RKT-70/2004

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dn. 29 .12.2004r. RKT-61-70/04/SB DECYZJA Nr RKT- 70/2004 I Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804; Dz.U. z 2003r. Nr 60, poz. 535; Dz.U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652; Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891; Dz.U. z 2004r. Nr 96, poz. 959) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego na wniosek Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Ś rodzie Ś l ą skiej przeciwko Adamowi L. prowadz ą cemu dzia ł alno ś ci gospodarcz ą jako Adam L. Sklep Artyku ł ów Przemys ł owych z siedzib ą w Otmuchowie .... - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: na podstawie art. 23c) ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 i 2 w/w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , dzia ł ania Adama L. polegaj ą ce na: naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji w stosowanym protokole reklamacyjnym, poprzez: 1. powo ł ywanie si ę na przepis prawny ju ż nie obowi ą zuj ą cy do towarów zakupionych po 1 stycznia 2003r., tj. i ż uprawnienia konsumenta wynikaj ą z rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 30.05.1995r. (Dz.U. nr 64 z 95r.), 2. brak opisu niezgodno ś ci towaru z umow ą , 3. brak okre ś lenia żą dania reklamacyjnego, i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804; Dz.U. z 2003r. Nr 60, poz. 535; Dz.U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652; Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891; Dz.U. z 2004r. Nr 96, poz. 959) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n.zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego na wniosek Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Ś rodzie Ś l ą skiej przeciwko Adamowi L. prowadz ą cemu dzia ł alno ś ci gospodarcz ą jako Adam L. Sklep Artyku ł ów Przemys ł owych z siedzib ą w Otmuchowie ... - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: na podstawie art. 23c) ust. 2 w/w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów okre ś la si ę Adamowi L., ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu wykonania nakazu okre ś lonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji, poprzez: zmian ę stosowanego protoko ł u reklamacyjnego w taki sposób, aby jego tre ść odpowiada ł a wymogom okre ś lonym w ustawie z dnia 27 lipca 2002r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y 2 konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2002r. Nr 141, poz. 1176 z pó ź n.zm.). III Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804; Dz.U. z 2003r. Nr 60, poz. 535; Dz.U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652; Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891; Dz.U. z 2004r. Nr 96, poz. 959) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n.zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego wniosek Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Ś rodzie Ś l ą skiej przeciwko Adamowi L. prowadz ą cemu dzia ł alno ś ci gospodarcz ą jako Adam L. Sklep Artyku ł ów Przemys ł owych z siedzib ą w Otmuchowie ... - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: na podstawie art. 100e w/w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maj ą c na uwadze wa ż ny interes konsumentów nadaje si ę decyzji w zakresie punktów I i II rygor natychmiastowej wykonalno ś ci. Uzasadnienie W dniu 17.05.2004r. wp ł yn ął wniosek Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Ś rodzie Ś l ą skiej o wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804; Dz.U. z 