RKT-50/2002

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH 40-024 Katowice, ul. Powstańców 41a Tel./Fax (0-32) 256-46-96, Tel/Fax (0-32) 255-26-47, Tel. /Fax (0-32) 255-44-04 E-mail: katowice@uokik.gov.pl Katowice, dn. 30.09.2002r. RKT-60/07/02/K/SB DECYZJA Nr RKT- 50/2002 I Na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 28 ust. 6 oraz art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2000r. Nr 122, poz.1319 oraz z 2001r. Nr 110, poz. 1189, Nr 154, poz. 1800 i Dz.U. z 2002r. Nr 129, poz. 1102), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji nr RKT- 33/2002 z dnia 31.07.2002r. wniesionego przez Panią Marzenę Z.-T., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą DAGA z siedzibą w Gliwicach, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uchyla się w całości zaskarŜoną decyzję. II Na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 i art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2000r. Nr 122, poz.1319 oraz z 2001r. Nr 110, poz. 1189, Nr 154, poz. 1800 i Dz.U. z 2002r. Nr 129, poz. 1102), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza się w całości postępowanie prowadzone pod sygnaturą RKT-60/07/02/K/SB wszczęte z urzędu w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej na Panią Marzenę Z.-T., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą DAGA z siedzibą w Gliwicach, na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 2b w/w ustawy, za nieudzielenie informacji Ŝądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 45 w/w ustawy w trakcie postępowania o sygn. RKT-60/16/01/SB, ze względu na fakt, iŜ ponowne przeanalizowanie sprawy, wykazało, iŜ Ŝądane przez organ antymonopolowy informacje niezbędne do prowadzenia postępowania w sprawie ewentualnego stosowania przez Panią Marzenę Z.-T. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą DAGA z siedzibą w Gliwicach niedozwolonych postanowień umownych we wzorcach umownych wykorzystywanych przy zawieraniu umów z konsumentami, zostały otrzymane od Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach. Uzasadnienie W dniu 31.07.2002r. w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej organem antymonopolowym) została wydana decyzja nr RKT-33/2002, kończąca postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej na Panią Marzenę Z.-T. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą DAGA z siedzibą w Gliwicach (zwana dalej „DAGA”), na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 2b w/w ustawy, za nieudzielenie informacji Ŝądanych 2 przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 45 w/w ustawy w trakcie postępowania o sygn. RKT- 60/16/01/SB. Od decyzji nr RKT-33/2002 z dnia 31.07.2002r. odwołanie wniosła „DAGA”, zaskarŜając ją w całości. W odwołaniu „DAGA” podniosła, iŜ przez cały czas prowadzenia postępowania RKT- 60/16/01/SB próbowała z organem antymonopolowym współpracować i niczego nie ukrywała. Dlatego teŜ nałoŜenie kary pienięŜnej za nieudzielanie informacji jest dla „DAGA” wielkim zaskoczeniem. Po ponownym przeanalizowaniu materiału zgromadzonego w sprawie o sygnaturze RKT-60/16/01/SB oraz wyników kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Katowicach w siedzibie „DAGA”, uwzględniając regulacje prawne dotyczące abstrakcyjnej kontroli wzorców umownych w świetle ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 2000 Nr 22, poz. 271), która wprowadziła zmiany dotyczące art. 384-385(4) KC (wzorce umowne) oraz w zakresie kontroli wzorców umownych dodając rozdział 3 (Postępowanie w sprawach o uznanie postanowień wzorca za niedozwolone), obejmujący art. 479(36)-479(45) KPC, a takŜe przytoczonego powyŜej zarzutu odwołania „DAGA”, organ antymonopolowy ustalił i zwaŜył co następuje. Ustawa w zakresie kontroli wzorców umownych wprowadza moŜliwość abstrakcyjnej kontroli treści wzorców przez zaskarŜanie klauzul jako takich. Nowela wprowadza abstrakcyjną kontrolę wzorców umownych, dodając rozdział 3 (Postępowanie w sprawach o uznanie postanowień wzorca za niedozwolone), obejmujący art. 479(36)-479(45) KPC. Abstrakcyjna sądowa kontrola wzorców wymaga ich oceny i ewentualnego zakazu stosowania w oderwaniu od konkretnej umowy. Wprowadzenie sądowej kontroli abstrakcyjnej wzorców umownych przewiduje dyrektywa 93/13 EWG z 5.4.1993r.: „osoby i organizacje, które na podstawie prawa wewnątrzpaństwowego mają interes prawny w ochronie konsumenta muszą mieć moŜliwość wszczęcia postępowania przed sądem lub organem administracyjnym właściwym do rozstrzygnięcia o skardze lub zaŜaleniu albo wszczęcia postępowania sądowego w przedmiocie klauzul umownych ze względu na ich powszechne zastosowanie w umowach z konsumentami, a w szczególności w przedmiocie niedozwolonych klauzul.” Ochrona przed negatywnym oddziaływaniem wzorców na zbiorowe interesy konsumentów nie jest moŜliwa do osiągnięcia w inny sposób, jak przez abstrakcyjną kontrolę wzorca. Kontrola abstrakcyjna w zakresie stosowanego przez „DAGA” wzorca umownego była przeprowadzana w ramach powyŜej opisanych kompetencji przyznanych organowi antymonopolowemu. Celem postępowania była kontrola w zakresie ewentualnego stosowania przez „DAGA” we wzorcach umownych postanowień, które mogą być uznane za niedozwolone, w myśl Kodeksu cywilnego. Kontroli abstrakcyjnej poddawany jest wzorzec umowny faktycznie stosowany przez przedsiębiorcę. W trakcie prowadzonego postępowania RKT-60/16/01/SB, organ antymonopolowy uzyskał w pismach z dnia 13.08.2001r. (Karta nr 17), z dnia 07.11.2001r. (Karta nr 30-31), a takŜe z dnia 17.01.2002r. (Karta nr 36) zupełnie róŜne wzorce umowne. Do pism z dnia 07.11.2001r. oraz 17.01.2002r., które zostały przedstawione w wyniku wezwania do zaniechania wykorzystywania zapisów mających cechy niedozwolonych postanowień umownych, nie były dołączone wyjaśnienia, które pozwoliłyby jednoznacznie ocenić, czy są to propozycje wzorców do stosowania po zaakceptowaniu przez organ antymonopolowy, czy teŜ juŜ wprowadzone do wykorzystywania przez „DAGA”. Biorąc pod uwagę praktykę i dobrą wolę DAGA, do treści kaŜdego dostarczonego wzorca umownego organ antymonopolowy ustosunkowywał się pod kątem ewentualnych naruszeń Kodeksu cywilnego. Jednak brak dołączania do pism informacji, które pozwoliłyby na jednoznaczne określenie, czy przedstawiane wzorce są juŜ stosowane, czy teŜ są tylko propozycjami, spowodowało, iŜ organ antymonopolowy zwrócił się do „DAGA” o dostarczenie wzorca faktycznie stosowanego, a takŜe wyjaśnień oraz nazw i adresów przedsiębiorców, którzy faktycznie stosują przedmiotowe wzorce. (Karta nr 41, 43) Informacje takie w opinii organu 3 antymonopolowego były niezbędne, by wyeliminować moŜliwość zakwestionowania postanowień wzorca umownego nie stosowanego faktycznie przez „DAGA”, natomiast stosowanego przez innego przedsiębiorcę. Z uwagi na nieotrzymanie powyŜszych dokumentów od „DAGA”, organ antymonopolowy, niezaleŜnie od prowadzonego postępowania w sprawie treści wzorców umownych stosowanych przez „DAGA”, zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach, z prośbą o przeprowadzenie kontroli w firmie „DAGA” w celu ustalenia stanu faktycznego. Jak wykazała przeprowadzona w dniu 20.03.2002r. kontrola, wzorcem faktycznie stosowanym przez DAGA jest wzorzec, który był dostarczony organowi antymonopolowemu wraz z pismem z dnia 13.08.2001r. (Karta nr 46). Uzyskanie tej informacji, wyeliminowało konieczność posiadania odpowiedzi od „DAGA” w sprawie faktycznie stosowanych wzorców umownych. PoniewaŜ faktycznie w trakcie postępowania RKT-60/16/01/SB, DAGA uczestniczyła w mediacjach mających na celu doprowadzenie do zmiany treści wzorca umownego, odwołanie naleŜy uznać za słuszne. Biorąc pod uwagę treść art. 78 ust. 4 ustawy antymonopolowej stanowiącego, iŜ jeŜeli organ antymonopolowy uzna odwołanie za słuszne, moŜe nie przekazując akt sądowi uchylić albo zmienić swoją decyzję w całości lub w części, uchyla się decyzję, nr RKT-33/20002, w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej na DAGA, na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 2b w/w ustawy, za nieudzielenie informacji Ŝądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 45 w/w ustawy w trakcie postępowania o sygn. RKT-60/16/01/SB. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu. Z uwagi na otrzymanie od Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach, informacji oraz dokumentów niezbędnych do prowadzenia postępowania znak RKT-60/16/01/SB mającego na celu doprowadzenie do polubownej zmiany treści wzorca umownego, postępowanie o nałoŜenie kary stało się bezprzedmiotowe i naleŜało je umorzyć w całości. W tej sytuacji orzeczono jak w punkcie II sentencji decyzji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy ochronie Konkurencji i Konsumentów od niniejszej decyzji przysługuje prawo odwołania do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego za pośrednictwem Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach, w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji. W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral