog ą wy łą cza ć ani ogranicza ć przepisów o odsetkach maksymalnych, tak ż e w razie dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje si ę przepisy ustawy. Na dzie ń wydania decyzji stopa kredytu lombardowego opublikowanego przez NBP wynosi 7,50%. Tym samym odsetki za czynno ś ci prawne nie powinny przekracza ć 30% w skali roku. Natomiast w badanym przypadku z tytu ł u opó ź nienia w dokonaniu zap ł aty wymaganych op ł at naliczane s ą odsetki karne wynosz ą ce 1 z ł za ka ż dy dzie ń zw ł oki. W dostarczonych umowach w zale ż no ś ci od czasu przebywania w przedszkolu czesne pobierane za miesi ą c korzystania z us ł ug zosta ł o okre ś lone w nast ę puj ą cych wysoko ś ciach odpowiednio 290 z ł oraz 350 z ł (Karta nr 42). Podana w umowie kara w wysoko ś ci 1 z ł za ka ż dy dzie ń opó ź nienia w spe ł nieniu 9 ś wiadczenia, dla op ł aty 290 z ł stanowi 0,34%, natomiast dla op ł aty 350 z ł stanowi 0,28% nale ż nych p ł atno ś ci. W skali roku odsetki w powy ż szych przypadkach wynosz ą odpowiednio dla poszczególnych p ł atno ś ci 124% / 104%. Tym samym odsetki karne zosta ł y okre ś lone dla poszczególnych ww. op ł at odpowiednio w wysoko ś ci 4 / 3,5 razy przekraczaj ą cej odsetki ustawowe. Bior ą c pod uwag ę powy ż szej wyliczone odsetki naliczane przez przedsi ę biorc ę z tytu ł u opó ź nienia w zap ł acie czesnego, nale ż y je uzna ć za ra żą co wygórowane, poniewa ż s ą one znacznie wy ż sze od stawki ustawowej. Dlatego te ż , zakwestionowane postanowienie umowne uzna ć nale ż y jako bezprawne, sprzeczne z dobrymi obyczajami i ra żą co naruszaj ą ce interesy klienta, a tym samym za niedozwolone postanowienie umowne w my ś l art. 385 1 § 1 k.c. Dodatkowo w opinii organu antymonopolowego w/w poziom odsetek umownych jest ra żą co wygórowany i niewspó ł mierny do konsekwencji finansowych zw ł oki konsumenta w dokonaniu p ł atno ś ci z tytu ł u korzystania z us ł ug. Z tego wzgl ę du kwestionowane postanowienie jest sprzeczne z art. 385 3 pkt 17 k.c. zgodnie z którym za niedozwolone postanowienie umowne, uwa ż a si ę w szczególno ś ci to, które nak ł ada na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania lub odst ą pi ł od umowy, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanej kary umownej lub odst ę pnego. Pierwsza z praktyk dotyczy uniemo ż liwienia konsumentowi rozwi ą zania umowy w sytuacji podwy ż szenia wysoko ś ci czesnego. W ocenianym przypadku konsument jest zobowi ą zany do zap ł aty wy ż szego czesnego bez prawa odst ą pienia od umowy. Kolejna z praktyk dotyczy konsekwencji, wynikaj ą cych z niewywi ą zania si ę przez konsumenta z zobowi ą za ń okre ś lonych w umowie. Postanowienie uprawnia przedsi ę biorc ę do pobierania nadmiernie wygórowanych odsetek, gdy konsument zalega z p ł atno ś ci ą czesnego. Poniewa ż zakwestionowane postanowienia s ą wa ż ne zarówno dla osób, które realizuj ą umowy, jak i dla osób, które b ę d ą korzysta ć z us ł ug przedszkola, dlatego te ż zakwestionowane praktyki naruszaj ą interesy konsumentów, którzy zawarli umowy, a tak ż e przysz ł ych potencjalnych klientów. Tym samym oferta korzystania z us ł ug przedszkola niepublicznego skierowana jest do nieograniczonej grupy konsumentów. W wyroku z dnia 10 kwietnia 2008r. sygn. akt III SK 27/07 S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł co nast ę puje. „Zdaniem S ą du Najwy ż szego, sformu ł owanie z art. 23a ust. 1 uokik „nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów” nale ż y rozumie ć w ten sposób, ż e liczba indywidualnych konsumentów, których interesy zosta ł y naruszone, nie decyduje o tym, czy dana praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów. Praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest bowiem takie zachowanie przedsi ę biorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazuj ą cych na powtarzalno ść zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodz ą cych w sk ł ad grupy, do której adresowane s ą zachowania przedsi ę biorcy, w taki sposób, ż e potencjalnie ofiar ą takiego zachowania mo ż e by ć ka ż dy konsument b ę d ą cy klientem lub potencjalnym klientem przedsi ę biorcy”. W trakcie post ę powania przedsi ę biorca zadeklarowa ł zamiar dokonania zmiany tre ś ci umów w nast ę puj ą cy sposób (Karty nr 18, 27). Przedsi ę biorca poinformowa ł o planowanym wyeliminowaniu z obrotu zakwestionowanych postanowie ń . Nowe umowy zawierane z konsumentami nie b ę d ą posiada ć zakwestionowanych postanowie ń . W oparciu o nowy wzór umowy maj ą by ć zawierane umowy dopiero w okresie pa ź dziernik / listopad. Równocze ś nie poinformowano, i ż aneksy do umów realizowanych w roku szkolnym 2008/2009 zosta ł y przekazane rodzicom osobi ś ci lub wys ł ane listami zwyk ł ymi w dniu 15.09.2008r. Zadeklarowano, i ż prawdopodobnie do 30.09.2008r. aneksowanie umów zostanie zako ń czone. W zwi ą zku z tym, ż e przedsi ę biorca przejawia inicjatyw ę maj ą c ą na celu eliminacj ę dzia ł a ń powoduj ą cych naruszenie prawa, istnieje mo ż liwo ść skorzystania z instrumentu przewidzianego w art. 28 ust. 1 ustawy antymonopolowej, który stanowi, ż e je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 10 100 ust. 1, lub innych informacji b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania - ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę , o której mowa w art. 24, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . Z uwagi na to, ż e w toku niniejszego post ę powania uprawdopodobniono, i ż dosz ł o do naruszenia art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ze wzgl ę du na fakt, ż e przedsi ę biorca przedstawi ł nowy wzorzec umowy, którego zapisy s ą prawid ł owe i zapewniaj ą ochron ę konsumentom w zakresie obj ę tym post ę powaniem, istnieje mo ż liwo ść skorzystania z uprawnienia wynikaj ą cego z art. 28 ustawy antymonopolowej. Celowa i uzasadniona jest akceptacja propozycji przedsi ę biorcy, z której wynika zamiar wycofania z dniem 30.09.2008r. z u ż ycia zakwestionowanych postanowie ń . Dodatkowo na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy antymonopolowej zakre ś lony zosta ł ostateczny termin wykonania decyzji do dnia 28.11.2008r. Na ł o ż ony zosta ł obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 12.12.2008r. sprawozdania o zrealizowaniu przyj ę tego zobowi ą zania, przy czym sprawozdanie powinno zawiera ć : − informacj ę o zawarciu nowych umów lub podpisaniu aneksów z wszystkimi konsumentami, których dzieci kontynuuj ą ucz ę szczanie na zaj ę cia w przedszkolu w roku szkolnym 2008/2009, − potwierdzenie zawarcia nowych umów lub podpisania aneksów z konsumentami, których dzieci kontynuuj ą ucz ę szczanie na zaj ę cia w przedszkolu w roku szkolnym 2008/2009 wraz z kopiami przyk ł adowych 3 podpisanych nowych umów lub aneksów, − potwierdzenie zawarcia nowych umów z konsumentami, których dzieci rozpocz ęł y lub rozpoczn ą pó ź niej nauk ę w przedszkolu wraz z kopiami przyk ł adowych 3 podpisanych nowych umów. Organowi antymonopolowemu nale ż y przedstawi ć informacje o wykonaniu zobowi ą zania okre ś lonego w pkt I sentencji decyzji do dnia 12.12.2008r. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt I i II sentencji decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 Kpc – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Maciej Fragsztajn