RKT-31/2007

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 16. 08. 2007r. RKT – 61 – 15/07/AD DECYZJA Nr RKT - 31/2007 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Ewelinie L., prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Ekotranstech w Katowicach, ul .(...): I. Na podstawie art. 26 ust. 1 o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów praktyki polegaj ą ce na stosowaniu nast ę puj ą cych postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.): 1. § 1 pkt 3 Regulaminu: „W przypadku gdy urz ą dzenia Operatora nie dzia ł aj ą poprawnie przez czas d ł u ż szy ni ż 12 godzin (licz ą c od momentu zg ł oszenia awarii Operatorowi), odpowiedzialno ść Operatora jest ograniczona do bonifikaty za ka ż dy dzie ń przerwy w wysoko ś ci 1/30 miesi ę cznego abonamentu”, 2. § 1 pkt 6 Regulaminu: „Operator zastrzega sobie prawo do zmiany tak cennika us ł ug, jak i niniejszego regulaminu. Zmiany cen i regulaminu nast ą pi ć mog ą po uprzednim uprzedzeniu Klienta. Przez uprzedzenie Klienta rozumie si ę dor ę czenie mu informacji w formie pisemnej lub elektronicznej. Przez uprzedzenie Klienta w formie elektronicznej rozumie si ę zamieszczenie przedmiotowej informacji na stronie internetowej Operatora, a tak ż e na przes ł aniu tej informacji na konto poczty elektronicznej (e-mail) Klienta”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje si ę zaniechanie ich stosowania. II Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Ewelin ę L. prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Ekotranstech w Katowicach, ul. (...), kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 400 z ł (s ł ownie: czterystu z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I 1 – 2 sentencji niniejszej decyzji. 1 III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obci ąż a si ę Ewelin ę L., prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Ekotranstech w Katowicach, ul. (...), kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowi ą zuje si ę tego przedsi ę biorc ę do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w kwocie 36 z ł (s ł ownie: trzydziestu sze ś ciu z ł otych). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e Prezesem Urz ę du) przeprowadzono post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. akt RKT-402- 36/07/AD) w sprawie dzia ł alno ś ci Eweliny L. (zwanej dalej tak ż e przedsi ę biorc ą ), w toku którego powzi ę to podejrzenie, ż e mo ż e ona stosowa ć praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów wskazane w sentencji tej decyzji. W zwi ą zku z powy ż szym, postanowieniem nr 1 z dnia 04. 06. 2007r. (dowód: karta nr 1) wszcz ę to z urz ę du niniejsze post ę powanie. W poczet dowodów zaliczono dokumenty rejestrowe zgromadzone w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego (dowód: karty nr 7 – 10), wzory umowy stosowane przez przedsi ę biorc ę przy zawieraniu umów z konsumentami (dowód: karta nr 11 i 12) oraz umowy faktycznie zawarte z ich wykorzystaniem (dowód: karty nr 16 - 18), jak i regulamin wraz z cennikiem (dowód: karty nr 13 – 15). W toku niniejszego post ę powania przedsi ę biorca ustosunkowa ł si ę do postawionych mu zarzutów w pi ś mie z dnia 11. 06. 2007r. (dowód: karty nr 19 – 23), w za łą czeniu do którego przes ł a ł umowy faktycznie zawarte z konsumentami (dowód: karty nr 25 – 53) i informacje o wysoko ś ci dochodu i przychodu osi ą gni ę tego z prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej (dowód: karty nr 54 – 55). Nast ę pnie, pismem z dnia 12. 07. 2007r. (dowód: karta nr 58) przedsi ę biorca przekaza ł informacje dotycz ą ce wprowadzonych przez niego w umowach zmian oraz przes ł a ł potwierdzenia nadania stosownych pism do odbiorców us ł ug (dowód: karty nr 59 – 97). Pismem z dnia 19. 07. 2007r. zawiadomiono przedsi ę biorc ę o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego (dowód: karta nr 99). Dnia 26. 07. 2007r. pe ł nomocnik przedsi ę biorcy zapozna ł si ę ze zgromadzonym materia ł em dowodowym (dowód: karta nr 100). W tych okoliczno ś ciach sprawy mo ż liwe sta ł o si ę zako ń czenie niniejszego post ę powania i wydanie niniejszej decyzji. Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Ewelina L. prowadzi pod nazw ą Ekotranstech dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej Burmistrza Miasta Miasteczko Ś l ą skie pod numerem (...) (dowód: karta nr 7) oraz stosowanie do wpisu do rejestru przedsi ę biorców telekomunikacyjnych Prezesa Urz ę du Komunikacji Elektronicznej pod numerem (...) (dowód: karta nr 10). W zakresie prowadzonej przez przedsi ę biorc ę dzia ł alno ś ci zawiera on z konsumentami umowy dotycz ą ce ś wiadczenia ich rzecz us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu (dowód: karty nr 16 – 18, Przy zawieraniu z konsumentami umów przedsi ę biorca pos ł uguje si ę wzorem umowy na czas okre ś lony 12 miesi ę cy (dowód: karta nr 11) oraz na czas nieokre ś lony (dowód: karta nr 12). Stosunki wynikaj ą ce z umów zawieranych z wykorzystaniem ww. wzorców s ą normowane tak ż e zapisami „Regulaminu” (dowód: karty nr 13 – 14). Op ł aty zwi ą zane ze ś wiadczonymi us ł ugami okre ś lono w „Cenniku” (dowód: karta 15). 2 W § 1 pkt. 3 „Regulaminu” zawarto nast ę puj ą c ą regulacj ę : „W przypadku gdy urz ą dzenia Operatora nie dzia ł aj ą poprawnie przez czas d ł u ż szy ni ż 12 godzin (licz ą c od momentu zg ł oszenia awarii Operatorowi), odpowiedzialno ść Operatora jest ograniczona do bonifikaty za ka ż dy dzie ń przerwy w wysoko ś ci 1/30 miesi ę cznego abonamentu” , natomiast w § 1 pkt. 6 „Regulaminu” zawarto postanowienie o tre ś ci: „Operator zastrzega sobie prawo do zmiany tak cennika us ł ug, jak i niniejszego regulaminu. Zmiany cen i regulaminu nast ą pi ć mog ą po uprzednim uprzedzeniu Klienta. Przez uprzedzenie Klienta rozumie si ę dor ę czenie mu informacji w formie pisemnej lub elektronicznej. Przez uprzedzenie Klienta w formie elektronicznej rozumie si ę zamieszczenie przedmiotowej informacji na stronie internetowej Operatora, a tak ż e na przes ł aniu tej informacji na konto poczty elektronicznej (e-mail) Klienta” (dowód: karta nr 13). W toku niniejszego post ę powania przedsi ę biorca ustosunkowa ł si ę do postawionych mu zarzutów w pi ś mie z dnia 11. 06. 2007r. (dowód: karty nr 19 – 23). W pi ś mie tym zobowi ą za ł si ę on do dokonania w zapisie § 1 pkt 3 „Regulaminu” zmian, w wyniku których zakwestionowanej klauzuli nada si ę nast ę puj ą ce brzmienie: „ W przypadku gdy urz ą dzenia Operatora nie dzia ł aj ą poprawnie przez czas d ł u ż szy ni ż 12 godzin (licz ą c od momentu zg ł oszenia awarii Operatorowi) odpowiedzialno ść Operatora, odszkodowanie oraz zwrot Klientowi op ł aty abonamentowej b ę d ą dokonywane zgodnie z art. 105 ust. 1 - 3 Ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004r., Nr 171, poz. 1800 z pó źń . zm.) ”. W za łą czeniu przedsi ę biorca przes ł a ł zmodyfikowany „Regulamin”, który w § 1 ust. 3 zawiera wy ż ej przytoczon ą regulacj ę (dowód: karta nr 27) oraz o ś wiadczy ł , ż e zgodnie z podj ę tym zobowi ą zaniem przy zawieraniu umów w terminie po 04. 06. 2007r. stosowana by ł a nowa wersja niniejszego dokumentu (dowód: karta nr 23). Przedsi ę biorca przed ł o ż y ł tak ż e umowy faktycznie zawarte z konsumentami dnia 06. 06. 2007r., 08. 06. 2007r. i 12. 06. 2007r., do których za łą czono „Regulamin” w nowym brzmieniu. (dowód: karty nr 25 – 27, 35 – 37, 45 – 47). W pi ś mie z dnia 12. 07. 2007r. (dowód: karta nr 58) przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , ż e zmieniony regulamin przes ł ano wszystkim konsumentom w dniach od 02. 07. 2007r. do 12. 07. 2007r., wobec czego nie obowi ą zuje ju ż ż adna umowa obejmuj ą ca regulamin w starej wersji. Na dowód tego przes ł ano wykazy odbiorców internetu wraz pocztowymi potwierdzeniami nadania korespondencji (dowód: karty nr 59 – 97). Odno ś nie drugiej z zarzucanych przedsi ę biorcy praktyk z ł o ż y ł on wyja ś nienia, z których wynika, ż e zastrze ż ona forma elektroniczna obejmuje jednoczesne zamieszczenie stosownych informacji na stronie internetowej oraz powiadomienie e-mail`em. Przedsi ę biorca powo ł uj ą c si ę na art. 384 § 4 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., zwanej dalej tak ż e Kc) podniós ł , ż e je ż eli jedna ze stron pos ł uguje si ę wzorcem umowy w postaci elektronicznej, powinna udost ę pni ć go drugiej stronie przed zawarciem umowy w taki sposób, aby mog ł a ona wzorzec ten przechowywa ć i odtwarza ć w zwyk ł ym toku czynno ś ci. Przywo ł uj ą c regulacj ę art. 384 i art. 384 1 Kc przedsi ę biorca stwierdzi ł , i ż stosowany przez niego zapis § 1 pkt. 6 „Regulaminu” w pe ł ni realizuje wymogi wynikaj ą ce z ww. przepisów. Przedsi ę biorca wskaza ł bowiem, ż e nie tylko dor ę cza regulamin przed zawarciem umowy, ale te ż sam na ł o ż y ł na siebie obowi ą zek poinformowania klientów o planowanych zmianach cen i regulaminu, uzale ż niaj ą c od takiego zawiadomienia skuteczno ść wprowadzenia zmian. Przedsi ę biorca podniós ł równie ż , ż e ż aden z ww. przepisów nie formu ł uje obowi ą zku dor ę czenia kontrahentowi regulaminu w formie pisemnej, gdy ten wyst ę puje w formie elektronicznej. W pi ś mie z dnia 11. 06. 2007r. podniesiono równie ż , ż e S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e SOKiK) uzna ł za niezgodne z prawem postanowienie, wpisane nast ę pnie do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone 3 (zwanego dalej tak ż e rejestrem) pod numerem 756, na mocy którego informacja o planowanych zmianach mia ł a by ć zamieszczana tylko na tablicy og ł osze ń i we w ł a ś ciwym biurze, podczas, gdy w rozwa ż anym przypadku informacja w internecie ka ż dorazowo mia ł a by ć uzupe ł niana informacj ą przesy ł an ą w formie elektronicznej (dowód: karty nr 20 – 22). Analiza przed ł o ż onych przez przedsi ę biorc ę umów zawartych z konsumentami z wykorzystaniem regulaminu w nowym brzmieniu wykaza ł a, ż e klauzula zawarta w § 1 ust. 6 „Regulaminu” nie uleg ł a zmianom (dowód: karty nr 27, 37, 47). Ewelina L. z ł o ż y ł a tak ż e informacj ę o wysoko ś ci dochodu z pozarolniczej dzia ł alno ś ci gospodarczej w roku podatkowym 2006r. wraz z za łą cznikiem (dowód: karty nr 54 - 55). W swoim pi ś mie z 11. 06. 2007r. przedsi ę biorca wniós ł o umorzenie niniejszego post ę powania w zakresie dotycz ą cym praktyki opisanej w punkcie I 2 tej decyzji (dowód: karta nr 22). Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: I. Do umów o ś wiadczenie us ł ug teleinformatycznych w zakresie dost ę pu do internetu stosuje si ę przepisy ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.) i rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 pa ź dziernika 2004r. w sprawie trybu post ę powania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiada ć reklamacja us ł ugi telekomunikacyjnej (Dz. U. Nr 226, poz. 2291, zwanego dalej tak ż e rozporz ą dzeniem w sprawie sk ł adania reklamacji). Postanowienia umów ww. rodzaju nie mog ą zawiera ć postanowie ń sprzecznych z przywo ł anymi aktami prawnymi, a jednocze ś nie powinny zawiera ć wszystkie elementy wymagane ustaw ą , tj. musz ą zawiera ć nale ż yty zakres informacji, do przekazania których przedsi ę biorcy s ą zobowi ą zani z mocy prawa. Tak jak wszelkie umowy zawierane z konsumentami, umowy dotycz ą ce us ł ug telekomunikacyjnych nie mog ą te ż zawiera ć klauzul niezgodnych z przepisami o niedozwolonych postanowieniach umownych. Zachowania przedsi ę biorców sprzeczne z regulacjami ww. aktów prawnych kwalifikowane jako bezprawne, je ś li godz ą w zbiorowe interesy konsumentów mog ą zosta ć uznane za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, o jakich mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dla stwierdzenia naruszenia przywo ł anego powy ż ej przepisu prawa musz ą kumulatywnie zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - okre ś lone zachowanie przedsi ę biorcy musi by ć bezprawne, - zachowanie to musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Zachowanie nale ż y oceni ć jako bezprawne, gdy przedsi ę biorca podejmuje dzia ł ania sprzeczne z ustaw ą lub nie wykonuje obowi ą zków, które na nim ci ążą . Przyk ł ad takiego zachowania mo ż e stanowi ć pos ł ugiwanie si ę w obrocie konsumenckim postanowieniami umownymi uznanymi przez SOKiK za abuzywne i wpisanymi do prowadzonego przez Prezesa Urz ę du rejestru. Druga z przes ł anek jest spe ł niona, gdy dane dzia ł anie lub zaniechanie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowo ś ci. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni interesy ogó ł u konsumentów, interesy nieograniczonej liczby podmiotów, których nie da si ę zidentyfikowa ć , interesy konsumentów, jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Dzia ł ania oparte na przepisach niniejszej ustawy s ą zatem podejmowane w interesie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowo ś ci, a nie wprost poszczególnych uczestników rynku. Naruszenie interesu 4 publicznego stanowi bezwzgl ę dny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urz ę du do rozstrzygni ę cia okre ś lonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane dzia ł ania godz ą w interesy ogólnospo ł eczne i dotykaj ą szerokiego kr ę gu uczestników rynku i poprzez to powoduj ą zaburzenia w jego prawid ł owym funkcjonowaniu. Uwzgl ę dniaj ą c charakter praktyki opisanej w niniejszej decyzji nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w rozwa ż anej sprawie przes ł anka naruszenia interesu publicznoprawnego sformu ł owana w art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. Wobec tego nale ż a ł o uzna ć , ż e Prezes Urz ę du posiada kompetencj ę do podj ę cia dzia ł a ń w niniejszej sprawie oraz wydania decyzji. W niniejszej sprawie postawiono przedsi ę biorcy zarzuty stosowania praktyk polegaj ą cych na pos ł ugiwaniu si ę klauzulami wpisanymi do rejestru niedozwlonych postanowie ń umownych. Zauwa ż y ć nale ż y, ż e Prezes Urz ę du mo ż e stwierdzi ć stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę postanowieniem wzorca umownego, które zosta ł o wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych bez wzgl ę du na to, czy postanowienie uznane przez SOKiK za abuzywne by ł o stosowane przez przedsi ę biorc ę , przeciwko któremu jest prowadzone post ę powanie w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, czy te ż przez inny podmiot. S ą d Apelacyjny w wyroku z dnia 02. 12. 2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskaza ł , ż e zgodnie z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest pos ł ugiwanie si ę postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powsta ł w zwi ą zku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada si ę stosowanie praktyki. S ą d Apelacyjny orzek ł , ż e naruszenie interesów konsumentów mo ż e nast ą pi ć w wyniku dzia ł a ń podmiotów, które stosuj ą klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru zwi ą zany jest z dzia ł aniami innych kontrahentów konsumentów. Podobne twierdzenie S ą d Apelacyjny zawar ł we wcze ś niejszym wyroku, tj. w orzeczeniu z dnia 29. 09. 2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie przywo ł uj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego wyra ż one w uchwale z dnia 19. 12. 2003r. III CZP 95/03 (OSNC 2005/2/25), wskaza ł , ż e wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 Kpc, od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyra ż onym w wyroku z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, i ż okre ś lona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, ż e mie ś ci si ę ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywanych klauzul. Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zatem zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Trafno ść przedmiotowego rozstrzygni ę cia SOKiK potwierdzi ł S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26. 04. 2006r. (sygn. akt VI ACa 1220/05). Stanowisko, zgodnie z którym stosowanie postanowie ń wzorców umowy o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem SOKiK i wpisanych do rejestru mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, potwierdzi ł S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13. 07. 2006r. (sygn. III SZP 03/06). Pomimo, i ż ww. orzeczenia s ą dów by ł y wydane na gruncie ówcze ś nie obowi ą zuj ą cej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to nale ż y je uzna ć za aktualne tak ż e i pod rz ą dzami nowej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, która analogicznie reguluje rozwa ż an ą kwesti ę , z uwagi na co brak jest podstaw do odmiennej oceny prawnej rozwa ż anej kwestii. 5 Uwzgl ę dniaj ą c charakter praktyk opisanych w tej decyzji nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w rozwa ż anej sprawie przes ł anka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów zosta ł a spe ł niona. Badane praktyki przedsi ę biorcy, które opisano szczegó ł owo poni ż ej, godz ą w interesy nie tylko poszczególnych osób, ale przede wszystkim w interesy ogó ł u konsumentów, ca ł ej ich zbiorowo ś ci. Niekorzystne skutki prowadzonych przez przedsi ę biorc ę dzia ł a ń maj ą wp ł yw na szerok ą grup ę konsumentów, którzy zawarli z nimi umowy. Stanowi ą one zagro ż enie tak ż e dla tych wszystkich konsumentów, którzy potencjalnie mog ą sta ć si ę kontrahentami przedsi ę biorcy, przeciwko któremu jest prowadzone niniejsze post ę powanie. Jego zachowania oddzia ł uj ą lub mog ą oddzia ł ywa ć na nieoznaczon ą grup ę osób, której sk ł ad ulega systematycznym zmianom. Potencjalnie ka ż dy mo ż e bowiem zawrze ć umow ę dotycz ą c ą ś wiadczenia us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu, co nara ż a szerok ą rzesz ę podmiotów na niekorzystne konsekwencje wymierzonych przeciwko nim praktyk. Zagadnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów nie b ę dzie oddzielnie poruszane przy poszczególnych praktykach wymienionych w pkt. I 1 – 2 przedmiotowej decyzji, gdy ż w przypadku obu praktyk kwestia ta kszta ł tuje si ę identycznie, co uzasadnia odniesienie si ę do niniejszego problemu łą cznie w tym miejscu. 1. Pierwszy z zarzutów dotyczy ł pos ł ugiwania si ę w umowach z konsumentami postanowieniem o nast ę puj ą cej tre ś ci: „W przypadku gdy urz ą dzenia Operatora nie dzia ł aj ą poprawnie przez czas d ł u ż szy ni ż 12 godzin (licz ą c od momentu zg ł oszenia awarii Operatorowi), odpowiedzialno ść Operatora jest ograniczona do bonifikaty za ka ż dy dzie ń przerwy w wysoko ś ci 1/30 miesi ę cznego abonamentu”. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporz ą dzenia w sprawie sk ł adania reklamacji reklamacja mo ż e zosta ć z ł o ż ona w terminie 12 miesi ę cy od ostatniego dnia okresu rozliczeniowego, w którym zako ń czy ł a si ę przerwa w ś wiadczeniu us ł ugi telekomunikacyjnej, lub od dnia, w którym us ł uga zosta ł a nienale ż ycie wykonana lub mia ł a by ć wykonana, lub od dnia dor ę czenia faktury zawieraj ą cej nieprawid ł owe obliczenie nale ż no ś ci z tytu ł u ś wiadczenia us ł ugi telekomunikacyjnej. Z powy ż szego wynika, ż e reklamacja mo ż e by ć wnoszona nawet po ustaniu nieprawid ł owo ś ci, lecz nie pó ź niej ni ż w terminie 12 miesi ę cy od okresu rozliczeniowego, w którym nieprawid ł owo ść ta wyst ą pi ł a, a termin jej wniesienia nie mo ż e by ć uznawany za termin rozpocz ę cia awarii. Przyjmuj ą c ww. konstrukcj ę okre ś lon ą w § 1 ust. 3 „Regulaminu” przedsi ę biorca wy łą czy ł mo ż liwo ść sk ł adania reklamacji i dochodzenia w tym trybie roszcze ń z tytu ł u niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy w okresie poprzedzaj ą cym zg ł oszenie awarii. Przedsi ę biorca wskaza ł jednocze ś nie, ż e w przypadku awarii trwaj ą cej d ł u ż ej ni ż 12 godzin, odpowiada on jedynie do wysoko ś ci bonifikaty za ka ż dy dzie ń przerwy. Regulacja taka jest niezgodna z art. 104 Prawa telekomunikacyjnego, który stanowi, ż e do odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie us ł ugi telekomunikacyjnej stosuje si ę przepisy Kodeksu cywilnego. Bonifikata w wysoko ś ci 1/30 miesi ę cznej op ł aty abonamentowej przy awarii trwaj ą cej d ł u ż ej ni ż 12 godzin przys ł uguje na mocy art. 105 ust. 3 tej ustawy wy łą cznie w przypadku umów o ś wiadczenie us ł ugi telefonicznej, a nie innych us ł ug telekomunikacyjnych. W rozwa ż anym przypadku ograniczenie odpowiedzialno ś ci przebiega niejako dwutorowo. Po pierwsze wy łą czono odpowiedzialno ść za nieprawid ł owo ś ci zaistnia ł e przed ich zg ł oszeniem, a po drugie odpowiedzialno ść ograniczono do ww. kwoty stanowi ą cej cz ęść op ł aty abonamentowej wyra ż onej u ł amkiem zamykaj ą c drog ę do dochodzenia uzupe ł niaj ą cych roszcze ń odszkodowawczych. W tych okoliczno ś ciach sprawy nale ż y stwierdzi ć , ż e kwestionowany zapis jest niezgodny z art. 385 1 § 1, który stanowi, ż e postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowie ń okre ś laj ą cych g ł ówne ś wiadczenia stron, w tym cen ę lub wynagrodzenie, je ś li 6 zosta ł y sformu ł owane w sposób jednoznaczny. Postanowienie to narusza równie ż art. 385 3 pkt 2 Kc, na mocy którego za niedozwolone uznaje si ę klauzule wy łą czaj ą ce lub istotnie ograniczaj ą ce odpowiedzialno ść wzgl ę dem konsumenta za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania. Jednocze ś nie zwa ż y ć trzeba na tre ść postanowie ń uznanych przez SOKiK za niedozwolone. Pod numerami 207, 211, 406, 423 i 648 wpisano do rejestru klauzule, w których przedsi ę biorcy zastrzegli, ż e konsumentom b ę dzie przys ł ugiwa ć prawo do proporcjonalnego obni ż enia op ł aty abonamentowej, je ś li awaria trwa ł a d ł u ż ej ni ż 3 dni. Klauzule wymienione pod numerami 500 i 502 dotycz ą awarii trwaj ą cych d ł u ż ej ni ż 2 dni. Pod numerem 534 wymieniono postanowienie, na mocy którego odpowiedzialno ść dostawcy us ł ugi ograniczono do maksymalnej wysoko ś ci niewykorzystywanego abonamentu. W tym miejscu nale ż y w szczególno ś ci zwróci ć uwag ę na klauzul ę wymienion ą pod numerem 211, zgodnie z któr ą stosownych obni ż e ń ceny dokonuje si ę dopiero po up ł ywie 3-dniowego terminu, a nie od pocz ą tku trwania awarii, a obni ż enie abonamentu nast ę puje o 1/30 jego warto ś ci za ka ż dy dzie ń . Maj ą c na wzgl ę dzie tre ść porównywanych klauzul oraz fakt naruszenia zbiorowych interesów konsumentów uzasadnione jest twierdzenie, ż e w rozwa ż anym przypadku przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę stosowania bezprawnej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na stosowaniu klauzuli wpisanej do rejestru. W toku niniejszego post ę powania przedsi ę biorca udokumentowa ł fakt, ż e kwestionowany zapis zmieni ł , wprowadzaj ą c w jego miejsce nast ę puj ą c ą klauzul ę : „ W przypadku gdy urz ą dzenia Operatora nie dzia ł aj ą poprawnie przez czas d ł u ż szy ni ż 12 godzin (licz ą c od momentu zg ł oszenia awarii Operatorowi) odpowiedzialno ść Operatora, odszkodowanie oraz zwrot Klientowi op ł aty abonamentowej b ę d ą dokonywane zgodnie z art. 105 ust. 1 - 3 Ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004r., Nr 171, poz. 1800 z pó źń . zm.) ” (dowód: karty nr 27, 37, 47). Przedsi ę biorca poinformowa ł tak ż e, ż e zmieniony „Regulamin” zosta ł przes ł any do wszystkich klientów, którzy byli zwi ą zani wzorcem zawieraj ą cym ocenian ą klauzul ę (dowód: karty nr 58- 97). Opracowanych przez przedsi ę biorc ę zmian nie mo ż na jednak uzna ć za wystarczaj ą ce. Na mocy nowo wprowadzonego zapisu nadal zostaje wy łą czona odpowiedzialno ść operatora za nienale ż yte spe ł nienia ś wiadczenia w okresie poprzedzaj ą cym moment zg ł oszenia awarii. W ten sposób przedsi ę biorca wci ąż ogranicza swoj ą odpowiedzialno ść wobec konsumentów w bezprawny sposób, gdy ż mo ż liwo ść takiego ograniczenia nie wynika z przepisów prawa. W przypadku, gdyby nieprawid ł owo ś ci usta ł y przed zg ł oszeniem ich w terminie wynikaj ą cym z rozporz ą dzenia w sprawie sk ł adania reklamacji, konsumenci w ogóle nie mieliby mo ż liwo ś ci dochodzenia roszcze ń w trybie reklamacyjnym. Z tego wzgl ę du wprowadzona przez przedsi ę biorc ę klauzula równie ż musi by ć uznana za niezgodn ą z art. 385 1 § 1 i z art. 385 3 pkt 2 Kc. Podobnie, jak w przypadku klauzuli wskazanej w rejestrze pod numerem 423 o tre ś ci: „ Za udokumentowany brak dost ę pu do Internetu trwaj ą cy powy ż ej 3 dni od daty zg ł oszenia a wynikaj ą cy z winy Operatora Abonentowi nale ż y si ę zwrot odpowiedniej cz ęś ci abonamentu ”, któr ą SOKiK uzna ł za niedozwolon ą na mocy wyroku z dnia 16. 02. 2005r. (sygn. akt XVII Amc 40/04) tak ż e i w rozwa ż anym przypadku wy łą czono odpowiedzialno ść za okoliczno ś ci zaistnia ł e przed zg ł oszeniem reklamacji. W ś wietle zaistnia ł ych okoliczno ś ci nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e pomimo dokonanych cz ęś ciowych zmian przedsi ę biorca nie doprowadzi ł do zaniechania stosowania ocenianej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Wobec tego nale ż a ł o orzec, jak w pkt. I 1 sentencji tej decyzji. 2. Drugi z zarzutów rozwa ż anych w ramach niniejszego post ę powania dotyczy stosowania postanowienia wynikaj ą cego z § 1 ust. 6 „Regulaminu”, którego tre ść nast ę puj ą ca: „ Operator zastrzega sobie prawo do zmiany tak cennika us ł ug, jak i niniejszego regulaminu. Zmiany cen i regulaminu nast ą pi ć mog ą po uprzednim uprzedzeniu Klienta. Przez uprzedzenie Klienta 7 rozumie si ę dor ę czenie mu informacji w formie pisemnej lub elektronicznej. Przez uprzedzenie Klienta w formie elektronicznej rozumie si ę zamieszczenie przedmiotowej informacji na stronie internetowej Operatora, a tak ż e na przes ł aniu tej informacji na konto poczty elektronicznej (e-mail) Klienta” (dowód: karta nr 13). Na mocy przytoczonej klauzuli przedsi ę biorca zastrzeg ł , ż e do zmiany obowi ą zuj ą cego cennika oraz regulaminu, a wi ę c cz ęś ci umowy mo ż e doj ść po wcze ś niejszym uprzedzeniu konsumenta, co powinno nast ą pi ć w formie pisemnej lub elektronicznej. Obie formy uznano za alternatywne wobec siebie, przy czym forma elektroniczna oznacza zamieszczenie stosownych komunikatów na stronie internetowej oraz przes ł anie e-mal`i. Stosownie do art. 56 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego umow ę o ś wiadczenie publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych zawiera si ę w formie pisemnej. Zgodnie z art. 77 § 1 Kc uzupe ł nienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej formy, jak ą ustawa lub strony przewidzia ł y w celu jej zawarcia. Skoro dla umów o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych przewidziano form ę pisemn ą , a do umów tych do łą cza si ę „Regulamin” oraz cennik, to tak ż e zmiana warunków okre ś lonych w tych dokumentach powinna nast ą pi ć w analogicznej formie. Doda ć te ż trzeba, ż e zgodnie z art. 78 Kc list elektroniczny nie ma formy pisemnej, ani nie uwa ż a si ę go za to ż samy z dokumentem pisemnym, gdy nie jest opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy wa ż nego kwalifikowanego certyfikatu. Forma pisemna nie jest te ż dochowana w przypadku komunikatu na stronie internetowej przedsi ę biorcy. W zwi ą zku z tym nale ż y stwierdzi ć , ż e przedsi ę biorca zastrzega wbrew przepisowi art. 56 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego w zwi ą zku z art. 77 § 1 Kc, ż e zmiana umowy mo ż e nast ą pi ć w formie elektronicznego powiadomienia. Niniejszy tryb wprowadzania w ż ycie postanowie ń umownych wynikaj ą cych z cennika us ł ug jest niezgodny z trybem okre ś lonym w art. 384 1 Kc. Przepis ten stanowi, ż e wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ci ą g ł ym wi ąż e drug ą stron ę , je ż eli zosta ł y zachowane wymagania okre ś lone w art. 384 Kc, a wi ę c gdy wzorzec ten zosta ł drugiej stronie dor ę czony, a strona ta nie wypowiedzia ł a umowy w najbli ż szym terminie wypowiedzenia. Zaznaczy ć trzeba, ż e udost ę pnienie wzorca w miejscu ogólnie dost ę pnym, a wi ę c np. na tablicy og ł osze ń w biurze obs ł ugi klienta, czy na stronie internetowej przedsi ę biorcy nie prowadzi do spe ł nienia obowi ą zku polegaj ą cego na dor ę czeniu takiego wzorca. W przypadku zmiany wzorca konieczne wi ę c jest ka ż dorazowo jego dor ę czenie konsumentom. W art. 384 § 4 Kc zawarto regulacj ę odnosz ą c ą si ę do wzorców stosowanych w formie elektronicznej. Z przepisu tego wynika, ż e je ż eli jedna ze stron pos ł uguje si ę wzorcem elektronicznym, to powinna go udost ę pni ć drugiej stronie umowy w taki sposób, aby mog ł a ona wzorzec ten przechowywa ć i odtwarza ć w zwyk ł ym toku czynno ś ci. Przedsi ę biorca podniós ł , ż e przepis ten nale ż y zastosowa ć w rozwa ż anym przypadku, gdy ż stosowany przez niego „Regulamin” i cennik maj ą w ł a ś nie form ę elektroniczn ą . Maj ą c na uwadze charakter umów, z których pochodzi kwestionowany zapis, a wi ę c fakt, ż e s ą to umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych, pierwsze ń stwo w tym zakresie nale ż y przyzna ć ustawie Prawo telekomunikacyjne. W art. 56 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego sformu ł owano nakaz zachowania formy pisemnej umów o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych. Zgodnie z art. 59 ust. 1 tej ustawy dostawca publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych stosowany przez niego regulamin udost ę pnia do publicznej wiadomo ś ci, a jednocze ś nie jest obowi ą zany bezp ł atnie dor ę czy ć go abonentowi wraz z umow ą . Maj ą c na uwadze regulacj ę wynikaj ą c ą z art. 384 1 Kc nale ż y stwierdzi ć , ż e obowi ą zek nale ż ytego dor ę czenia spoczywa na przedsi ę biorcach tak ż e w przypadku zmiany regulaminu w czasie trwania stosunku umownego. Zmieniony regulamin powinien by ć dor ę czony z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego przed jego wprowadzeniem wraz z informacj ą o mo ż liwo ś ci odst ą pienia od umowy. Zasady dotycz ą ce og ł aszania i dor ę czania cennika okre ś laj ą cego op ł aty zwi ą zane z us ł ugami telekomunikacyjnymi wynikaj ą z art. 61 Prawa 8 telekomunikacyjnego. Stosownie do art. 61 ust. 4 ww. ustawy cennik powinien by ć nie tylko podany do publicznej wiadomo ś ci, ale te ż dor ę czony wraz z umow ą . Rozstrzygaj ą cy w tej kwestii jest przepis art. 61 ust. 5 Prawa telekomunikacyjnego, który stanowi, ż e w razie podwy ż szenia cen dostawca publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych jest zobowi ą zany, z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego do powiadomienia o tym abonentów na pi ś mie, a inne osoby poprzez podanie cennika do publicznej wiadomo ś ci. W takim przypadku przedsi ę biorca powinien równocze ś nie zawiadomi ć o mo ż liwo ś ci odst ą pienia od umowy. W spornym postanowieniu ogólnie wskazano na zmiany wobec czego nale ż y uzna ć , ż e odnosi si ę ono do sytuacji normowanych przytoczonymi przepisami prawa. Podsumowuj ą c niniejszy wywód trzeba stwierdzi ć , ż e w niniejszym przypadku przedsi ę biorca zastrzeg ł mo ż liwo ść wprowadzenia zmian regulaminu i cennika oraz zawiadomienia o tym konsumentów w trybie, który nie zapewnia wystarczaj ą cej informacji z uwagi na dopuszczan ą form ę dokonania tej czynno ś ci. Doda ć te ż warto, ż e do spe ł nienia opisanych ustawowych obowi ą zków nie wystarczy przes ł anie zawiadomienia, lecz konieczne jest dor ę czenie konsumentom dokumentów obejmuj ą cych tre ść zmienianych postanowie ń . W tych okoliczno ś ciach sprawy nale ż a ł o uzna ć , ż e kwestionowana klauzula narusza art. 385 1 § 1 Kc, którego tre ść przytoczono we wcze ś niejszej cz ęś ci tej decyzji. W ś wietle zaistnia ł ych okoliczno ś ci uzasadniony jest tak ż e zarzut stosowania praktyki polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę klauzulami wpisanymi do rejestru. Pod numerem 756 figuruje w rejestrze nast ę puj ą ca klauzula uznana za abuzywn ą na mocy wyroku SOKiK z dnia 21 kwietnia 2006 r. (sygn. akt XVII Amc 49/05): „Uczelnia zastrzega sobie prawo zmiany warunków niniejszej umowy, które nast ą pi poprzez zarz ą dzenie Kanclerza Wy ż szej Szkole Edukacji Zdrowotnej w Ł odzi, nie wymaga to wypowiedzenia warunków niniejszej umowy. Zarz ą dzenia podane zostanie do wiadomo ś ci studentów przez og ł oszenie na tablicy informacyjnej oraz w dziekanacie ”. Podobna regulacja odnosz ą ca si ę do us ł ug sieciowych zosta ł a uznana za niezgodn ą z prawem w wyroku SOKiK z dnia 19 stycznia 2005r. (sygn. akt XVII Amc 2/04): „ O zmianie op ł aty Operator jest zobowi ą zany poinformowa ć Abonenta z czternastodniowym wypowiedzeniem poprzez zamieszczenie informacji na kanale informacyjno-planszowym, w formie og ł osze ń za budynkach lub pisemnie. Za takie powiadomienie uwa ż a si ę równie ż przes ł anie druków op ł at z nadrukowan ą now ą cen ą ”. Klauzul ę t ę wpisano nast ę pnie do rejestru pod numerem 401. We wszystkich rozwa ż anych przypadkach przedsi ę biorcy zastrzegli mo ż liwo ść zawiadomienia o zmianie warunków umów ci ą g ł ych w niew ł a ś ciwym trybie, który nie zapewnia nale ż ytej informacji konsumentom, jest sprzeczny z przepisami Kodeksu cywilnego normuj ą cymi zasady zmiany warunków wynikaj ą cych ze wzorców umownych. Wobec tego nale ż a ł o uzna ć , ż e wszystkie ww. porównywane klauzule s ą to ż same. Powy ż sze ś wiadczy o tym, ż e w niniejszym przypadku przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę stosowania klauzuli wpisanej do rejestru. Z uwagi na to, ż e zosta ł a równie ż spe ł niona przes ł anka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e dosz ł o do naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W pi ś mie z dnia 11. 06. 2007r. przedsi ę biorca wniós ł o umorzenie post ę powania w zakresie dotycz ą cym praktyki opisanej w tym punkcie (dowód: karta nr 22). Stosownie do art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) organ administracji publicznej umarza prowadzone post ę powanie w sytuacji, gdy post ę powanie to z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe. W niniejszym przypadku brak jest podstaw do uwzgl ę dnienia z ł o ż onego wniosku, gdy ż jak wykazano powy ż ej nie zosta ł a spe ł niona przes ł anka mówi ą ca o bezprzedmiotowo ś ci post ę powania, która mog ł aby uzasadnia ć umorzenie post ę powania. W tych okoliczno ś ciach sprawy mo ż liwe by ł o wydanie w oparciu o przepisy ustawy 9 o ochronie konkurencji i konsumentów wy łą cznie decyzji zawieraj ą cej merytoryczn ą ocen ą zachowania przedsi ę biorcy. St ą d nale ż a ł o orzec, jak w pkt. I 2 sentencji decyzji. II. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e skorzysta ć z uprawnienia do na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów kary pieni ęż nej w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Kara taka mo ż e by ć na ł o ż ona bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, w tym kar okre ś lonych w art. 106 tej ustawy, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W pkt. I 1 – 2 niniejszej decyzji stwierdzono stosowanie przez przedsi ę biorc ę dwóch praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów opisanych szczegó ł owo powy ż ej. Praktyki te polegaj ą na stosowaniu w umowach z konsumentami klauzul uznanych za niedozwolone i wpisanych do rejestru, konsekwencj ą czego jest pogorszenie sytuacji konsumentów. Fakt, ż e kwestionowane regulacje funkcjonuj ą w umowach rzeczywi ś cie zawieranych z konsumentami stwarza zagro ż enie, ż e przedsi ę biorca mo ż e albo nadmiernie ograniczy ć zakres swojej odpowiedzialno ś ci, albo w nienale ż yty sposób informowa ć konsumentów o wprowadzanych zmianach. Dla stwierdzenia stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wystarczaj ą ce bowiem jest, ż e okre ś lone dzia ł anie mo ż e wywo ł a ć negatywne skutki. Fakt, ż e wy ż ej opisane praktyki s ą zwi ą zane ze stosowaniem wzorców umownych, którymi przedsi ę biorca pos ł uguje si ę przy zawieraniu umów wskazuje na ustalony i d ł ugotrwa ł y charakter ocenianych zachowa ń . Przywo ł ane okoliczno ś ci uzasadniaj ą na ł o ż enie na przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej. Przychód osi ą gni ę ty przez przedsi ę biorc ę w 2006r. ustalono na podstawie z ł o ż onego przez niego dokumentów zawieraj ą cych informacje na ten temat (dowód: karty nr 54 – 55). Przy ustalaniu wysoko ś ci kary Prezes Urz ę du przyj ął za podstaw ę oblicze ń kwot ę odpowiadaj ą c ą wysoko ś ci ą wysoko ś ci przychodu osi ą gni ę tego przez przedsi ę biorc ę z tytu ł u prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej polegaj ą cej na ś wiadczeniu us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu, gdy ż to w ł a ś nie z t ą dzia ł alno ś ci ą s ą zwi ą zane zakwestionowane praktyki. Przy miarkowaniu kary wzi ę to pod uwag ę okoliczno ść , ż e przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów po raz pierwszy. Nale ż y te ż zauwa ż y ć , ż e przedsi ę biorca prowadzi dzia ł alno ść o stosunkowo niewielkim zakresie, wobec czego stosowana przez niego praktyka oddzia ł uje zasadniczo tylko lokalnie. Na wymiar kary wp ł yn ęł a te ż okoliczno ść , ż e w zakresie opisanym w pkt. I 1 niniejszej decyzji podj ął on dzia ł ania maj ą ce na celu zmian ę spornego zapisu. Pomimo, i ż starania te nie spowodowa ł y zaniechania stosowania niezgodnej z prawem praktyki, to stanowi ą przejaw dobrej woli przedsi ę biorcy, co nale ż y poczyta ć jako okoliczno ść ł agodz ą c ą . Kara nak ł adana przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorc ę , który dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ł u ż y podkre ś leniu naganno ś ci ocenianego zachowania. Przedsi ę biorca, jako podmiot o wieloletnim do ś wiadczeniu, powinien wiedzie ć , ż e okre ś laj ą c warunki umowne nie mo ż e stosowa ć praktyk godz ą cych w interesy s ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci, jak i mo ż liwo ś ci finansowe przedsi ę biorcy. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania, tak aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony nale ż y te ż podkre ś li ć wymiar edukacyjny 10 i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on spodziewany skutek na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. Funkcja edukacyjna jest w niniejszym przypadku szczególnie istotna, gdy ż kary za stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów nak ł adane w tym trybie stanowi ą nowo ść w polskim porz ą dku prawnym. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono na poziomie 400 z ł (s ł ownie: czterystu z ł otych). W ocenie Prezesa Urz ę du kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie II sentencji. III. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 77 ust. 1 tej ustawy, je ż eli w wyniku post ę powania Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, jest obowi ą zany ponie ść koszty post ę powania. Niniejsze post ę powanie w sprawie stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du, a w jego wyniku Prezes Urz ę du w punkcie I sentencji decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą przez Prezesa Urz ę du ze stron ą . W zwi ą zku z powy ż szym postanowiono obci ąż y ć ww. przedsi ę biorc ę kosztami post ę powania w wysoko ś ci 36 z ł (s ł ownie: trzydziestu sze ś ciu z ł otych). Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach 11 Na postanowienie zawarte w punkcie III niniejszej decyzji, na podstawie art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Alicja Kral 12