RKT-52/2003

1 PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI i KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH 40-024 Katowice, ul. Powsta ń ców 41a Tel./Fax (0-32) 256-46-96, Tel./Fax (0-32) 255-26-47, Tel./Fax (0-32) 255-44-04 E-mail: katowice@uokik.gov.pl Katowice, dn. 20.11.2003r. RKT-61-s-98/03/SG DECYZJA Nr RKT-52/2003 I. Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie Górno ś l ą skiego Banku Gospodarczego S.A., ul. Warszawska 6, 40-009 Katowice, polegaj ą ce na: - naruszeniu art. 4 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.) w zwi ą zku z art. 8 tej ustawy, w ten sposób ż e w „umowie o kredyt z ł otowy” Górno ś l ą ski Bank Gospodarczy S.A. przewiduj ą c mo ż liwo ść sp ł aty po ż yczki przed terminem okre ś lonym w harmonogramie sp ł at, nie informuje o wszystkich skutkach przedterminowej sp ł aty kredytu przez konsumenta. - naruszeniu art. 4 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.) w zwi ą zku z art. 11 tej ustawy, w ten sposób ż e w „umowie o kredyt z ł otowy” Górno ś l ą ski Bank Gospodarczy S.A. informuj ą c o uprawnieniu do odst ą pienia od umowy nie informuje o sposobie oraz skutkach odst ą pienia od umowy. - naruszeniu art. 4 ust. 2 pkt 12 ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.) w zwi ą zku z art. 14 tej ustawy, w ten sposób ż e w „umowie o kredyt z ł otowy” Górno ś l ą ski Bank Gospodarczy S.A. nie informuje o wszystkich skutkach uchybienia postanowieniom dotycz ą cym zasad i terminu sp ł aty kredytu. i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie Górno ś l ą skiego Banku Gospodarczego S.A., ul. Warszawska 6, 40-009 Katowice, polegaj ą ce na naruszeniu art. 16 ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.), w ten sposób ż e w ulotce pod nazw ą „We ź i jed ź GBG Auto Kredyt” Górno ś l ą ski Bank Gospodarczy S.A. informuj ą c o oprocentowaniu nie precyzuje czy jest ono nominalne czy te ż rzeczywiste i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. 2 III. Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł anie Górno ś l ą skiego Banku Gospodarczego S.A., ul. Warszawska 6, 40-009 Katowice, polegaj ą ce na tym, ż e w „umowie o kredyt z ł otowy” Górno ś l ą ski Bank Gospodarczy S.A. stosuje postanowienia wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umów, uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. tj. : „Ewentualne spory, mog ą ce wynikn ąć w zwi ą zku z niniejsz ą umow ą rozpatrywane b ę d ą przez S ą d w ł a ś ciwy dla siedziby Banku.” i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. IV. Na podstawie art. 23 c ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: okre ś la si ę Górno ś l ą skiemu Bankowi Gospodarczemu S.A., ul. Warszawska 6, 40-009 Katowice, ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu wykonania nakazu, polegaj ą ce na zaniechaniu stosowania we wzorcu „umowy o kredyt z ł otowy” oraz w umowach niewykonanych w dacie uprawomocnienia si ę decyzji zawieranych z konsumentami przez ww. przedsi ę biorc ę , postanowie ń naruszaj ą cych przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.) oraz postanowie ń wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umów, uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. V. Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 i art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; ze zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia si ę zobowi ą za ć Górno ś l ą ski Bank Gospodarczy S.A., ul. Warszawska 6, 40-009 Katowice, do poniesienia kosztów niniejszego post ę powania w wysoko ś ci 25 z ł (s ł ownie z ł otych: dwadzie ś cia pi ęć ). Uzasadnienie W dniu 21.08.2003r. wszcz ę te zosta ł o z urz ę du w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Organem Antymonopolowym) post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w zwi ą zku z podejrzeniem podejmowania przez Górno ś l ą ski Bank Gospodarczy S.A., ul. Warszawska 6, 40-009 Katowice, (zwany dalej Bankiem lub GBG S.A.) bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Post ę powanie zosta ł o wszcz ę te na skutek informacji uzyskanych w toku przeprowadzonego przez Organ Antymonopolowy post ę powania wyja ś niaj ą cego (RKT-421-K-25/03/SG) w sprawie ustalenia czy nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych 3 zbiorowy interes konsumentów w zakresie przestrzegania przez ww. przedsi ę biorc ę ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.). W toku ww. post ę powania wyja ś niaj ą cego, w dniu 06.06.2003r. przeprowadzona zosta ł a kontrola w Górno ś l ą skim Banku Gospodarczym S.A., Oddzia ł I Katowice ul. Warszawska 4. Z kolei w dniu 04.06.2003r. w ramach post ę powania o sygn. akt. RPZ-61-14/03/JW przeprowadzona zosta ł a kontrola w Carcade S.A. Oddzia ł Pozna ń , ul Krakowska 4, 61-889 Pozna ń . Bankowi zarzucono podejmowanie bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów , co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a ust. 1 i 2 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w ten sposób, ż e: I. W „umowie o kredyt z ł otowy” Górno ś l ą ski Bank Gospodarczy S.A. przewiduj ą c mo ż liwo ść sp ł aty po ż yczki przed terminem okre ś lonym w harmonogramie sp ł at, nie informuje o wszystkich skutkach przedterminowej sp ł aty kredytu przez konsumenta, co mog ł o narusza ć art. 4 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.) w zwi ą zku z art. 8 tej ustawy. II. W „umowie o kredyt z ł otowy” Górno ś l ą ski Bank Gospodarczy S.A. informuj ą c o uprawnieniu do odst ą pienia od umowy nie informuje o sposobie oraz skutkach odst ą pienia od umowy, co mog ł o narusza ć art. 4 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.) w zwi ą zku z art. 11 tej ustawy. III. W „umowie o kredyt z ł otowy” Górno ś l ą ski Bank Gospodarczy S.A. nie informuje o wszystkich skutkach uchybienia postanowieniom dotycz ą cym zasad i terminu sp ł aty kredytu, co mog ł o narusza ć art. 4 ust. 2 pkt 12 ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.) w zwi ą zku z art. 14 tej ustawy. IV. W „umowie o kredyt z ł otowy” Górno ś l ą ski Bank Gospodarczy S.A. stosuje postanowienia wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umów, uznanych za niedozwolone tj. : „Ewentualne spory, mog ą ce wynikn ąć w zwi ą zku z niniejsz ą umow ą rozpatrywane b ę d ą przez S ą d w ł a ś ciwy dla siedziby Banku.” V. W ulotce pod nazw ą „We ź i jed ź GBG Auto Kredyt” Górno ś l ą ski Bank Gospodarczy S.A. informuj ą c o oprocentowaniu nie precyzuje czy jest ono nominalne czy te ż rzeczywiste, co mog ł o narusza ć art. 16 ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.). W wyniku analizy dokumentów zebranych w toku powy ż szych kontroli oraz niniejszego post ę powania (faktycznie zawarte umowy oraz ulotka reklamowa) stwierdzono, i ż GBG S.A. przewiduj ą c w „umowie o kredyt z ł otowy” (przyk ł adowe umowy: karty nr 5 do nr 11 verte , nr 12 do nr 19, nr 20 do nr 26 verte , nr 61 do nr 70 verte , nr 71 do nr 82, nr 83 do nr 98) mo ż liwo ść sp ł aty po ż yczki przed terminem okre ś lonym w harmonogramie sp ł at, nie informuje o wszystkich skutkach przedterminowej sp ł aty kredytu przez konsumenta, gdy ż brak jest informacji o tym, ż e konsument nie jest zobowi ą zany do zap ł aty oprocentowania za okres po sp ł acie kredytu. GBG S.A. informuj ą c o uprawnieniu do odst ą pienia od umowy nie informuje o sposobie oraz skutkach odst ą pienia od umowy, gdy ż wskazany jest jedynie termin, w którym konsument mo ż e od umowy odst ą pi ć . W „umowie o kredyt z ł otowy” GBG S.A. nie informuje o wszystkich skutkach uchybienia postanowieniom dotycz ą cym zasad i terminu sp ł aty kredytu, gdy ż informacji o wysoko ś ci odsetek za zw ł ok ę nie towarzysz ą zapisy o mo ż liwo ś ci wypowiedzenia umowy, w razie zw ł oki konsumenta z zap ł at ą dwóch pe ł nych rat kredytu. Stwierdzono te ż , ż e w „umowie o kredyt z ł otowy” Bank stosuje postanowienie o tre ś ci: „Ewentualne spory, mog ą ce wynikn ąć w zwi ą zku z niniejsz ą umow ą rozpatrywane b ę d ą przez S ą d w ł a ś ciwy dla siedziby Banku” . S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrokiem z dnia 31.01.2003 r. o sygn. akt XVII Amc 31/02 uzna ł za niedozwolone postanowienie o tre ś ci „ Wszelkie spory wynik ł e na tle zawartej umowy podlegaj ą wy łą czno ś ci s ą du powszechnego dla siedziby firmy przyjmuj ą cej zamówienie. ”, które w dniu 30.06.2003r., w pozycji 41, zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Umowy zawarte w dniu 13.08.2003r., 14.08.2003r. oraz 18.08.2003r. (karty nr 61 do nr 70 verte , nr 71 do nr 82 , nr 83 do nr 98) zawieraj ą postanowienie o tre ś ci „Ewentualne spory, mog ą ce wynikn ąć w zwi ą zku z niniejsz ą umow ą rozpatrywane b ę d ą przez S ą d w ł a ś ciwy dla siedziby Banku” . 