RKT-57/2008

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dn. 29.09.2008r. RKT-61-28/08/SB DECYZJA Nr RKT-57/2008 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 tej ustawy uznaje się za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów bezprawne działania "GLOBAL CASH CENTER” Sp. z o.o. w Zabrzu, polegające na stosowaniu w umowach poŜyczki postanowień wzorców umów, wpisanych do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zm.) o treściach: 1. „ PoŜyczkobiorca zobowiązany jest niezwłocznie nie później niŜ do 4 dni roboczych poinformować poŜyczkodawcę o istotnej zmianie swojej sytuacji finansowej lub poręczyciela .”, 2. „ PoŜyczkodawca zastrzega sobie prawo do wypowiedzenia umowy poŜyczki oraz prawo do natychmiastowego Ŝądania zwrotu poŜyczki wraz z naleŜnymi odsetkami, opłatami oraz z innymi naleŜnościami wynikającymi z umowy poŜyczki w razie: a. nie wywiązania się ze zobowiązań określonych w § 2, §3, § 5, § 9 niniejszej umowy, c. wystąpienia zagroŜenia spłaty poŜyczki, d. gdy bieŜąca analiza wysokości i rodzaju zabezpieczenia ustanowionego na daną poŜyczkę wraz z odsetkami wykaŜe, iŜ jest ono niewystarczające z uwagi na zmianę sytuacji finansowej bądź ekonomicznej poŜyczkodawcy; analiza zabezpieczenia moŜe być dokonywana przed lub po wypłacie poŜyczki. ”, 3. „ W przypadku wystąpienia zagroŜenia spłaty poŜyczki poŜyczkodawca zastrzega sobie prawo Ŝądania ustanowienia dodatkowych zabezpieczeń spłaty poŜyczki. PoŜyczkobiorca zobowiązany jest do dokonania wymaganych zabezpieczeń dodatkowych. Brak przedstawienia niezbędnych zabezpieczeń uprawnia poŜyczkodawcę do natychmiastowego wypowiedzenia umowy. ”, 4. „ Sądem właściwym do rozstrzygania wszelkich sporów jest sąd właściwy dla siedziby poŜyczkodawcy .” i nakazuje się zaniechania ich stosowania. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada się na ”GLOBAL CASH CENTER” Sp. z o.o. w Zabrzu, karę pienięŜną w wysokości 10 000 zł (słownie złotych: dziesięć tysięcy), płatną do budŜetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. 2 III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, postanawia się obciąŜyć ”GLOBAL CASH CENTER” Sp. z o.o. w Zabrzu kosztami przeprowadzonego postępowania i zobowiązać do zwrotu na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 86 zł (słownie złotych: osiemdziesiąt sześć). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej organem antymonopolowym) z urzędu przeprowadzone zostało postępowanie wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia, czy w związku z działalnością ”GLOBAL CASH CENTER” Sp. z o.o. w Zabrzu (zwanego dalej przedsiębiorcą, Spółką lub GLOBAL) występuje naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), zwanej dalej ustawą antymonopolową. W dniu 22.01.2008. postanowieniem nr 1 (Karty nr 2-3) wszczęte zostało z urzędu postępowanie w związku z podejrzeniem stosowania przez GLOBAL bezprawnych działań noszących znamiona praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, co mogło stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej, polegających na stosowaniu w umowach poŜyczki postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z zm.): 1. „ PoŜyczkobiorca zobowiązany jest niezwłocznie nie później niŜ do 4 dni roboczych poinformować poŜyczkodawcę o istotnej zmianie swojej sytuacji finansowej lub poręczyciela .”, 2. „ PoŜyczkodawca zastrzega sobie prawo do wypowiedzenia umowy poŜyczki oraz prawo do natychmiastowego Ŝądania zwrotu poŜyczki wraz z naleŜnymi odsetkami, opłatami oraz z innymi naleŜnościami wynikającymi z umowy poŜyczki w razie: a. nie wywiązania się ze zobowiązań określonych w § 2, §3, § 5, § 9 niniejszej umowy, c. wystąpienia zagroŜenia spłaty poŜyczki, d. gdy bieŜąca analiza wysokości i rodzaju zabezpieczenia ustanowionego na daną poŜyczkę wraz z odsetkami wykaŜe, iŜ jest ono niewystarczające z uwagi na zmianę sytuacji finansowej bądź ekonomicznej poŜyczkodawcy; analiza zabezpieczenia moŜe być dokonywana przed lub po wypłacie poŜyczki. ”, 3. „ W przypadku wystąpienia zagroŜenia spłaty poŜyczki poŜyczkodawca zastrzega sobie prawo Ŝądania ustanowienia dodatkowych zabezpieczeń spłaty poŜyczki. PoŜyczkobiorca zobowiązany jest do dokonania wymaganych zabezpieczeń dodatkowych. Brak przedstawienia niezbędnych zabezpieczeń uprawnia poŜyczkodawcę do natychmiastowego wypowiedzenia umowy. ”, 4. „ Sądem właściwym do rozstrzygania wszelkich sporów jest sąd właściwy dla siedziby poŜyczkodawcy .” Postanowienie nr 1 oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierowane na adres zgodny z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego, zostało zwrócone do siedziby Delegatury z adnotacją Poczty Polskiej, iŜ adresat nieznany (Karta nr 4). W związku z powyŜszym w dniu 13.02.2008r. przesłano ponownie kserokopie ww. dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem wraz z pismem wyjaśniającym (Karty nr 5-8). Przedmiotowe dokumenty zostały skierowane na adres, którym posługiwał się przedsiębiorca w postępowaniu wyjaśniającym. Przedmiotowe dokumenty zostały odebrane przez przedsiębiorcę w dniu 22.02.2008r. (Karta nr 11). Przedsiębiorca nie ustosunkował się do zarzutów postawionych w postanowieniu o wszczęciu postępowania. 3 W trakcie postępowania została przeprowadzona kontrola bezpośrednia mająca na celu zgromadzenie dokumentów, a takŜe potwierdzenie adresu prowadzenia działalności oraz do kierowania korespondencji. Zgodnie z oświadczeniem złoŜonym w trakcie kontroli przez osobę reprezentującą Spółkę Wice Prezesa adres do korespondencji naleŜy przyjąć jako ul. Pawliczka 25/32 w Zabrzu (Karta nr 34). Organ antymonopolowy ustalił, co następuje: W trakcie postępowania, organ antymonopolowy ustalił, Ŝe ”GLOBAL CASH CENTER” Sp. z o.o. w Zabrzu prowadzi działalność gospodarczą zgodnie z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr 251635 (Karty nr 63-68). Z konsumentami zawierane są „umowy poŜyczki” zawierające postanowienia o treści: 1. § 5 pkt 5 umowy „PoŜyczkobiorca zobowiązany jest niezwłocznie nie później niŜ do 4 dni roboczych poinformować poŜyczkodawcę o istotnej zmianie swojej sytuacji finansowej lub poręczyciela.” 2. § 7 pkt 1 umowy „PoŜyczkodawca zastrzega sobie prawo do wypowiedzenia umowy poŜyczki oraz prawo do natychmiastowego Ŝądania zwrotu poŜyczki wraz z naleŜnymi odsetkami, opłatami oraz z innymi naleŜnościami wynikającymi z umowy poŜyczki w razie: a. nie wywiązania się ze zobowiązań określonych w § 2, §3, § 5, § 9 niniejszej umowy, c. wystąpienia zagroŜenia spłaty poŜyczki, d. gdy bieŜąca analiza wysokości i rodzaju zabezpieczenia ustanowionego na daną poŜyczkę wraz z odsetkami wykaŜe, iŜ jest ono niewystarczające z uwagi na zmianę sytuacji finansowej bądź ekonomicznej poŜyczkodawcy; analiza zabezpieczenia moŜe być dokonywana przed lub po wypłacie poŜyczki.” 3. § 7 pkt 2 umowy „W przypadku wystąpienia zagroŜenia spłaty poŜyczki poŜyczkodawca zastrzega sobie prawo Ŝądania ustanowienia dodatkowych zabezpieczeń spłaty poŜyczki. PoŜyczkobiorca zobowiązany jest do dokonania wymaganych zabezpieczeń dodatkowych. Brak przedstawienia niezbędnych zabezpieczeń uprawnia poŜyczkodawcę do natychmiastowego wypowiedzenia umowy.” 4. § 15 umowy „Sądem właściwym do rozstrzygania wszelkich sporów jest sąd właściwy dla siedziby poŜyczkodawcy.” (Karty nr 56-57) W toku niniejszego postępowania organ antymonopolowy zwaŜył, co następuje: Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy antymonopolowej zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa antymonopolowa w art. 24 ust. 2 i 3 stanowi, Ŝe przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. W przypadku, gdy doszło do naruszenia art. 24 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy na mocy art. 26 ust. 1 tej ustawy uznaje określoną praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania. Jako „sprzeczne z prawem” naleŜy kwalifikować zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych. Sprzeczne z prawem są czyny: zabronione i zagroŜone sankcją karną, czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z 4 nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współŜycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, Ŝe określone zachowanie koliduje z przepisami prawa. /Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcją prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 - 118/ Wobec powyŜszego, aby określone zachowanie mogło zostać uznane za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: - bezprawne działanie przedsiębiorcy, - działanie narusza zbiorowe interesy konsumentów. Przedsiębiorcy postawiono zarzut stosowania postanowień wzorców umownych, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 K.p.c. Wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 – 479 45 K.p.c.) dokonuje się niezaleŜnie od tego, czy wzorzec był, czy teŜ nie był zastosowany w konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu naleŜy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 K.p.c rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 K.p.c. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w ww. rejestrze, jest to, Ŝe posłuŜenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, Ŝe od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów dokonując oceny postanowienia umownego ocenia określony zapis i w momencie jego wpisania do rejestru klauzula przestaje być postanowieniem konkretnego wzorca umownego, a staje się samodzielnie funkcjonującą zasadą, która została zakwestionowana. Ze względu na rozszerzoną skuteczność klauzul (art. 479 43 K.p.c.) spełnia ona funkcję podobną do przepisów prawa. Tak więc, dokonując oceny treści postanowień umownych wykorzystywanych przez przedsiębiorców we wzorcach umownych naleŜy wykorzystywać reguły interpretacji wykształcone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej (wykładnia językowa, systemowa, funkcjonalna i inna). Stąd teŜ, niedozwolone będą takie postanowienia umów, które mieszczą się w „hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej. Czynnikiem przesądzającym o podobieństwie dwóch klauzul powinien być zatem zamiar, cel, jakiemu ma słuŜyć kwestionowane postanowienie. Jeśli cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformułowania klauzuli uznanej za niedozwoloną, oba zapisy moŜna uznać za toŜsame. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąŜe nie tyko strony i sąd, który je wydał, lecz równieŜ inne sądy i organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych takŜe inne osoby. Sąd orzekając co do postanowienia, iŜ jest to niedozwolone postanowienie umowne stwierdza, iŜ kształtuje ono prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, równocześnie raŜąco naruszając jego interesy. Zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. przez niedozwolone postanowienie umowne uwaŜa się postanowienie umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie, które kształtuje jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, raŜąco naruszając jego interesy. Biorąc pod uwagę powyŜszą wykładnię, moŜna stwierdzić, iŜ praktyki polegające na zamieszczaniu w zawieranych umowach, postanowień, które zostały wpisane do rejestru niedozwolonych postanowień umownych są bezprawne i naruszają zbiorowe interesy konsumentów. PowyŜsze zostało potwierdzone w 5 uchwale Sądu NajwyŜszego z dnia 13 lipca 2006r. (sygn. akt III SZP 3/06) oraz wyroku SOKiK z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04). Posługiwanie się w obrocie konsumenckim klauzulami uznanymi przez Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za abuzywne i wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone postanowienia umowne jest zakazane prawem. „Prezes Urzędu moŜe stwierdzić stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki o której mowa w art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na posługiwaniu się postanowieniem wzorca umownego, które zostało wpisane do rejestru, bez względu na to, czy wpis dotyczy tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu jest prowadzone postępowanie, czy teŜ związany jest z działaniami innych kontrahentów konsumentów (Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 02.12.2005r., (sygn. akt VI ACa 760/05). Podobne twierdzenie Sąd Apelacyjny zawarł we wcześniejszym wyroku, tj. w orzeczeniu z dnia 29.09.2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie przywołując stanowisko Sądu NajwyŜszego wyraŜone w uchwale z dnia 19. 12. 2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005/2/25), wskazał, Ŝe wyrok uwzględniający powództwo przez uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 K.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek takŜe wobec osób trzecich”. Pomimo, iŜ powyŜej przywołane wyroki zapadły pod rządami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to orzecznictwo to naleŜy uznać za aktualne takŜe w aktualnym stanie prawnym. Na gruncie obecnie obowiązującej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2007r. rozwaŜana kwestia została uregulowania w analogiczny sposób, a zatem nie występują róŜnice, które nakazywałyby odejście od ustalonej linii orzecznictwa i w konsekwencji tego odmienną ocenę prawną badanego zagadnienia. I.1 W zakresie punktu I.1 sentencji decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c.: § 5 pkt 5 umowy „ PoŜyczkobiorca zobowiązany jest niezwłocznie nie później niŜ do 4 dni roboczych poinformować poŜyczkodawcę o istotnej zmianie swojej sytuacji finansowej lub poręczyciela .” Kwestionowane w pkt I.1 sentencji decyzji postanowienie oraz postanowienia poniŜej przytoczone wpisane do rejestru, pomimo róŜnic w sformułowaniu treści, mają toŜsamy charakter, a skutek ich stosowania jest identyczny. Postanowienie o treści jak wskazane powyŜej, zostało uznane za niedozwolone wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt XVII Amc 30/05, a do rejestru niedozwolonych postanowień umownych wpisane w dniu 5.06.2007r. pod numerem 1172. W sprawie z powództwa Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Forminx Finance Sp. z o. o. w Warszawie, Sąd uznał za niedozwolone i zakazał stosowania postanowienia w brzmieniu: " PoŜyczkobiorca zobowiązuje się do informowania "FF" o zamiarze zaciągnięcia poŜyczek, kredytów bądź udzielenie poręczenia oraz o podjęciu innych decyzji mających istotny wpływ na jego sytuację ekonomiczno - finansową ". W ww. wyroku Sąd stwierdził, iŜ „Zapisy te przyznają spółce pełną dowolność co do oceny jakie konkretne decyzje mają wpływ na sytuację ekonomiczno- finansową konsumenta, czy wpływ ten jest istotny. Informowanie zaś spółki o kaŜdym zamiarze zaciągnięcia kredytów, poŜyczek bądź udzieleniu poręczenia narusza wzajemne zaufanie stron umowy oraz naraŜa konsumenta na zbędne i uciąŜliwe formalności.”. Sąd uznał, iŜ zapis jest sprzeczny z art. 385 1 § 1 k.c. oraz art. 385 3 pkt 9 i pkt 21 k.c. Postanowienie o treści jak wskazane powyŜej, zostało uznane za niedozwolone wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23.05.2005r. sygn. akt XVII Amc 29/05, a do rejestru niedozwolonych postanowień umownych wpisane w dniu 29.11.2005r. pod numerem 572. W sprawie z powództwa Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i 6 Konsumentów przeciwko Mariusz Patrowicz – „Pro-Invest Finanse & Inwestycje” w Warszawie, Sąd uznał za niedozwolone i zakazał stosowania postanowienia w brzmieniu: „ PoŜyczkobiorca zobowiązuje się do informowania „Pro-Invest F & I” o zamiarze zaciągnięcia poŜyczek, kredytów bądź udzielania poręczenia oraz o podjęciu innych decyzji mających istotny wpływ na jego sytuację ekonomiczno-finansową ”. Pomimo, iŜ zakwestionowane postanowienie oraz porównywane z nim klauzule wpisane do rejestru róŜnią się co do swojej treści, to jednak w taki sam nieprecyzyjny sposób określają okoliczności, które nakładają na konsumentów obowiązki do dostarczania informacji. We wszystkich postanowieniach konsumenci są zobowiązani do przekazywania informacji o kaŜdej okoliczności mającej wpływ na jego stan finansowy. Dodatkowo w ocenianej sprawie obowiązek informacyjny dotyczy równieŜ poręczycieli. Obowiązek informowania o wszelkich niesprecyzowanych okolicznościach, naleŜy uznać za sprzeczny z dobrymi obyczajami i raŜąco naruszający interesy konsumentów. Zakwestionowane postanowienie umowne naleŜy uznać za niedozwolone w myśl art. 385 1 § 1 k.c. Dodatkowo w opinii organu antymonopolowego w/w postanowienie jest sprzeczne równieŜ z art. 385 3 pkt 9, 21 k.c. zgodnie z którym za niedozwolone postanowienie umowne, uwaŜa się w szczególności to, które przyznaje kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiąŜącej interpretacji umowy oraz uzaleŜnia odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od spełnienia przez konsumenta nadmiernie uciąŜliwych formalności. Zakwestionowane postanowienie narzuca konsumentom nieprecyzyjne obowiązki oraz dodatkowo umoŜliwia Spółce dowolną interpretację rzetelności ich wykonania. Konsument na podstawie przedmiotowego postanowienia nie ma moŜliwości dokonania oceny o jakich zmianach swojej sytuacji ma informować. Dodatkowo został określony bardzo krótki, uciąŜliwy termin na przekazywanie informacji Spółce. Przedsiębiorca moŜe dowolnie manipulować interpretacjami tego postanowienia. W konsekwencji praktycznie w dowolnym momencie moŜe stwierdzić, iŜ konsument nie wykonał obowiązku poinformowania o dowolnej decyzji nabywczej, nawet gdyby nie miała ona związku ze zdolnością spłaty poŜyczki. Zakres moŜliwych decyzji, jakie moŜe podjąć Spółka w stosunku do konsumenta w oparciu o dowolną interpretację obowiązków konsumenta, naleŜy uznać za naruszający dobre obyczaje. Dlatego teŜ organ antymonopolowy uznał zamieszczenie w warunkach umowy zakwestionowanego postanowienia za bezprawne i naruszające interesy konsumentów. I.2 W zakresie punktu I.2 sentencji decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c.: § 7 pkt 1 umowy „ PoŜyczkodawca zastrzega sobie prawo do wypowiedzenia umowy poŜyczki oraz prawo do natychmiastowego Ŝądania zwrotu poŜyczki wraz z naleŜnymi odsetkami, opłatami oraz z innymi naleŜnościami wynikającymi z umowy poŜyczki w razie: a. nie wywiązania się ze zobowiązań określonych w § 2, §3, § 5, § 9 niniejszej umowy, c. wystąpienia zagroŜenia spłaty poŜyczki, d. gdy bieŜąca analiza wysokości i rodzaju zabezpieczenia ustanowionego na daną poŜyczkę wraz z odsetkami wykaŜe, iŜ jest ono niewystarczające z uwagi na zmianę sytuacji finansowej bądź ekonomicznej poŜyczkodawcy; analiza zabezpieczenia moŜe być dokonywana przed lub po wypłacie poŜyczki. ” Kwestionowane postanowienie w pkt I.2 sentencji decyzji oraz postanowienia poniŜej przytoczone wpisane do rejestru, pomimo róŜnic w sformułowaniu treści, mają toŜsamy charakter, a skutek ich stosowania jest identyczny. Postanowienie o treści jak wskazane powyŜej, zostało uznane za niedozwolone wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 29.12.2004r. sygn. akt XVII Amc 92/03, a do rejestru niedozwolonych postanowień umownych wpisane w dniu 22.02.2005r. pod numerem 268. W sprawie z powództwa Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Kredyt Bank S.A. w Warszawie, Sąd uznał za niedozwolone i zakazał stosowania postanowienia w brzmieniu: 7 „ Bank moŜe wypowiedzieć umowę kredytu w całości lub w części, w szczególności z powodu: 1) niespłacenia w terminie naleŜności, o których mowa w § 13 ust. 1, 2) zagroŜenia terminowej spłaty kredytu z powodu złej sytuacji finansowo majątkowej Kredytobiorcy, 3) znacznego obniŜenia się realnej wartości złoŜonego zabezpieczenia lub utraty tego zabezpieczenia, 4) niedotrzymania innych warunków umowy kredytu ”. Postanowienie o treści jak wskazane powyŜej, zostało uznane za niedozwolone wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23.05.2005r. sygn. akt XVII Amc 29/05, a do rejestru niedozwolonych postanowień umownych wpisane w dniu 29.11.2005r. pod numerem 574. W sprawie z powództwa Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Mariusz Patrowicz – „Pro-Invest Finanse & Inwestycje” w Warszawie, Sąd uznał za niedozwolone i zakazał stosowania postanowienia w brzmieniu: „Pro-Invest F & I” zastrzega sobie prawo odstąpienia od umowy w całości lub w części i postawienia poŜyczki w stan natychmiastowej wykonalności w przypadku, gdy: a) PoŜyczkobiorca naruszył istotne postanowienia umowy; d) Sytuacja ekonomiczno-finansowa PoŜyczkobiorcy pogorszyła się w sposób znaczny; f) PoŜyczkobiorca naruszył jakiekolwiek inne postanowienie umowy albo przepis prawa w zakresie objętym jej treścią, w szczególności w przypadku: - zaniechania poinformowania „Pro-Invest F & I” o zamiarze zaciągnięcia poŜyczek lub kredytów, bądź udzielenia poręczeń lub zaciągnięcie innych zobowiązań i podjęcie innych decyzji mających istotny wpływ na sytuacje ekonomiczno finansową PoŜyczkobiorcy. Postanowienie o treści jak wskazane powyŜej, zostało uznane za niedozwolone wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt XVII Amc 30/05, a do rejestru niedozwolonych postanowień umownych wpisane w dniu 5.06.2007r. pod numerem 1174. W sprawie z powództwa Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Forminx Finance Sp. z o. o. w Warszawie, Sąd uznał za niedozwolone i zakazał stosowania postanowienia w brzmieniu: " Forminx Finance zastrzega sobie prawo odstąpienia od umowy w całości lub części i postawienia poŜyczki w stan natychmiastowej wykonalności w przypadku gdy: a) PoŜyczkobiorca naruszył istotne postanowienia umowy, d) Sytuacja ekonomiczno - finansowa PoŜyczkobiorcy pogorszyła się w sposób znaczny, f) PoŜyczkobiorca naruszył jakiekolwiek inne postanowienie umowy albo przepis prawa w zakresie objętym jej treścią w szczególności w przypadku - zaniechania poinformowania "FF" o zamiarze zaciągnięcia poŜyczek lub kredytów, bądź udzielenia poręczeń lub zaciągnięcie innych zobowiązań i podjęcie innych decyzji mających istotny wpływ na sytuację ekonomiczno - finansową PoŜyczkobiorcy ". Sąd w ww. wyroku stwierdził, iŜ „postanowienie to narusza art. 385 3 pkt 9, 14 i 21 k.c. pozwalając spółce na dowolną interpretację co do tego czy i w jakim zakresie nastąpiło naruszenie istotnych postanowień umowy, co do tego czy pogorszenie sytuacji ekonomiczno – finansowej konsumenta jest według spółki znaczne, przyznając spółce prawo do stwierdzenia jakie „inne” nieokreślone we wzorcu postanowienia umowy naruszył konsument, uprawniając spółkę do zastosowania tak dotkliwej dla konsumenta sankcji jaką jest odstąpienie od umowy i postawienie poŜyczki w stan natychmiastowej wykonalności. Zaniechanie przez konsumenta poinformowania spółki juŜ o samym zamiarze zaciągnięcia poŜyczek, kredytów itd. uznać naleŜy za kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, skutkiem zamiaru nie moŜe być wypowiedzenie jakiejkolwiek umowy, tym bardziej skutku takiego nie moŜna stosować w przypadku zaniechania poinformowania o zamiarze podjęcia przez konsumenta decyzji w sprawach finansowych.” Pomimo, iŜ zakwestionowane postanowienie oraz porównywane z nim wpisane do rejestru róŜnią się co do swojej treści, to jednak określają takie same okoliczności umoŜliwiajace Spółce wypowiedzenie umowy i Ŝądanie natychmiastowego zwrotu poŜyczki z naleŜnymi odsetkami. Zgodnie z powyŜej przytoczonym orzecznictwem, zakwestionowany zapis jest sprzeczny z art. 385 1 § 1 k.c. Art. 385 1 § 1 k.c. stanowi, iŜ postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiąŜą go, jeŜeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób 8 sprzeczny z dobrymi obyczajami, raŜąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeŜeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Dlatego teŜ nałoŜenie na konsumentów obowiązku informowania o wszelkich niesprecyzowanych okolicznościach, naleŜy uznać za sprzeczne z dobrymi obyczajami i raŜąco naruszające ich interesy, tym bardziej iŜ sankcją jest wypowiedzenie umowy i Ŝądanie natychmiastowego zwrotu poŜyczki wraz z odsetkami. Dodatkowo w opinii organu antymonopolowego w/w postanowienie jest sprzeczne równieŜ z art. 385 3 pkt 9, 14 i 21 k.c. zgodnie z którym za niedozwolone postanowienie umowne, uwaŜa się w szczególności te, które przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiąŜącej interpretacji umowy oraz pozbawiają wyłącznie konsumenta uprawnienia do rozwiązania umowy, odstąpienia od niej lub jej wypowiedzenia, a takŜe uzaleŜniają odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od spełnienia przez konsumenta nadmiernie uciąŜliwych formalności. Dlatego teŜ organ antymonopolowy uznał zamieszczenie w warunkach umowy zakwestionowanego postanowienia za bezprawne i naruszające interesy konsumentów. I.3 W zakresie punktu I.3 sentencji decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c.: § 7 pkt 2 „ W przypadku wystąpienia zagroŜenia spłaty poŜyczki poŜyczkodawca zastrzega sobie prawo Ŝądania ustanowienia dodatkowych zabezpieczeń spłaty poŜyczki. PoŜyczkobiorca zobowiązany jest do dokonania wymaganych zabezpieczeń dodatkowych. Brak przedstawienia niezbędnych zabezpieczeń uprawnia poŜyczkodawcę do natychmiastowego wypowiedzenia umowy. ” Kwestionowane postanowienie w pkt I.3 sentencji decyzji oraz postanowienia poniŜej przytoczone wpisane do rejestru, pomimo róŜnic w sformułowaniu treści, mają toŜsamy charakter, a skutek ich stosowania jest identyczny. Postanowienie o treści jak wskazane powyŜej, zostało uznane za niedozwolone wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt XVII Amc 30/05, a do rejestru niedozwolonych postanowień umownych wpisane w dniu 5.06.2007r. pod numerem 1178. W sprawie z powództwa Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Forminx Finance Sp. z o. o. w Warszawie, Sąd uznał za niedozwolone i zakazał stosowania postanowienia w brzmieniu: „ FF zastrzega sobie prawo do odstąpienia i postawienia poŜyczki w stan natychmiastowej wymagalności w przypadku gdy: PoŜyczkobiorca podjął działania mające na celu pomniejszenie swojej wypłacalności lub obniŜyła się wartość prawnego zabezpieczenia poŜyczki i PoŜyczkobiorca nie uzupełnił go w terminie wskazanym przez "FF" . Postanowienie o treści jak wskazane powyŜej, zostało uznane za niedozwolone wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt XVII Amc 30/05, a do rejestru niedozwolonych postanowień umownych wpisane w dniu 5.06.2007r. pod numerem 1177. W sprawie z powództwa Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Forminx Finance Sp. z o. o. w Warszawie, Sąd uznał za niedozwolone i zakazał stosowania postanowienia w brzmieniu: " FF na bieŜąco analizuje wysokość i rodzaj przyjętego prawnego zabezpieczenia spłaty poŜyczki. W przypadku uznania, Ŝe jest ono niewystarczające z uwagi na pogorszenie się sytuacji ekonomiczno - finansowej PoŜyczkobiorcy lub obniŜenia się realnej wartości prawnego zabezpieczenia, FF jest uprawniony do Ŝądania dodatkowego zabezpieczenia, zaś PoŜyczkobiorca zobowiązany jest to Ŝądanie spełnić pod rygorem odstąpienia "FF" od umowy i postawienia poŜyczki w stan natychmiastowej wymagalności" . W opinii Sądu, „pozostawiając spółce dowolność w uznaniu („w przypadku uznania”) czy wysokość i rodzaj zabezpieczenia spłaty poŜyczki jest niewystarczająca oraz dowolność uznania 9 czy sytuacja ekonomiczno-finansowa konsumenta pogorszyła się na tyle aby Ŝądać dodatkowego zabezpieczenia poŜyczki narusza art. 385 3 pkt 9 k.c.” W momencie zawarcia umowy przedstawiciel Spółki ocenia wartość zabezpieczenia oraz szacuje moŜliwości zmniejszenia jego wartości. Tym samym to Spółka jako profesjonalista powinna w momencie zawarcia umowy przewidzieć czy w trakcie realizacji umowy zmianie ulegną okoliczności rynkowe, które wpłyną na zmniejszenie się wartości zabezpieczenia. Za bezprawne, naleŜy uznać uprawnienie Spółki do jednostronnej zmiany wymagań jakie musi spełnić konsument. Spowoduje to, iŜ przedsiębiorca w trakcie spłaty poŜyczki, będzie mógł dowolnie zobowiązywać konsumenta do ustanowienia nowych zabezpieczeń, nawet w sytuacji, gdy konsument będzie rzetelnie spłacał poŜyczki i nie będą powstawały zaległości. Dodatkowo ww. postanowienie jest sprzeczne równieŜ z art. 385 3 pkt 9 k.c. zgodnie z którym za niedozwolone postanowienie umowne, uwaŜa się w szczególności to, które przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiąŜącej interpretacji umowy. Dlatego teŜ organ antymonopolowy uznał zamieszczenie w warunkach umowy zakwestionowanego postanowienia za bezprawne i naruszające interesy konsumentów. I.4 W zakresie punktu I.4 sentencji decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c.: § 15 umowy „ Sądem właściwym do rozstrzygania wszelkich sporów jest sąd właściwy dla siedziby poŜyczkodawcy .” Kwestionowane postanowienie w pkt I.4 sentencji decyzji oraz postanowienia poniŜej przytoczone wpisane do rejestru, pomimo róŜnic w sformułowaniu treści, mają toŜsamy charakter, a skutek ich stosowania jest identyczny. Postanowienie przytoczone poniŜej zostało uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 4 czerwca 2003r. Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów sygn. akt XVII Amc 60/02, a do rejestru niedozwolonych postanowień umownych wpisane w dniu 14 sierpnia 2003r. pod numerem 77, w sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Bartoszycach przeciwko Europejskiemu Funduszowi Budowlanemu Sp. z o.o. we Wrocławiu. „Strony niniejszej umowy zobowiązują się do dołoŜenia wszelkich starań w celu polubownego rozstrzygnięcia ewentualnych sporów. Sądem właściwym do rozstrzygania będzie sąd miejsca siedziby EFB.” RównieŜ postanowienie przytoczone poniŜej zostało uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 27 czerwca 2003r. sygn. akt XVII Amc 50/01 przez Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a następnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowień umownych w dniu 14 sierpnia 2003r. pod numerem 76, w sprawie z powództwa Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko Międzynarodowej Korporacji Gospodarczej „InCo” Sp. z o.o. w Tychach. „ Strony wykorzystają wszelkie moŜliwości do polubownego rozwiązania ewentualnych spraw wynikających z niniejszej umowy. Sprawy wymagające rozstrzygnięcia sądowego będą prowadzone przed Sądem Rejonowym w Tychach lub przed Sądem Okręgowym w Katowicach .” Pomimo faktu, iŜ porównywane postanowienia nie brzmią literalnie tak samo, jednak w taki sam sposób określają właściwość sądu, który jest według umowy właściwy do rozstrzygania sporów. Postanowienia: kwestionowane oraz wpisane do rejestru ograniczają moŜliwość rozstrzygania sporów do sądu właściwego ze względu na siedzibę sprzedającego, świadczącego usługę. Takie narzucenie Sądu, który ma rozstrzygnąć o sporze jest sprzeczne z Kodeksem postępowania cywilnego. Treść zapisu wykorzystywanego przez Spółkę mieści się w całości w hipotezach klauzul wpisanych do rejestru. Biorąc pod uwagę powyŜszą wykładnię, moŜna przyjąć, iŜ zacytowane postanowienia w swej treści są toŜsame i wyczerpują treść niedozwolonego postanowienia umownego zdefiniowanego w art. 385 3 pkt 23 k.c., za które uwaŜa się postanowienie narzucające rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo 10 właściwy. Zapisy te wyłączają rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy według właściwości przemiennej, w świetle art. 33, 34, 35 i 36 k.p.c. Dlatego teŜ organ antymonopolowy uznał zamieszczenie w warunkach umowy zakwestionowanego postanowienia za bezprawne i naruszające interesy konsumentów. Przedmiotowe praktyki dotyczą konsekwencji, wynikających z niewywiązania się przez konsumenta z zobowiązań do przekazywania Spółce informacji związanych ze zmianą sytuacji finansowej. Sposób sformułowania trzech pierwszych zakwestionowanych postanowień umoŜliwia Spółce ich dowolną interpretację w wyniku czego moŜe ona dowolnie określać konsekwencje, tj. wypowiedzenie umowy i Ŝądanie natychmiastowego zwrotu poŜyczki wraz z dodatkowymi naleŜnościami. Dodatkowo Spółka ma prawo Ŝądania dodatkowych zabezpieczeń spłaty poŜyczki równieŜ w przez siebie określonych okolicznościach. Natomiast postanowienie dotyczące właściwości Sądu narzuca właściwość Sądu, co jest sprzeczne z kodeksem postępowania cywilnego. PoniewaŜ zakwestionowane postanowienia są waŜne zarówno dla osób, które aktualnie realizują umowy, jak i dla osób, które będą korzystać z usług Spółki, dlatego teŜ zakwestionowane praktyki naruszają interesy konsumentów, którzy zawarli umowy, a takŜe przyszłych potencjalnych klientów. Umowy mogą zawrzeć wszystkie osoby nią zainteresowane. Tym samym oferta korzystania z usług Spółki skierowana jest do nieograniczonej grupy konsumentów. Biorąc pod uwagę przesłanki podane w powyŜszym uzasadnieniu stosowania praktyki, organ antymonopolowy stwierdził, Ŝe jest ona bezprawna oraz narusza interesy konsumentów. W związku z faktem, Ŝe zaistniały łącznie obie przesłanki, tj. bezprawność działań oraz naruszenie interesów nieograniczonej grupy konsumentów, organ antymonopolowy uznał ocenianą praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Stąd naleŜało orzec jak w punkcie I sentencji decyzji, tj. nakazuje się zaniechania stosowania praktyki polegającej na naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów, określonych w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej. II. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy antymonopolowej, Prezes Urzędu moŜe skorzystać z uprawnienia do nałoŜenia na przedsiębiorcę stosującego praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów kary pienięŜnej w wysokości nie większej niŜ 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary. Kara taka moŜe być nałoŜona bez względu na to, czy przedsiębiorca dopuścił się naruszenia celowo, czy teŜ nieumyślnie. Stosownie do art. 111 ustawy antymonopolowej przy ustalaniu wysokości kar pienięŜnych, w tym kar określonych w art. 106 tej ustawy, naleŜy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a takŜe uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W pkt I sentencji decyzji stwierdzono stosowanie przez przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów opisanych szczegółowo powyŜej. Praktyki te polegają na posługiwaniu się w umowach zawieranych z konsumentami klauzulami toŜsamymi z postanowieniami wzorców umowy uznanymi przez SOKiK za niedozwolone i wpisanymi do rejestru niedozwolonych postanowień umownych. Konsekwencją stosowania powyŜszych praktyk było naruszenie ekonomicznych interesów konsumentów. Zakwestionowane postanowienia uprawniają przedsiębiorcę do dowolnej interpretacji treści umowy oraz okoliczności faktycznych związanych z realizacją umowy. Dodatkowo jeden z zakwestionowanych zapisów wyłącza rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy według właściwości przemiennej. Ocenione w przedmiotowym postępowaniu „umowy poŜyczki” dotyczą wzajemnych zobowiązań finansowych. Tym samym kaŜda dowolna interpretacja warunków umowy naraŜa konsumentów na konsekwencje, tj. konieczność natychmiastowego zwrotu poŜyczki wraz z odsetkami i innymi opłatami. Konsekwencje te mają bezpośrednie przełoŜenie na straty ekonomiczne, tj. konieczność zwrotu poŜyczki w terminie krótszym, niŜ konsument spodziewał się zawierając umowę. Biorąc pod uwagę fakt, iŜ wykorzystywanie