RKT-49/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI i KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH 40-024 Katowice, ul. Powsta ń ców 41a Tel./Fax (0-32) 256-46-96, Tel./Fax (0-32) 255-26-47, Tel./Fax (0-32) 255-44-04 E-mail: katowice@uokik.gov.pl Katowice, dn. 12.11.2003r. RKT-61-s-97/03/SG DECYZJA NR RKT-49/2003 Na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 ww. ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; z 2003r. Nr 6, poz. 68) – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: umarza si ę post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę te z urz ę du przeciwko Powszechnej Kasie Oszcz ę dno ś ci Bank Polski S.A., ul. Pu ł awska 15, 00-975 Warszawa w zwi ą zku z podejrzeniem podejmowania przez tego przedsi ę biorc ę , bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów , co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w ten sposób, ż e w umowie pod nazw ą „umowa o kredyt gotówkowy dla Posiadaczy ROR” Powszechna Kasa Oszcz ę dno ś ci Bank Polski S.A., ul. Pu ł awska 15, 00-975 Warszawa przewiduj ą c mo ż liwo ść sp ł aty po ż yczki przed terminem okre ś lonym w harmonogramie sp ł at, nie informuje o skutkach przedterminowej sp ł aty kredytu przez konsumenta, co mo ż e narusza ć art. 4 ust 2 pkt 10 ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.) w zwi ą zku z art. 8 tej ustawy, jako bezprzedmiotowe. Uzasadnienie W dniu 21.08.2003r. wszcz ę te zosta ł o z urz ę du w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Organem Antymonopolowym) post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w zwi ą zku z podejrzeniem podejmowania przez Powszechna Kasa Oszcz ę dno ś ci Bank Polski S.A., ul. Pu ł awska 15, 00- 975 Warszawa, (zwany dalej Bankiem lub PKO BP) bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Post ę powanie zosta ł o wszcz ę te na skutek informacji uzyskanych w toku przeprowadzonego przez Organ Antymonopolowy post ę powania wyja ś niaj ą cego (RKT-421-K-16/03/SG) w sprawie ustalenia czy nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowy interes konsumentów w zakresie przestrzegania przez ww. przedsi ę biorc ę ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.). W toku ww. post ę powania wyja ś niaj ą cego, 04.06.2003r. przeprowadzona zosta ł a kontrola w PKO Bank Polski S.A., I Oddzia ł w Katowicach ul. Damrota 23 Katowice. 1 W wyniku analizy dokumentów zebranych w toku powy ż szej kontroli - faktycznie zawarte umowy o kredyt konsumencki (karta nr 4 do nr 6 oraz nr 7 do nr 10) stwierdzono, i ż w umowie pod nazw ą „umowa o kredyt gotówkowy dla Posiadaczy ROR” nie znajduje si ę informacja o skutkach przedterminowej sp ł aty kredytu przez konsumenta, gdy ż zapis umowny mówi ą cy o uprawnieniu konsumenta do przedterminowej sp ł aty kredytu (§ 7 pkt 4 umowy, karta nr 4 verte ; § 7 pkt 4 umowy karta nr 7 verte ) brzmi „ Kredytobiorca uprawniony jest do sp ł aty kredytu przed terminem okre ś lonym w planie sp ł aty. PKO BP rozliczy si ę z Kredytobiorc ą z dokonanych przez niego wp ł at w terminie 14 dni od daty ca ł kowitej sp ł aty kredytu .” Bank, w odpowiedzi na postanowienie o wszcz ę ciu post ę powania wskaza ł , i ż w przypadku umów kredytowych z odsetkami sp ł acanymi miesi ę cznie wed ł ug zmiennej stopy procentowej w umowach znajduje si ę zapis § 7 ust 4 o uprawnieniu kredytobiorcy do przedterminowej sp ł aty kredytu, a jednocze ś nie w § 6 znajduje si ę zapis o tre ś ci „ Odsetki liczone s ą od aktualnego stanu zad ł u ż enia pocz ą wszy od dnia wyp ł aty kwoty kredytu do dnia poprzedzaj ą cego dzie ń sp ł aty kredytu za faktyczny okres wykorzystania kredytu ” , co zdaniem PKO BP jasno precyzuje, ż e za okres po sp ł acie kredytu odsetki nie s ą pobierane. Bank wskaza ł równie ż , ż e do analogicznych wniosków mo ż na doj ść analizuj ą c zapis § 24 umowy poniewa ż w zakresie nieuregulowanym odsy ł a on do ustawy o kredycie konsumenckim. Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. Organ Antymonopolowy wszczynaj ą c niniejsze post ę powanie zarzuci ł Bankowi podejmowanie bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów , co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a ust. 1 i 2 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w ten sposób, ż e w umowie pod nazw ą „umowa o kredyt gotówkowy dla Posiadaczy ROR” PKO BP przewiduj ą c mo ż liwo ść sp ł aty po ż yczki przed terminem okre ś lonym w harmonogramie sp ł at, nie informuje o skutkach przedterminowej sp ł aty kredytu przez konsumenta, co mo ż e narusza ć art. 4 ust 2 pkt 10 ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1081 z pó ź n. zm.) w zwi ą zku z art. 8 tej ustawy. Art. 4 ust 2 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim przewiduje, ż e informacja o uprawnieniu i skutkach przedterminowej sp ł aty kredytu przez konsumenta powinna by ć zawarta w umowie. Z kolei art. 8 ust 2 tej ż e ustawy przewiduje, ż e konsument, który sp ł aca kredyt przed terminem w przypadku kredytu oprocentowanego nie jest zobowi ą zany do zap ł aty oprocentowania za okres po sp ł acie kredytu. W przedmiotowej sprawie mimo, i ż bezpo ś rednio jako skutek przedterminowej sp ł aty kredytu nie zosta ł wskazany brak obowi ą zku sp ł aty oprocentowania za okres po sp ł acie kredytu to przyj ąć nale ż y, i ż zapis o tre ś ci „ Odsetki liczone s ą od aktualnego stanu zad ł u ż enia pocz ą wszy od dnia wyp ł aty kwoty kredytu do dnia poprzedzaj ą cego dzie ń sp ł aty kredytu za faktyczny okres wykorzystania kredytu .” jednoznacznie okre ś la, ż e konsument nie jest zobowi ą zany do zap ł aty takiego oprocentowania Ponowna analiza umów dokonana w toku post ę powania wykaza ł a zatem, ż e w umowach kredytu gotówkowego dla Posiadaczy ROR zawarta jest informacja o skutkach przedterminowej sp ł aty kredytu, a wi ę c omawiany zarzut zosta ł oparty na b łę dnych ustaleniach faktycznych. Zgodnie z art. 105 §1 k.p.a., gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe, organ administracji wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania. Przytoczony powy ż ej zarzut stosowania przez Bank praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów dotyczy braku informacji, która w istocie jest zawarta w dokumencie umownym. Tym samym zarzut ten nie znajduje uzasadnienia w okoliczno ś ciach faktycznych sprawy. Nale ż y wi ę c uzna ć , i ż prowadzenie post ę powania przeciwko PKO BP pod tym zarzutem jest bezprzedmiotowe. Spe ł niona zosta ł a zatem przes ł anka umorzenia post ę powania okre ś lona w art. 105 §1 k.p.a. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. 2 Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral 3