4 Bank w ulotce pod nazw ą „We ź i jed ź GBG Auto Kredyt” (karty nr 27 i 27 verte ) informuj ą c o oprocentowaniu nie precyzuje czy jest ono nominalne czy te ż rzeczywiste. Wskazana powy ż ej ulotka zosta ł a zabezpieczona w toku kontroli w Carcade S.A. Oddzia ł Pozna ń , ul Krakowska 4, 61-889 Pozna ń . Przedsi ę biorca ten na mocy zawartej z GBG S.A. umowy o prowadzenie przedstawicielstwa (§ 1 ust. 1, karta nr 99) przyj ął zlecenie pozyskiwania na rzecz GBG S.A. nowych klientów i doprowadzenie do zawarcia umowy w placówce banku umowy kredytowej skutkuj ą cej udzieleniem kredytu na zakup pojazdów w ramach sprzeda ż y ratalnej w imieniu i na rzecz GBG S.A. z wy łą czeniem prawa do zawierania umów w imieniu i na rzecz GBG S.A. i przy bezwzgl ę dnym przestrzeganiu obowi ą zków okre ś lonych w za łą czniku nr 1 do tej umowy (karta nr 102) oraz zasad post ę powania przy kredytowaniu sprzeda ż y ratalnej pojazdów okre ś lonych w za łą czniku nr 2 (karta nr 103) (…). Bank poinformowa ł (karta nr 29), ż e w zakresie informacji o skutkach przedterminowej sp ł aty kredyty przez konsumenta w umowie brak jest wyra ź nego postanowienia umownego o braku obowi ą zku zap ł aty odsetek, o ś wiadczaj ą c jednocze ś nie, ż e w razie przedterminowej sp ł aty nie pobiera odsetek i nie pobiera ł ich równie ż przed wej ś ciem w ż ycie ustawy o kredycie konsumenckim. Odno ś nie nieumieszczenia w umowie informacji o sposobie i skutkach odst ą pienia od umowy o kredyt konsumencki GBG S.A. poinformowa ł (karta nr 30), ż e konsument jest informowany o prawie odst ą pienia od umowy oraz dor ę czany jest mu wzór o ś wiadczenia o odst ą pieniu od umowy, który zdaniem banku niew ą tpliwie wskazuje form ę – forma pisemna – oraz sposób w jaki odst ą pienie ma nast ą pi ć – z ł o ż enie o ś wiadczenia w Oddziale banku, w którym umowa zosta ł a zawarta. W zakresie zarzutu braku informacji o wszystkich skutkach uchybienia postanowieniom dot. zasad i terminu sp ł aty kredytu GBG S.A. wyja ś ni ł (karty nr 30 i 31), i ż bezpo ś rednio w umowie kredytu nie zamieszczono tych postanowie ń , informuj ą c, i ż znajduj ą si ę one w „Regulaminie kredytowania sprzeda ż y ratalnej samochodów” (karty nr 42 do nr 50.). Co do zarzutu obejmuj ą cego stosowanie w umowie o kredyt z ł otowy postanowie ń wzorca umowy, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone Bank podniós ł (karta nr 31), ż e w dniu kontroli nie móg ł wiedzie ć o wyroku uznaj ą cym za niedozwolone postanowienie o ww. tre ś ci, gdy ż wpisu do rejestru dokonano 30.06.2003r. W toku post ę powania Bank poinformowa ł , tak ż e (karta nr 146), ż e ostatni Dziennik Urz ę dowy Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydany w dniu 27.06.2003r. nie zawiera wyroku o uznaniu ww. klauzuli za niedozwolon ą . Co do ulotki pod nazw ą „We ź i jed ź GBG Auto Kredyt” Bank wyja ś ni ł , ż e ulotka nale ż y do starych materia ł ów reklamowych, a w toku wspó ł pracy z Carcade S.A. oddzia ł w Poznaniu nie dosz ł o do zawarcia ż adnej umowy kredytowej w roku 2002 i 2003. Zdaniem Banku oddzia ł ten obecnie nie proponuje produktów GBG S.A. i w jego siedzibie nie ma ż adnych elementów graficznych wskazuj ą cych na wspó ł prac ę z GBG S.A. Zdaniem GBG S.A. ww. okoliczno ść jest mo ż liwym powodem, dla którego w Carcade S.A. oddzia ł w Poznaniu nie ma aktualnych materia ł ów reklamowych GBG S.A. Bank poinformowa ł tak ż e, ż e wezwa ł ww. oddzia ł do usuni ę cia przedmiotowych ulotek, a ich obecno ść uzna ł za przypadek incydentalny, gdy ż uprzednio informowa ł dyrektorów oddzia ł ów o konieczno ś ci usuni ę cia z podleg ł ych placówek oraz przedstawicielstw materia ł ów zawieraj ą cych informacje o warunkach udzielania kredytów dla osób fizycznych przekazuj ą c nast ę pnie stosowne wytyczne (karty nr 121 do nr 123). Z dokumentów dostarczonych przez Bank wynika, ż e oprocentowanie wskazane w ww. ulotce jest oprocentowaniem nominalnym (karta nr 125). Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. Zgodnie z art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 23 a ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, 5 nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed godz ą cymi w nie naruszeniami polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem (zakazanych przez przepisy innych ustaw) dzia ł aniach przedsi ę biorców. Tworz ą c katalog dzia ł a ń , które b ę d ą uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca pos ł u ż y ł si ę zwrotem „w szczególno ś ci”. Oznacza to, ż e wskazany katalog ma charakter przyk ł adowy. Zamiarem ustawodawcy by ł o uznanie za praktyk ę dzia ł a ń , które naruszy ł y przepisy innych ustaw. W przepisie art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie ma odwo ł ania do konkretnych ustaw, z tego wzgl ę du, ż e by ł oby to sprzeczne z zasadami poprawnej legislacji, ale te ż niepotrzebnie ogranicza ł o Organ Antymonopolowy w jego decyzjach w sprawach niedozwolonych praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Normy materialnoprawne istotne dla rozstrzygni ę cia zawartego w decyzji znajduj ą si ę w innych ustawach, poza ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów. Organ Antymonopolowy wydaj ą c decyzj ę , o jakiej mowa w art. 23 c ww. ustawy, musi zatem zastosowa ć inne ustawy i na podstawie ich przepisów oceni ć , czy dzia ł anie przedsi ę biorcy by ł o bezprawne. Przes ł ankami zastosowania art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji konsumentów w przedmiotowej sprawie jest wykazanie bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy polegaj ą cych na naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów. Wobec powy ż szego, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie powy ż sze narusza zbiorowe interesy konsumentów. Warunki udzielania kredytów konsumenckich zosta ł y uregulowane w ustawie z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.). Ustawa ta okre ś la niezb ę dne elementy umowy o kredyt konsumencki. Zgodnie z art. 2 ww. ustawy przez umow ę kredytu konsumenckiego rozumie si ę umow ę , na mocy której przedsi ę biorca w zakresie swojej dzia ł alno ś ci, zwany dalej „kredytodawc ą ” udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi kredytu w jakiejkolwiek postaci. Okre ś la ona równie ż obowi ą zki i prawa stron takiej umowy. Celem wprowadzenia do przedmiotowej ustawy szczegó ł owych zapisów nak ł adaj ą cych na kredytodawców okre ś lone obowi ą zki by ł o zapewnienie klientowi nale ż ytej ochrony przed silniejsz ą stron ą umowy, jak ą jest kredytodawca.. Przeprowadzaj ą c analiz ę faktycznie zawartych umów o kredyt konsumencki oraz ulotek reklamowych GBG S.A. Organ Antymonopolowy opar ł si ę zatem na ustawie o kredycie konsumenckim i dokona ł nast ę puj ą cych ustale ń . Art. 4 ust. 2 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim przewiduje, ż e informacja o uprawnieniu i skutkach przedterminowej sp ł aty kredytu przez konsumenta powinna by ć zawarta w umowie. Z kolei art. 8 ust. 2 tej ż e ustawy przewiduje, ż e konsument, który sp ł aca kredyt przed terminem w przypadku kredytu oprocentowanego nie jest zobowi ą zany do zap ł aty oprocentowania za okres po sp ł acie kredytu. Artyku ł 4 ust. 2 ww. ustawy precyzyjnie wskazuje obligatoryjn ą zawarto ść dokumentu umownego, przede wszystkim chroni ą c prawo konsumenta do rzetelnej informacji. Wobec powy ż szego dokument umowny musi by ć tak sformu ł owany, ż eby konsument nie posiada ł najmniejszych w ą tpliwo ś ci co do zakresu swoich uprawnie ń . Skoro zatem ustawodawca przes ą dzi ł , i ż pewne informacje bezwzgl ę dnie musz ą zosta ć zawarte w dokumencie umownym to sam fakt, niepodejmowania pewnych dzia ł a ń nie przekre ś la ww. obowi ą zku na ł o ż onego przez ustawodawc ę . Z uwagi na fakt, i ż w przedmiotowej sprawie informacja o tym, ż e konsument nie jest zobowi ą zany do zap ł aty oprocentowania za okres po sp ł acie kredytu nie znajduje si ę w dokumencie umownym naruszony zosta ł art. 4 ust. 2 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim. Jak wspomniano powy ż ej art. 4 ust. 2 okre ś la niezb ę dne elementy dokumentu stwierdzaj ą cego zawarcie umowy przez konsumenta. Ust ę p 11 ww. artyku ł u przewiduje, ż e umowa winna zawiera ć informacj ę o terminie, sposobie i skutkach wykonania uprawnienia do odst ą pienia od umowy przez konsumenta, o którym mowa w art. 11 tej ustawy. Artyku ł 11 ust. 3 stanowi, ż e termin do odst ą pienia od umowy jest zachowany (zgodnie z art. 11 ust. 1 wynosi on 10 dni), je ż eli konsument przed jego up ł ywem z ł o ż y pod wskazanym przez kredytodawc ę adresem o ś wiadczenie 6 o odst ą pieniu od umowy. Je ż eli umowa o kredyt konsumencki nie zawiera ł a informacji o uprawnieniu do odst ą pienia od umowy, konsument mo ż e odst ą pi ć od umowy w terminie 10 dni od dnia otrzymania informacji o prawie odst ą pienia od umowy, nie pó ź niej jednak ni ż w terminie 3 miesi ę cy od dnia zawarcia umowy. W razie spe ł nienia ś wiadczenia przez kredytodawc ę przed up ł ywem terminu do odst ą pienia od umowy odst ą pienie staje si ę skuteczne, je ż eli ś wiadczenie zostanie zwrócone kredytodawcy łą cznie z o ś wiadczeniem o odst ą pieniu od umowy [...]. Z kolei art. 11 ust. 5 stanowi, ż e przed up ł ywem terminu do odst ą pienia od umowy konsument nie jest zobowi ą zany do sp ł aty kredytu ani zap ł aty oprocentowania. W razie odst ą pienia od umowy kredytodawca obowi ą zany jest niezw ł ocznie zwróci ć poniesione przez konsumenta na rzecz kredytodawcy koszty udzielanego kredytu, z wyj ą tkiem op ł aty przygotowawczej oraz pobranych przez kredytodawc ę op ł at zwi ą zanych z ustanowieniem zabezpieczenia. W analizowanych umowach znajduje si ę jedynie zapis o tre ś ci: „kredytobiorca o ś wiadcza, ze zosta ł poinformowany o prawie odst ą pienia od niniejszej umowy w terminie 3 dni od jej zawarcia oraz o ś wiadcza, ż e wzór o ś wiadczenia o odst ą pieniu od umowy zosta ł mu dor ę czony. [...] (karta nr 6 verte , nr 13 verte , nr 21 verte , nr 64, nr 74, nr 86). Nie sposób wobec powy ż szego przyj ąć , i ż Bank w pe ł ni informuje o skutkach oraz o sposobie odst ą pienia od umowy kredytowej. Wobec powy ż szego stwierdzi ć nale ż y, i ż naruszony zosta ł art. 4 ust. 2 pkt 11 ustawy o kredycie konsumenckim. Zgodnie ustaw ą o kredycie konsumenckim (art. 4 ust. 2 pkt 12), jednym z niezb ę dnych elementów dokumentu umownego jest informacja o skutkach uchybienia postanowieniom dotycz ą cym zasad i terminu sp ł aty kredytu. Art. 14 tej ż e ustawy precyzuje za ś uprawnione zachowanie kredytodawcy wzgl ę dem konsumenta w razie uchybienia przez konsumenta zasadom i terminowi sp ł aty kredytu stanowi ą c, ż e je ż eli konsument nie zap ł aci ł w terminach okre ś lonych w umowie pe ł nych rat kredytu za co najmniej dwa okresy p ł atno ś ci, kredytodawca mo ż e wypowiedzie ć umow ę po uprzednim wezwaniu konsumenta, w trybie okre ś lonym w umowie kredytowej, do zap ł aty zaleg ł ych rat lub ich cz ęś ci w terminie nie krótszym ni ż 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy, a termin wypowiedzenia umowy nie mo ż e by ć krótszy ni ż 30 dni. Jak ju ż wspomniano Bank wskaza ł , ze ww. informacja nie zosta ł bezpo ś rednio zawarta w dokumencie umownym i znajduje si ę w „Regulaminie kredytowania sprzeda ż y ratalnej samochodów.” Zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 29.08.1997 Prawo bankowe (Dz. U. z 1997r. Nr 140, poz. 939 z pó ź n zm.) bank w zakresie swojej dzia ł alno ś ci mo ż e wydawa ć ogólne warunki umów lub regulaminy okre ś laj ą ce m.in. rodzaje udzielanych kredytów oraz warunki umów kredytu i umów po ż yczki (pkt 2). Zgodnie z ust. 2 ww. artyku ł u postanowienia ogólnych warunków umów oraz regulaminów, o których mowa w ust. 1, s ą dla stron wi ążą ce, o ile strony w umowie nie ustal ą odmiennie swych praw i obowi ą zków. Ustawa o kredycie konsumenckim, która stanowi lex specialis w stosunku do ustawy Prawo bankowe, ogranicza swobod ę kredytodawcy w pos ł ugiwaniu si ę regulaminami, gdy ż w art. 4 bardzo szczegó ł owo okre ś la zawarto ść dokumentu umownego precyzuj ą c informacje, które winny by ć konsumentowi dostarczone w momencie zawarcia umowy – nie jest zatem wystarczaj ą ce wy łą cznie dostarczenie regulaminu, nawet je ż eli zawiera ww. informacje. Ustawodawca przes ą dzi ł , ż e konsument pewne informacje (okre ś lone w art. 4 ust. 2 ustawy) winien otrzyma ć bezpo ś rednio w dokumencie umownym, tak aby ich poszukiwanie by ł o ograniczone do niezb ę dnego minimum. Przyj ę cie rozwi ą zania przeciwnego tj. takiego, w którym dane, o których mowa mog ą by ć zawarte w regulaminie (lub regulaminach) przekre ś la ł o by sens ustawy o kredycie konsumenckim. Zgodnie z uzasadnieniem rz ą dowym do projektu ustawy o kredycie konsumenckim „w art. 4 ust. 2 oraz art. 5 wyliczone zosta ł y postanowienia umowne, które winny si ę znale źć w dokumencie umowy” (projekt wraz z uzasadnieniem dost ę pny na stronach www.sejm.gov.pl) ). Nale ż y wobec powy ż szego przyj ąć , i ż ww. artyku ł y ustawy o kredycie konsumenckim okre ś laj ą minimaln ą tre ść dokumentu umownego, i w zakresie umowy o kredyt konsumencki jako lex specialis w stosunku do ustawy Prawo bankowe ograniczaj ą mo ż liwo ść pos ł ugiwania si ę regulaminami w zakresie materii regulowanej zapisami ustawy o kredycie konsumenckim. Z uwagi na fakt, i ż w przedmiotowej sprawie informacja o skutkach uchybienia postanowieniom dotycz ą cym zasad i terminu sp ł aty kredytu nie zosta ł a zawarta w dokumencie umownym naruszony zosta ł art. 4 ust. 2 pkt 12 ustawy o kredycie konsumenckim. 7 W my ś l art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dla stwierdzenia, ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów niezb ę dne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: dzia ł anie przedsi ę biorcy musi by ć bezprawne i zarazem narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego drug ą przes ł ank ą , której wykazanie jest niezb ę dne dla stwierdzenia, i ż przedsi ę biorca stosuje praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów jest ustalenie, i ż jego bezprawne dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z tre ś ci art. 1 ust. 2 tej ustawy. Zbiorowy interes konsumentów znaczy dotycz ą cy ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, jak i wtedy, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą inne niekorzystne zjawiska. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w odniesieniu do konsumentów chroni ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Dzia ł aniami antykonsumenckimi s ą jedynie takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerokiego kr ę gu uczestników rynku. Zdaniem Organu Antymonopolowego zakwestionowane w przedmiotowej decyzji dzia ł anie Banku polegaj ą ce na tym, ż e w „umowie o kredyt z ł otowy” Górno ś l ą ski Bank Gospodarczy S.A. przewiduj ą c mo ż liwo ść sp ł aty po ż yczki przed terminem okre ś lonym w harmonogramie sp ł at, nie informuje o wszystkich skutkach przedterminowej sp ł aty kredytu przez konsumenta, jak równie ż na tym, ze w ww. umowach brak jest informacji o sposobie oraz skutkach odst ą pienia od umowy oraz na tym, ż e w „umowie o kredyt z ł otowy” brak jest informacji o wszystkich skutkach uchybienia postanowieniom dotycz ą cym zasad i terminu sp ł aty kredytu - godzi w interes konsumentów naruszaj ą c go, gdy ż konsumenci nie mog ą korzysta ć z zagwarantowanego zapisami ustawy o kredycie konsumenckim prawa do informacji, a tak ż e zachwiana jest równowaga stron umowy za ł o ż ona przez ustawodawc ę w ww. ustawie. Do stwierdzenia stosowania przedmiotowej praktyki niezb ę dne jest wykazanie, i ż bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godz ą ce w interes konsumentów, dotyczy tzw. zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesów nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zidentyfikowa ć tzn. aktualnych, a zw ł aszcza potencjalnych klientów Banku, gdy ż umowa której dotyczy ł zarzut by ł a cz ęś ci ą oferty skierowanej do nieograniczonego kr ę gu odbiorców i ka ż dy, chocia ż by tylko zainteresowany „umow ą o kredyt z ł otowy” zosta ł dotkni ę ty przedmiotow ą praktyk ą . W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y stwierdzi ć , i ż w niniejszej sprawie zosta ł naruszony zbiorowy interes konsumentów i tym samym zasadne by ł o podj ę cie dzia ł a ń przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów dla odpowiedniej ochrony konsumentów. Spe ł niona zosta ł a zatem druga przes ł anka konieczna do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki konieczne do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy i naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w punkcie I sentencji. Odno ś nie zarzutu podejmowania przez GBG S.A. bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów , co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a ust. 1 i 2 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w ten sposób, ż e w ulotce pod nazw ą „We ź i jed ź GBG Auto Kredyt” GBG S.A. informuj ą c o oprocentowaniu nie precyzuje czy jest ono nominalne czy te ż rzeczywiste, co mo ż e narusza ć art. 16 ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim stwierdzi ć nale ż y co nast ę puje. Przy rozpatrywaniu niniejszego zarzutu podkre ś li ć nale ż y, ż e stosunek prawny łą cz ą cy GBG S.A. z Carcade S.A. obejmowa ł szeroki zakres czynno ś ci przedkontraktowych, które winny sk ł oni ć konsumenta do zawarcia umowy z GBG S.A., a które Bank, co do zasady podejmuj ą c je samodzielnie, scedowa ł na Carcade S.A. Wskazane powy ż ej czynno ś ci obejmuj ą tak ż e informowanie konsumentów o ofercie GBG S.A., w tym za pomoc ą materia ł ów przekazanych przez GBG S.A. Zgodnie z art. 16 ww. ustawy w ofertach i reklamach dotycz ą cych kredytu konsumenckiego zawieraj ą cych jakiekolwiek dane dotycz ą ce kosztu kredytu konsumenckiego 8 kredytodawca lub podmiot po ś rednicz ą cy w zawarciu umowy s ą obowi ą zani podawa ć rzeczywist ą roczn ą stop ę oprocentowania, wyliczon ą od rzeczywistego koszty kredytu. Uzasadnieniem takiego rozwi ą zania jest dostarczenie konsumentowi rzetelnej i pe ł nej informacji o ofercie kredytodawcy. Konsument na podstawie takiej informacji musi uzyska ć mo ż liwo ść porównania ofert poszczególnych kredytodawców w celu wyboru najkorzystniejszej oferty. Stopa oprocentowania stanowi jeden z zasadniczych elementów, które s ą przez kredytobiorc ę brane pod uwag ę jako kryterium wyboru ewentualnego kredytodawcy, stanowi ą c zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe jedno ze ś wiadcze ń nale ż nych kredytodawcy w zwi ą zku z udzieleniem kredytu. W przedmiotowej sprawie nie ma ż adnych w ą tpliwo ś ci co do tego, ż e w ulotce b ę d ą cej przedmiotem niniejszego post ę powania Bank podaj ą c oprocentowanie kredytu nie pos ł ugiwa ł si ę rzeczywist ą roczn ą stop ą oprocentowania w zwi ą zku z powy ż szym spe ł niona zostaje przes ł anka bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy. Zdaniem Organu Antymonopolowego zakwestionowane w przedmiotowej decyzji dzia ł anie Banku - polegaj ą ce na tym, ż e w ulotce wysoko ść oprocentowania zaprezentowano w sposób, który nie pozwala na stwierdzenie czy jest to oprocentowanie nominalne czy rzeczywiste (w istocie nominalne) - godzi w interes konsumentów, nie mog ą oni bowiem korzysta ć z zagwarantowanego zapisami ustawy o kredycie konsumenckim prawa do informacji. Do stwierdzenia stosowania przedmiotowej praktyki niezb ę dne jest wykazanie, i ż bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godz ą ce w interes konsumentów, dotyczy tzw. zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesów nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zidentyfikowa ć tzn. aktualnych, a zw ł aszcza potencjalnych klientów Banku, gdy ż og ł oszenie b ę d ą ce przedmiotem zarzutu skierowane zosta ł o do nieograniczonego kr ę gu odbiorców i ka ż dy odwiedzaj ą cy sal ę przedstawiciela Banku mia ł mo ż liwo ść si ę z nim zapozna ć . W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y stwierdzi ć , i ż w niniejszej sprawie zosta ł naruszony zbiorowy interes konsumentów i tym samym zasadne by ł o podj ę cie dzia ł a ń przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów dla odpowiedniej ochrony konsumentów. Spe ł niona zosta ł a zatem druga przes ł anka konieczna do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki konieczne do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy i naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w punkcie II sentencji. Bankowi zarzucono równie ż poodejmowanie bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów , co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w ten sposób, ż e w „umowie o kredyt z ł otowy” Górno ś l ą ski Bank Gospodarczy S.A. stosuje postanowienia wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umów, uznanych za niedozwolone tj. : „Ewentualne spory, mog ą ce wynikn ąć w zwi ą zku z niniejsz ą umow ą rozpatrywane b ę d ą przez S ą d w ł a ś ciwy dla siedziby Banku.” . Jak to ju ż wspomniano art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Przez stosowanie niedozwolonych postanowie ń umownych rozumie ć nale ż y realizowanie zawartej umowy w oparciu o zakazane postanowienia, tak wi ę c realizacj ę umowy w sposób zakazany. Jak wykazano powy ż ej, przedsi ę biorca naruszy ł prawo poprzez stosowanie zakazanych postanowie ń wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych. Pos ł ugiwanie si ę postanowieniem, które zosta ł o wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, po uznaniu go przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone, jest zakazane z mocy prawa. W toku post ę powania Bank podniós ł , i ż nie móg ł wiedzie ć o ww. wyroku z uwagi na fakt, i ż w dniu kontroli ww. postanowienie nie by ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umów, uznanych za niedozwolone. Argument powy ż szy nie mo ż e jednak ż e stanowi ć usprawiedliwienia dla stosowania ww. postanowienia po tej dacie nawet z uwzgl ę dnieniem czasu niezb ę dnego na 9 aktualizacj ę wzorców umów proponowanych konsumentom. Jak wspomniano powy ż ej po 30.06.2003r. (umowy zawierane w po ł owie sierpnia 2003r.) Bank nadal stosowa ł zakwestionowane postanowienie. Zgodnie z art. 479 45 k.p.c. § 1 i § 2 Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzi na podstawie prawomocnych wyroków uwzgl ę dniaj ą cych powództwo w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, rejestr postanowie ń wzorców uznanych za niedozwolone. Zgodnie z § 3 rejestr ten jest jawny. Zgodnie z ww. zapisami ka ż dy z przedsi ę biorców mo ż e uzyska ć stosowne informacje, o ile dochowa nale ż ytej staranno ś ci. U ł atwieniem jest publikacja ww. rejestru w formie elektronicznej na stronie www.uokik.gov.pl , co oznacza, ż e dost ę p do ww. informacji jest bardzo ł atwy. Niejako na marginesie nale ż y doda ć , i ż bardzo istotn ą wskazówk ę co do dopuszczalno ś ci zapisów w taki czy inny sposób ograniczaj ą cych w ł a ś ciwo ść miejscow ą s ą du stanowi ą zapisy art. 385 3 pkt 23 k.c. w powi ą zaniu z art. 27 k.p.c. do 46 k.p.c. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść klauzul (art. 479 43 k.p.c – wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c.), spe ł niaj ą one funkcj ę podobn ą do przepisów prawa. Tak wi ę c, dokonuj ą c oceny tre ś ci postanowie ń umownych wykorzystywanych przez przedsi ę biorców we wzorcach umownych nale ż y wykorzystywa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej (wyk ł adnia j ę zykowa, systemowa, funkcjonalna i inna). St ą d te ż , niedozwolone b ę d ą takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w „hipotezie” klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Tre ść klauzuli wpisanej do rejestru brzmi: „Wszelkie spory wynik ł e na tle zawartej umowy podlegaj ą wy łą czno ś ci s ą du powszechnego dla siedziby firmy przyjmuj ą cej zamówienie. ”. Analiza porównawcza zapisów ww. klauzuli z klauzul ą stosowan ą przez Bank pozwala na wyci ą gni ę cie nast ę puj ą cych wniosków. Zarówno klauzula wpisana do rejestru jak i klauzula stosowana przez Bank wskazuje na poddanie sporów pod rozstrzygni ę cie s ą du, którego w ł a ś ciwo ść okre ś lona jest wed ł ug siedziby przedsi ę biorcy, który ww. zapis stosuje. Ró ż nice, które wyst ę puj ą w przedmiotowych zapisach wynikaj ą wy łą cznie z zastosowania odmiennej stylistyki i w ż aden sposób analiza ich tre ś ci nie pozwala na wyci ą gni ę cie odmiennych wniosków. Ka ż dy zatem spór zwi ą zany z zawart ą umow ą podlega ć b ę dzie rozstrzygni ę ciu podejmowanemu przez s ą d w ł a ś ciwy dla siedziby oferenta. Ka ż dy z ww. zapisów wy łą cza rozpoznanie sprawy przez s ą d w ł a ś ciwy miejscowo w przypadku gdy miejsce zamieszkania lub siedziby konsumenta b ę dzie inne ni ż miejsce siedziby Banku. Z tego wzgl ę du konsument mo ż e by ć zmuszony do prowadzenia procesu przed s ą dem w miejscowo ś ci odleg ł ej od swojego miejsca zamieszkania, co w ś wietle ww. przepisu jest niedopuszczalne. Przedmiotowy zapis wy łą cza tak ż e rozpoznanie sprawy przed s ą dem w ł a ś ciwym wed ł ug w ł a ś ciwo ś ci przemiennej w ś wietle art. 33, 34, 35 k.p.c. Porównanie dwóch przytoczonych powy ż ej zapisów pozwala zatem na stwierdzenie, i ż ich tre ść w istocie nie ró ż ni si ę w sposób pozwalaj ą cy na stwierdzenie, i ż zapis zawarty w umowie GBG S.A. z konsumentem stanowi zapis, którego wykorzystanie we wzorcach umów nie zosta ł o zakazane. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wi ąż e nie tyko strony i s ą d, który je wyda ł , lecz równie ż inne s ą dy i organy pa ń stwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych tak ż e inne osoby. S ą d orzekaj ą c co do postanowienia, i ż jest to niedozwolone postanowienie umowne stwierdza, i ż kszta ł tuje ono prawa i obowi ą zki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, równocze ś nie ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Praktyka polegaj ą ca na realizacji umów zawartych z konsumentami i zawieraj ą cych niedozwolone postanowienia umowne, a tak ż e ewentualne zamieszczanie w nowo zawieranych umowach, postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, narusza zbiorowy interes konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w punkcie III sentencji. Zgodnie z art. 23 c ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów Organ Antymonopolowy w decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów mo ż e okre ś li ć ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu zaniechania jej stosowania. GBG S.A. w toku przedmiotowego post ę powania poinformowa ł (karta nr 129), ż e wprowadzi ł o zmiany do regulaminu kredytowania sprzeda ż y ratalnej pojazdów oraz umowy 10 kredytowania maj ą ce na celu ich dostosowanie do znowelizowanej ustawy o kredycie konsumenckim ale te ż usuni ę cie niedoskona ł o ś ci dotychczasowej regulacji wywo ł anej krótkim czasem obowi ą zywania oraz rozbie ż no ś ci ą w interpretacji zapisów ustawy o kredycie konsumenckim. W zwi ą zku z powy ż szym, by usun ąć trwaj ą ce skutki naruszenia zbiorowych interesów konsumentów GBG S.A. powinno nie tylko wprowadzi ć zmiany we wzorcu „umowy o kredyt z ł otowy” maj ą ce na celu dostosowanie wzorca umownego do wymogów wynikaj ą cych z ustawy o kredycie konsumenckim oraz usun ąć z nich postanowienie wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umów, uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c., a nast ę pnie stosowa ć zmienione wzorce umowne przy zawieraniu nowych umów ale tak ż e odpowiednio zmieni ć tre ść umów ju ż zawartych, które nie zosta ł y jeszcze wykonane w dacie uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie IV sentencji decyzji. Zgodnie z art. 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 72 ustawy, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Organ Antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Post ę powanie w sprawie stosowania przez GBG S.A. praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. W wyniku tego post ę powania Organ Antymonopolowy w punkcie I, II, III sentencji decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania dla Organu Antymonopolowego, s ą wydatki w wysoko ś ci 25 z ł zwi ą zane z korespondencj ą pomi ę dzy Organem Antymonopolowym, a Bankiem. W zwi ą zku z powy ż szym Organ Antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć GBG S.A. kosztami post ę powania 25 z ł (s ł ownie z ł otych: dwadzie ś cia pi ęć ) St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie V sentencji. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Na postanowienie zawarte w punkcie V niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral