RKT-44/2007

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 28. 09. 2007r. RKT – 61 – 19/07/AD DECYZJA Nr RKT - 44/2007 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, po. 939), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Wy ż szej Szkole Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach, ul. Gallusa 12, 40 – 594 Katowice, która zawiera z konsumentami umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych: I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 tej ustawy uznaje si ę za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów stosowane przez Wy ż sz ą Szko łę Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach praktyki polegaj ą ce na stosowaniu nast ę puj ą cych postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.): 1/ § 5 ust. 2 - 4 umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych: „2. Wysoko ść czesnego mo ż e ulec zmianie, lecz wzrost nie mo ż e przekroczy ć 20% poprzednio obowi ą zuj ą cej op ł aty. 3. W przypadku zwi ę kszenia kosztów prowadzenia kszta ł cenia (m. in. po wyborze specjalno ś ci) Uczelnia mo ż e dokona ć zmiany wysoko ś ci czesnego, z zastrze ż eniem ust. 2. 4. W przypadku, gdy wska ź nik wzrostu cen towarów i us ł ug podawany przez Prezesa G ł ównego Urz ę du Statystycznego przekroczy w danym roku akademickim 10%, Uczelnia mo ż e podwy ż szy ć wysoko ść czesnego i op ł at dodatkowych do poziomu wynikaj ą cego ze wska ź nika inflacji powi ę kszonego o 20 %, pocz ą wszy od nast ę pnego miesi ą ca kalendarzowego”; 2/ § 5 ust. 6 umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych: „ Zmiana wysoko ś ci czesnego i op ł at dodatkowych og ł aszana b ę dzie w sposób zwyczajowo przyj ę ty (tablica og ł osze ń w dziekanatach) i nie wymaga sporz ą dzenia aneksu”; 3/ § 5 ust. 13 umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych oraz § 9 ust. 3 Regulaminu p ł atno ś ci za studia w Wy ż szej Szkole Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych: „W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów przed czternastym dniem drugiego miesi ą ca semestru 1 Student zobowi ą zany jest do zap ł aty kary umownej w wysoko ś ci ró ż nicy kwoty czesnego obowi ą zuj ą cego w semestrze, w którym rezygnacja zosta ł a z ł o ż ona, a wniesionymi op ł atami na poczet czesnego”; 4/ W § 5 ust. 14 umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych: „W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów w dniu pó ź niejszym ni ż czternasty dzie ń drugiego miesi ą ca semestru czesne uiszcza si ę za ca ł y semestr, w którym nast ą pi ł o skre ś lenie”; 5/ § 9 ust. 4 Regulaminu p ł atno ś ci za studia w Wy ż szej Szkole Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych: „W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów w terminie pó ź niejszym ni ż czternasty dzie ń drugiego miesi ą ca semestru czesne uiszcza si ę za ca ł y semestr, w którym studia zosta ł y przerwane”; 6/ § 9 ust. 2 umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych: „Wszelkie spory wynikaj ą ce z niniejszej umowy Strony zobowi ą zuj ą si ę rozstrzyga ć polubownie, a w przypadku braku kompromisu w ł a ś ciwym dla rozpoznania sporu b ę dzie s ą d miejsca siedziby Uczelni”; 7/ Pkt 11 „Finansowych warunków studiowania w Wy ż szej Szkole Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach” (studia niestacjonarne): „(...) W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów w dniu pó ź niejszym ni ż czternasty dzie ń drugiego miesi ą ca semestru czesne uiszcza si ę za ca ł y semestr, w którym studia zosta ł y przerwane”. i nakazuje si ę zaniechanie ich stosowania. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Wy ż sz ą Szko łę Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach, ul. Gallusa 12, 40 – 594 Katowice, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 20 000 z ł (s ł ownie: dwudziestu tysi ę cy z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punktach I 1 – 7 sentencji niniejszej decyzji. III. Na podstawie art. 77 w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obci ąż a si ę Wy ż sz ą Szko łę Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach, ul. Gallusa 12, 40 – 594 Katowice, kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowi ą zuje si ę tego przedsi ę biorc ę do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w kwocie 55 z ł (s ł ownie: pi ęć dziesi ę ciu pi ę ciu z ł otych). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e Prezesem Urz ę du) przeprowadzono post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. akt RKT-402- 05/07/AD), w toku którego ustalono, ż e Wy ż sza Szko ł a Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach (zwana dalej tak ż e uczelni ą lub przedsi ę biorc ą ) zawiera z konsumentami umowy o ś wiadczenie na ich rzecz us ł ug edukacyjnych w ramach studiów licencjackich i magisterskich. Przy zawieraniu umów ww. rodzaju uczelnia pos ł uguje si ę wzorcami umownymi. W toku podj ę tych czynno ś ci powzi ę to podejrzenie, ż e przedmiotowe wzorce, jak i umowy faktycznie zawarte z konsumentami mog ą zawiera ć klauzule uznane 2 przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e SOKiK) za abuzywne i wpisane nast ę pnie do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone (zwanego dalej tak ż e rejestrem). W tych okoliczno ś ciach sprawy wszcz ę cie niniejszego post ę powania sta ł o si ę konieczne, co uczyniono postanowieniem numer 1 z dnia 27. 06. 2007r. (dowód: karty nr 1 -2). W ramach prowadzonych czynno ś ci, w pi ś mie z dnia 04. 07. 2007r. (dowód: karty nr 51 – 53) uczelnia ustosunkowa ł a si ę do postawionych jej zarzutów, poinformowa ł a o planowanych zmianach w stosowanych przez ni ą wzorcach, wnios ł a o umorzenie post ę powania oraz przed ł o ż y ł a rachunek zysków i strat za 2006r. (dowód: karta nr 54). Pismem z dnia 31. 07. 2007r. (dowód: karta nr 56) zawiadomiono przedsi ę biorc ę o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego. W wyznaczonym terminie przedsi ę biorca skorzysta ł z przys ł uguj ą cego mu uprawnienia do zapoznania si ę z materia ł em dowodowym w niniejszej sprawie (dowód: karta nr 57). Nast ę pnie, w pi ś mie z dnia 07. 08. 2007r. (dowód: karta nr 60) uczelnia powiadomi ł a o tym, ż e do umów zawartych z konsumentami z wykorzystaniem starych wzorców umownych zostan ą sporz ą dzone aneksy, natomiast w za łą czeniu przes ł a ł a zarz ą dzenie w ł adz uczelni wprowadzaj ą ce w ż ycie zmienione wzorce umów (dowód: karty nr 61 – 65). W tych okoliczno ś ciach sprawy mo ż liwe sta ł o si ę zako ń czenie post ę powania i wydanie niniejszej decyzji. Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Wy ż sza Szko ł a Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach dzia ł a na podstawie wpisu do rejestru uczelni niepublicznych i zwi ą zków uczelni niepublicznych Ministra Nauki i Szkolnictwa Wy ż szego pod numerem 45 (dowód: karta nr 8). Przedsi ę biorca prowadzi dzia ł alno ść polegaj ą c ą na ś wiadczeniu na rzecz studentów us ł ug edukacyjnych w ramach studiów licencjackich i magisterskich. Prawa i obowi ą zki uczelni oraz studentów wynikaj ą z Zarz ą dzenia nr 1 /2006/2007 Kanclerza Wy ż szej Szko ł y Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach z dnia 2 pa ź dziernika 2006r. w sprawie wprowadzenia w ż ycie wzoru umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych w Wy ż szej Szkole Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych (dowód: karta nr 9, zwanego dalej tak ż e zarz ą dzeniem nr 1/2006/2007), za łą czniki do którego stanowi ą wzór umowy ś wiadczenia us ł ug edukacyjnych w ramach studiów na Wydziale Filologicznym (dowód: karty nr 10 – 11) oraz analogiczny wzór dotycz ą cy nauki w ramach studiów na Wydziale Ekonomiczno – In ż ynieryjnym (dowód: karty nr 12 – 13). Okoliczno ść pos ł ugiwania si ę ww. wzorami umów przedsi ę biorca udokumentowa ł przekazuj ą c umowy faktycznie zawarte z konsumentami z ich wykorzystaniem (dowód: karty nr 14 – 19 i 33 - 38). Umowy zawarte z wykorzystaniem przedmiotowych wzorów zawieraj ą nast ę puj ą ce postanowienia: - § 5 ust. 2 - 4 umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych: „2. Wysoko ść czesnego mo ż e ulec zmianie, lecz wzrost nie mo ż e przekroczy ć 20% poprzednio obowi ą zuj ą cej op ł aty. 3. W przypadku zwi ę kszenia kosztów prowadzenia kszta ł cenia (m. in. po wyborze specjalno ś ci) Uczelnia mo ż e dokona ć zmiany wysoko ś ci czesnego, z zastrze ż eniem ust. 2. 4. W przypadku, gdy wska ź nik wzrostu cen towarów i us ł ug podawany przez Prezesa G ł ównego Urz ę du Statystycznego przekroczy w danym roku akademickim 10%, Uczelnia mo ż e podwy ż szy ć wysoko ść czesnego i op ł at dodatkowych do poziomu wynikaj ą cego ze wska ź nika inflacji powi ę kszonego o 20%, pocz ą wszy od nast ę pnego miesi ą ca kalendarzowego”, 3 - § 5 ust. 6 umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych: „ Zmiana wysoko ś ci czesnego i op ł at dodatkowych og ł aszana b ę dzie w sposób zwyczajowo przyj ę ty (tablica og ł osze ń w dziekanatach) i nie wymaga sporz ą dzenia aneksu”, - § 5 ust. 13 umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych: „W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów przed czternastym dniem drugiego miesi ą ca semestru Student zobowi ą zany jest do zap ł aty kary umownej w wysoko ś ci ró ż nicy kwoty czesnego obowi ą zuj ą cego w semestrze, w którym rezygnacja zosta ł a z ł o ż ona, a wniesionymi op ł atami na poczet czesnego”, - § 5 ust. 14 umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych: „W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów w dniu pó ź niejszym ni ż czternasty dzie ń drugiego miesi ą ca semestru czesne uiszcza si ę za ca ł y semestr, w którym nast ą pi ł o skre ś lenie”, - § 9 ust. 2 umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych: „Wszelkie spory wynikaj ą ce z niniejszej umowy Strony zobowi ą zuj ą si ę rozstrzyga ć polubownie, a w przypadku braku kompromisu w ł a ś ciwym dla rozpoznania sporu b ę dzie s ą d miejsca siedziby Uczelni”. W uczelni obowi ą zuje tak ż e Zarz ą dzenie nr 2/2006/2007 Kanclerza Wy ż szej Szko ł y Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach z dnia 2 pa ź dziernika 2006r. w sprawie ustalenia wysoko ś ci op ł at obowi ą zuj ą cych studentów Wy ż szej Szko ł y Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach oraz zasad i terminów ich wnoszenia, za łą cznik do którego stanowi Regulamin p ł atno ś ci za studia w Wy ż szej Szkole Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach (zwany dalej tak ż e regulaminem, dowód: karty nr 26 – 27). § 9 ust. 3 regulaminu zawiera klauzul ę to ż sam ą z zapisem wynikaj ą c ą z § 5 ust. 13 umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych, tj. postanowienie o brzmieniu: „W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów przed czternastym dniem drugiego miesi ą ca semestru Student zobowi ą zany jest do zap ł aty kary umownej w wysoko ś ci ró ż nicy kwoty czesnego obowi ą zuj ą cego w semestrze, w którym rezygnacja zosta ł a z ł o ż ona, a wniesionymi op ł atami na poczet czesnego”. W § 9 ust. 4 regulamin stanowi, ż e: „W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów w terminie pó ź niejszym ni ż czternasty dzie ń drugiego miesi ą ca semestru czesne uiszcza si ę za ca ł y semestr, w którym studia zosta ł y przerwane”. Wy ż ej wymienione dokumenty s ą stosowane przy zawieraniu umów i obowi ą zuj ą studentów pobieraj ą cych nauk ę od roku akademickiego 2006/2007. Oprócz nich przedsi ę biorca pos ł ugiwa ł si ę Zarz ą dzeniem Rektora nr 107/2004/2005 Finansowymi warunkami studiowania w Wy ż szej Szkole Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach - studia dzienne (dowód: karta nr 41) i Zarz ą dzeniem Rektora nr 108/2004/2005 Finansowymi warunkami studiowania w Wy ż szej Szkole Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach - studia zaoczne (dowód: karta nr 42). Dokumenty te zast ą piono Finansowymi warunkami studiowania w Wy ż szej Szkole Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach - studia niestacjonarne (zwanymi dalej finansowymi warunkami studiowania) i Finansowymi warunkami studiowania w Wy ż szej Szkole Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach – studia stacjonarne wprowadzonymi w ż ycie Zarz ą dzeniem nr 1/2005/2006/F z dnia 1 pa ź dziernika 2005r. Rektora Wy ż szej Szko ł y Zarz ą dzania i Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach (dowód: karty nr 43 - 44). W pi ś mie z dnia 10. 05. 2007r. (dowód: karta nr 21 verte) uczelnia poinformowa ł a, ż e zasady zawarte w przedmiotowym zarz ą dzeniu b ę d ą obowi ą zywa ć jedynie do ko ń ca studiów osób, które rozpocz ęł y nauk ę przed rokiem akademickim 2006/2007 (dowód: karta nr 21 verte). Z osobami tymi nie by ł y zawierane pisemne umowy, gdy ż obowi ą zku takiego nie nak ł ada ł y wówczas obowi ą zuj ą ce przepisy prawa, wobec czego do zawarcia umów dochodzi ł o na podstawie sk ł adanych przez 4 kandydatów poda ń (dowód: karty nr 40 i 45 – 50). Pkt 11 Finansowych warunków studiowania w Wy ż szej Szkole Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach - studia niestacjonarne stanowi, ż e: „(...) W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów w dniu pó ź niejszym ni ż czternasty dzie ń drugiego miesi ą ca semestru czesne uiszcza si ę za ca ł y semestr, w którym studia zosta ł y przerwane”. Ustosunkowuj ą c si ę do postawionych w ramach niniejszego post ę powania zarzutów w pi ś mie z dnia 04. 07. 2007r. uczelnia poinformowa ł a, ż e po na ł o ż eniu na uczelnie wy ż sze obowi ą zku zawierania od roku akademickiego 2006/2007 pisemnych umów ze studentami i po wprowadzeniu do stosowania przed ł o ż onych Prezesowi Urz ę du wzorów umów ujawni ł a si ę potrzeba zmian ich zapisów. W zakresie dotycz ą cym podwy ż ek czesnego uczelnia przyzna ł a, ż e wyszczególnione przez Urz ą d postanowienia rzeczywi ś cie mog ą budzi ć zastrze ż enia. Przedsi ę biorca doda ł jednak, ż e klauzule dotycz ą ce niniejszej materii nigdy nie znalaz ł y zastosowania w praktyce, a tak ż e, ż e trwaj ą prace nad ich zmian ą (dowód: karta nr 51). Zaznaczy ł on te ż , ż e pomimo tego, i ż cz ę stotliwo ść zmian nie by ł a okre ś lona w kwestionowanych zapisach, to z uwagi na to, ż e zdecydowana wi ę kszo ść studentów op ł aca czesne z góry w systemie semestralnym, nie by ł o mo ż liwe dokonywanie zmian cz ęś ciej ni ż raz na semestr. W okresie obowi ą zywania badanego wzorca faktycznie nie dokonywano ż adnych zmian. Uczelnia doda ł a te ż , ż e w opracowywanym przez ni ą wzorcu cz ę stotliwo ść , z jak ą mo ż na zmienia ć wysoko ść czesnego zostanie wyra ź nie okre ś lona i b ę dzie to maksymalnie jedna zmiana na semestr (dowód: karta nr 52). Je ś li chodzi o zasady wprowadzania zmian wysoko ś ci czesnego i op ł at, wynika ł y one z wieloletnich zwyczajów oraz ujednolicenia zasad odnosz ą cych si ę zarówno do tych studentów, z którymi zawarto pisemne umowy, jak i tych, z którymi umów nie zawierano. Uczelnia poinformowa ł a o trwaj ą cych pracach maj ą cych na celu modyfikacj ę zakwestionowanego postanowienia § 5 ust. 6 umów, w wyniku której zostanie ustalone, ż e studenci b ę d ą otrzymywali aneksy do umów, chyba ż e wyra ź nie za żą daj ą , aby przesy ł a ć im stosowne informacje drog ą elektroniczn ą w ramach systemu „wirtualny sekretariat” (dowód: karta nr 52). Uczelnia z ł o ż y ł a tak ż e wyja ś nienia w zakresie dotycz ą cym postanowie ń wynikaj ą cych z § 5 ust. 13 i 14 umów, § 9 ust. 3 i 4 regulaminu oraz pkt. 11 finansowych warunków studiowania, w których wskaza ł a, ż e stosowane przez ni ą zapisy maj ą na celu wyrównanie dysproporcji pomi ę dzy stronami umowy, jaka mog ł aby powsta ć w przypadku rezygnacji studenta z dalszej nauki. Zdaniem przedsi ę biorcy trzeba mie ć na uwadze to, ż e uczelnia dostosowuje wysoko ść pobieranych przez ni ą op ł at za swoje us ł ugi do rzeczywistych i planowanych warunków ekonomicznych. Czynnikiem istotnym dla skalkulowania wysoko ś ci op ł at jest ilo ść studentów. Rezygnacja w trakcie trwania cyklu nauki powoduje nieprzewidzian ą strat ę . W zwi ą zku z powy ż szym w opinii przedsi ę biorcy zapisy nak ł adaj ą ce na konsumentów obowi ą zek zap ł aty kary umownej lub czesnego w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść czesnego pozosta ł ego do ko ń ca semestru, w którym nast ę puje rezygnacja, jest uzasadnione. Uczelnia nie zgodzi ł a si ę z twierdzeniem, ż e stosowane przez ni ą zapisy s ą to ż same z klauzulami wpisanymi do rejestru pod numerami 395, 816, 906, gdy ż w postanowieniach umownych nie zawarto obowi ą zku ponoszenia przez studentów kosztów pe ł nego kszta ł cenia w Uczelni w terminie 3 lub 5 lat, a obowi ą zek ten dotyczy wy łą cznie jednego semestru. Zapisy § 9 ust. 2 umów okre ś laj ą ce w ł a ś ciwo ść miejscow ą s ą du, który ma rozstrzyga ć ewentualne spory wynika ł y z tego, ż e studentami uczelni s ą osoby g ł ównie z rejonu 5 województwa ś l ą skiego. Uczelnia doda ł a, ż e regulacja ta faktycznie nie znalaz ł a zastosowania. Poinformowa ł a te ż , ż e zgodnie z planowan ą zmian ą wzorów sporne postanowienia zostan ą usuni ę te. W za łą czeniu do pisma z dnia 07. 08. 2007r. (dowód: karta nr 60) przes ł ano Zarz ą dzenie nr 41/2007/2008 Rektora Wy ż szej Szko ł y Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach z dnia 11. 06. 2007r. w sprawie wprowadzenia w ż ycie wzoru umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych (dowód: karta nr 61), za łą czniki do którego stanowi ą dwa wzory umów (dowód: karty nr 62 – 65). Analiza ich tre ś ci wykaza ł a, ż e zawarto w nich nast ę puj ą ce postanowienia: § 5: „ 2. Wysoko ść czesnego mo ż e ulec zmianie, lecz nie cz ęś ciej ni ż raz na semestr, a wzrost nie mo ż e przekroczy ć 20% poprzednio obowi ą zuj ą cej op ł aty, z zastrze ż eniem postanowie ń ust. 3. 3. W przypadku, gdy wska ź nik wzrostu cen towarów i us ł ug podawany przez Prezesa G ł ównego Urz ę du Statystycznego przekroczy w danym roku akademickim 10%, Uczelnia mo ż e podwy ż szy ć wysoko ść czesnego i op ł at dodatkowych do poziomu wynikaj ą cego ze wska ź nika inflacji, lecz nie wi ę cej ni ż o 20% pocz ą wszy od nast ę pnego miesi ą ca kalendarzowego. 4. Podwy ż szenie czesnego i innych op ł at dodatkowych z przyczyn okre ś lonych w ust. 3 Uczelnia mo ż e wprowadzi ć tylko raz w roku akademickim. 5. Zmiana wysoko ś ci czesnego i op ł at dodatkowych w przypadkach, o którym mowa w ust. 3 wprowadzana jest zarz ą dzeniem w ł adz Uczelni. 6. Zmiana wysoko ś ci czesnego i op ł at dodatkowych przekazywana b ę dzie ka ż demu studentowi za po ś rednictwem „Wirtualnego dziekanatu” oraz og ł aszana b ę dzie w sposób zwyczajowo przyj ę ty (tablica og ł osze ń w dziekanatach) i wymaga sporz ą dzenia aneksu z zastrze ż eniem postanowie ń ust. 7. 7. Student mo ż e w odr ę bnym o ś wiadczeniu wyrazi ć wol ę , aby zmiany umowy, o których mowa w ust. 2, 3 i 5 nast ę powa ł a poprzez przes ł anie stosownej oferty poprzez „Wirtualny sekretariat”. W takim przypadku w razie braku sprzeciwu studenta zg ł oszonego w terminie 14 dni od daty przekazania oferty nast ę puje zmiana umowy, dla wa ż no ś ci której nie jest wymagane sporz ą dzenie pisemnego aneksu do umowy ”. § 6: „ 3. W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów przed pi ę tnastym dniem drugiego miesi ą ca semestru (odpowiednio pi ę tnastym listopada b ą d ź pi ę tnastym kwietnia) Student obowi ą zany jest do zap ł aty kary umownej w wysoko ś ci 85% czesnego przypadaj ą cego za dany semestr studiów, w którym rezygnacja ze studiów zosta ł a z ł o ż ona. 4. W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów w dniu pó ź niejszym ni ż pi ę tnasty dzie ń drugiego miesi ą ca semestru Student obowi ą zany jest do zap ł aty kary umownej w wysoko ś ci 65% kwoty czesnego przypadaj ą cego za dany semestr studiów, w którym rezygnacja ze studiów zosta ł a z ł o ż ona. 5. Czesne za semestr, w którym rezygnacja ze studiów zosta ł a z ł o ż ona, łą cznie z wp ł acon ą kar ą umown ą nie mo ż e przewy ż sza ć wysoko ś ci czesnego za dany semestr zgodnie z regulaminem p ł atno ś ci za studia ”. § 9: „ 2. Wszelkie spory wynikaj ą ce z niniejszej umowy Strony zobowi ą zuj ą si ę rozstrzyga ć polubownie, a w przypadku braku kompromisu w ł a ś ciwym dla rozpoznania sporu b ę dzie s ą d wg w ł a ś ciwo ś ci przepisów kpc ” (dowód: karty nr 62 – 65). W za łą czeniu do ww. pisma z dnia 04. 07. 2007r. uczelnia przes ł a ł a dotycz ą cy jej rachunek zysków i strat za okres od dnia 01. 01. 2006r. do dnia 31. 12. 2006r. (dowód: karta nr 54), 6 z którego wynika, ż e w 2006r. osi ą gn ęł a ona przychód w wysoko ś ci 21 064 838, 03 z ł (s ł ownie: dwudziestu jeden milionów sze ść dziesi ę ciu czterech tysi ę cy o ś miuset trzydziestu o ś miu z ł otych i trzech groszy), a tak ż e ż e w roku tym ponios ł a strat ę . Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Przes ł ank ą wst ę pn ą , która musi zosta ć ustalona w toku post ę powania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest to, czy dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e podejmowa ć dzia ł ania wy łą cznie w interesie publicznym, dzia ł ania podejmowane w tym trybie s ł u żą ochronie interesu ogólnospo ł ecznego. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy zagro ż ony lub naruszony zostaje interes publiczny polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Zasadniczo przyjmuje si ę , ż e do naruszenia interesu publicznego dochodzi wówczas, gdy skutki dzia ł a ń sprzecznych z przepisami przywo ł anej ustawy godz ą w szerszy kr ą g uczestników rynku. W niniejszej sprawie przes ł anka ta zosta ł a spe ł niona. Post ę powanie przeciwko Wy ż szej Szkole Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach zosta ł o wszcz ę te w zwi ą zku z podejrzeniem podejmowania przez ni ą praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 tej ustawy stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów jest zakazane. W art. 24 ust. 2 ww. ustawy wskazano, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, a w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w Kodeksie post ę powania cywilnego (zwanym dalej tak ż e Kpc). Aby dosz ł o do naruszenia ww. przepisu prawa musz ą zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - zachowanie przedsi ę biorcy musi by ć bezprawne i - musi ono godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Pierwsza z wymienionych przes ł anek zostaje spe ł niona, gdy przedsi ę biorca podejmuje dzia ł ania sprzeczne z prawem tj. zakazane ustaw ą lub, gdy nie dope ł nia ci ążą cego na nim obowi ą zku. Przyk ł ad takiego zachowania mo ż e stanowi ć pos ł ugiwanie si ę w obrocie konsumenckim postanowieniami umownymi uznanymi przez SOKiK za abuzywne i wpisanymi do prowadzonego przez Prezesa Urz ę du rejestru. Druga z przes ł anek jest spe ł niona, gdy dane dzia ł anie lub zaniechanie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowo ś ci. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w odniesieniu do konsumentów chroni bowiem interesy nieograniczonej liczby podmiotów, których nie da si ę zidentyfikowa ć , interesy konsumentów, jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. W niniejszej decyzji nale ż y jednoznacznie wskaza ć , ż e uczelnia wy ż sza mo ż e by ć stron ą post ę powania administracyjnego dotycz ą cego stosowania przez ni ą praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, gdy ż przys ł uguje jej status przedsi ę biorcy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stanowisko takie znajduje oparcie w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w uchwale z dnia 3 lipca 2003r. (sygn. akt III CZP 38/03) stwierdzi ł , ż e uczelnia niepa ń stwowa mo ż e by ć uznana za przedsi ę biorc ę . S ą d Najwy ż szy orzek ł , ż e „Odp ł atne i systematyczne wykonywanie zaj ęć dydaktycznych jest 7 wykonywaniem przez osob ę prawn ą we w ł asnym imieniu, zawodowo dzia ł alno ś ci us ł ugowej w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Dzia ł alno ść taka, wykonywana przez uprawnionych pracowników uczelni, charakteryzuje si ę profesjonalnym charakterem, jest podporz ą dkowana regu ł om op ł acalno ś ci i racjonalnego gospodarowania, jest dzia ł aniem wykonywanym na w ł asny rachunek uczelni, jako odr ę bnej osoby prawnej, a nie na rachunek jej za ł o ż yciela, a ponadto charakteryzuje si ę niew ą tpliwie powtarzalno ś ci ą dzia ł a ń i uczestnictwem w obrocie gospodarczym”. W wyroku z dnia 7 kwietnia 2004r. (sygn. akt III SK 22/04) S ą d Najwy ż szy wskaza ł , ż e sama ustawa z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów zdefiniowa ł a na u ż ytek tej ustawy - poj ę cie „przedsi ę biorcy” bardzo szeroko, obejmuj ą c nim, oprócz podmiotów definiowanych jako przedsi ę biorcy w innych ustawach (np. w Kodeksie cywilnym) tak ż e podmioty, których dzia ł alno ść nie kojarzy si ę z typow ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą . S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , ż e studenci, którzy korzystaj ą z us ł ug szko ł y wy ż szej niepublicznej odp ł atnie, stosownie do zawieranych w tym zakresie umów, s ą konsumentami w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W prawdzie orzeczenia te zapad ł y pod rz ą dami ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), to rozwa ż ane zagadnienie zosta ł o unormowane analogicznie w aktualnie obowi ą zuj ą cej ustawie z 2007r. o tym samym tytule, w zwi ą zku z czym powo ł anie si ę na ww. wyroki jest uzasadnione. Fakt, ż e uczelnia wy ż sza jest przedsi ę biorc ą potwierdza te ż orzecznictwo SOKiK, który wielokrotnie wypowiada ł si ę w sprawie postanowie ń umownych stosowanych przez uczelnie wy ż sze w wyniku czego klauzule te by ł y uznawane za niedozwolone. W tym miejscu nale ż y zauwa ż y ć , ż e Prezes Urz ę du mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych bez wzgl ę du na to, czy postanowienie uznane przez SOKiK za abuzywne by ł o stosowane przez przedsi ę biorc ę , przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, czy te ż przez inny podmiot. S ą d Apelacyjny w wyroku z dnia 02. 12. 2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskaza ł , ż e zgodnie z art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest pos ł ugiwanie si ę postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powsta ł w zwi ą zku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada si ę stosowanie praktyki. S ą d Apelacyjny orzek ł , ż e naruszenie interesów konsumentów mo ż e nast ą pi ć w wyniku dzia ł a ń podmiotów, które stosuj ą klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów. Podobne twierdzenie S ą d Apelacyjny zawar ł we wcze ś niejszym wyroku, tj. w orzeczeniu z dnia 29. 09. 2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie przywo ł uj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego wyra ż one w uchwale z dnia 19. 12. 2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005/2/25), wskaza ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 Kpc, od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyra ż onym w wyroku z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, i ż okre ś lona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, ż e mie ś ci si ę ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywanych klauzul. Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Trafno ść przedmiotowego rozstrzygni ę cia SOKiK potwierdzi ł S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26. 04. 8 2006r. (sygn. akt VI ACa 1220/05). Stanowisko, zgodnie z którym stosowanie postanowie ń wzorców umowy o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem SOKiK i wpisanych do rejestru mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, potwierdzi ł S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13. 07. 2006r. (sygn. III SZP 3/06). Pomimo, i ż ww. orzeczenia s ą dów by ł y wydane na gruncie ówcze ś nie obowi ą zuj ą cej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to nale ż y je uzna ć za aktualne tak ż e i pod rz ą dami nowej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, która analogicznie reguluje rozwa ż an ą kwesti ę . Zagadnienia zwi ą zane z kszta ł towaniem stosunków prawnych pomi ę dzy uczelni ą , a studentami wynikaj ą cych z umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych znajduj ą uregulowanie nie tylko w przepisach ogólnych prawa cywilnego zawartych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., zwanej dalej tak ż e Kc), ale te ż w ustawie z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wy ż szym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.). Zgodnie z art. 160 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wy ż szym organizacj ę i tok studiów oraz zwi ą zane z nimi prawa i obowi ą zki studenta okre ś la regulamin studiów, a stosownie do art. 160 ust. 3 tej ustawy warunki odp ł atno ś ci za studia okre ś la umowa zawarta mi ę dzy uczelni ą a studentem w formie pisemnej. W ś lad za przywo ł anymi przepisami prawa w rozwa ż anym przypadku uczelnia stosuje zarówno regulamin studiów, jak i zawiera z konsumentami od roku akademickiego 2006/2007 umowy pisemne. Do umów zawartych przed wskazanym rokiem akademickim zastosowanie maj ą zarz ą dzenia Rektora normuj ą ce warunki finansowe studiowania, co jest zgodne z art. 269 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wy ż szym. Jak wskazano powy ż ej obecnie umowy s ą zawierane z wykorzystaniem wzorów umów w rozumieniu art. 384 ust. 1 Kc. Do umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych, na podstawie art. 750 Kc stosuje si ę odpowiednio przepisy tej ustawy o zleceniu. Stronami tych umów s ą uczelnia – jako przedsi ę biorca oraz studenci, którym przys ł uguje status konsumentów w rozumieniu art. 22 1 Kc. Analiza regulaminu stosowanego przez uczelni ę oraz umów zawartych z konsumentami wykaza ł a, ż e zawieraj ą one klauzule uznane przez SOKiK za abuzywne i wpisane do rejestru, co da ł o asumpt do wszcz ę cia niniejszego post ę powania. Uwzgl ę dniaj ą c charakter praktyk opisanych w tej decyzji nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w rozwa ż anej sprawie przes ł anka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów zosta ł a spe ł niona. Badane praktyki przedsi ę biorcy, które opisano szczegó ł owo poni ż ej, godz ą w interesy nie tylko poszczególnych osób, ale przede wszystkim w interesy ogó ł u konsumentów, ca ł ej ich zbiorowo ś ci. Niekorzystne skutki prowadzonych przez przedsi ę biorc ę dzia ł a ń maj ą wp ł yw na szerok ą grup ę konsumentów, którzy zawarli z nim umowy. Stanowi ą one zagro ż enie tak ż e dla tych wszystkich konsumentów, którzy potencjalnie mog ą sta ć si ę kontrahentami przedsi ę biorcy, przeciwko któremu jest prowadzone niniejsze post ę powanie. Jego zachowania oddzia ł uj ą wi ę c lub mog ą oddzia ł ywa ć na nieoznaczon ą grup ę osób, której sk ł ad ulega systematycznym zmianom. Potencjalnie ka ż dy mo ż e bowiem zawrze ć z uczelni ą umow ę , a jedynym warunkiem jaki konsumenci musz ą wype ł ni ć jest spe ł nienie wymogów okre ś lonych w zasadach naboru na studia, co nara ż a szerok ą rzesz ę podmiotów na niekorzystne konsekwencje wymierzonych przeciwko nim praktyk. Zagadnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów nie b ę dzie oddzielnie poruszane przy poszczególnych praktykach wymienionych w pkt. I przedmiotowej decyzji, gdy ż we wszystkich przypadkach kwestia ta kszta ł tuje si ę identycznie, co uzasadnia odniesienie si ę do niniejszego problemu łą cznie w tym miejscu. I. 9 1. W toku niniejszego post ę powania postawiono uczelni zarzut stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w zwi ą zku z pos ł ugiwaniem si ę w § 5 ust. 2 - 4 umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych nast ę puj ą c ą regulacj ą : „2. Wysoko ść czesnego mo ż e ulec zmianie, lecz wzrost nie mo ż e przekroczy ć 20% poprzednio obowi ą zuj ą cej op ł aty. 3. W przypadku zwi ę kszenia kosztów prowadzenia kszta ł cenia (m. in. po wyborze specjalno ś ci) Uczelnia mo ż e dokona ć zmiany wysoko ś ci czesnego, z zastrze ż eniem ust. 2. 4. W przypadku, gdy wska ź nik wzrostu cen towarów i us ł ug podawany przez Prezesa G ł ównego Urz ę du Statystycznego przekroczy w danym roku akademickim 10%, Uczelnia mo ż e podwy ż szy ć wysoko ść czesnego i op ł at dodatkowych do poziomu wynikaj ą cego ze wska ź nika inflacji powi ę kszonego o 20 %, pocz ą wszy od nast ę pnego miesi ą ca kalendarzowego”. Zgodnie z przywo ł an ą regulacj ą uczelnia posiada uprawnienie do zmiany wysoko ś ci czesnego w granicach do 20% poprzednio obowi ą zuj ą cych op ł at. W przypadku wzrostu cen towarów i us ł ug przekraczaj ą cego 10%, przedsi ę biorca mo ż e podnie ść wysoko ść op ł at dodatkowo o wielko ść wynikaj ą c ą z tego wzrostu. W ż adnym przypadku nie okre ś lono dopuszczalnej cz ę stotliwo ś ci zmian. W prawdzie uczelnia wyja ś nia ł a, ż e z przyj ę tych przez ni ą zasad wynika, ż e wzrost czesnego móg ł by nast ą pi ć nie cz ęś ciej ni ż raz w semestrze, to w sytuacji, gdy nie zosta ł o to zapisane nie mo ż na mówi ć o istnieniu takiego ograniczenia. Pomimo zastrze ż enia, ż e czesne nie mo ż e wzrosn ąć o wi ę cej ni ż 20%, to z uwagi na brak regulacji na temat dopuszczalnej cz ę stotliwo ś ci zmian, faktycznie nie wiadomo, w jakich granicach mo ż e si ę ono zmienia ć . Regulacja taka jest niezgodna z art. 385 1 § 1 Kc, który stanowi, ż e postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Powy ż sze nie dotyczy postanowie ń okre ś laj ą cych g ł ówne ś wiadczenia stron, w tym cen ę lub wynagrodzenie, je ż eli zosta ł y one sformu ł owane w sposób jednoznaczny. W rozwa ż anym przypadku oceniane postanowienie nie zosta ł o zredagowane jednoznacznie, do czego odniesiono si ę powy ż ej. W tym miejscu nale ż y przywo ł a ć klauzule uznane za niedozwolone przez SOKiK, a nast ę pnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, których stosowanie w podobny sposób narusza ł o interesy konsumentów. S ą to nast ę puj ą ce klauzule: - „ Czesne w nast ę pnych latach studiów mo ż e ulec zmianie w zwi ą zku z uzasadnionym wzrostem kosztów ponoszonych przez uczelni ę i zostanie ustalone przez rektora zarz ą dzeniem wi ążą cym strony umowy przed rozpocz ę ciem nowego roku akademickiego ” (nr 59 w rejestrze, wyrok SOKiK z 10. 04. 2003r., sygn. akt XVII Amc 17/01), - „Uczelnia zastrzega sobie prawo dokonywania zmian wysoko ś ci op ł at” (nr 624 w rejestrze, wyrok SOKiK z 20. 10. 2005r., sygn akt XVII Amc 78/05), - „Wysoko ść czesnego mo ż e ulega ć zmianom w zale ż no ś ci od inflacji i aktualnych kosztów kszta ł cenia” (nr 643 w rejestrze, wyrok SOKiK z 05. 10. 2005r., sygn. akt XVII Amc 20/05), - „ Wysoko ść czesnego mo ż e ulec zmianie, jednak nie wcze ś niej ni ż przed rozpocz ę ciem kolejnego roku akademickiego” (nr 728 w rejestrze, wyrok SOKiK z 27. 02. 2006r., sygn. akt XVII Amc 105/04), - „Uczelnia zastrzega sobie prawo do zmiany wysoko ś ci czesnego stosownie do aktualnych kosztów organizacji prowadzonego procesu dydaktycznego i prowadzonej dzia ł alno ś ci statutowej” (nr 802 w rejestrze, wyrok SOKiK z 17. 05. 2006r., sygn. akt XVII Amc 9/05), - „ Kwoty op ł at wymienione w Regulaminie mog ą ulec zmianie w miar ę ogólnego wzrostu cen, nie cz ęś ciej ni ż raz w semestrze" (nr 1190 w rejestrze, wyrok SOKiK z 01. 03. 2007r., sygn. akt XVII AmC 12/06). 10 Na mocy postanowie ń uznanych przez SOKiK za abuzywne podmioty ś wiadcz ą ce us ł ugi edukacyjne w ramach prowadzonych przez nie studiów by ł y uprawnione do zmiany wysoko ś ci czesnego w zale ż no ś ci od wzrostu kosztów prowadzenia dzia ł alno ś ci oraz wzrostu inflacji. W jednym z nich wskazano, ż e zmiana mo ż e by ć dokonywana w nast ę pnych latach studiów. Pomimo istniej ą cych ró ż nic redakcyjnych wszystkie porównywane postanowienia s ą nieprecyzyjne. Nie daj ą one te ż pewno ś ci, o ile i z jak ą cz ę stotliwo ś ci ą mog ą si ę zmienia ć pobierane od konsumentów op ł aty. W zwi ą zku z tym nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e uczelnia dopu ś ci ł a si ę w rozwa ż anym przypadku naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nawet je ś li kwestionowany zapis faktycznie nie znalaz ł by zastosowania, na co wskazywa ł przedsi ę biorca, jest to okoliczno ść oboj ę tna z punktu widzenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dla stwierdzenia jej naruszenia wystarczaj ą ce bowiem jest zagro ż enie interesów konsumentów w wyniku podj ę cia przez przedsi ę biorc ę okre ś lonych dzia ł a ń . W toku niniejszego post ę powania uczelnia poinformowa ł a o stworzeniu nowych wzorów umów, które b ę d ę wykorzystywane przy kolejnym naborze na studia. Zgodnie z zaproponowan ą regulacj ą w uczelni maj ą zacz ąć obowi ą zywa ć nast ę puj ą ce unormowania: § 5 2. Wysoko ść czesnego mo ż e ulec zmianie, lecz nie cz ęś ciej ni ż raz na semestr, a wzrost nie mo ż e przekroczy ć 20% poprzednio obowi ą zuj ą cej op ł aty, z zastrze ż eniem postanowie ń ust. 3. 3. W przypadku, gdy wska ź nik wzrostu cen towarów i us ł ug podawany przez Prezesa G ł ównego Urz ę du Statystycznego przekroczy w danym roku akademickim 10%, Uczelnia mo ż e podwy ż szy ć wysoko ść czesnego i op ł at dodatkowych do poziomu wynikaj ą cego ze wska ź nika inflacji, lecz nie wi ę cej ni ż o 20% pocz ą wszy od nast ę pnego miesi ą ca kalendarzowego. 4. Podwy ż szenie czesnego i innych op ł at dodatkowych z przyczyn okre ś lonych w ust. 3 Uczelnia mo ż e wprowadzi ć tylko raz w roku akademickim” Stosownie do wy ż ej przytoczonego unormowania przedsi ę biorca b ę dzie uprawniony do zmiany wysoko ś ci czesnego i innych op ł at o nie wi ę cej ni ż 20% i nie cz ęś ciej ni ż raz w semestrze, a w przypadku, gdy zmiana b ę dzie dokonywana w zwi ą zku z inflacj ą , mo ż e ona by ć dokonana nie cz ęś ciej ni ż raz w roku. Regulacj ę tak ą mo ż na uzna ć za zgodn ą z rozwa ż anymi powy ż ej przepisami prawa. Podj ę te przez uczelni ę czynno ś ci nie doprowadzi ł y jednak do zaniechania stosowania niezgodnej z prawem praktyki. Wci ąż bowiem funkcjonuj ą w obrocie umowy zawarte z konsumentami przed wprowadzeniem w ż ycie nowych wzorów umów. W prawdzie przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , ż e zostan ą do nich sporz ą dzone aneksy, to ani nie udokumentowano faktycznego ich wprowadzenia, ani te ż nie z ł o ż ono deklaracji, kiedy to nast ą pi. W tych okoliczno ś ciach sprawy nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 1 sentencji niniejszej decyzji. 2. Drugi z postawionych uczelni zarzutów dotyczy stosowania w umowach z konsumentami postanowienia zawartego w § 5 ust. 6 umów, którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ Zmiana wysoko ś ci czesnego i op ł at dodatkowych og ł aszana b ę dzie w sposób zwyczajowo przyj ę ty (tablica og ł osze ń w dziekanatach) i nie wymaga sporz ą dzenia aneksu”. Stosownie do przedmiotowej regulacji uczelnia informuje konsumentów o ustalonych op ł atach i ich wysoko ś ci wywieszaj ą c stosowne informacje na ten temat na tablicy og ł osze ń . Niniejszy tryb wprowadzania w ż ycie postanowie ń sformu ł owanych w zarz ą dzeniach, a zatem we wzorcach umownych, jest niezgodny z trybem okre ś lonym w art. 384 1 Kc. Przepis ten stanowi, ż e wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ci ą g ł ym wi ąż e drug ą stron ę , je ż eli zosta ł y zachowane wymagania okre ś lone w art. 384 Kc, a wi ę c gdy wzorzec ten zosta ł drugiej stronie dor ę czony, a strona ta nie wypowiedzia ł a umowy w najbli ż szym terminie wypowiedzenia. Zaznaczy ć trzeba, ż e udost ę pnienie wzorca w miejscu ogólnie dost ę pnym, a wi ę c np. na tablicy og ł osze ń w siedzibie uczelni nie prowadzi do spe ł nienia 11 obowi ą zku polegaj ą cego na dor ę czeniu takiego wzorca ka ż demu z konsumentów b ę d ą cych zwi ą zanych umow ą z uczelni ą , a jedynie do jego upublicznienia. Ww. regulacja godzi w interesy konsumentów w ten sposób, ż e zostaj ą oni zwi ą zani postanowieniami formu ł owanymi po terminie zawarcia umowy w sytuacji, gdy postanowienia te nie s ą im w ż aden sposób indywidualnie komunikowane. Nie otrzymuj ą c odpowiedniego powiadomienia, a wi ę c nie posiadaj ą c stosownej wiedzy konsumenci mog ą np. zosta ć pozbawieni mo ż liwo ś ci odst ą pienia od umowy w razie braku akceptacji zmienionych warunków umowy. Niniejsz ą klauzul ę nale ż y zatem uzna ć za niezgodn ą z art. 385 1 § 1 Kc. W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 756 figuruje nast ę puj ą ca klauzula: „Uczelnia zastrzega sobie prawo zmiany warunków niniejszej umowy, które nast ą pi poprzez zarz ą dzenie Kanclerza Wy ż szej Szkole Edukacji Zdrowotnej w Ł odzi, nie wymaga to wypowiedzenia warunków niniejszej umowy. Zarz ą dzenia podane zostanie do wiadomo ś ci studentów przez og ł oszenie na tablicy informacyjnej oraz w dziekanacie ”. Postanowienie to zosta ł o uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 21. 04. 2006 r. (sygn. akt XVII Amc 49/05). Zapis ten, jak i ww. klauzul ę stosowan ą przez Wy ż sz ą Szko łę Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych w Katowicach mo ż na uzna ć za to ż same. W obu przypadkach zastrze ż ono bowiem, ż e informacja o zmianie warunków umów zostanie zamieszczona na tablicy og ł osze ń i w tym trybie konsumenci b ę d ą powiadamiani o wprowadzanych zmianach. W obu przypadkach zastrze ż ono wi ę c, ż e uczelnia ograniczy si ę jedynie do podania do wiadomo ś ci informacji o zmianie obowi ą zuj ą cych w niej wzorców, a nie do dor ę czenia zmienionych wzorców w trybie przewidzianym przepisami Kodeksu cywilnego. Z uwagi na to, ż e umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych nie mog ą by ć kwalifikowane jako umowy powszechnie zawierane w drobnych, bie żą cych sprawach ż ycia codziennego, nale ż y stwierdzi ć , ż e na przedsi ę biorcach ś wiadcz ą cych us ł ugi tego rodzaju spoczywaj ą obowi ą zki w zakresie nale ż ytego dor ę czania wzorców umownych w przypadku ich zmiany w trakcie trwania danego stosunku umownego, a stosowanie regulacji odmiennie normuj ą cych t ę kwesti ę jest niedopuszczalne. Oceniana praktyka godzi w interesy konsumentów tak ż e w ten sposób, ż e w wyniku przyj ę tego w uczelni trybu informowania o wysoko ś ci op ł at, studenci mog ą nie uzyskiwa ć stosownej informacji na temat zmian w wysoko ś ci op ł at nale ż nych w zwi ą zku z pobieraniem nauki w uczelni w odpowiednim terminie, a tym samym mog ą np. nie mie ć ś wiadomo ś ci, ż e zmianie uleg ł y warunki wi ążą cej ich umowy. Wobec tego, ż e stwierdzono to ż samo ść porównywalnych klauzul, a tak ż e w zwi ą zku z tym, ż e w rozwa ż anym przypadku dosz ł o do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów nale ż a ł o orzec, ż e stosowanie opisanej w tym punkcie decyzji praktyki jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku prowadzonych czynno ś ci uczelnia poinformowa ł a o tym, ż e stosowane przez ni ą regulacje w ww. zakresie ulegn ą zmianie. Na dowód tego przedstawiono nowe wzory umów, które b ę d ą stosowane przy zawieraniu umów od najbli ż szego naboru na studia (dowód: karty nr 62 i 64). Przedsi ę biorca wskaza ł równie ż , ż e do umów ju ż obowi ą zuj ą cych zostan ą sporz ą dzone aneksy zmieniaj ą ce kwestionowane postanowienie. W ś wietle zaistnia ł ych okoliczno ś ci nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e nowa regulacja nie zosta ł a jeszcze faktycznie wprowadzona do obrotu. Nowe zapisy maj ą mie ć nast ę puj ą ce brzmienie: § 5: „ 5. Zmiana wysoko ś ci czesnego i op ł at dodatkowych w przypadkach, o którym mowa w ust. 3 wprowadzana jest zarz ą dzeniem w ł adz Uczelni. 6. Zmiana wysoko ś ci czesnego i op ł at dodatkowych przekazywana b ę dzie ka ż demu studentowi za po ś rednictwem „Wirtualnego dziekanatu” oraz og ł aszana b ę dzie w sposób zwyczajowo przyj ę ty (tablica og ł osze ń w dziekanatach) i wymaga sporz ą dzenia aneksu z zastrze ż eniem postanowie ń ust. 7. 12 7. Student mo ż e w odr ę bnym o ś wiadczeniu wyrazi ć wol ę , aby zmiany umowy, o których mowa w ust. 2, 3 i 5 nast ę powa ł a poprzez przes ł anie stosownej oferty poprzez „Wirtualny sekretariat”. W takim przypadku w razie braku sprzeciwu studenta zg ł oszonego w terminie 14 dni od daty przekazania oferty nast ę puje zmiana umowy, dla wa ż no ś ci której nie jest wymagane sporz ą dzenie pisemnego aneksu do umowy ”. Stosownie do przytoczonej regulacji zmiany wysoko ś ci op ł at musz ą by ć dokonywane w drodze aneksu do umowy, która stosownie do art. 160 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wy ż szym ma przybra ć form ę pisemn ą . Na uczelni spoczywa jednocze ś nie obowi ą zek podania stosownej informacji do wiadomo ś ci publicznej, a tak ż e przes ł ania jej ka ż demu z konsumentów indywidualnie drog ą elektroniczn ą . Z przedstawionej regulacji wynika, ż e konsumenci b ę d ą mogli niejako zrezygnowa ć z przesy ł ania im pisemnych aneksów na rzecz aneksów elektronicznych. Zgodnie z przepisami o wzorcach umownych, zmiana wzorca w czasie trwania stosunku umownego powinna nast ą pi ć w trybie przewidzianym do zawarcia tej umowy. Nowo wprowadzany wzorzec powinien zatem zosta ć konsumentowi dor ę czony. Prawo o szkolnictwie wy ż szym nie przewiduje niewa ż no ś ci umowy o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych na wypadek niezachowania formy pisemnej. Forma pisemna jest zatem zastrze ż ona dla celów dowodowych, czego dotyczy art. 74 § 1 Kc. Maj ą c na uwadze regulacj ę tego przepisu za dopuszczalne mo ż na uzna ć zastrze ż enie, ż e na wyra ź n ą pro ś b ę konsumenta nie b ę dzie przesy ł any do niego aneks pisemny, a stosowna informacja b ę dzie przekazywana jedynie drog ą elektroniczn ą . Taki tryb wprowadzania zmian nie b ę dzie godzi ł w interesy konsumentów, gdy ż w przypadku zaistnienia ewentualnego sporu na tle umowy z przedsi ę biorc ą , na mocy art. 74 § 2 Kc b ę dzie on móg ł powo ł a ć si ę na dowód ze ś wiadków lub dowód z przes ł uchania stron pomimo niezachowania formy pisemnej. Zwa ż y ć te ż trzeba, ż e zasad ą ma by ć sporz ą dzanie pisemnych aneksów, natomiast informacja elektroniczna ma by ć wyj ą tkiem stosowanym na wyra ź ne żą danie konsumenta. W zwi ą zku z tym, ż e nowa regulacja nie zosta ł a jeszcze faktycznie wprowadzona do obrotu nie mo ż na by ł o stwierdzi ć zaniechania stosowania zarzuconej przedsi ę biorcy praktyki, wobec czego nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 2 sentencji niniejszej decyzji. 3. Kolejny z rozwa ż anych zarzutów dotyczy ł stosowania w § 5 ust. 13 umów oraz w § 9 ust. 3 regulaminu nast ę puj ą cej klauzuli: „W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów przed czternastym dniem drugiego miesi ą ca semestru Student zobowi ą zany jest do zap ł aty kary umownej w wysoko ś ci ró ż nicy kwoty czesnego obowi ą zuj ą cego w semestrze, w którym rezygnacja zosta ł a z ł o ż ona, a wniesionymi op ł atami na poczet czesnego”. Na podstawie niniejszego zapisu konsumenci rezygnuj ą cy z pobierania nauki przed 14. dniem drugiego miesi ą ca semestru s ą obowi ą zani do uiszczenia kary umownej w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść ró ż nicy kwoty czesnego nale ż nego w danym semestrze, a wysoko ś ci ą op ł at ju ż poniesionych. Z powy ż szego wynika, ż e konsumenci musz ą faktycznie ponie ść ci ęż ary w takiej wysoko ś ci, jakie ponie ś liby, gdyby z nauki nie zrezygnowali i nie rozwi ą zali umowy. Przedsi ę biorca mo ż e domaga ć si ę zap ł aty w pe ł nej wysoko ś ci pomimo, i ż zostaje zwolniony z obowi ą zku ś wiadczenia us ł ug na rzecz konsumenta, a wi ę c nie musi spe ł nia ć swojego zobowi ą zania. Stosownie do art. 385 1 § 1 Kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Powy ż sze nie dotyczy postanowie ń okre ś laj ą cych g ł ówne ś wiadczenia stron, w tym cen ę lub wynagrodzenie, je ż eli zosta ł y one sformu ł owane w sposób jednoznaczny. W art. 385 3 Kc wymieniono przyk ł adowe postanowienia, które uznaje si ę za niedozwolone. Na mocy art. 385 3 pkt 16 Kc zakazane s ą postanowienia nak ł adaj ą ce wy łą cznie na konsumenta obowi ą zek zap ł aty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji 13 z zawarcia lub wykonania umowy. Zgodnie z art. 385 3 pkt 17 Kc za abuzywne uznaje si ę te postanowienia, które nak ł adaj ą na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania lub odst ą pi ł od umowy, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanej kary umownej lub odst ę pnego. W niniejszym przypadku na ł o ż ono na studentów odst ę puj ą cych od umowy w terminie do 14. dnia drugiego miesi ą ca semestru obowi ą zek zap ł aty kary w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść czesnego pozosta ł ego do ko ń ca semestru. Kar ę umown ą tej wysoko ś ci mo ż na uzna ć nie tylko za nadmiernie, ale równie ż za ra żą co wygórowan ą . Przyj ę cie powy ż szego rozwi ą zania powoduje na ł o ż enie na konsumentów nadmiernych obci ąż e ń finansowych, przy czym obowi ą zek taki spoczywa wy łą cznie na konsumentach. Uczelnia zastrzega ww. op ł at ę pomimo tego, i ż sama zostaje zwolniona z obowi ą zku ś wiadczenia jakichkolwiek us ł ug na rzecz klienta. W tym miejscu nale ż y odwo ł a ć si ę do wyroku SOKiK z dnia 01. 03. 2007r. (sygn. akt XVII AmC 12/06), w którym S ą d ten uzna ł za niedozwolon ą klauzul ę , na mocy której s ł uchacze byli zobowi ą zani do uregulowania ca ł ej kwoty czesnego za semestr. SOKiK zakwestionowa ł zasadno ść takiego rozwi ą zania wskazuj ą c, ż e za s ł uszne i znajduj ą ce oparcie w przepisach Kodeksu cywilnego nale ż y uzna ć domaganie si ę jedynie op ł at za czynno ś ci ju ż wykonane, za nak ł ady poniesione w celu wykonania danej umowy oraz za ewentualn ą szkod ę . Zwa ż y ć trzeba, ż e kara umowna pe ł ni rol ę odszkodowania, a zatem, po ustaleniu ekwiwalentu dla dokonanych przez przedsi ę biorcy czynno ś ci, wysoko ść kary tej nie powinna zasadniczo przewy ż sza ć wysoko ś ci faktycznie poniesionej szkody. Wskaza ć równie ż trzeba, ż e w rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 625 wpisano na mocy wyroku SOKiK z dnia 20. 10. 2005r. (sygn. akt XVII Amc 78/05) nast ę puj ą c ą klauzul ę : „ W przypadku rezygnacji studenta z nauki w trakcie semestru, wp ł acone w ca ł o ś ci czesne za ca ł y semestr nie podlega zwrotowi ”. Podobn ą regulacj ę za niedozwolon ą SOKiK uzna ł na mocy wyroku z 06. 04. 2006r., której brzmienie jest nast ę puj ą ce: „Rozwi ą zanie umowy w trakcie trwania semestru nie zwalnia z obowi ą zku zap ł aty ca ł o ś ci czesnego wymagalnego za bie żą cy semestr ” (nr 834 w rejestrze, sygn. akt XVII AmC 79/05) oraz klauzul ę wpisan ą na mocy tego samego wyroku do rejestru pod numerem 835: „ W przypadku przerwania studiów w trakcie semestru, student zobowi ą zany jest do zap ł acenia czesnego za ca ł y semestr, a czesne zap ł acone nie podlega zwrotowi ”. Postanowienia te mo ż na uzna ć za podobne do zakwestionowanego w niniejszym post ę powaniu z uwagi na to, ż e we wszystkich klauzulach na ł o ż ono na konsumentów obowi ą zek zap ł aty czesnego za ca ł y semestr, cho ć nie korzystaj ą oni ze ś wiadczenia przedsi ę biorcy w pe ł nym zakresie. Skutek wywo ł ywany przez porównywane klauzule jest we wszystkich przypadkach to ż samy. To uzasadnia uznanie kwestionowanej w tym post ę powaniu klauzuli za to ż sam ą z ww. zapisami figuruj ą cymi w rejestrze. Jak wskazano powy ż ej pos ł ugiwanie si ę w obrocie konsumenckim klauzul ą wpisan ą do rejestru stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Aby mo ż na by ł o stwierdzi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nale ż y wykaza ć , ż e równocze ś nie dosz ł o do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, co w niniejszym przypadku tak ż e uczyniono powy ż ej. W toku niniejszego post ę powania przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , ż e sporny zapis ma na celu zagwarantowanie równowagi pomi ę dzy stronami umowy oraz s ł u ż y temu, aby ryzyko zwi ą zane z rezygnacj ą konsumenta nie obci ąż a ł o wy łą cznie uczelni. Uznaj ą c s ł uszno ść twierdzenia, ż e ryzyko np. nierzetelnego zachowania konsumenta nie powinno nadmiernie obci ąż a ć przedsi ę biorcy, nie mo ż na przyj ąć za uzasadnione zastrze ż enia sztywno okre ś lonej kwoty kary umownej stanowi ą cej równowarto ść kwoty pozosta ł ej do pe ł nej kwoty czesnego. Pobierana od odst ę puj ą cego konsumenta kwota powinna odpowiada ć ponoszonej szkodzie i nie mo ż na przyj ąć , ż e zawsze b ę dzie to kwota stanowi ą ca równowarto ść op ł at nale ż nych do ko ń ca semestru. W tych okoliczno ś ciach nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 3 sentencji niniejszej decyzji. 14 W czasie trwania niniejszego post ę powania przedsi ę biorca poinformowa ł , ż e w nowo opracowanym przez niego wzorze umowy zawarto nast ę puj ą c ą regulacj ę : § 6 ust. 3. „W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów przed pi ę tnastym dniem drugiego miesi ą ca semestru (odpowiednio pi ę tnastym listopada b ą d ź pi ę tnastym kwietnia) Student obowi ą zany jest do zap ł aty kary umownej w wysoko ś ci 85% czesnego przypadaj ą cego za dany semestr studiów, w którym rezygnacja ze studiów zosta ł a z ł o ż ona. (...) ust. 5. Czesne za semestr, w którym rezygnacja ze studiów zosta ł a z ł o ż ona, łą cznie z wp ł acon ą kar ą umown ą nie mo ż e przewy ż sza ć wysoko ś ci czesnego za dany semestr zgodnie z regulaminem p ł atno ś ci za studia ”. Regulacja ta nadal podaje sztywno okre ś lon ą kwot ę . Pomimo zmian redakcyjnych skutek stosowania wskazanego unormowania by ł by analogiczny, a zatem jego zastosowanie doprowadzi ł oby jedynie do pozornej zmiany. W zwi ą zku z tym nale ż y wyra ź nie stwierdzi ć , ż e tak ż e i ta konstrukcja powodowa ł aby, ż e przedsi ę biorca nie prowadzi ł by indywidualnych rozlicze ń z ka ż dym z konsumentów, lecz obci ąż a ł by ich sztywno okre ś lonymi op ł atami. Na ł o ż enie obowi ą zku zap ł aty 85% kwoty czesnego, przy uwzgl ę dnieniu zastrze ż enia § 6 ust. 5 wzoru, w przypadku rezygnacji przed 15. dniem drugiego miesi ą ca semestru oznacza, ż e w rzeczywisto ś ci odst ę puj ą cy od umowy konsumenci musieliby wnie ść op ł at ę w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść ró ż nicy pomi ę dzy czesnym nale ż nym za ca ł y semestr, a kwot ą ju ż op ł acon ą . Powy ż sze ś wiadczy o tym, ż e uczelnia faktycznie nie zaproponowa ł a ż adnej zmiany merytorycznej, a jedynie redakcyjn ą , co nie ma znaczenia dla oceny rozwa ż anej kwestii. 4. W § 5 ust. 14 umów przedsi ę biorca zastrzeg ł , ż e „W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów w dniu pó ź niejszym ni ż czternasty dzie ń drugiego miesi ą ca semestru czesne uiszcza si ę za ca ł y semestr, w którym nast ą pi ł o skre ś lenie”. Zapis ten jest zasadniczo podobny do klauzuli rozpatrywanej w punkcie poprzednim niniejszej decyzji. Na jego mocy konsument musi wnie ść op ł at ę w pe ł nej wysoko ś ci pozosta ł ej do ko ń ca semestru, pomimo i ż odst ę puje od umowy. Przedmiotowa klauzula odnosi si ę sytuacji, gdy do rozwi ą zania umowy dochodzi po 14. dniu drugiego miesi ą ca semestru. Wówczas konsument jest zobowi ą zany do wniesienia czesnego w pe ł nej wysoko ś ci pozosta ł ego do ko ń ca danego semestru. Op ł ata ta nie jest nazywana kar ą umown ą , jak ma to miejsce w § 5 ust. 13 umów, lecz skutek jest analogiczny. W zwi ą zku z tym mo ż na odwo ł a ć si ę do uzasadniania zawartego w punkcie I 3 niniejszej decyzji, gdy ż postanowienie wskazane w tym punkcie równie ż jest to ż same z niedozwolonymi postanowieniami figuruj ą cymi w rejestrze pod numerami 625, 834 i 835, a pos ł ugiwanie si ę nim stanowi niezgodn ą z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 4 sentencji niniejszej decyzji. Uczelnia przed ł o ż y ł a zmienione wzory umów, w których zamieszczono nast ę puj ą c ą regulacj ę : § 6 ust. 4 „W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów w dniu pó ź niejszym ni ż pi ę tnasty dzie ń drugiego miesi ą ca semestru Student obowi ą zany jest do zap ł aty kary umownej w wysoko ś ci 65% kwoty czesnego przypadaj ą cego za dany semestr studiów, w którym rezygnacja ze studiów zosta ł a z ł o ż ona. ust. 5. Czesne za semestr, w którym rezygnacja ze studiów zosta ł a z ł o ż ona, łą cznie z wp ł acon ą kar ą umown ą nie mo ż e przewy ż sza ć wysoko ś ci czesnego za dany semestr zgodnie z regulaminem p ł atno ś ci za studia ”. Podobnie jak w przypadku regulacji opisanej w punkcie poprzednim wskazana przez przedsi ę biorc ę zmiana nie doprowadzi do rzeczywistych zmian. Konsumenci nadal byliby zobowi ą zani do wniesienia czesnego w pe ł nej wysoko ś ci, bez wzgl ę du na to, czy kwota taka faktycznie nale ż a ł aby si ę uczelni, gdyby dochodzi ł a swej nale ż no ś ci na zasadach wynikaj ą cych z ogólnych przepisów prawa cywilnego. 15 5. § 9 ust. 4 Regulaminu p ł atno ś ci za studia w Wy ż szej Szkole Zarz ą dzania Marketingowego i J ę zyków Obcych: „W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów w terminie pó ź niejszym ni ż czternasty dzie ń drugiego miesi ą ca semestru czesne uiszcza si ę za ca ł y semestr, w którym studia zosta ł y przerwane”. Regulacja ta w warstwie merytorycznej jest identyczna z unormowaniem wynikaj ą cym z § 5 ust. 14 umów, a istniej ą ce ró ż nice maj ą charakter wy łą cznie redakcyjny. Z uwagi na to w tym miejscu nale ż y odwo ł a ć si ę do uzasadnienia zawartego w punkcie I 4 tej decyzji. W zwi ą zku z tym nale ż a ł o orzec, ż e stosowanie w regulaminie ww. postanowienia stanowi niezgodn ą z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. 6. W § 9 ust. 2 umów uczelnia zawar ł a klauzul ę o nast ę puj ą cej tre ś ci: „ Wszelkie spory wynikaj ą ce z niniejszej umowy Strony zobowi ą zuj ą si ę rozstrzyga ć polubownie, a w przypadku braku kompromisu w ł a ś ciwym dla rozpoznania sporu b ę dzie s ą d miejsca siedziby Uczelni”. Niniejsze postanowienie jest niezgodne z art. 385 1 § 1 Kc i z art. 385 3 pkt 23 Kc. Tre ść przepisu art. 385 1 § 1 Kc przytoczono powy ż ej. Art. 385 3 pkt 23 Kc stanowi natomiast, ż e za niedozwolone uwa ż a si ę postanowienia, które wy łą czaj ą jurysdykcj ę s ą dów polskich lub poddaj ą spraw ę pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a tak ż e narzucaj ą rozpoznanie sprawy przez s ą d, który wedle ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy. W ł a ś ciwo ść miejscowa s ą du, który jest kompetentny do rozstrzygania sporów cywilnych, zosta ł a okre ś lona w przepisach ustawy Kodeks post ę powania cywilnego. Zasadniczo, zgodnie z art. 27 ust. 1 Kpc powództwo wytacza si ę przed s ą dem w ł a ś ciwym ze wzgl ę du na miejsce zamieszkania lub siedziby pozwanego. W rozwa ż anej sprawie, stosownie do tego przepisu, gdyby z powództwem wyst ę powa ł a przeciwko konsumentowi uczelnia, musia ł aby to zrobi ć przed s ą dem oznaczonym wedle miejsca zamieszkania konsumenta. Gdyby do s ą du wyst ą pi ł konsument, musia ł by uczyni ć to przed s ą dem wyznaczonym wed ł ug miejsca siedziby uczelni. Stosownie do art. 34 Kpc w sprawach o ustalenie istnienia umowy, jej wykonanie, rozwi ą zanie lub uniewa ż nienie, jak te ż o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy mo ż na wytoczy ć tak ż e przed s ą dem wyznaczonym wed ł ug miejsca wykonania umowy. W niniejszej sprawie miejscem wykonania umowy b ę dzie miejsce siedziby Uczelni. Zauwa ż y ć jednak trzeba, ż e nie to jedyna mo ż liwo ść , jak ą daj ą przepisy Kodeksu post ę powania cywilnego. Kwestionowany zapis umowny stanowi klauzul ę abuzywn ą ze wzgl ę du na to, ż e ogranicza przedsi ę biorcy mo ż liwo ść wyboru s ą du, który zgodnie z przepisami Kodeksu post ę powania cywilnego nale ż a ł o uzna ć za w ł a ś ciwy do rozstrzygni ę cia sporu powsta ł ego na tle umowy, co nast ę puje ze szkod ą dla konsumentów. Dodatkowo podkre ś li ć nale ż y, ż e za niezgodne z art. 385 3 pkt 23 Kc uznaje si ę postanowienia, które nie tylko wy łą czaj ą w ł a ś ciwo ść s ą du wyznaczonego wed ł ug przepisów Kodeksu post ę powania cywilnego w ogóle, ale te ż te, które ograniczaj ą zakres mo ż liwo ś ci przewidzianych w tej ustawie, w wyniku czego sytuacja konsumentów ulega pogorszeniu, co ma miejsce w niniejszym przypadku. Klauzula stosowana przez przedsi ę biorc ę godzi w konsumentów w ten sposób, ż e zostaje wy łą czona mo ż liwo ść wytoczenia powództwa przed s ą dem w ł a ś ciwym ze wzgl ę du na miejsce zamieszkania konsumentów, a wi ę c w miejscu dla nich najbardziej dogodnym. W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone figuruje wiele klauzul, na mocy których uznano za w ł a ś ciwy s ą d w konkretnym mie ś cie albo wyznaczony wed ł ug jednego kryterium, w sposób w ęż szy ni ż uczyniono to w Kodeksie post ę powania cywilnego. Zgodnie z bogatym orzecznictwem SOKiK postanowienia, na mocy których s ą dem 16 w ł a ś ciwym jest s ą d zlokalizowany w miejscu dogodnym wy łą cznie dla przedsi ę biorcy, ograniczaj ą ce mo ż liwo ść wyboru s ą du innego ni ż wymieniony w umowie, s ą uznawane za niezgodne z prawem. Na potwierdzenie tego nale ż y wskaza ć szereg klauzul umownych tego typu, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń umownych uznanych za niedozwolone pod numerami 92, 276, 309, 310, 349, 361, 388, 397, 418, 445, 488, 494, 527, 561, 565, 586, 596, 612, 617, 637, 640, 691, 772, 784, 913, 922 i 1007. W ś wietle powy ż szego nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e przedsi ę biorca pos ł uguje si ę w umowach z konsumentami klauzul ą wpisan ą do rejestru. Przy jednoczesnym spe ł nieniu przes ł anki naruszenia zbiorowego interesu konsumentów nale ż a ł o orzec, ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku niniejszego post ę powania przedsi ę biorca poinformowa ł o tym, ż e powy ż szy zapis wprowadzono z uwagi na to, ż e wi ę kszo ść studentów pobieraj ą cych nauk ę w uczelni pochodzi z rejonu województwa ś l ą skiego oraz, ż e nigdy nie by ł on stosowany w praktyce (dowód: karta nr 53). W nowo opracowanych przez przedsi ę biorc ę wzorach umów kwestionowana regulacja zostanie zast ą piona unormowaniem, zgodnie z którym ewentualne spory b ę d ą rozstrzygane przez s ą d wyznaczony wed ł ug przepisów Kpc (dowód: karty nr 63 i 65). Wzory te b ę d ą stosowane przy zawieraniu umów z konsumentami w przysz ł o ś ci. Zgodnie ze z ł o ż onym o ś wiadczeniem przedsi ę biorca ma równie ż przes ł a ć konsumentom, z którymi jest ju ż zwi ą zany umowami, aneksy zmieniaj ą ce sporn ą regulacj ę . Z powodu tego, ż e umowy takie nie zosta ł y jeszcze zawarte, przedsi ę biorca nie udokumentowa ł okoliczno ś ci przes ł ania aneksów, ani nie wskaza ł terminu, w jakim to nast ą pi, nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 6 sentencji niniejszej decyzji. 7. Ostatni z zarzutów stawianych uczelni w ramach niniejszego post ę powania dotyczy stosowania w finansowych warunkach studiowania nast ę puj ą cej klauzuli: „(...) W przypadku rezygnacji z kontynuowania studiów w dniu pó ź niejszym ni ż czternasty dzie ń drugiego miesi ą ca semestru czesne uiszcza si ę za ca ł y semestr, w którym studia zosta ł y przerwane”. Niniejsze postanowienie znajduj ą ce zastosowanie w umowach wi ążą cych uczelni ę ze studentami, którzy rozpocz ę li nauk ę przed rokiem akademickim 2006/2007, jest to ż same z obecnie stosowan ą klauzul ą zawart ą w § 5 ust. 14 umów z konsumentami. W zwi ą zku z tym identyczne jest uzasadnienie dla uznania pos ł ugiwania si ę przedmiotow ą klauzul ą za naruszaj ą c ą art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Wobec tego w tym miejscy trzeba odwo ł a ć si ę do uzasadnienia zawartego w punkcie I 5 i I 4 niniejszej decyzji. W ś wietle zaistnia ł ych okoliczno ś ci nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 7 sentencji niniejszej decyzji. II. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e skorzysta ć z uprawnienia do na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów kary pieni ęż nej w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Przeszkody dla na ł o ż enia kary nie stanowi fakt, ż e przedsi ę biorca poniós ł strat ę , gdy ż na podstawie art. 106 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kara pieni ęż na mo ż e zosta ć na ł o ż ona nawet na podmiot, który w ogóle nie osi ą gn ął przychodu. Kara pieni ęż na z art. 106 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy mo ż e by ć na ł o ż ona bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, w tym kar okre ś lonych w art. 106 tej ustawy, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń 17 oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W punktach I 1 – 7 niniejszej decyzji stwierdzono stosowanie przez uczelni ę siedmiu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów opisanych szczegó ł owo powy ż ej. Praktyki te polegaj ą na pos ł ugiwaniu si ę w umowach z konsumentami postanowieniami wzorców umowy uznanymi przez SOKiK za niedozwolone. Jak wskazano we wcze ś niejszej cz ęś ci decyzji, pos ł ugiwanie si ę w obrocie klauzulami wpisanymi do rejestru jest zakazane. Rejestr ten s ł u ż y zatem eliminowaniu z obrotu konsumenckiego postanowie ń , które naruszaj ą interesy konsumentów, poprzez co pogarszaj ą ich sytuacj ę na rynku, godz ą w ich interesy zarówno materialne, jak i niematerialne. Pami ę ta ć trzeba, ż e na przedsi ę biorcach spoczywa obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci w sposób zapewniaj ą cy poszanowanie dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, co wi ąż e si ę z respektowaniem obowi ą zuj ą cych przepisów prawa, a tak ż e z dostosowywaniem swoich zachowa ń do aktualnych wymogów, w tym tak ż e wynikaj ą cych z uzupe ł niania rejestru o kolejne klauzule abuzywne. Wbrew istniej ą cemu obowi ą zkowi przedsi ę biorca nie dostosowywa ł swego zachowania do zachodz ą cych zmian, a w miar ę wpisywania do rejestru kolejnych klauzul, w tym równie ż dotycz ą cych innych szkó ł wy ż szych, nie modyfikowa ł zawieranych przez siebie z konsumentami umów. Konsekwencj ą stosowania powy ż szych praktyk jest pogorszenie sytuacji konsumentów. Fakt, ż e kwestionowane regulacje funkcjonuj ą w umowach rzeczywi ś cie zawieranych z konsumentami stwarza zagro ż enie, ż e przedsi ę biorca mo ż e albo dokonywa ć zmian wysoko ś ci pobieranych przez niego op ł at z nieokre ś lon ą cz ę stotliwo ś ci ą albo mo ż e domaga ć si ę spe ł nienia ś wiadcze ń konsumentów w sytuacji, gdy sam zostaje zwolniony z obowi ą zku spe ł nienia obowi ą zków ci ążą cych na nim, a tak ż e mo ż e w niew ł a ś ciwy sposób informowa ć studentów o zmianach warunków wi ążą cych ich umów. Fakt, ż e wy ż ej opisane praktyki s ą zwi ą zane ze stosowaniem wzorców umownych, którymi przedsi ę biorca pos ł uguje si ę przy zawieraniu umów wskazuje na ustalony i d ł ugotrwa ł y charakter ocenianych zachowa ń . Powy ż sze okoliczno ś ci uzasadniaj ą na ł o ż enie na przedsi ę biorc ę kary, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przychód osi ą gni ę ty przez przedsi ę biorc ę w 2006r. ustalono na podstawie z ł o ż onego przez niego rachunku zysków i strat za rok 2006r (dowód: karta nr 54). Przy ustalaniu kary wzi ę to pod uwag ę okoliczno ść , ż e jest to pierwsza decyzja wydawana w sprawie uczelni, w której stwierdza si ę , ż e dopu ś ci ł a si ę ona naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Uwzgl ę dniono równie ż fakt, ż e w czasie trwania niniejszego post ę powania poczyniono pewne starania, aby zmieni ć kwestionowane zapisy, które jednak nie spowodowa ł y ca ł kowitego wyeliminowania bezprawnych praktyk wskazanych w punktach I 1 – 7 tej decyzji. Podj ę cie tych czynno ś ci poczytano jako przejaw dobrej woli przedsi ę biorcy, który stara ł si ę doprowadzi ć do zaprzestania stosowania praktyk negatywnie ocenianych przez Prezesa Urz ę du. Kara nak ł adana przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorc ę , który dopu ś ci ł si ę stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów s ł u ż y podkre ś leniu naganno ś ci ocenianego zachowania. Przedsi ę biorca, jako podmiot o wieloletnim do ś wiadczeniu, powinien wiedzie ć , ż e okre ś laj ą c warunki umowne nie mo ż e stosowa ć klauzul uznanych przez SOKiK za abuzywne, ani w inny sposób godzi ć w interesy s ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Zauwa ż y ć warto, ż e przedsi ę biorca powinien wykaza ć si ę w tym zakresie szczególn ą dba ł o ś ci ą , gdy ż ju ż w 2004r. Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzi ł wobec niego dzia ł ania. W toku czynno ś ci podj ę tych pod sygnatur ą akt RKT-62-11/04/AD wezwano uczelni ę do zaprzestania stosowania klauzul, w których zastrze ż ono brak mo ż liwo ś ci uzyskania zwrotu poniesionych przez konsumentów op ł at, zastrze ż ono na rzecz uczelni prawo do zmiany wysoko ś ci czesnego przy braku nale ż ytej 18 regulacji w zakresie wysoko ś ci i cz ę stotliwo ś ci ewentualnych zmian. Po wprowadzeniu przez uczelni ę pewnych modyfikacji, w kierowanym do niej pi ś mie poinformowano, ż e na tamtym etapie spraw ę uznano za zako ń czon ą . Zastrze ż ono jednak równocze ś nie, ż e na ka ż dym podmiocie ci ąż y obowi ą zek podejmowania dzia ł a ń zgodnych z panuj ą cym porz ą dkiem prawnym, w zwi ą zku z czym konieczne jest uwzgl ę dnianie ewentualnych zmian przepisów prawa, co mo ż e powodowa ć konieczno ść dostosowania w przysz ł o ś ci wzorców umownych do aktualnych wymogów. Pomimo otrzymania pouczenia tej tre ś ci przedsi ę biorca nie dostosowa ł swojego post ę powania do bie żą cych wymogów. Stwierdzone nieprawid ł owo ś ci wi ążą si ę z takimi zagadnieniami, jak tryb informowania o zmianie wysoko ś ci op ł at, zasady dokonywania zmian wysoko ś ci op ł at, wysoko ść kwot pobieranych od osób rezygnuj ą cych z nauki oraz w ł a ś ciwo ść s ą du, który ma rozstrzyga ć ewentualne spory. W sprawie klauzul normuj ą cych powy ż sze kwestie w sposób niezgodny z prawem wypowiedzia ł si ę SOKiK, w wyniku czego zakwestionowane zapisy znalaz ł y si ę w rejestrze, a od tego momentu uczelnia by ł a zobowi ą zana do zmiany swego zachowania. Maj ą c na wzgl ę dzie profesjonalny charakter prowadzonej przez przedsi ę biorc ę dzia ł alno ś ci, jak i fakt, ż e stosowane przez niego praktyki dotykaj ą szerokiego grona uczestników rynku oraz uwzgl ę dniaj ą c specyfik ę i wag ę us ł ug ś wiadczonych przez przedsi ę biorc ę , nale ż y stwierdzi ć , ż e na ł o ż enie kary w niniejszym przypadku jest konieczne. Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci, jak i mo ż liwo ś ci finansowe przedsi ę biorcy. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania, tak aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony nale ż y te ż podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka. Niniejsza kara powinna stanowi ć przestrog ę dla przedsi ę biorcy na przysz ł o ść , ale poza jej wymiarem indywidualnym trzeba podkre ś li ć jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono na poziomie 20 000 z ł (s ł ownie: dwudziestu tysi ę cy z ł otych), co stanowi niemal 0,1% ubieg ł orocznego przychodu przedsi ę biorcy i prawie 1% maksymalnej kary. W ocenie Prezesa Urz ę du kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. III. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 77 ust. 1 tej ustawy, je ż eli w wyniku post ę powania Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, jest obowi ą zany ponie ść koszty post ę powania. Post ę powanie w sprawie stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du, a w jego wyniku Prezes Urz ę du w punktach I 1 – 7 sentencji decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą przez Prezesa Urz ę du ze stron ą . W zwi ą zku z powy ż szym postanowiono 19 obci ąż y ć ww. przedsi ę biorc ę kosztami post ę powania w wysoko ś ci 55 z ł (s ł ownie: pi ęć dziesi ę ciu pi ę ciu z ł otych). Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Na postanowienie zawarte w punkcie III niniejszej decyzji, na podstawie art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Alicja Kral 20