RKT-43/2008

DELEGATURA UOKIK W KATOWICACH Katowice, 04.09.2008r. RKT-421-02/08/MK DECYZJA nr RKT-43/2008 Na podstawie art. 18 w zwi ą zku z art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmian.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy oraz § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek „NEWAG” SA w Nowym S ą czu, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wyra ż a si ę zgod ę na dokonanie koncentracji polegaj ą cej na przej ę ciu przez „NEWAG” SA w Nowym S ą czu kontroli nad Zak ł adami Naprawczymi Lokomotyw Elektrycznych SA w Gliwicach. Uzasadnienie W dniu 02.07.2008r. „NEWAG” SA w Nowym S ą czu, dokona ł Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej organem antymonopolowym) zg ł oszenia zamiaru dokonania koncentracji o jakiej mowa w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na przej ę ciu przez tego przedsi ę biorc ę kontroli nad Zak ł adami Naprawczymi Lokomotyw Elektrycznych SA w Gliwicach (zwane dalej ZNLE SA). Z uwagi na to, i ż zosta ł y spe ł nione niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie zamiaru tej koncentracji, tj.: - przej ę cie przez przedsi ę biorc ę kontroli nad innym przedsi ę biorc ą , jest koncentracj ą o jakiej mowa w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów, - łą czny obrót uczestników tej koncentracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł równowarto ść 50 mln euro o jakiej mowa w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz - z uwagi na to, i ż nie zasz ł y przes ł anki o jakich mowa w art. 14 wy łą czaj ą ce zamiar tej koncentracji z obowi ą zku jej zg ł oszenia organowi antymonopolowemu, w dniu 02.07.2008r. zosta ł o wszcz ę te post ę powanie antymonopolowe w tej sprawie. 1 Organ antymonopolowy ustali ł co nast ę puje Opis i przyczyny koncentracji Przedmiotowa koncentracja ma polega ć na nabyciu przez „NEWAG” SA akcji ZNLE SA daj ą cych 80% g ł osów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy tego przedsi ę biorcy. Tym samym w ś wietle art. 13 ust. 2 pkt 2 w zwi ą zku z art. 4 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nast ą pi przej ę cie przez „NEWAG” SA kontroli na ZNLE SA. Przyczyn ą zamierzonej koncentracji jest budowa przez „NEWAG” SA grupy kapita ł owej w bran ż y napraw taboru kolejowego. Obecnie ka ż da ze stron koncentracji oferowa ł a rozbie ż ny zakres us ł ug. Jednak ż e z uwagi na to, ż e coraz wi ę ksza grupa przewo ź ników kolejowych dysponuje zarówno lokomotywami elektrycznymi jak i spalinowymi oraz wymaga od zak ł adów naprawczych kompleksowej obs ł ugi swego taboru, dokonanie koncentracji umo ż liwi oferowanie przez grup ę kapita ł ow ą kontrahentom szerszej oferty us ł ug ni ż dotychczas oferowane przez ka ż dego z uczestników koncentracji z osobna. Po dokonaniu zamierzonej koncentracji obaj przedsi ę biorcy b ę d ą nadal prowadzi ć dzia ł alno ść jako osobne spó ł ki prawa handlowego. W zwi ą zku z faktem, i ż „NEWAG” SA jest inwestorem bran ż owym posiadaj ą cym stabiln ą sytuacj ę finansow ą , przewiduje si ę dofinansowanie ZNLE SA celem rozwoju nowych technologii, umo ż liwiaj ą cych oferowanie nowych us ł ug na rynku lokomotyw elektrycznych. Uczestnicy koncentracji I. „NEWAG” SA – aktywny uczestnik koncentracji prowadzi dzia ł alno ść w zakresie produkcji i napraw lokomotyw kolejowych, taboru szynowego oraz pozosta ł ego sprz ę tu transportowego. Kontrol ę nad tym przedsi ę biorc ą sprawuje Zbigniew J., który posiada (…)% g ł osów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy tego przedsi ę biorcy. Pozosta ł e akcje nale żą do innych osób fizycznych. Z. J. kontroluje ponadto nast ę puj ą ce podmioty: 1. „Multico” Sp. z o.o. w Warszawie ś wiadcz ą ca us ł ugi poligraficzne, developerskie, po ś rednictwa finansowego. Przedsi ę biorca ten kontroluje nast ę puj ą cych przedsi ę biorców: a) Multico Oficyna Wydawnicza Sp. z o.o. prowadz ą ca dzia ł alno ść wydawnicz ą , b) Energopol –Warszawa SA w Warszawie, c) Multico Press Sp. z o.o. w Warszawie prowadz ą ca dzia ł alno ść poligraficzn ą , d) Kurier Lubelski Sp. z o.o. – dzia ł alno ść prasowa, e) De System Sp. z o.o. – systemy ochrony elektronicznej, f) Maxer SA w Upad ł o ś ci w Poznaniu – prowadz ą ca dzia ł alno ść budowlan ą , g) Hydrobudowa Wroc ł aw SA w upad ł o ś ci – prowadz ą ca dzia ł alno ść w zakresie budownictwa, h) Energopol Zielona Góra Sp. z o.o. w upad ł o ś ci – dzia ł alno ść w zakresie budownictwa, i) Maxer Trading SA – dzia ł alno ść handlowa, j) KRI Roboty Instalacyjno-Elektryczne Sp. z o.o. – dzia ł alno ść w zakresie budownictwa, k) Energopol Ukraina - dzia ł alno ść w zakresie budownictwa. 2. Wartico Invest Sp. z o.o. w Warszawie dzia ł alno ść developerska w zakresie budynków mieszkalnych, która kontroluje: a) Mazur Tourist Sp. z o.o. w Olsztynie – dzia ł alno ść hotelarska 2 b) Motocentrum Sp. z o.o. – dzia ł alno ść w zakresie us ł ug motoryzacyjnych. II. ZNLE SA – pasywny uczestnik tej koncentracji, prowadzi dzia ł alno ść w zakresie produkcji lokomotyw elektrycznych oraz taboru szynowego, napraw i konserwacji urz ą dze ń elektrycznych oraz obróbki metali, instalacji i napraw maszyn przemys ł owych i innego sprz ę tu. Przedsi ę biorca ten nie jest w ł a ś cicielem akcji lub udzia ł ów w innych spó ł kach. Kontrol ę nad tym przedsi ę biorc ą sprawuje Team Technics Engineering Architecture Marketing SA Avenida Justo Avosemena w Panamie, która jest w ł a ś cicielem 80% kapita ł u zak ł adowego tego przedsi ę biorcy. Jak wynika z przekazanych w toku post ę powania informacji przedsi ę biorca ten zosta ł utworzony przez osoby fizyczne dla potrzeb nabycia akcji ZNLE SA, nie posiada innych przedsi ę biorców zale ż nych oraz nie osi ą gn ął w 2007r. ż adnego obrotu. Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje Rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz pkt 7.1.2 rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz.U. Nr 134, poz. 937), do wyznaczenia rynku w ł a ś ciwego konieczne jest jego zdefiniowanie pod wzgl ę dem produktowym i geograficznym. W ł a ś ciwy rynek produktowy obejmuje towary, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść uznawane s ą przez nabywców za substytuty. Natomiast przez w ł a ś ciwy rynek geograficzny rozumie si ę obszar oferowania towarów, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Oznacza to, i ż warunkiem niezb ę dnym do okre ś lenia rynku w ł a ś ciwego w danej sprawie jest jego zdefiniowanie w aspekcie produktowym i geograficznym. Jak wynika ze zg ł oszenia zamiaru tej koncentracji obaj bezpo ś redni uczestnicy tej koncentracji zgodnie ze swoimi statutami ś wiadcz ą nast ę puj ą ce us ł ugi: „NEWAG” SA: - naprawa i modernizacja elektrycznych zespo ł ów trakcyjnych, - naprawa i modernizacja wagonów osobowych, - modernizacja wagonów osobowych, - naprawa i modernizacja lokomotyw spalinowych, - naprawa i modernizacja lokomotyw elektrycznych. Natomiast ZNLE SA dzia ł aj ą na nast ę puj ą cych rynkach produktowych: - naprawa i modernizacja lokomotyw elektrycznych, - naprawa i modernizacja lokomotyw spalinowych, - naprawy maszyn elektrycznych, oraz - naprawy zespo ł ów ko ł owych. Us ł ugi te s ą ś wiadczone przede wszystkim dla przewo ź ników – w tym m.in. spó ł ek z grupy PKP, stosuj ą cych procedury przetargowe przy udzielaniu zamówie ń , przy czym spó ł ki z 3 grupy PKP Intercity oraz PKP Przewozy Regionalne Sp. z o.o. stosuj ą procedur ę zamówie ń publicznych. Popyt na wykonywanie tego rodzaju us ł ug zale ż y przede wszystkim od posiadanych ś rodków przez przewo ź ników na modernizacj ę taboru w tym od mo ż liwo ś ci uzyskania ś rodków z Unii Europejskiej. Ilo ść wykonywanych us ł ug zale ż y równie ż od okre ś lonych odr ę bnymi przepisami przegl ą dów okresowych w trakcie których wykonywane s ą okre ś lone odpowiednimi przepisami prace naprawcze. Zwykle umowy napraw i modernizacji taboru s ą umowami o dzie ł o tj. na wykonanie okre ś lonej us ł ugi, jedynie umowy dot. przegl ą dów okresowych s ą umowami 1-3 letnimi. W ocenie organu antymonopolowego zarówno produkcja jak i naprawy i modernizacje poszczególnych wyrobów ko ł owych stanowi ą odr ę bny rynek produktowy, gdy ż do ich wykonywania u ż ywane s ą odmienne techniki, technologie jak i dokumentacja. Ponadto poszczególne wyroby stanowi ą osobne rynki produktowe, gdy ż zaspokajaj ą odr ę bne potrzeby kontrahentów, przyk ł adowo elektryczne zespo ł y trakcyjne u ż ywane g ł ównie w transporcie miejskim i podmiejskim, podczas gdy wagony osobowe u ż ywane s ą na d ł u ż szych trasach. Podobne stanowisko zaj ęł a równie ż Komisja Europejska w sprawie koncentracji Bombardier/ADtranz 1 , w której uzna ł a i ż równie ż lokomotywy elektryczne oraz spalinowe stanowi ą osobne rynki produktowe. W sprawie tej Komisja uzna ł a ponadto, i ż ka ż dy z wyrobów u ż ywanych w transporcie kolejowym stanowi osobny rynek produktowy. Ponadto jako osobny rynek produktowy uznano naprawy bie żą ce (tzw. day-to-day repairs) oraz tzw. generalne remonty polegaj ą ce tak ż e na modernizacji tych wyrobów, wykonywane przez fabryki z u ż yciem specjalistycznego ci ęż kiego sprz ę tu, trwaj ą ce kilka dni lub te ż nawet tygodni, co zosta ł o potwierdzone równie ż w sprawie koncentracji Metronet/Infraco 2 . St ą d te ż organ antymonopolowy uzna ł , i ż wykonywanie tych us ł ug stanowi osobne rynki produktowe. W ocenie organu antymonopolowego w ł a ś ciwym rynkiem geograficznym dla ś wiadczenia wszelkich us ł ug napraw i modernizacji ww. wyrobów ko ł owych jest rynek krajowy. Co prawda zdaniem organu antymonopolowego post ę puj ą ce procesy standaryzacji na obszarze Europy wskazuj ą , i ż rynek produkcji tych wyrobów mo ż e by ć uznany za rynek WE lub te ż nawet szerszy, jednak ż e dla potrzeb niniejszej koncentracji nie jest konieczne rozstrzyganie rynku w ł a ś ciwego geograficznie dla rynku dostaw tego rodzaju sprz ę tu, gdy ż przedsi ę biorcy ci nie s ą obecni na tych rynkach. Natomiast w zakresie napraw, remontów i modernizacji wyrobów ko ł owych w ł a ś ciwym rynkiem geograficznym jest rynek krajowy. Obecnie brak jest istotnych barier prawnych w ś wiadczeniu powy ż szych us ł ug dla kontrahentów zagranicznych, jednak ż e konieczno ść u ż ywania ci ęż kiego sprz ę tu przy wykonywaniu tego rodzaju napraw i remontów przes ą dza o tym, i ż us ł ugi te wykonywane s ą g ł ównie w fabrykach. Ponadto wysokie koszty transportu wyrobów ko ł owych do tego rodzaju us ł ugodawców przes ą dzaj ą o tym, i ż przewo ź nicy wybieraj ą zwykle us ł ugodawców krajowych. Potwierdzaj ą to równie ż informacje przekazane w tym zg ł oszeniu. Jak wynika z informacji przekazanych przez „NEWAG” SA bezpo ś redni uczestnicy tej koncentracji dzia ł aj ą wy łą cznie na rynku polskim. Ponadto w ocenie uczestników koncentracji praktycznie w ka ż dym kraju wyst ę puj ą inne rodzaje taboru szynowego. Przyk ł adowo kolejowy ruch osobowy obs ł ugiwany jest innymi rodzajami wagonów czy te ż elektrycznych zespo ł ów trakcyjnych. Ponadto uczestnicy koncentracji nie posiadaj ą dokumentacji technologicznej jak i niezb ę dnej wiedzy i do ś wiadczenia aby 1 Case No COMP/M.2139 2 Case No COMP/M.2694 4 prowadzi ć naprawy czy modernizacje taboru eksploatowanego poza granicami Polski. Równie ż kontrahentami uczestników tej koncentracji s ą przedsi ę biorcy posiadaj ą cy swoje siedziby na terenie Polski. Powy ż sze stanowisko w zakresie rynku geograficznego dla napraw taboru kolejowego zosta ł o równie ż potwierdzone w orzecznictwie Komisji Europejskiej. 2 Jak ustalono w tym post ę powaniu „NEWAG” SA oraz ZNLE SA posiadaj ą nast ę puj ą ce udzia ł y na poni ż szych krajowych rynkach produktowych: Rynek „NEWAG” SA ZNLE SA Naprawy lokomotyw elektrycznych (…) (…) Modernizacje lokomotyw elektrycznych (…) (…) Naprawy lokomotyw spalinowych (…) (…) Modernizacje lokomotyw spalinowych (…) (…) Naprawa elektrycznych zespo ł ów trakcyjnych (…) (…) Modernizacja elektrycznych zespo ł ów trakcyjnych (…) (…) Naprawa wagonów osobowych (…) (…) Modernizacja wagonów osobowych (…) (…) Naprawy maszyn elektrycznych (…) (…) Naprawy zestawów ko ł owych (…) (…) W my ś l rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 17.07.2007r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz.U. Nr 134, poz. 937) a) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20%. b) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek produktowy je ś li jednocze ś nie dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y (poprzedni lub nast ę pny szczebel obrotu), na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji oraz udzia ł w rynku tych przedsi ę biorców na tych rynkach przekracza 30%, bez wzgl ę du na to czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca-odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami. 5 c) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, jest ka ż dy rynek produktowy, na którym mi ę dzy przedsi ę biorcami uczestnicz ą cymi w koncentracji, nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Ad. a) Jak wynika z powy ż ej przedstawionej tabeli, obaj bezpo ś redni uczestnicy tej koncentracji prowadz ą dzia ł alno ść na czterech tych samych rynkach produktowych, na których posiadaj ą łą cznie nast ę puj ą ce udzia ł y w rynku: Tabela nr 1: Rynek „NEWAG” SA ZNLE SA Łą cznie po dokonaniu koncentracji Naprawy lokomotyw elektrycznych (…) (…) (…) Modernizacje lokomotyw elektrycznych (…) (…) (…) Naprawy lokomotyw spalinowych (…) (…) (…) Modernizacje lokomotyw spalinowych (…) (…) (…) Powy ż sze oznacza, i ż rynki krajowe: - napraw lokomotyw elektrycznych, - modernizacji lokomotyw elektrycznych - napraw lokomotyw spalinowych - modernizacji lokomotyw spalinowych, s ą rynkami wspólnymi dla „NEWAG” SA oraz ZNLE SA a ich łą czny udzia ł na tych rynkach po dokonaniu tej koncentracji b ę dzie wi ę kszy ni ż 20%. Tym samym s ą to rynki w ł a ś ciwe na które niniejsza koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. Rynek krajowy napraw lokomotyw elektrycznych Jak wynika z dokonanych w tym post ę powaniu ustale ń , „NEWAG” SA posiada ok. (…)% udzia ł u na tym rynku natomiast ZNLE SA ok. (…)%, tym samym po dokonaniu tej koncentracji łą czny udzia ł w rynku tych przedsi ę biorców wzro ś nie jedynie nieznacznie tj. o (…)%, i b ę dzie wynosi ł łą cznie ok. (…)% udzia ł u. Najwi ę kszymi konkurentami na tym rynku s ą ZNTK Ole ś nica SA – (…)% udzia ł u w rynku oraz ZNTKiM Gda ń sk Sp. z o.o. (…)%. Oznacza to, i ż pod dokonaniu zamierzonej koncentracji zarówno „NEWAG” SA jak i ZNLE SA b ę d ą spotyka ć si ę z siln ą konkurencj ą na tym rynku w szczególno ś ci ze strony ZNTK Ole ś nica SA. posiadaj ą cych udzia ł w rynku mog ą cy sugerowa ć , i ż przedsi ę biorca ten posiada w ś wietle art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów tzw. pozycj ę dominuj ą c ą na tym rynku. Ponadto znacz ą cym konkurentem na tym rynku b ę d ą ZNTKiM Gda ń sk Sp. z o.o. posiadaj ą ce zbli ż ony do ZNLE SA udzia ł w rynku. 6 Dla oceny skutków zamierzonej koncentracji na rynku krajowym napraw lokomotyw elektrycznych organ antymonopolowy pos ł u ż y ł si ę tak ż e wska ź nikiem koncentracji rynku tzw. wska ź nikiem Herfindahla-Hirschmana (HHI), który jest najcz ęś ciej stosowany w praktyce antymonopolowej. Warto ść tego wska ź nika waha si ę w granicach od 0 do 10.000 (je ż eli udzia ł y w rynku mierzone s ą w procentach) lub od 0 do 1 (je ż eli okre ś la si ę je za pomoc ą u ł amków). Warto ść tego wska ź nika ustala si ę jako sum ę kwadratów indywidualnych udzia ł ów w rynku wszystkich przedsi ę biorstw tworz ą cych dan ą ga łąź . W ga łę zi przemys ł u, w której dzia ł a tylko jedno przedsi ę biorstwo (monopol) wska ź nik HHI wynosi 10.000 ( lub 1 w przypadku mierzenia u ł amkami), natomiast w sytuacji konkurencji HHI zmierza do zera. Im wska ź nik koncentracji jest wy ż szy tym, przyjmuje ż e rynek jest bardziej skoncentrowany. Przyjmuje si ę , i ż rynek jest: - nieskoncentrowany gdy HHI wynosi poni ż ej 1000, - umiarkowanie skoncentrowany gdy wska ź nik HHI wynosi pomi ę dzy 1000 a 1800, - wysoce skoncentrowany gdy HHI wynosi powy ż ej 1800. Dlatego te ż do oceny skutków tej koncentracji, organ antymonopolowy zbada ł poziom koncentracji na rynku krajowym napraw lokomotyw elektrycznych przed oraz po dokonaniu zamierzonej koncentracji. Tabela nr 2. Wysoko ść wska ź nika HHI przed dokonaniem zamierzonej koncentracji na rynku krajowym napraw lokomotyw elektrycznych. Przedsi ę biorca Procentowy udzia ł w rynku Kwadrat procentowego udzia ł u w rynku ZNTK Ole ś nica SA (…) (…) ZNLE SA (…) (…) ZNTKiM Gda ń sk Sp. z o.o. (…) (…) „NEWAG” SA (…) (…) HHI przed dokonaniem koncentracji --- (…) Tabela nr 3. Wysoko ść wska ź nika HHI po dokonaniu zamierzonej koncentracji. Przedsi ę biorca Procentowy udzia ł w rynku Kwadrat procentowego udzia ł u w rynku ZNTK Ole ś nica SA (…) (…) ZNLE SA + „NEWAG” SA (…) (…) ZNTKiM Gda ń sk (…) (…) HHI po dokonaniu koncentracji --- (…) Powy ż sze oznacza, i ż bior ą c pod uwag ę wysoko ść wska ź nika HHI przed dokonaniem zamierzonej koncentracji tj. (…) (z czego (…) przypada na uczestników tej koncentracji), nale ż y uzna ć , ż e rynek krajowy napraw lokomotyw elektrycznych jest ju ż obecnie rynkiem silnie skoncentrowanym co jest spowodowane przede wszystkim wysokim udzia ł em na tym rynku ZNTK Ole ś nica SA. Natomiast po dokonaniu zamierzonej koncentracji wysoko ść wska ź nika HHI wzro ś nie jedynie o (…) punktów i b ę dzie wynosi ł a (…) ( z czego na uczestników koncentracji przypada (…)). Jest to spowodowane przede wszystkim tym, i ż co prawda ZNLE SA posiadaj ą znacz ą cy tj. (…)% udzia ł na tym rynku, jednak ż e drugi uczestnik tej koncentracji tj. „NEWAG” SA posiada zaledwie (…)% udzia ł na tym rynku. 7 St ą d te ż dokonanie tej koncentracji wp ł ynie jedynie w niewielkim stopniu na zwi ę kszenie poziomu koncentracji na rynku krajowym napraw lokomotyw elektrycznych. Rynek krajowy modernizacji lokomotyw elektrycznych Z dokonanych w tym post ę powaniu ustale ń wynika, i ż ZNLE SA posiadaj ą du ż y udzia ł na tym rynku tj. ok. (…)%, mog ą cy sugerowa ć , i ż przedsi ę biorca ten w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów posiada pozycj ę dominuj ą c ą na tym rynku. Znacz ą cym konkurentem na tym rynku s ą ZNTK Ole ś nica SA posiadaj ą ce ok. (…)% udzia ł u w rynku oraz ZNTKiM Gda ń sk Sp. z o.o. posiadaj ą ce ok. (…)% udzia ł u. Natomiast drugi uczestnik tej koncentracji tj. „NEWAG” SA posiada na tym rynku jedynie niewielki udzia ł tj. ok. (…)% czyli nie jest znacz ą cym konkurentem ZNLE SA. Z informacji tych wynika, i ż po dokonaniu zamierzonej koncentracji łą czny udzia ł w rynku grupy kapita ł owej do której b ę d ą nale ż e ć ZNLE SA oraz „NEWAG” SA b ę dzie wynosi ł (…)%. Dla ustalenia stopnia koncentracji na tym rynku, organ antymonopolowy podobnie jak w przypadku rynku krajowego napraw lokomotyw elektrycznych, ustali ł stopie ń koncentracji tego rynku obliczaj ą c wysoko ść wska ź nika HHI przed oraz po dokonaniu tej koncentracji. Bior ą c pod uwag ę udzia ł y w rynku najwi ę kszych przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na tym rynku oraz ich procentowy udzia ł , wysoko ść wska ź nika HHI przed dokonaniem zamierzonej koncentracji wynosi: Tabela nr 4. Przedsi ę biorca Procentowy udzia ł w rynku Kwadrat procentowego udzia ł u w rynku ZNLE SA (…) (…) ZNTK Ole ś nica SA (…) (…) ZNTKiM Gda ń sk (…) (…) „NEWAG” SA (…) (…) HHI przed dokonaniem koncentracji (…) (…) Natomiast po dokonaniu zamierzonej koncentracji wysoko ść wska ź nika HHI b ę dzie wynosi ł a: Tabela nr 5. Przedsi ę biorca Procentowy udzia ł w rynku Kwadrat procentowego udzia ł u w rynku ZNLE SA + „NEWAG” SA (…) (…) ZNTK Ole ś nica SA (…) (…) ZNTKiM Gda ń sk (…) (…) HHI po dokonaniu koncentracji (…) (…) Z powy ż szego wynika, i ż obecnie wska ź nik koncentracji HHI dla rynku modernizacji lokomotyw elektrycznych wynosi (…) (z czego (…) przypada na uczestników koncentracji), co oznacza, i ż rynek ten jest rynkiem wysoce skoncentrowanym. Po dokonaniu zamierzonej koncentracji wska ź nik HHI wzro ś nie w niewielkim stopniu tj. o (…) punktów gdy ż b ę dzie wynosi ł ok. (…) punktów (z czego (…) b ę dzie przypada ć na uczestników koncentracji). Tym 8 samym dokonanie tej koncentracji nie spowoduje istotnego wzrostu stopnia koncentracji na tym rynku, co jest z pewno ś ci ą spowodowane tym, i ż ju ż obecnie rynek ten jest wysoce skoncentrowany a drugi uczestnik tej koncentracji tj. „NEWAG” SA posiada na tym rynku marginalny tj. zaledwie (…)% udzia ł . Rynek krajowy napraw lokomotyw spalinowych Z przeprowadzonego post ę powania wynika, i ż uczestnicy tej koncentracji posiadaj ą na tym rynku udzia ł y: (…)% - „NEWAG” SA oraz (….)% - ZNLE SA. Udzia ł w rynku „NEWAG” SA mo ż e sugerowa ć , i ż w ś wietle art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przedsi ę biorca ten posiada pozycj ę dominuj ą c ą na tym rynku. Najpowa ż niejszym konkurentem na tym rynku s ą Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz SA Holding posiadaj ą ce ok. (…)% udzia ł u na tym rynku. Udzia ł w rynku konkurentów oraz wysoko ść wska ź nika HHI obrazuj ą cego stan koncentracji tego rynku, zarówno przed jak i po dokonaniu zamierzonej koncentracji obrazuj ą poni ż sze tabele. Tabela nr 6. Wysoko ść wska ź nika HHI przed dokonaniem zamierzonej koncentracji: Przedsi ę biorca Procentowy udzia ł w rynku Kwadrat procentowego udzia ł u w rynku „NEWAG” SA (…) (…) ZNLE SA (…) (…) Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz SA Holding (…) (…) ZNTK Pozna ń SA (…) (…) ZNTK Ole ś nica SA (…) (…) HHI przed dokonaniem koncentracji (…) (…) Tabela nr 7. Wysoko ść wska ź nika HHI po dokonaniu zamierzonej koncentracji: Przedsi ę biorca Procentowy udzia ł w rynku Kwadrat procentowego udzia ł u w rynku „NEWAG” SA + ZNLE SA (…) (…) Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz SA Holding (…) (…) ZNTK Pozna ń SA (…) (…) ZNTK Ole ś nica SA (…) (…) HHI po dokonaniu koncentracji (…) (…) Z powy ż szych ustale ń wynika, i ż rynek krajowy napraw lokomotyw spalinowych jest pomimo dzia ł ania na nim kilku konkurentów równie ż rynkiem wysoce skoncentrowanym, gdy ż wysoko ść wska ź nika HHI mierzonego przed dokonaniem tej koncentracji wynosi (…) (z czego (…) przypada na uczestników koncentracji). Jednak ż e dokonanie tej koncentracji spowoduj ę , i ż stopie ń koncentracji na tym rynku wzro ś nie jedynie w niewielkim stopniu tj. o ok. (…) punktów tj. do (…) punktów ( z czego (…)) przypada na uczestników tej 9 koncentracji. Jest to g ł ównie spowodowane tym, i ż pomimo tego, ż e z jednej strony uczestniczy w tej koncentracji przedsi ę biorca posiadaj ą cy najwi ę kszy udzia ł na rynku krajowym tj. „NEWAG” SA, to drugi uczestnik tej koncentracji – równocze ś nie konkurent tj. ZNLE SA posiada na tym rynku marginalny tj. zaledwie (…)%. udzia ł . Tym samym dokonanie tej koncentracji nie spowoduje istotnego wzrostu stopnia koncentracji na tym rynku. Rynek krajowy modernizacji lokomotyw spalinowych Jak wynika z zgromadzonych w tym post ę powaniu informacji, „NEWAG” SA posiada ok. (…)% udzia ł u na tym rynku, co mo ż e sugerowa ć , i ż posiada w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pozycj ę dominuj ą c ą . Najsilniejszym konkurentem na tym rynku s ą przedsi ę biorcy: Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz SA Holding posiadaj ą ce ok. (…)% udzia ł u na tym rynku oraz Bumar Fablok posiadaj ą ce ok. (…)% udzia ł u. Pozosta ł e (…)% udzia ł u na tym rynku nale ż y do innych przedsi ę biorców w tym do ZNLE SA, które posiadaj ą ok. (…)% udzia ł u na tym rynku. Stopie ń koncentracji na tym rynku przed oraz po dokonaniu zamierzonej koncentracji obrazuj ą poni ż sze tabele: Tabela nr 8. Wysoko ść wska ź nika HHI przed dokonaniem zamierzonej koncentracji: Przedsi ę biorca Procentowy udzia ł w rynku Kwadrat procentowego udzia ł u w rynku „NEWAG” SA (…) (…) ZNLE SA (…) (…) Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz SA Holding (…) (…) Bumar Fablok SA (…) (…) Pozostali (…) (…) HHI przed dokonaniem koncentracji (…) (…) Tabela nr 9. Wysoko ść wska ź nika HHI po dokonaniu zamierzonej koncentracji: Przedsi ę biorca Procentowy udzia ł w rynku Kwadrat procentowego udzia ł u w rynku NEWAG SA + ZNLE SA (…) (…) Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz SA Holding (…) (…) Bumar Fablok SA (…) (…) Pozostali (…) (…) HHI po dokonaniu zamierzonej koncentracji (…) (…) Z powy ż szych informacji wynika, i ż obecnie rynek modernizacji lokomotyw spalinowych jest rynkiem wysoce skoncentrowanym, gdy ż wysoko ść wska ź nika HHI wynosi (…) ( z czego na uczestników koncentracji przypada (…)). Jednak ż e dokonanie tej koncentracji spowoduje, i ż 10 stopie ń koncentracji na tym rynku wzro ś nie jedynie w niewielkim stopniu tj. o ok. (…) punktów tj. do (…) punktów ( z czego na uczestników koncentracji przypada (…)). Jest to g ł ównie spowodowane tym, i ż drugi uczestnik tej koncentracji tj. ZNLE SA posiadaj ą marginalny udzia ł na tym rynku tj. (…)%. Tym samym dokonanie tej koncentracji nie spowoduje istotnego wzrostu stopnia koncentracji na tym rynku. Ad b) Dokonuj ą c oceny niniejszej koncentracji organ antymonopolowy uzna ł , i ż w niniejszej sprawie nie wyst ę puj ą rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja ta wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym. Ad c) Organ antymonopolowy stwierdzi ł , i ż w przedmiotowej koncentracji nie wyst ę puj ą równie ż rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym. Ocena skutków planowanej koncentracji Zgodnie z art. 18 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci poprzez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę zgodnie z art. 4 pkt 10 tej ustawy, pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Oceniaj ą c skutki zamierzonej koncentracji organ antymonopolowy uzna ł , i ż zamierzona koncentracja spe ł nia kryterium wskazane w art. 18 ustawy antymonopolowej ze wzgl ę du na nast ę puj ą ce okoliczno ś ci. Jak wykazano to w opisie stanu faktycznego, w niniejszej sprawie wyst ę puj ą cztery rynki w ł a ś ciwe w uk ł adzie horyzontalnym, tj.: rynek krajowy napraw lokomotyw elektrycznych, rynek krajowy modernizacji lokomotyw elektrycznych, rynek krajowy napraw lokomotyw spalinowych, rynek krajowy modernizacji lokomotyw spalinowych, z których najsilniejszy stopie ń koncentracji wyst ę puje na trzech ostatnich rynkach. Jednym z rynków w ł a ś ciwych, na który zamierzona koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym jest rynek krajowy modernizacji lokomotyw elektrycznych. Jak wykaza ł o to post ę powanie obecnie tj. przed dokonaniem zamierzonej koncentracji rynek ten jest ju ż rynkiem wysoce skoncentrowanym na co ma przede wszystkim wp ł yw fakt, i ż jeden z przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na tym rynku i równocze ś nie uczestnik tej koncentracji tj. ZNLE SA posiadaj ą ok. (…)% udzia ł u na tym rynku. Na rynku tym dzia ł a równie ż drugi uczestnik tej koncentracji tj. „NEWAG” SA, jednak ż e jego udzia ł na tym rynku jest nieznaczny i wynosi ok. (…)% co wynika z tego, i ż przedsi ę biorca ten wykonuje tego rodzaju us ł ugi jedynie sporadycznie. St ą d te ż uczestnicy tej koncentracji po jej dokonaniu b ę d ą posiadali łą cznie ok. (…)% udzia ł u na tym rynku, czyli wy ż szy zaledwie o (…)%. Skutkuje to równie ż tym, i ż stopie ń koncentracji na tym rynku po dokonaniu koncentracji nie wzro ś nie z znacz ą cy sposób. Nale ż y równie ż wskaza ć , i ż co prawda obaj uczestnicy tej koncentracji dzia ł aj ą na tym samym rynku, jednak ż e „NEWAG” SA praktycznie nie jest istotnym konkurentem dla ZNLE SA. Znacznie silniejszymi od konkurentami od „NEWAG” SA na tym rynku s ą ZNTK Ole ś nica SA ((…)% udzia ł u) oraz ZNTKiM Gda ń sk Sp. z o.o. ((…)% udzia ł u.), którzy nadal po dokonaniu tej koncentracji b ę d ą istotnymi konkurentami na tym rynku. St ą d te ż organ antymonopolowy uzna ł , i ż pomimo tego, ż e łą czny udzia ł uczestników tej koncentracji 11 przekracza udzia ł , z którym ustawa antymonopolowa wi ąż e domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej, to zdaniem tego organu dokonanie tej koncentracji nie spowoduje znacznego wzrostu stopnia koncentracji na tym rynku oraz istotnego ograniczenia konkurencji na rynku krajowym modernizacji lokomotyw elektrycznych. Podobnie równie ż organ antymonopolowy oceni ł , i ż zamierzona koncentracja nie wp ł ynie negatywnie na dwa kolejne rynki w ł a ś ciwe w tej sprawie, na które koncentracja ta wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym tj. rynek krajowy napraw lokomotyw spalinowych oraz modernizacji lokomotyw spalinowych. Jak ustalono w tym post ę powaniu przedsi ę biorc ą posiadaj ą cym niew ą tpliwy najwi ę kszy udzia ł na obu tych rynkach jest „NEWAG” SA, który posiada na tych rynkach odpowiednio (…)% oraz (…)% udzia ł u. Na obu tych rynkach przedsi ę biorca ten spotyka z konkurencj ą ze strony kilku przedsi ę biorców w tym m.in. ze strony ZNLE SA tj. drugiego uczestnika tej koncentracji. Jednak ż e przedsi ę biorca ten w istocie nie stanowi realnej konkurencji dla „NEWAG” SA, gdy ż wykonuje on jedynie sporadycznie tego rodzaju us ł ugi i posiada na obu tych rynkach zaledwie ok. (…)% udzia ł u. St ą d te ż po dokonaniu zamierzonej koncentracji łą czny udzia ł na obu tych rynkach uczestników tej koncentracji wzro ś nie zaledwie o (…)%. Dlatego te ż dokonanie tej koncentracji nie wp ł ynie w znacz ą cy sposób na wzrost stopnia koncentracji tych rynków. Nie zmieni równie ż w znacz ą cy sposób stanu konkurencji na tym rynku, a przede wszystkim nie doprowadzi do zmniejszenia tego stanu, w gdy ż w wyniku dokonania tej koncentracji nie dojdzie do przej ę cia kontroli nad znacznym konkurentem na tych rynkach. St ą d te ż organ antymonopolowy uzna ł , i ż pomimo tego, ż e łą czny udzia ł uczestników tej koncentracji na obu tych rynkach przekracza udzia ł , z którym ustawa antymonopolowa wi ąż e domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej, to zdaniem tego organu dokonanie tej koncentracji nie spowoduje istotnego ograniczenia konkurencji zarówno na rynku krajowym napraw lokomotyw spalinowych oraz na rynku krajowym ich modernizacji. Czwartym zdefiniowanym w tej sprawie rynkiem w ł a ś ciwym na który zamierzona koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, jest rynek krajowy napraw lokomotyw elektrycznych. Jak wykaza ł o przeprowadzone post ę powanie, strony zamierzonej koncentracji posiadaj ą na tym rynku (…)% udzia ł u - ZNLE SA oraz (…)% - NEWAG SA. Z post ę powania tego wynika, i ż co prawda rynek ten jest równie ż rynkiem silnie skoncentrowanym, jednak ż e wp ł yw na taki stan rzeczy ma pozycja na tym rynku najsilniejszego konkurenta obu uczestników tej koncentracji tj. ZNTK Ole ś nica SA, który posiada na nim ok. (…)% udzia ł . ZNLE SA s ą co prawda znacz ą cym konkurentem ZNTK Ole ś nica SA jednak ż e, udzia ł procentowy na tym rynku „NEWAG” SA jest jedynie marginalny tj. (…)% co oznacza, i ż przedsi ę biorca ten nie stanowi realnej konkurencji. Z uwagi na marginalny udzia ł na tym rynku „NEWAG” SA dokonanie tej koncentracji nie spowoduje wzrostu w znacz ą cy sposób stopnia koncentracji na tym rynku jak te ż i nie spowoduje zmniejszenia stanu konkurencji na tym rynku. Dlatego te ż organ antymonopolowy uzna ł , i ż dokonanie tej koncentracji nie spowoduje istotnego ograniczenia konkurencji na tym rynku. Nale ż y ponadto zauwa ż y ć , i ż co prawda obaj uczestnicy tej koncentracji tj. ZNLE SA oraz „NEWAG” SA prowadz ą dzia ł alno ść na rynku krajowym napraw i modernizacji lokomotyw spalinowych oraz elektrycznych, jednak ż e ka ż dy z tych przedsi ę biorców specjalizuje si ę w wykonywaniu tych us ł ug dla innych rodzajów lokomotyw. Mianowicie ZNLE SA wykonuj ą przede wszystkim naprawy i modernizacje lokomotyw elektrycznych natomiast „NEWAG” SA specjalizuje si ę w naprawach i modernizacjach lokomotyw spalinowych, co jest spowodowane przede wszystkim wykonywaniem przez tych przedsi ę biorców tego rodzaju us ł ug od kilkudziesi ę ciu lat dla PKP, st ą d te ż wyst ę puje swoista specjalizacja pomi ę dzy przedsi ę biorcami z tej bran ż y, co równie ż przek ł ada si ę na ich siln ą pozycj ę na poszczególnych rynkach produktowych. Urynkowienie gospodarki spowodowa ł o 12 i ż przedsi ę biorcy z bran ż y produkcji oraz napraw taboru kolejowego, tacy jak np. „NEWAG” SA zaczynaj ą spotyka ć si ę z konkurencj ą na rynku, co z kolei powoduje, i ż udzia ł w rynku tych przedsi ę biorców systematycznie spada. Z informacji zebranych w tym post ę powaniu wynika, i ż na rynku na którym jeden z tych uczestników koncentracji posiada znacz ą cy udzia ł , w trzech przypadkach przekraczaj ą cy nawet (…)% czyli udzia ł w rynku sugeruj ą cy nawet posiadanie pozycji dominuj ą cej na tym rynku produktowym w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, to drugi uczestnik koncentracji posiada na nim zaledwie marginalny tj. ok. (…)% udzia ł , co wi ąż e si ę z wykonywaniem tego rodzaju us ł ug sporadycznie i okazjonalnie. Tym samym obaj uczestnicy tej koncentracji nie stanowi ą dla siebie realnej konkurencji, ale w zasadzie nawzajem uzupe ł niaj ą swoj ą ofert ę . Dlatego te ż w ocenie organu antymonopolowego dokonanie tej koncentracji nie spowoduje istotnej zmiany w stanie konkurencji na rynkach w ł a ś ciwych w tej sprawie na które koncentracja ta wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. W ocenie organu antymonopolowego koncentracja ta nie spowoduje istotnego ograniczenia konkurencji na tych rynkach oraz nie spowoduje powstania lub umocnienia pozycji dominuj ą cej. Konkluduj ą c nale ż y stwierdzi ć , i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 18 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Post ę powanie w sprawie wykaza ł o, ż e koncentracja polegaj ą ca na przej ę ciu przez „NEWAG” SA kontroli nad ZNLE SA nie przyczyni si ę do istotnego ograniczenia konkurencji, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. St ą d te ż orzeka si ę jak w sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. z 1964r. Nr 43, poz. 296 ze zmian.) – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. DYREKTOR DELEGATURY Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Maciej Fragsztajn 13