zakwestionowanych postanowień umownych narusza ekonomiczne interesy konsumentów organ antymonopolowy za celowe uznał nałoŜenie na 11 przedsiębiorcę kary pienięŜnej, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy antymonopolowej. Istotne znaczenie przy określaniu wysokości kary miał równieŜ fakt, iŜ przedsiębiorca nie wyraził zamiaru zmiany treści zawieranych umów oraz stosowanego wzorca umownego, a więc nie wyraził chęci zaniechania stosowania zakwestionowanych praktyk. Dokonując wyliczenia kary, organ antymonopolowy wziął pod uwagę osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku 2007 przychód. Przedmiotowy przychód wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt 1. a Załącznika Nr 1). Szacowna w oparciu o ww. dane maksymalna kara, jaka mogłaby zostać w niniejszym przypadku nałoŜona, to [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt 1. b Załącznika Nr 1). Dodatkowo przy ustalaniu kary wzięto pod uwagę okoliczność, Ŝe przedsiębiorca dopuścił się naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej po raz pierwszy. Kara nakładana przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów słuŜy podkreśleniu naganności ocenianego zachowania. Przedsiębiorca prowadząc działalność gospodarczą, powinien wiedzieć, Ŝe określając warunki umowne nie moŜe stosować klauzul uznanych przez SOKiK za abuzywne i wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowień umownych, ani w inny sposób godzić w interesy słabszych uczestników rynku, jakimi są konsumenci. Decydując o nałoŜeniu kary i jej wysokości wzięto pod uwagę wszystkie ww. okoliczności, jak i moŜliwości finansowe przedsiębiorcy. Orzeczona kara powinna stanowić dolegliwość dla strony niniejszego postępowania, tak aby jej nałoŜenie skutkowało w przyszłości zapobieŜeniem zaistnienia podobnych sytuacji. Za zastosowaniem kary w wysokości oznaczonej w tej decyzji przemawia teŜ fakt, Ŝe moŜliwość nakładania kar pienięŜnych na przedsiębiorców, którzy dopuścili się naruszenia zbiorowych interesów konsumentów organ antymonopolowy posiada dopiero od niedawna, gdyŜ od 21.04.2007r. W związku z tym naleŜy zwrócić uwagę na wymiar edukacyjny stosowanej sankcji. Niniejsza kara powinna teŜ stanowić przestrogę dla przedsiębiorcy na przyszłość. Poza wymiarem indywidualnym kary, naleŜy zwrócić uwagę na jej wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników rynku. Funkcja edukacyjna jest w niniejszym przypadku takŜe w wymiarze ogólnym szczególnie istotna, gdyŜ jak wskazano powyŜej kary za stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów nakładane w tym trybie stanowią nowość w polskim porządku prawnym. W świetle powyŜszych okoliczności wysokość kary ustalono na poziomie 10 000 zł (słownie złotych: dziesięć tysięcy), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt 2. a Załącznika Nr 1) osiągniętego przez przedsiębiorcę w 2007r. przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt 2. b Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. W ocenie Prezesa Urzędu kara wymierzona w tej wysokości jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urzędu, kierując się potrzebą zdecydowanego przeciwdziałania stosowaniu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów uznał, Ŝe orzeczona kara powinna stanowić dolegliwość dla strony niniejszego postępowania. W tym przypadku kara powinna spełnić jednak przede wszystkim funkcję prewencyjną i wychowawczą, tak aby zapobiec w przyszłości naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powyŜszego orzeczono jak w punkcie II sentencji. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy antymonopolowej, jeŜeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu i w jego wyniku Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca lub związek przedsiębiorców, który dopuścił się tego naruszenia, zobowiązany jest ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 80 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które moŜe być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Postępowanie przeciwko ”GLOBAL CASH CENTER” w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, zostało wszczęte z urzędu. Na podstawie ustaleń dokonanych w trakcie postępowania w punkcie I decyzji stwierdzone zostało naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej. Kosztami niniejszego postępowania dla organu antymonopolowego, są wydatki w wysokości 86 zł związane z korespondencją prowadzoną z 12 przedsiębiorcą. W związku z powyŜszym organ antymonopolowy postanowił obciąŜyć przedsiębiorcę kosztami postępowania w wysokości 86 zł (słownie złotych: osiemdziesiąt sześć). Wobec powyŜszego orzeka się jak w punkcie III sentencji decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 Kpc – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie III niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z 479 28 § 1 pkt 2 Kpc, naleŜy wnieść zaŜalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Dyrektor Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Maciej Fragsztajn