2003r. Nr 60, poz. 535; Dz.U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652; Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891; Dz.U. z 2004r. Nr 96, poz. 959) zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą . We wniosku Rzecznik Konsumentów stwierdzi ł , i ż Pan Adam L. prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Adam L. Sklep Artyku ł ów Przemys ł owych w Otmuchowie – zwany dalej Adam L. narusza obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji za po ś rednictwem stosowanego protoko ł u reklamacyjnego – Potwierdzenia przyj ę cia reklamacji , poprzez powo ł ywanie si ę na przepis prawny nie obowi ą zuj ą cy ju ż do towarów zakupionych po styczniu 2003r. oraz brak opisu niezgodno ś ci towaru z umow ą i brak okre ś lenia żą dania reklamuj ą cego, przez co naruszone zosta ł y zbiorowe interesy konsumentów. Dokument przyj ę cia reklamacji stosowany przez Adama L. okre ś la uprawnienia konsumenta w sposób niezgodny z obowi ą zuj ą cym prawem poprzez przywo ł anie „Rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1995r. (Dz.U. Nr 64, poz. 328)”. W zg ł oszeniu tym w opinii Rzecznika Konsumentów brak by ł o wskazania reklamuj ą cego dotycz ą cego opisu niezgodno ś ci towaru z umow ą , brak okre ś lenia żą dania reklamuj ą cego. Z dniem 1 stycznia 2003r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 27 lipca 2002r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 141, poz. 1176 z pó ź n. zm.) – zwana dalej ustaw ą o szczególnych warunkach sprzeda ż y, która w art. 1 wskazuje, ż e stosuje si ę j ą do dokonywanej w zakresie dzia ł alno ś ci przedsi ę biorstwa sprzeda ż y rzeczy ruchomej osobie fizycznej, nabywaj ą cej rzecz (towar konsumpcyjny) w celu niezwi ą zanym z dzia ł alno ś ci ą zawodow ą lub gospodarcz ą . W my ś l art. 4 ust. 1 tej ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y, sprzedawca jest odpowiedzialny wobec kupuj ą cego za niezgodno ść towaru z umow ą , za ś art. 8 tej ż e ustawy okre ś la uprawnienia kupuj ą cego, zmierzaj ą ce do przywrócenia stanu zgodnego z umow ą . Zdaniem Rzecznika dzia ł anie ww. przedsi ę biorcy godzi w interes konsumentów z powodu braku rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji i ma charakter zbiorowy, gdy ż sklepy o nazwie Art. Przemys ł owe Adama L. znajduj ą si ę nie tylko w Otmuchowie, ale równie ż w Ś rodzie Ś l ą skiej Adam L. swoim dzia ł aniem uniemo ż liwi ł kupuj ą cym realizacj ę ustawowych uprawnie ń w przypadku, gdy zakupiony towar nie jest zgodny z umow ą . Z druku Potwierdzenia przyj ę cia reklamacji wynika, i ż nabywcy towarów w sklepie Art. Przemys ł owe Adam L., którzy zdecyduj ą si ę zg ł osi ć niezgodno ść towaru z umow ą w skutek istnienia 3 nieprawdziwych zapisów s ą pozbawieni przys ł uguj ą cych im uprawnie ń wynikaj ą cych z ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y. Rzecznik Konsumentów poinformowa ł , i ż kilkakrotnie podczas rozmów telefonicznych z Adamem L. wyja ś nia ł , i ż Konsumenci s ą wprowadzani w b łą d przy sk ł adaniu reklamacji obuwia. Mia ł o to odzwierciedlenie w pismach kierowanych do przedsi ę biorcy w zwi ą zku ze skarg ą konsumenck ą (Karty nr 6, 7). W celu uzupe ł nienia wniosku Rzecznik Konsumentów przekaza ł przyj ę te w dniu 23.07.2004r. (Karty nr 25, 35) oraz w dniu 20.07.2004r. (Karta nr 38) zg ł oszenia reklamacyjne - Potwierdzenia przyj ę cia reklamacji . Zg ł oszenia te zosta ł y przyj ę te przy zastosowaniu wzorca umownego zakwestionowanego we wniosku Rzecznika Konsumentów w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek Adam L. poinformowa ł , i ż konsumenci w razie zg ł oszenia reklamacji otrzymuj ą pe ł n ą informacj ę o sposobie za ł atwienia reklamacji oraz o obowi ą zuj ą cych terminach. Dodatkowo przedstawiony zosta ł zmieniony druk reklamacyjny (Karta nr 18). W celu potwierdzenia dokonania zmiany druku Zg ł oszenia reklamacyjnego przedstawione zosta ł o zg ł oszenie Konsumenta przyj ę te w sklepie w dniu 9.07.2004r. (Karta nr 28). Jednak Adam L. nie przedstawi ł dowodów, z których by wynika ł o, i ż faktycznie zaniecha ł stosowania kwestionowanego wzorca Potwierdzenia przyj ę cia reklamacji , w zwi ą zku z dowodami, jakie przedstawi ł Rzecznik Konsumentów (Karty nr 25, 35, 38). Rzecznik Konsumentów przedstawi ł pó ź niejsze faktycznie wydane potwierdzenia przyj ę cia reklamacji. Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 23a) ust. 1 ustawy antymonopolowej za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa antymonopolowa w art. 23 a) ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia przeto bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. Brak cech bezprawno ś ci winien przeto, w my ś l art. 6 KC, wykaza ć przedsi ę biorca /Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 - 118/ Wobec powy ż szego, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. 4 Zarzucan ą praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, jest naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji w stosowanym protokole reklamacyjnym - Potwierdzeniu przyj ę cia reklamacji , poprzez: 1. powo ł ywanie si ę na przepis prawny ju ż nie obowi ą zuj ą cy do towarów zakupionych po 1 stycznia 2003r.,tj. i ż uprawnienia konsumenta wynikaj ą z rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 30.05.1995r. (Dz.U. nr 64 z 95r.), 2. brak opisu niezgodno ś ci towaru z umow ą , 3. brak okre ś lenia żą dania reklamacyjnego. W pkt I ppkt 1 zarzucanej praktyki stwierdzono naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji w stosowanym protokole reklamacyjnym - Potwierdzeniu przyj ę cia reklamacji, poprzez powo ł ywanie si ę na przepis prawny ju ż nie obowi ą zuj ą cy do towarów zakupionych po 1 stycznia 2003r., tj. i ż uprawnienia konsumenta wynikaj ą z rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 30.05.1995r. (Dz.U. nr 64 z 95r.) . Rozporz ą dzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1995 r. w sprawie szczegó ł owych warunków zawierania i wykonywania umów sprzeda ż y rzeczy ruchomych z udzia ł em konsumentów (Dz.U. z 1995r. Nr 64, poz. 328), na które powo ł uje si ę Adam L. utraci ł o moc dnia 1 lipca 2002 r. w zwi ą zku z wej ś ciem w ż ycie rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych warunków zawierania i wykonywania umów sprzeda ż y mi ę dzy przedsi ę biorcami a konsumentami (Dz. U. 2002 r. Nr 96 poz. 851). Dodatkowo rozporz ą dzenie z dnia 25 czerwca 2002r. utraci ł o moc dnia 1 stycznia 2003 r. w zwi ą zku z art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. 2002 r. Nr 141 poz. 1176). W powo ł anym przez Adama L. rozporz ą dzeniu oraz aktualnie obowi ą zuj ą cej ustawie mo ż na m.in. stwierdzi ć nast ę puj ą ce ró ż nice. - Powo ł ane przez Adama L. przepisy nieobowi ą zuj ą cego rozporz ą dzenia z dnia 30 maja 1995r. odsy ł aj ą do przepisów art. 556 – 576 Kodeksu cywilnego w zakresie uregulowania r ę kojmi za wady, aktualnie obowi ą zuj ą ca ustawa wy łą cza stosowanie przepisów art. 556 – 581 Kodeksu cywilnego do sprzeda ż y konsumenckiej. - Rozporz ą dzenie z dnia 30 maja 1995r. pos ł ugiwa ł o si ę okre ś leniem „wady towaru”, które by ł o podstaw ą do dochodzenia roszcze ń . Natomiast zgodnie z obecnie obowi ą zuj ą cymi przepisami podstaw ą roszcze ń konsumenta jest niezgodno ść towaru z umow ą . - Zgodnie z § 16 pkt 3 rozporz ą dzenia z dnia 30 maja 1995r. termin zobowi ą zania sprzedawcy do przyj ę cia i rozpatrzenia reklamacji dotycz ą cej wady artyku ł u nie ż ywno ś ciowego ulega odpowiedniemu przed ł u ż eniu w przypadku, gdy towar ten obj ę ty by ł gwarancj ą . Wed ł ug art. 13 ust. 5 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y gwarancja na sprzedawany towar konsumpcyjny nie wy łą cza, nie ogranicza ani nie zawiesza uprawnie ń kupuj ą cego wynikaj ą cych z niezgodno ś ci towaru z umow ą . - Zgodnie z § 16 pkt 2 rozporz ą dzenia z dnia 30 maja 1995r. reklamacja towaru nie ż ywno ś ciowego powinna by ć zg ł oszona przez konsumenta nie pó ź niej ni ż w terminie jednego miesi ą ca od dnia wykrycia wady przez konsumenta. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y, kupuj ą cy traci uprawnienia przewidziane ustaw ą , je ż eli nie zawiadomi sprzedawc ę o stwierdzeniu niezgodno ś ci towaru konsumpcyjnego z umow ą przed up ł ywem dwóch miesi ę cy. - Wed ł ug § 20 pkt 1, 2, 3, 4 rozporz ą dzenia z dnia 30 maja 1995r. konsument, który stwierdzi ł wad ę , mo ż e, zgodnie z przys ł uguj ą cymi mu uprawnieniami przewidzianymi w Kodeksie cywilnym, wed ł ug swego wyboru żą da ć : zwrotu ceny za zwrotem wadliwego towaru, o ś wiadczaj ą c, ż e odst ę puje od umowy, z zastrze ż eniem art. 560 § 1 Kodeksu cywilnego, obni ż enia ceny towaru, wymiany towaru wadliwego na wolny od wad, je ż eli towar jest oznaczony gatunkowo, usuni ę cia wady, je ż eli towar jest oznaczony co do to ż samo ś ci, a sprzedawca jest wytwórc ą tego towaru lub na podstawie pisemnego upowa ż nienia wytwórcy prowadzi naprawy i serwis tego towaru. Natomiast art. 8 ust. 1 i 4 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y uprawnia konsumenta w sytuacji, gdy towar 5 konsumpcyjny jest niezgodny z umow ą , do żą dania doprowadzenia go do stanu zgodnego z umow ą przez nieodp ł atn ą napraw ę albo wymian ę na nowy, chyba ż e naprawa albo wymiana s ą niemo ż liwe. Dopiero je ż eli kupuj ą cy, z przyczyn okre ś lonych powy ż ej nie mo ż e żą da ć naprawy ani wymiany albo je ż eli sprzedawca nie zdo ł a uczyni ć zado ść takiemu żą daniu w odpowiednim czasie lub gdy naprawa albo wymiana nara ż a ł yby kupuj ą cego na znaczne niedogodno ś ci, ma on prawo domaga ć si ę stosownego obni ż enia ceny albo odst ą pi ć od umowy; od umowy nie mo ż e odst ą pi ć , gdy niezgodno ść towaru konsumpcyjnego z umow ą jest nieistotna. Od 1 stycznia 2003r. obowi ą zuje ustawa z dnia 27 lipca 2002r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y. Jednak zarówno ona, jak i rozporz ą dzenie powo ł ane w stosowanym przez Adama L. Potwierdzeniu przyj ę cia reklamacji okre ś laj ą podstawowe prawa i obowi ą zki konsumenta oraz sprzedawcy w zakresie dokonania i realizacji umowy sprzeda ż y towaru konsumpcyjnego. Jednak prawa i obowi ą zki ukszta ł towane przez powy ż sze przepisy ró ż ni ą si ę w sposób zasadniczy. Powy ż ej przytoczono podstawowe ró ż nice w ukszta ł towaniu praw tych stosunków umownych. Ró ż nice te dotycz ą przes ł anek dochodzenia roszcze ń , podstawy prawnej kszta ł tuj ą cej odpowiedzialno ść sprzedawcy, terminów mo ż liwo ś ci zwracania si ę do sprzedawcy z roszczeniami, w tym równie ż relacj ą pomi ę dzy terminem dochodzenia roszcze ń z tytu ł u wady towaru / niezgodno ś ci z umow ą , a roszczeniami przys ł uguj ą cymi z tytu ł u udzielonej gwarancji. Ró ż nice dotycz ą równie ż samych roszcze ń przys ł uguj ą cych konsumentom. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze ró ż nice w kszta ł towaniu praw i obowi ą zków konsumenta, stwierdzono, i ż informowanie konsumentów o nieobowi ą zuj ą cej podstawie prawnej, jako obowi ą zuj ą cej regulacji kszta ł tuj ą cej uprawnienia konsumentów powodowa ł o, i ż mogli mie ć oni utrudnione mo ż liwo ś ci dochodzenia swoich praw. Utrudnienie polega ć mog ł o, na tym, i ż konsument po zapoznaniu si ę z rozporz ą dzeniem przytoczonym w kwestionowanym Potwierdzeniu przyj ę cia reklamacji mo ż e by ć przekonany, i ż tylko do ko ń ca miesi ą ca od stwierdzenia nieprawid ł owo ś ci przys ł uguje mu prawo do zwrócenia si ę do sprzedawcy z roszczeniem. Natomiast zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami okres ten wynosi 2 miesi ą ce. Znacznym utrudnieniem dla konsumentów w dochodzeniu swoich praw mog ł o by ć poinformowanie, i ż dochodzenie roszcze ń na podstawie gwarancji wstrzymuje bieg terminu na dochodzenie roszcze ń z tytu ł u przepisów prawa. Regulacja ta powodowa ł a, i ż , w sytuacji, gdy konsument dochodzi ł swoich praw na podstawie udzielonej gwarancji, dodatkowo po tych czynno ś ciach móg ł dochodzi ć swoich roszcze ń na podstawie przepisów prawa. Natomiast w oparciu o aktualnie obowi ą zuj ą ce przepisy konsument dochodz ą c swoich praw, mo ż e powo ł a ć si ę wed ł ug swojego uznania na zapisy otrzymanej gwarancji, czy te ż przepisy ustawy, przy czym termin na dochodzenie roszcze ń na podstawie przepisów ustawy nie zawieszaj ą si ę , je ż eli konsument korzysta z uprawnie ń na podstawie gwarancji. Tak wi ę c nale ż a ł o stwierdzi ć , i ż naruszone zosta ł y zbiorowe interesy wszystkich konsumentów, którzy nabyli towary po 1 stycznia 2003r., a tak ż e potencjalnych klientów poprzez nie poinformowanie ich o obowi ą zuj ą cej podstawie prawnej kszta ł tuj ą cej relacje konsumenta ze sprzedawc ą i dodatkowo wprowadzenie ich w b łą d przez powo ł anie nieobowi ą zuj ą cej podstawy prawnej. Powo ł ywanie si ę na nieobowi ą zuj ą ce rozporz ą dzenie, powoduje, i ż konsumenci s ą chronieni przez regulacje niespójne z przepisami obowi ą zuj ą cymi w Unii Europejskiej. Obecnie obowi ą zuj ą ca ustawa o szczególnych warunkach sprzeda ż y zgodnie z odno ś nikiem nr 1 dokonuje w zakresie swojej regulacji wdro ż enie dyrektywy 99/44/WE z dnia 25 maja 1999r. w sprawie niektórych aspektów sprzeda ż y towarów konsumpcyjnych i zwi ą zanych z tym gwarancji (Dz. Urz. WE L 171 z 07/07/1999). Dlatego te ż powo ł ywanie si ę na nieobowi ą zuj ą cy przepis w taki sposób, i ż ma on moc kszta ł towania stosunku umownego konsumenta ze sprzedawc ą , jest bezprawne. W pkt I ppkt 2 i 3 zarzucanej praktyki stwierdzono naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji w stosowanym protokole reklamacyjnym - Potwierdzeniu przyj ę cia reklamacji , poprzez brak opisu niezgodno ś ci towaru z umow ą oraz brak okre ś lenia żą dania reklamacyjnego. 6 Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y, towar konsumpcyjny jest zgodny z umow ą , je ż eli nadaje si ę do celu do jakiego tego rodzaju towar jest zwykle u ż ywany, oraz gdy jego w ł a ś ciwo ś ci odpowiadaj ą w ł a ś ciwo ś ciom cechuj ą cym towar tego rodzaju. Jednak, w sytuacji, gdy towar w opinii Konsumenta nie jest zgodny z umow ą , przys ł uguje mu m.in. roszczenie okre ś lone przez art. 8 ust. 1 i 4 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y, tj. je ż eli towar konsumpcyjny jest niezgodny z umow ą , kupuj ą cy mo ż e żą da ć doprowadzenia go do stanu zgodnego z umow ą przez nieodp ł atn ą napraw ę albo wymian ę na nowy, chyba ż e naprawa albo wymiana s ą niemo ż liwe lub wymagaj ą nadmiernych kosztów. Przy ocenie nadmierno ś ci kosztów uwzgl ę dnia si ę warto ść towaru zgodnego z umow ą oraz rodzaj i stopie ń stwierdzonej niezgodno ś ci, a tak ż e bierze si ę pod uwag ę niedogodno ś ci, na jakie narazi ł by kupuj ą cego inny sposób zaspokojenia. Je ż eli kupuj ą cy, z przyczyn okre ś lonych w ust. 1, nie mo ż e żą da ć naprawy ani wymiany albo je ż eli sprzedawca nie zdo ł a uczyni ć zado ść takiemu żą daniu w odpowiednim czasie lub gdy naprawa albo wymiana nara ż a ł aby kupuj ą cego na znaczne niedogodno ś ci, ma on prawo domaga ć si ę stosownego obni ż enia ceny albo odst ą pi ć od umowy; od umowy nie mo ż e odst ą pi ć , gdy niezgodno ść towaru konsumpcyjnego z umow ą jest nieistotna. W sytuacji, stwierdzenia, i ż towar konsumpcyjny zakupiony przez konsumenta jest niezgodny z umow ą , przys ł uguje mu prawo do z ł o ż enia żą dania m.in. podj ę cia odpowiednich dzia ł a ń maj ą cych na celu przywrócenie towarowi stanu zgodnego z umow ą . Sprzedawcy przys ł uguje prawo do ustosunkowania si ę do tego. Poniewa ż w zale ż no ś ci od przes ł anek, które spowodowa ł y z ł o ż enie żą dania, konsumentowi przys ł uguj ą ró ż ne roszczenia, konieczne jest, aby konsument móg ł okre ś li ć na czym niezgodno ść z umow ą polega, a tak ż e sprecyzowa ć żą danie. Brak mo ż liwo ś ci umieszczenia w Potwierdzeniu przyj ę cia reklamacji opisu niezgodno ś ci towaru z umow ą oraz okre ś lenia żą dania reklamacyjnego powoduje, i ż to przedsi ę biorca samodzielnie mo ż e okre ś li ć , czy towar nadaje si ę do celu do jakiego zosta ł zakupiony, a tak ż e czy jego w ł a ś ciwo ś ci odpowiadaj ą w ł a ś ciwo ś ci ą cechuj ą cym towar tego rodzaju, a wi ę c, czy jest on zgodny z umow ą . W przedmiotowym przypadku sprawa dotyczy sprzedawanego obuwia. Obuwie w zale ż no ś ci od typu, rodzaju musi posiada ć inne cechy specyficzne dla, np. pory roku dla którego jest przeznaczone, czy te ż celu jak np. obuwie sportowe. Dodatkowo dla towaru, jakim jest obuwie wa ż ne s ą nie tylko cechy u ż ytkowe, ale równie ż estetyczne. W skardze konsumentki (Karta nr 36) opisuje ona, i ż obuwie sportowe by ł o naprawiane kilkakrotnie, a tak ż e w sposób nie estetyczny. Dodatkowo pomimo powy ż szego i jednoznacznego żą dania wymiany obuwia na nowe lub zwrotu gotówki, odmówiono konsumentce tego prawa dokonuj ą c kolejnej naprawy. W rezultacie sprzedawca odmawiaj ą c przyj ę cia żą dania nakaza ł kontaktowa ć si ę konsumentce z w ł a ś cicielem w Otmuchowie, co by ł o dla niej uci ąż liwe. Równie ż skarga konsumentki, która naby ł a klapki (Karta nr 34) nie zosta ł a za ł atwiona pozytywnie. Konsumentka żą da ł a naprawy zerwanego paska oraz naprawy podeszw. W momencie sk ł adania żą dania naprawy obuwia sprzedawca poinformowa ł , i ż naprawie podlega tylko podeszwa, a nie pasek. Natomiast faktycznie naprawa obj ęł a tylko pasek buta. Brak stosowania dokumentu przyj ę cia żą dania Konsumenta z tytu ł u niezgodno ś ci z umow ą zakupionego towaru, które w swej tre ś ci zawiera ł oby opis niezgodno ś ci towaru z umow ą oraz okre ś lenie żą dania reklamacyjnego, powoduje sytuacje jakie mia ł y miejsce w sprawach opisanych przez Rzecznika Konsumentów. Pomimo z ł o ż enia przez konsumentk ę (Karty nr 6) żą dania wymiany zakupionego obuwia na nowe, Adam L. bez konsultacji z konsumentk ą naprawi ł je. Po krótkim czasie obuwie to znowu nie nadawa ł o si ę do u ż ytkowania. Inna Konsumentka, która naby ł a buty damskie (Karta nr 7) z uwagi na stwierdzenie niezgodno ś ci towaru z umow ą zg ł osi ł a żą danie wymiany obuwia na nowe. Po 14 dniach, w sklepie uzyska ł a informacj ę , i ż poniewa ż butów nie mo ż na naprawi ć , a w sklepie nie dysponuj ą takimi samymi, mo ż e wybra ć sobie inne buty wiosenne. Jednak konsumentka za żą da ł a zwrotu gotówki. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze sytuacje opisane przez konsumentów, których roszczenia nie by ł y uwzgl ę dniane przez Adama L., nale ż a ł o stwierdzi ć , i ż praktyka polegaj ą ca na 7 nieumieszczeniu w „Potwierdzeniu przyj ę cia reklamacji” opisu niezgodno ś ci towaru z umow ą oraz okre ś lenia żą dania reklamacyjnego, powodowa ł o mo ż liwo ść samodzielnego decydowania o sposobie za ł atwienia roszczenia. Stosowanie potwierdzenia z ł o ż enia żą dania z powy ż ej wymienionym opisem, umo ż liwia ł oby skuteczniejsze dochodzenie roszcze ń przez konsumenta. Brak w/w opisu powoduje, i ż w sytuacji konieczno ś ci zasi ę gni ę cia opinii rzeczoznawcy, nie b ę dzie on wiedzia ł jakie nieprawid ł owo ś ci stwierdzi ł Konsument, gdy ż nieprawid ł owo ś ci nie musz ą by ć tak widoczne jak zerwane paski, ale np. odczuwalne tylko podczas chodzenia, tj. z ł e wyprofilowanie obuwia. Tak wi ę c stosowane Potwierdzenie przyj ę cie reklamacji narusza ł o zbiorowe interesy konsumentów, tych wszystkich, którzy nabyli od 1 stycznia 2003r. i dochodzili swoich praw w sprawie nabytych towarów, które by ł y niezgodne z umow ą , a tak ż e wszystkich innych konsumentów, którzy mog ą naby ć towary w przysz ł o ś ci. Bezprawno ść opisanej praktyki wynika z naruszenia podstawowego prawa konsumentów do rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Brak mo ż liwo ś ci odnotowania opisu stwierdzonych nieprawid ł owo ś ci oraz żą da ń , mo ż e utrudnia ć konsumentom dochodzenia ich roszcze ń , równie ż na drodze s ą dowej, poprzez konieczno ść udowodnienia, i ż żą danie konsumenta by ł o inne ni ż podj ę te przez przedsi ę biorc ę dzia ł anie. W przytoczonych opisach przedsi ę biorca swoim dzia ł aniem utrudnia ł wymian ę towaru na taki sam, ale zgodny z warunkami umowy, czy te ż otrzymanie zwrotu pieni ę dzy. Brak okre ś lenia żą dania, powodowa ł , i ż przedsi ę biorca samodzielnie decydowa ł o wybraniu sposobu przywrócenia po żą danego stanu obuwia. Umieszczenie na dowodzie przyj ę cia zg ł oszenia reklamacyjnego w/w informacji ma umo ż liwi ć odniesienie si ę przedsi ę biorcy, czy ewentualnie rzeczoznawcy do tego żą dania zgodnie z art. 8 ust. 3 w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y. Adam L. w toku post ę powania przedstawi ł nowe „ Zg ł oszenie reklamacyjne ”, które zgodnie z o ś wiadczeniem by ł o stosowane w sklepach zarówno w Ś rodzie Ś l ą skiej, jak i w Otmuchowie. w sytuacji zg ł oszenia konsumentów niezgodno ś ci zakupionych towarów z umowami. Stosowanie nowego wzorca zosta ł o potwierdzone przyk ł adowym zg ł oszeniem reklamacyjnym z dnia 09.07.2004r. (Karta nr 28) Jednak poniewa ż wnioskodawca Rzecznik Konsumentów przedstawi ł zakwestionowane Potwierdzenia przyj ę cia reklamacji , wykorzystane w dniach 23.07.2004r., 20.07.2004r. (Karty nr 25, 35, 37), organ antymonopolowy kilkakrotnie zwraca ł si ę do przedsi ę biorcy o wyja ś nienie tych rozbie ż no ś ci oraz udokumentowanie zaniechania stosowania zakwestionowanego dokumentu . Zgodnie z art. 23e ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 23a., natomiast wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Jednak Zgodnie z art. 23e ust. 3 ustawy antymonopolowej ci ęż ar udowodnienia okoliczno ś ci, o których mowa w art. 23e ust. 1, spoczywa na przedsi ę biorcy. W przedmiotowym przypadku pomimo kilkakrotnych wezwa ń organu antymonopolowego kierowanych do przedsi ę biorcy, maj ą cych na celu umo ż liwienie udowodnienia zaniechania stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, przedsi ę biorca nie ustosunkowa ł si ę do powy ż ej opisanych dowodów przedstawionych przez Rzecznika Konsumentów. Dlatego te ż , poniewa ż brak by ł o podstaw do stwierdzenia, i ż Adam L. zaniecha ł stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, nale ż a ł o orzec jak w sentencji decyzji. Poniewa ż jak zosta ł o wykazane powy ż ej opisane prawa konsumentów, którzy zawarli umowy z przedsi ę biorc ą po 1 stycznia 2003r., a tak ż e przysz ł ych potencjalnych konsumentów zosta ł y naruszone, Adam L. naruszy ł zbiorowe interesy konsumentów i tym samym zasadne by ł o podj ę cie dzia ł a ń przewidzianych w ustawie antymonopolowej, maj ą cych na celu ochron ę interesów konsumentów. 8 W przedmiotowej sprawie zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki konieczne do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów – bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy i naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie I sentencji decyzji. Zgodnie z art. 23c ust. 2 ustawy antymonopolowej, Prezes Urz ę du w decyzji mo ż e okre ś li ć ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu jej stosowania. Jako ś rodek usuni ę cia skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, okre ś la si ę Adam L., w celu wykonania nakazu okre ś lonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji zmian ę stosowanego protoko ł u reklamacyjnego w taki sposób, aby jego tre ś ci odpowiada ł y wymogom okre ś lonym w ustawie z dnia 27 lipca 2002r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie II sentencji decyzji. Art. 100e) ustawy antymonopolowej, umo ż liwia Prezesowi Urz ę du nadanie decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci, je ż eli wymaga tego wa ż ny interes konsumentów. W przedmiotowym przypadku wa ż ny interes konsumentów upatruje si ę w interesie ekonomicznym konsumenta. Przepisy prawa ze swego za ł o ż enia maj ą za zadanie regulowa ć stosunki uczestników obrotu handlowego, ale równie ż maj ą zabezpiecza ć interesy s ł abszych jego uczestników przed bezprawnymi, nieuczciwymi praktykami. W przedmiotowym przypadku mamy do czynienia z relacj ą profesjonalisty – przedsi ę biorcy z konsumentem. Zgodnie z za ł o ż eniami ustawy antymonopolowej, przedsi ę biorca ma zapewni ć konsumentom rzeteln ą , prawdziw ą i pe ł n ą informacj ę o warunkach umowy oraz produkcie, a tak ż e zapewni ć pewno ść warunków realizacji umowy zgodnych z przepisami prawa. Natomiast w przedmiotowym przypadku, dosz ł o do pog łę bienia ró ż nicy si ł y stron kontraktu, przez niepodanie pe ł nej rzetelnej informacji o prawach przys ł uguj ą cych w sytuacji nabycia towaru niezgodnego z umow ą . Dlatego te ż , poniewa ż brak wiedzy o powy ż ej opisanych prawach mo ż e nara ż a ć konsumenta na koszty, konieczne jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci w punktach I i II decyzji. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie III sentencji decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral