RKT-50/2006

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dn. 24.07.2006r. RKT-61- 41/06/SB DECYZJA Nr RKT- 50/2006 I. Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko „Grze ś mlecz” Sp. z o.o. ul. Centralna 20 w Bielsku-Bia ł ej - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1 na podstawie art. 23c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 i 2 w/w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , dzia ł anie „Grze ś mlecz” Sp. z o.o. w Bielsku-Bia ł ej, polegaj ą ce na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej, nie wprowadzaj ą cej konsumentów w b łą d informacji co do rodzaju nabywanego produktu, jego w ł a ś ciwo ś ci, sk ł adu, ź ród ł a pochodzenia poprzez: umieszczanie na opakowaniu „Nayprzedniejsze sto ł owe” informacji „MAS Ł O NAYPRZEDNIEJSZE sto ł owe, naylepsze mlyko, nayprzedniejszy smak”, „Mas ł o sto ł owe 200g.”, „PN-A-86155”, „Beskidzkie mleczno ś ci, tradycyjna receptura”, co jest sprzeczne z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 153, poz. 1503 z zm.) i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. 2 na podstawie art. 100e w/w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maj ą c na uwadze wa ż ny interes konsumentów nadaje si ę decyzji w zakresie punktu I rygor natychmiastowej wykonalno ś ci. II. Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko „Grze ś mlecz” Sp. z o.o. ul. Centralna 20 w Bielsku-Bia ł ej – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia si ę obci ąż y ć „Grze ś mlecz” Sp. z o.o. kosztami przeprowadzonego post ę powania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów i zobowi ą za ć w/w przedsi ę biorc ę do zwrotu na rzecz Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 42 PLN (s ł ownie z ł otych: czterdzie ś ci dwa). Uzasadnienie W dniu 13.01.2006r. w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej organem antymonopolowym), z urz ę du wszcz ę te zosta ł o post ę powanie w zwi ą zku z podejrzeniem podejmowania przez „Grze ś mlecz” Sp. z o.o. w Bielsku-Bia ł ej – (zwanego dalej Grze ś mlecz) bezprawnego dzia ł ania nosz ą cego znamiona praktyk 2 naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów o których mowa w art. 23 a ust. 1 i 2 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , polegaj ą cego na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej, nie wprowadzaj ą cej konsumentów w b łą d informacji co do rodzaju nabywanego produktu, jego, w ł a ś ciwo ś ci, sk ł adu, ź ród ł a pochodzenia poprzez: umieszczanie na opakowaniu „Nayprzedniejsze sto ł owe” informacji „MAS Ł O NAYPRZEDNIEJSZE sto ł owe, naylepsze mlyko, nayprzedniejszy smak”, „Mas ł o sto ł owe 200g.”, „PN-A-86155”, „Beskidzkie mleczno ś ci, tradycyjna receptura”, co mo ż e by ć sprzeczne z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – zwanej dalej ustaw ą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Karta nr 1). Post ę powanie zosta ł o wszcz ę te w zwi ą zku z ustaleniami dokonanymi przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Ł odzi – zwany dalej WIIH w trakcie kontroli w hipermarkecie przeprowadzonych w dniu 20.05.2005r. oraz w dniu 20.06.2005r.. Ustalenia z przeprowadzonych kontroli WIIH zosta ł y szczegó ł owo opisane w sporz ą dzonych protoko ł ach z kontroli (Karty nr 11-16). W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 20.05.2005r. do badania pobrane zosta ł y próbki „mas ł a sto ł owego nayprzedniejszego” (Karty nr 13 i 17). Natomiast w dniu 20.06.2005r. przedstawiono przedsi ę biorcy wyniki analizy próbki przeprowadzonej przez Instytut Przemys ł u Mi ę snego i T ł uszczowego – Laboratorium Badania Ż ywno ś ci i Ś rodowiska w Warszawie. Badanie wykaza ł o, ż e próbka mas ł a zawiera dodatek t ł uszczów ro ś linnego pochodzenia. Stwierdzonej laboratoryjnie obecno ś ci t ł uszczu ro ś linnego w t ł uszczu mlecznym nie wskazano w sk ł adzie produktu zamieszczonym na opakowaniu jednostkowym (Karta nr 15-verte). Przeprowadzone przez WIIH ogl ę dziny wykaza ł y co nast ę puje. Mas ł o uformowano w kszta ł cie okr ą g ł ym i zapakowano w pergamin. Na wierzchu opakowania wyró ż niaj ą c ą si ę pod wzgl ę dem wielko ś ci, drukowan ą czcionk ą umieszczony zosta ł napis „MAS Ł O NAYPRZEDNIEJSZE STO Ł OWE”, „naylepsze mlyko, nayprzedniejszy smak”. Na boku opakowania napis: Mas ł o sto ł owe 200g, zawarto ść t ł uszczu 73,5% PN-A-86155 „Grze ś mlecz” Sp. z o.o. tel. 033 8285538, 43-360 Bystra ul. Szczyrkowska 169, PL 24021606 na rynek krajowy”, „Nasza Jako ść ” znak graficzny z napisem „Grze ś mlecz”. Na spodzie opakowania przyklejona etykieta o tre ś ci „Beskidzkie mleczno ś ci, tradycyjna receptura Grze ś mlecz” (Karta nr 18). W/w Laboratorium dokonuj ą c analizy stwierdzi ł o, ż e badana próbka zawiera dodatek t ł uszczów pochodzenia ro ś linnego. Powy ż sze ustalenie wynika ł o z wyra ź nej rozbie ż no ś ci kwasów t ł uszczowych wyst ę puj ą cych w badanym t ł uszczu w odniesieniu do typowego t ł uszczu mlecznego, w zakresie obni ż onego poziomu cholesterolu (w przypadku typowego t ł uszczu mlecznego zawarto ść cholesterolu powinna wynosi ć powy ż ej 200 mg/100g t ł uszczu), obecno ś ci steroli w produkcie charakterystycznym dla t ł uszczów ro ś linnych. Sk ł ad kwasów t ł uszczowych w t ł uszczu mlecznym jest z natury zró ż nicowany w zale ż no ś ci od pochodzenia mas ł a (kraj, rodzaj paszy itp.), jednak powinien mie ś ci ć si ę w okre ś lonych granicach. Obni ż enie cholesterolu mo ż e nast ą pi ć mi ę dzy innymi przez dodanie t ł uszczu ro ś linnego zawieraj ą cego ś ladowe ilo ś ci cholesterolu (przyj ę to, ż e t ł uszcz ro ś linny nie zawiera cholesterolu) lub te ż przez frakcjonowanie t ł uszczu mlecznego. Wymieniony proces frakcjonowania jest jednak skomplikowany i wymaga nowoczesnych drogich instalacji ( nie jest on stosowany w Polsce). Pojawienie si ę zwi ą zków zwanych sterolami (fitosterole) w badanym produkcie wskazuje na pochodzenie ich z t ł uszczu ro ś linnego, gdy ż s ą one z nimi zwi ą zane. W opinii badaj ą cego uzyskane wyniki wskazuj ą na obecno ść t ł uszczu ro ś linnego w t ł uszczu mlecznym (Karta nr 20). WIIH skierowa ł wezwanie z dnia 29.06.2005r. do Grze ś mlecz o podj ę cie dzia ł a ń maj ą cych na celu wyeliminowanie z obrotu wyrobów oznaczonych w sposób wprowadzaj ą cy konsumentów w b łą d oraz zawieraj ą cych sk ł adniki niezgodne z deklaracj ą (Karta nr 24). WIIH w w/w wezwaniu przedstawi ł nast ę puj ą ce uzasadnienie. Przeprowadzona w Laboratorium Badania Ż ywno ś ci i Ś rodowiska Instytutu Przemys ł u Mi ę snego i T ł uszczowego w Warszawie, analiza wykaza ł a, ż e badana próbka mas ł a zawiera ł a w swoim sk ł adzie t ł uszcze pochodzenia ro ś linnego, o czym ś wiadczy ł y: wyra ź na rozbie ż no ść kwasów t ł uszczowych wyst ę puj ą cych w badanym t ł uszczu w odniesieniu do typowego t ł uszczu 3 mlecznego; obni ż ony poziom cholesterolu tj.: 182 mg/100g t ł uszczu, podczas gdy w przypadku typowego t ł uszczu mlecznego zawarto ść cholesterolu powinna wynosi ć powy ż ej 200 mg/100g t ł uszczu; obecno ść steroli, czyli zwi ą zków charakterystycznych dla t ł uszczów pochodzenia ro ś linnego w ilo ś ci: 5,1 mg/100g campesterolu, 10,8 mg/100g ß-sitosterolu, 2,2 mg/100g stigmasterolu. Na opakowaniu jednostkowym wyrobu Zak ł ad poda ł ogóln ą zawarto ść t ł uszczów i zadeklarowa ł jej zgodno ść z norm ą PN – A – 86155 „Mleko i przetwory mleczne. Mas ł o”. Zgodnie z w/w norm ą „mas ł o jest to produkt otrzymany wy łą cznie z mleka. W produkcji mas ł a mog ą by ć stosowane: zakwas ma ś larski lub inne podobne preparaty dopuszczone przez PZH, barwniki naturalne, a w przypadku mas ł a solonego – sól kuchenna”. Producent nie poda ł natomiast w sk ł adzie surowcowym (do wiadomo ś ci konsumentów) wyst ę puj ą cych tam t ł uszczów ro ś linnych wbrew postanowieniom art. 3 ust. 1 rozporz ą dzenia Rady (WE) nr 2991/94 z dnia 5 grudnia 1994r. okre ś laj ą cego normy dla t ł uszczów do smarowania, które mówi ą , ż e „zawarto ść t ł uszczu ro ś linnego, mlecznego lub innego zwierz ę cego powinna by ć umieszczona w wykazie sk ł adników w porz ą dku malej ą cym”. Taki sposób znakowania produktu (brak zawarto ś ci t ł uszczów ro ś linnych), stosowana nazwa „mas ł o” dla mieszaniny t ł uszczu mlecznego i ro ś linnego wprowadza konsumenta w b łą d, co do rodzaju i sk ł adu nabywanego ś rodka spo ż ywczego wbrew postanowieniom zawartym w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000r. o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno – spo ż ywczych (Dz.U. z 2005r. Nr 187, poz. 1577 z zm.) – dalej zwanej ustaw ą o jako ś ci handlowej i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 2001r. o warunkach zdrowotnych ż ywno ś ci i ż ywienia (tekst jednolity: Dz. U. 2005 r. Nr 31 poz. 265, z zm.) (Karta 24). Przedsi ę biorca ustosunkowuj ą c si ę do przedmiotowych zarzutów przedstawionych przez WIIH, wyja ś ni ł , ż e firma nie produkuje mas ł a, tylko otrzymuje go jako surowiec i konfekcjonuje. Zakupione mas ł o podlega procesowi zmniejszenia zawarto ś ci t ł uszczu poprzez jego mieszanie z dodatkiem wody pasteryzowanej zgodnie z polsk ą norm ą PN-A- 86155, a nast ę pnie jest pakowane. Surowiec oraz wyprodukowany produkt mas ł o Nayprzedniejsze sto ł owe jest badane okresowo pod wzgl ę dem mikrobiologicznym, przechowalniczym oraz fizykochemicznym (zawarto ść wody) (Karta nr 25). W kolejnym pi ś mie z dnia 12.07.2005r. (Karta nr 26) kierowanym do WIIH przedsi ę biorca wyja ś ni ł , ż e partia surowca, z której zosta ł o wyprodukowane zakwestionowane mas ł o „Nayprzedniejsze sto ł owe” 73,50% posiada stosowne badania (w za łą czeniu przedstawi ł kserokopi ę Handlowego Dokumentu Identyfikacyjnego oraz Atestu). Na tej podstawie przedsi ę biorca uzna ł , ż e jego gotowy produkt spe ł nia wszystkie parametry jako ś ciowe. Mas ł o, z którego wyprodukowano „Nayprzedniejsze sto ł owe” posiada ł o atest Mas ł o Extra blok, cechy jako ś ciowe: zawarto ść wody do 16%, zakwalifikowane do klasy Extra (Karta nr 27). W pi ś mie z dnia 20.03.2006r. przedsi ę biorca przedstawi ł wykaz producentów, dostarczaj ą cych produkt, z którego produkowane jest „Mas ł o Nayprzedniejsze sto ł owe”. Producenci surowca maj ą siedziby w nast ę puj ą cych województwach: warmi ń sko-mazurskim, lubelskim, ł ódzkim, wielkopolskim oraz mazowieckim (Karta nr 106). W opinii Spó ł ki wytwarzanie mas ł a „Nayprzedniejszego sto ł owego” polega na mieszaniu zakupionego surowca (mas ł o extra) 82% z wod ą pasteryzowan ą w takich proporcjach, aby produkt ko ń cowy spe ł nia ł wymagania normy PN-A-86155 (Karta nr 106). Przedstawiony zosta ł schemat technologiczny produkcji Mas ł a Ose ł kowego i Mas ł a nayprzedniejszego. Po przyj ę ciu surowca jest on magazynowany. Pobrane z magazynu mas ł o jest mieszane z wod ą w kadzi. Otrzymany produkt jest pakowany automatycznie i sch ł adzany. W kolejnym etapie nast ę puje pakowanie zbiorcze oraz wysy ł ka (Karta nr 110). Grze ś mlecz zadeklarowa ł , ż e ka ż dorazowo przy wp ł yni ę ciu surowca (mas ł a) do Zak ł adu Produkcyjnego jest dokonywane jego badanie organoleptyczne. Ka ż dy surowiec, który wykorzystuje, posiada atest i Handlowy Dokument Identyfikacyjny. Dokumenty te s ą dla przedsi ę biorcy gwarancj ą jako ś ci surowca. Kontrola pod wzgl ę dem zawarto ś ci t ł uszczu oraz sk ł adników obcych wewn ę trznie nie jest prowadzona. Przedsi ę biorca zleci ł badanie surowca pod wzgl ę dem zawarto ś ci zanieczyszcze ń t ł uszczów ro ś linnych laboratorium zewn ę trznemu (Karta nr 106). 4 W dniach 19.01.2006r., 26.01.2006r. oraz 15.03.2006r. przeprowadzone zosta ł y badania próbek surowców „Mas ł o extra 82% t ł uszczu” wykorzystywanych w produkcji „Nayprzedniejsze sto ł owe” (Karty nr 107, 108, 109). Jednak przedsi ę biorca nie przedstawi ł ż adnych wyników badania sk ł adu produktu przez niego wytwarzanego, którego oznaczanie jest poddane ocenie w niniejszej decyzji. Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: W trakcie niniejszego post ę powania, organ antymonopolowy ustali ł , ż e Grze ś mlecz prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na produkcji artyku ł ów spo ż ywczych i napojów zgodnie z wpisem do KRS o numerze 0000149636 (Karta nr 86). Spó ł ka produkuje ś rodek spo ż ywczy o nazwie „Nayprzedniejsze sto ł owe”. Jest ono efektem procesu przetwarzania mas ł a ekstra o 82% t ł uszczu, w wyniku, którego nast ę puje zmniejszenie zawarto ś ci t ł uszczu w produkcie finalnym. Przeprowadzone przez WIIH ogl ę dziny oraz niniejsze post ę powanie wykaza ł y, ż e produkt formowany jest w kszta ł cie okr ą g ł ym i pakowane w pergamin (Karta nr 18). Na opakowaniu umieszczane s ą nast ę puj ą ce napisy. Na wierzchu opakowania wyró ż niaj ą c ą si ę pod wzgl ę dem wielko ś ci, drukowan ą czcionk ą umieszczony jest napis „MAS Ł O NAYPRZEDNIEJSZE STO Ł OWE”, „naylepsze mlyko, nayprzedniejszy smak”. Na boku opakowania napisy: Mas ł o sto ł owe 200g, zawarto ść t ł uszczu 73,5% PN-A-86155; „Grze ś mlecz” Sp. z o.o. tel. 033 8285538, Zak ł ad Produkcyjny 43-360 Bystra ul. Szczyrkowska 169”; „PL 24021606 NA RYNEK KRAJOWY”, „Nasza Jako ść ” znak graficzny z napisem „Grze ś mlecz” (Karta nr 44). Na spodzie opakowania przyklejona etykieta o tre ś ci „Beskidzkie mleczno ś ci; tradycyjna receptura; mas ł o NAYPRZEDNIEJSZE sto ł owe” (Karta nr 80). Instytut Przemys ł u Mi ę snego i T ł uszczowego w Warszawie – Laboratorium Badania Ż ywno ś ci i Ś rodowiska w Warszawie dokonuj ą c badania sk ł adu próbki produktu „nayprzedniejsze sto ł owe” stwierdzi ł , ż e zawiera ona dodatek t ł uszczów pochodzenia ro ś linnego (Karta nr 20). W produkcji „nayprzedniejsze sto ł owe” wykorzystywane jest mas ł o ekstra produkowane w mleczarniach zlokalizowanych w nast ę puj ą cych województwach: warmi ń sko-mazurskim, lubelskim, ł ódzkim, wielkopolskim oraz mazowieckim (Karta nr 106). W toku niniejszego post ę powania organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa antymonopolowa w art. 23 a ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. W przypadku, gdy dosz ł o do naruszenia art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, organ antymonopolowy na mocy art. 23c ust. 1 tej ustawy uznaje okre ś lon ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne 5 z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. /Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 - 118/ Wobec powy ż szego, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. Zarzucan ą praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, jest naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej oraz nie wprowadzaj ą cej w b łą d informacji. Dotyczy to informacji umieszczonych na opakowaniu jednostkowym produktu w zakresie rodzaju sprzedawanego produktu, jego, w ł a ś ciwo ś ci, sk ł adu, ź ród ł a pochodzenia. Sposób oznaczenia produktu jest sprzeczny z art. 10 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towarów lub us ł ug albo jego brak, które mo ż e wprowadzi ć klientów w b łą d co do pochodzenia, ilo ś ci, jako ś ci, sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów albo us ł ug, a tak ż e zatajenie ryzyka, jakie wi ąż e si ę z korzystaniem z nich. W przedmiotowym przypadku sprzedawany produkt zosta ł nazwany „Mas ł em”. Jednak nazwa ta jest zarezerwowana wy łą cznie dla przetworów mlecznych. Pkt 1.2 Polskiej Normy PN-A-86155 dotycz ą cej Mleka i przetworów mlecznych – Mas ł o, stanowi, ż e mas ł o jest to produkt otrzymany wy łą cznie z mleka. W produkcji mas ł a mog ą by ć stosowane zakwas ma ś larski lub inne podobne preparaty dopuszczone przez Pa ń stwowy Zak ł ad Higieny, barwnik naturalny, a w przypadku mas ł a solnego – sól kuchenna. Definicja mas ł a zamieszczona w art. 2 pkt 2 rozporz ą dzenia Komisji (EWG) Nr 1898/87 z dnia 2 lipca 1987r. w sprawie ochrony oznacze ń stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz.U. WE L 182/36) stanowi, ż e w rozumieniu niniejszego rozporz ą dzenia „przetwory mleczne” oznaczaj ą produkty uzyskiwane wy łą cznie z mleka, przez co nale ż y rozmie ć , ż e mo ż na do nich doda ć substancje konieczne do ich wytworzenia, pod warunkiem ż e substancje te nie s ą u ż ywane do zast ą pienia, w ca ł o ś ci lub cz ęś ciowo, jakichkolwiek naturalnych sk ł adników mleka. Wy łą cznie dla przetworów mlecznych zarezerwowane s ą nazwy wymienione w Za łą czniku do niniejszego rozporz ą dzenia. W za łą czniku m.in. wymienione jest mas ł o. Zgodnie z powy ż szymi regulacjami nazw ą MAS Ł O mo ż na oznacza ć produkty wy łą cznie wyprodukowane z mleka. Natomiast w przedmiotowym przypadku jak ustalono powy ż ej kontrolowany produkt w swoim sk ł adzie zawiera równie ż t ł uszcze pochodzenia ro ś linnego. Tak wi ę c za bezprawne nale ż y uzna ć pos ł ugiwanie si ę przedmiotowym oznaczeniem. Wprowadza ono nabywców w b łą d co do rodzaju sprzedawanego produktu. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o jako ś ci handlowej, nazwa ś rodka spo ż ywczego ma precyzyjnie informowa ć konsumenta o rodzaju ś rodka spo ż ywczego, umo ż liwia ć odró ż nienie go od podobnych ś rodków spo ż ywczych. Nazwie powinny towarzyszy ć informacje dotycz ą ce postaci ś rodka spo ż ywczego lub procesów technologicznych stosowanych w produkcji, w szczególno ś ci okre ś laj ą ce, czy jest to ś rodek: sproszkowany, liofilizowany, g łę boko mro ż ony, zag ę szczony, w ę dzony - w przypadku gdy brak tej informacji mo ż e wprowadzi ć konsumenta w b łą d. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o jako ś ci handlowej, w oznakowaniu ś rodków spo ż ywczych na opakowaniach jednostkowych i zbiorczych, przeznaczonych bezpo ś rednio dla konsumenta, podaje si ę : nazw ę ś rodka spo ż ywczego; dane identyfikuj ą ce producenta, w tym firm ę lub nazw ę ze wskazaniem formy prawnej i jego adres, a w przypadku osoby fizycznej - imi ę i nazwisko oraz nazw ę , pod któr ą osoba ta wykonuje dzia ł alno ść , oraz jej adres; inne dane niezb ę dne do identyfikacji ś rodka spo ż ywczego, istotne z punktu widzenia 6 konsumenta. Art. 6 ust. 4 ustawy o jako ś ci handlowej stanowi, ż e oznakowanie obejmuje wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli odnosz ą cych si ę do artyku ł ów rolno-spo ż ywczych, umieszczone na opakowaniu, w dokumencie, na ulotce, etykiecie, obwolucie albo zawieszce, które s ą do łą czone do danego artyku ł u rolno-spo ż ywczego, lub te ż go dotycz ą . Art. 6 ust. 5 ustawy o jako ś ci handlowej zastrzega, ż e oznakowanie artyku ł u rolno- spo ż ywczego nie mo ż e w szczególno ś ci wprowadza ć w b łą d konsumenta co do to ż samo ś ci tego artyku ł u, w tym jego rodzaju, w ł a ś ciwo ś ci, sk ł adu, ilo ś ci, trwa ł o ś ci, pochodzenia oraz sposobu produkcji, lub sugerowa ć , ż e artyku ł ten posiada specjalne w ł a ś ciwo ś ci, je ż eli ich nie posiada lub je ż eli inne podobne artyku ł y rolno-spo ż ywcze posiadaj ą takie w ł a ś ciwo ś ci. Konsumenci nabywaj ą c oceniany produkt oznaczony jako mas ł o, s ą wprowadzani w b łą d co do jego w ł a ś ciwo ś ci i sk ł adu. Spodziewaj ą si ę otrzyma ć produkt mleczny, gdy faktycznie zawiera on równie ż t ł uszcze ro ś linne. Wprowadzaj ą ce w b łą d dodatkowo jest oznaczenie na opakowaniu sprzedawanego produktu norm ą PN-A-86155 dotycz ą c ą „Mleka i przetworów mlecznych – Mas ł o”. Zamieszczenie na opakowaniu informacji o tej normie dodatkowo sugeruje, ż e sprzedawany produkt jest z ni ą zgodny, a wi ę c, ż e jest wyprodukowany wy łą cznie z mleka. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze sprzedawany produkt zawieraj ą cy domieszk ę t ł uszczów ro ś linnych nie mo ż e by ć oznaczany nazw ą rodzajow ą „Mas ł o” oraz norm ą PN-A-86155. Mas ł o ze wzgl ę du na surowiec, z którego musi by ć zrobione, a wi ę c z mleka krowiego ma inne w ł a ś ciwo ś ci, ni ż produkt powsta ł y z mleka do, którego zosta ł y wmieszane t ł uszcze ro ś linne. W ś ród w ł a ś ciwo ś ci nale ż y rozró ż ni ć organoleptyczne oraz ż ywieniowe. Do w ł a ś ciwo ś ci organoleptycznych nale ż y zaliczy ć : smak, zapach, kolor, smarowno ść . Zgodnie z norm ą PN-A-86155 ka ż de z rodzajów mas ł a posiada inne w ł a ś ciwo ś ci organoleptyczne oraz ró ż ni si ę pod wzgl ę dem zawarto ś ci t ł uszczu. Ró ż nice te s ą odzwierciedlone w nazwach typów mase ł : ekstra, delikatesowe, wyborowe, sto ł owe (Karta nr 95). Tym bardziej inne w ł a ś ciwo ś ci ma produkt, który nie nale ż y do przetworów mlecznych. Produkt, do którego zosta ł y domieszane t ł uszcze ro ś linne zmienia w ł a ś ciwo ś ci ż ywieniowe w porównaniu z produktem mlecznym. Ś rodek spo ż ywczy poddany badaniu zawiera w swoim sk ł adzie t ł uszcze pochodzenia ro ś linnego, o czym ś wiadczy ł y: wyra ź na rozbie ż no ść kwasów t ł uszczowych wyst ę puj ą cych w badanym t ł uszczu w odniesieniu do typowego t ł uszczu mlecznego; obni ż ony poziom cholesterolu tj.: 182 mg/100g t ł uszczu, podczas gdy w przypadku typowego t ł uszczu mlecznego zawarto ść cholesterolu powinna wynosi ć powy ż ej 200 mg/100g t ł uszczu; obecno ść steroli, czyli zwi ą zków charakterystycznych dla t ł uszczów pochodzenia ro ś linnego w ilo ś ci: 5,1 mg/100g campesterolu, 10,8 mg/100g ß-sitosterolu, 2,2 mg/100g stigmasterolu (Karta 24). Dlatego te ż nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e konsument jest wprowadzany w b łą d co do w ł a ś ciwo ś ci sprzedawanego produktu. Dodatkowo konsument nie otrzymuje informacji o sk ł adzie tego produktu, tj. ż e jest mieszanin ą t ł uszczów zwierz ę cych oraz ro ś linnych. Na opakowaniu nie zosta ł podany sk ł ad surowcowy (do wiadomo ś ci konsumentów) z wyszczególnieniem t ł uszczów, w tym ro ś linnych wbrew postanowieniom art. 3 ust. 1 rozporz ą dzenia Rady (WE) nr 2991/94 z dnia 5 grudnia 1994r. okre ś laj ą cego normy dla t ł uszczów do smarowania, które mówi ą , ż e „zawarto ść t ł uszczu ro ś linnego, mlecznego lub innego zwierz ę cego powinna by ć umieszczona w wykazie sk ł adników w porz ą dku malej ą cym” (Karta nr 24). Kolejn ą informacj ą zamieszczon ą na opakowaniu wprowadzaj ą c ą konsumentów w b łą d jest sugerowanie terenu, z którego pochodzi produkt oraz sk ł adniki wykorzystywane w trakcie jego produkcji. Pos ł u ż enie si ę sformu ł owaniem „Beskidzkie mleczno ś ci, tradycyjna receptura”, sugeruje, ż e sprzedawany ś rodek spo ż ywczy jest produktem wytworzonym z mleka pochodz ą cego od krów, które pas ą si ę na górskich łą kach. Wykorzystane w oznaczeniu produktu poj ę cie „Beskidzkie mleczno ś ci” jest poj ę ciem jednoznacznie identyfikuj ą cym ź ród ł o pochodzenia produktu. Beskidy to pasmo górskie w Karpatach Zewn ę trznych rozci ą gaj ą ce si ę od rzeki Beczwy na zachodzie (Czechy) po rzek ę Czeremosz (Ukraina) na wschodzie. Szeroko ść pasma Beskidów wynosi ok. 50-70 km, a ich d ł ugo ść ok. 600 km. Tak 7 wi ę c pos ł u ż enie si ę poj ę ciem okre ś laj ą cym konkretny region geograficzny jest deklaracj ą sk ł adan ą przez producenta, ż e w ł a ś nie w tym regionie produkt zosta ł wyprodukowany. W przedmiotowym przypadku dodatkowo zosta ł o zadeklarowane, ż e produkt wytwarzany jest w oparciu o tradycyjn ą receptur ę . Konsument łą czy powy ż sze okre ś lenia z terenem czystym ekologicznie, co przek ł ada si ę na identyfikowanie nabywanego produktu jako zdrowszego od przetworów mlecznych wyprodukowanych z mleka pochodz ą cego z innych regionów. Zapewnienie, ż e mas ł o zosta ł o wyprodukowane w sposób tradycyjny, ma podkre ś la ć wysok ą jako ść produktu, a tak ż e pewno ść , ż e spe ł nia on wymagania tradycyjnego mas ł a. Informacje te wp ł ywaj ą na decyzje nabywcze konsumentów, którzy dokonuj ą c wyboru ś rodka spo ż ywczego kieruj ą si ę wieloma czynnikami. W zakresie ś rodków spo ż ywczych istotne znaczenia ma pochodzenie surowców z których s ą wyprodukowane oraz sposób i technologia ich wytworzenia. W celu potwierdzenia regionalnego charakteru produktu Spó ł ka pos ł u ż y ł a si ę sformu ł owaniami gwarowymi „MAS Ł O NAYPRZEDNIEJSZE STO Ł OWE”, naylepsze mlyko, nayprzedniejszy smak”. Zastosowanie takiego j ę zyka podkre ś la, ż e zarówno surowce, jak i technologia s ą zwi ą zane z górskim regionem. Z przedstawionych dokumentów wynika, ż e proces wytworzenia ocenianego produktu opiera si ę na zmniejszeniu zawarto ś ci t ł uszczu przez mieszanie mas ł a ekstra z wod ą . Tak wi ę c nazwanie tego procesu „tradycyjn ą receptur ą ” wprowadza konsumentów w b łą d. Konsument analizuj ą c przedmiotow ą informacj ę zamieszczon ą na opakowaniu jest prze ś wiadczony, ż e to w ł a ś nie Grze ś mlecz z mleka pochodz ą cego z terenu Beskidów samodzielnie wytwarza produkt finalny przy pomocy tradycyjnych góralskich receptur. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, ze wzgl ę du na fakt, ż e w przedmiotowym przypadku siedziba ż adnego z dostawców pó ł produktów nie jest zlokalizowana na terenie regionu okre ś lanego jako Beskidy, konsumenci s ą wprowadzani w b łą d co do ź ród ł a pochodzenia nabywanego produktu. Z powy ż szej analizy wynika, ż e zamieszczane na opakowaniu deklaracje producenta s ą nieprawdziwe. Oceniany produkt nie mo ż e by ć oznaczany jako Mas ł o, nie mo ż e by ć oznaczany równie ż norm ą PN-A-86155 zastrze ż on ą wy łą cznie dla przetworów mlecznych, dodatkowo produkt nie mo ż e by ć oznaczany w sposób sugeruj ą cy, ż e zarówno surowce, jak i receptura s ą zwi ą zane z Beskidami. Za wprowadzaj ą ce konsumentów w b łą d nale ż y równie ż uzna ć brak na opakowaniu jednostkowym informacji wymaganych przepisami prawa oraz wa ż nych przy podejmowaniu decyzji nabywczych przez konsumentów. Jak ustalono na opakowaniu brak jest oznaczenia sk ł adu produktu. Bior ą c pod uwag ę fakt, ż e zamieszczone na opakowaniu informacje nie znalaz ł y potwierdzenia w faktycznym sk ł adzie sprzedawanego produktu, a tak ż e ź ródle pochodzenia wykorzystywanych surowców, nale ż a ł o uzna ć stosowan ą praktyk ę za sprzeczn ą z ustaw ą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a tak ż e innymi powo ł anymi w przedmiotowej decyzji przepisami, a wi ę c bezprawn ą . Dodatkowo podanie konsumentom informacji o rodzaju produktu, normie jaka ma zastosowanie do niego, a tak ż e sugerowanie regionu pochodzenia surowców oraz receptury wytworzenia, zosta ł o przez organ antymonopolowy uznane za naruszaj ą ce obowi ą zek udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, przez co konsumenci s ą wprowadzani w b łą d. Powy ż szy sposób oznaczania produktu narusza interesy ekonomiczne konsumentów, którzy na podstawie informacji dostarczonych za po ś rednictwem opakowania oczekuj ą od zakupionego produktu innych w ł a ś ciwo ś ci ni ż ma on faktycznie. Praktyka przedsi ę biorcy powoduje podj ę cie przez konsumentów decyzji nabywczych innych ni ż , gdyby dysponowali oni rzetelnymi, prawdziwymi i pe ł nymi informacjami okre ś laj ą cymi rodzaj, w ł a ś ciwo ś ci, sk ł ad produktu oraz jego ź ród ł o pochodzenia. Zakwestionowana praktyka dotyka nieograniczonej ilo ś ci konsumentów, którzy zakupili przedmiotowy produkt, a tak ż e potencjalnych klientów. 8 W zwi ą zku z faktem, ż e zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki, organ antymonopolowy uzna ł ocenian ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt I.1 sentencji decyzji. Art. 100e) ustawy antymonopolowej, umo ż liwia Prezesowi Urz ę du nadanie decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci, je ż eli wymaga tego wa ż ny interes konsumentów. W przedmiotowym przypadku wa ż ny interes konsumentów upatruje si ę w interesie ekonomicznym konsumenta. Przepisy prawa ze swego za ł o ż enia maj ą za zadanie regulowa ć stosunki uczestników obrotu handlowego, ale równie ż maj ą zabezpiecza ć interesy s ł abszych jego uczestników przed bezprawnymi, nieuczciwymi praktykami. W przedmiotowym przypadku mamy do czynienia z relacj ą profesjonalisty – przedsi ę biorcy z konsumentem. Zgodnie z za ł o ż eniami ustawy antymonopolowej, przedsi ę biorca ma zapewni ć konsumentom rzeteln ą , prawdziw ą i pe ł n ą informacj ę o warunkach umowy oraz produkcie. Natomiast w przedmiotowym przypadku, dosz ł o do pog łę bienia ró ż nicy si ł y stron kontraktu, przez niepodanie rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz podanie wprowadzaj ą cych w b łą d informacji co do rodzaju nabywanego produktu, jego, w ł a ś ciwo ś ci, sk ł adu, ź ród ł a pochodzenia poprzez: podanie na opakowaniu „Nayprzedniejsze sto ł owe” informacji „MAS Ł O NAYPRZEDNIEJSZE sto ł owe, naylepsze mlyko, nayprzedniejszy smak”, „Mas ł o sto ł owe 200g.”, „PN-A-86155”, „Beskidzkie mleczno ś ci, tradycyjna receptura”. Poniewa ż prze ś wiadczenie konsumentów o mo ż liwo ś ci zakupienia produktu okre ś lonego jako „mas ł o”, które faktycznie nie spe ł nia wymogów okre ś lonych dla tego typu produktu, mo ż e doprowadza ć do podj ę cia przez konsumentów decyzji, której by nie podj ę li, gdyby posiadali rzeteln ą , prawdziw ą i pe ł n ą informacj ę , konieczne jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci w punkcie I.1 decyzji. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie I.2 sentencji decyzji. Na podstawie art. 72 ustawy antymonopolowej, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 75 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Post ę powanie przeciwko Grze ś mlecz w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. Na podstawie ustale ń dokonanych w trakcie post ę powania organ antymonopolowy w punkcie I.1 decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej. Kosztami niniejszego post ę powania dla organu antymonopolowego, s ą wydatki w wysoko ś ci 42 z ł zwi ą zane z korespondencj ą pomi ę dzy organem antymonopolowym a przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć Grze ś mlecz kosztami post ę powania w wysoko ś ci 42 PLN (s ł ownie z ł otych: czterdzie ś ci dwa). Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w punkcie II sentencji decyzji. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51 10101010 00 7878 22 31 000000. Na postanowienie zawarte w punkcie II niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. 9 Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral