RKT-31/2003

1 PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH ___________________________________________________________________________ 40-024 Katowice, ul. Powsta ń ców 41a Tel./Fax (0-32) 256-46-96, Tel./Fax (0-32) 255-26-47, Tel./Fax (0-32) 255-44-04 E-mail: katowice@uokik.gov.pl Katowice, dn. 05.08.2003r. RKT-61-s-48/03/AW DECYZJA Nr RKT-31/2003 Na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 w/w ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; ze zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: umarza si ę post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę te z urz ę du przeciwko pani Anicie G. jako wspólnikowi spó ł ki cywilnej Biuro Podró ż y „Gandalf” s.c. z siedzib ą w Cz ę stochowie pod zarzutem podejmowania bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez stosowanie we wzorcach umów postanowie ń naruszaj ą cych przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 55, poz. 578) w nast ę puj ą cym zakresie: 1. Punkt 11 Warunków Uczestnictwa w Imprezach Organizowanych przez B.P. „GANDALF” s.c. (zwanych dalej WU) o brzmieniu - „W przypadkach koniecznych „GANDALF” zastrzega sobie prawo zmiany warunków umowy: ceny (w wypadku urz ę dowych zmian kursów walut, paliwa oraz cen maj ą cych wp ł yw na przyj ę t ą kalkulacje imprezy); terminu lub programu. Sprzedaj ą cy ma obowi ą zek zawiadomi ć niezw ł ocznie o tym Uczestnika pisemnie lub ustnie.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 17 ustawy o us ł ugach turystycznych. 2. Punkt 12 WU o brzmieniu - „Uczestnik powinien powiadomi ć sprzedaj ą cego pisemnie lub osobi ś cie o akceptacji nowych warunków lub o rezygnacji w ci ą gu trzech dni od otrzymania zawiadomienia. Brak powiadomienia skutkuje przyj ę ciem nowych warunków umowy.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. 3. Punkt 14 WU o brzmieniu: „Je ż eli z przyczyn niezale ż nych od Uczestnika nast ę puj ą zmiany programu w trakcie trwania imprezy, „GANDALF” zobowi ą zuje si ę do zorganizowania ś wiadcze ń zast ę pczych. W przypadku braku takiej mo ż liwo ś ci Uczestnikowi przys ł uguje zwrot kwot za niezrealizowane ś wiadczenia. Zorganizowanie ś wiadcze ń zast ę pczych nie stanowi wady us ł ugi i Uczestnik nie mo ż e z tego powodu zg ł asza ć roszcze ń do biura.” 2 Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 16a ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. 4. Punkt 16 b o brzmieniu - „Sprzedaj ą cy zwraca ca łą wp ł at ę za udzia ł w imprezie w przypadku: b) zg ł oszenia przez Uczestnika rezygnacji z udzia ł u w imprezie po poinformowaniu go przez sprzedaj ą cego o zmianie Warunków umowy – jednak ż e w przypadku zmiany ceny tylko wtedy gdy podwy ż ka przekracza 15% ceny imprezy.” Stwierdzono mo ż liwo ść art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. 5. Punkt 23 o brzmieniu: „W sprawach nieuregulowanych niniejsz ą umow ą znajduj ą zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego.” Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 10 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. 6. Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 7 ustawy o us ł ugach turystycznych, gdy ż WU nie zawieraj ą wymaganych informacji odno ś nie rodzaju i zakresu ubezpieczenia turystów oraz nazwy i adresu ubezpieczyciela. 7. Stwierdzono mo ż liwo ść art. 14 ust. 2 pkt 7 b ustawy o us ł ugach turystycznych, poniewa ż WU nie okre ś laj ą terminu zawiadomienia przez klienta o przeniesieniu uprawnie ń i przej ę ciu obowi ą zków, o którym mowa w art. 16 ust. 2 ustawy. jako bezprzedmiotowe. Uzasadnienie W dniu 15.04.2003r. w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Organem Antymonopolowym), w zwi ą zku z podj ę tymi przez Organ Antymonopolowy dzia ł aniami maj ą cymi na celu zbadanie, czy organizatorzy turystyki w ramach ś wiadczonych us ł ug przestrzegaj ą obowi ą zuj ą cych przepisów, postanowieniem zosta ł o wszcz ę te post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie zbadania, czy dzia ł ania GANDALF s.c. w Cz ę stochowie (zwanego dalej Biurem GANDALF) naruszaj ą zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Celem post ę powania by ł o wst ę pne ustalenie, czy w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W toku post ę powania ustalono, ż e Biuro GANDALF prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie organizowania imprez turystycznych na podstawie Zezwolenia nr 55 wydanego przez Wojewod ę Ś l ą skiego w dniu 29.11.1999r. Biuro GANDALF ś wiadczy us ł ugi dla klientów z terenu województwa ś l ą skiego (karta nr 4). Z dokumentów przedstawionych przez przedsi ę biorc ę , tj. w/w Zezwolenia nr 55 (karty nr 5-6) oraz Za ś wiadczenia o zmianie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej z dnia 13.08.2003r. (karta nr 7), wynika ł o, ż e wspólnikami spó ł ki cywilnej GANDALF s ą pa ń stwo Anita G. i Robert G. Biuro GANDALF opracowa ł o wzór umowy - zg ł oszenia udzia ł u w imprezie, którego integraln ą cz ęś ci ą s ą Warunki Uczestnictwa w Imprezach Organizowanych przez B.P. „GANDALF” s.c. (zwane dalej WU; karta nr 8). Organ Antymonopolowy analizuj ą c WU stwierdzi ł , ż e niektóre z postanowie ń w nich zawartych mog ą narusza ć przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o us ł ugach turystycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 55, poz. 578). W wyniku analizy zebranego w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego materia ł u dowodowego, w imieniu Organu Antymonopolowego w dniu 09.06.2003r. postanowieniem wszcz ę to z urz ę du przeciwko wspólnikom spó ł ki cywilnej Anicie G. i Robertowi G. prowadz ą cym dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Biuro Podró ż y GANDALF s.c. z siedzib ą w 3 Cz ę stochowie post ę powanie w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na stosowaniu we wzorcach umów postanowie ń naruszaj ą cych przepisy ustawy o us ł ugach turystycznych w nast ę puj ą cym zakresie: 1. Punkt 11 Warunków Uczestnictwa w Imprezach Organizowanych przez B.P. „GANDALF” s.c. (zwanych dalej WU) o brzmieniu - W przypadkach koniecznych „GANDALF” zastrzega sobie prawo zmiany warunków umowy: ceny (w wypadku urz ę dowych zmian kursów walut, paliwa oraz cen maj ą cych wp ł yw na przyj ę t ą kalkulacje imprezy); terminu lub programu. Sprzedaj ą cy ma obowi ą zek zawiadomi ć niezw ł ocznie o tym Uczestnika pisemnie lub ustnie. Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 17 ustawy o us ł ugach turystycznych. 2. Punkt 12 WU o brzmieniu - Uczestnik powinien powiadomi ć sprzedaj ą cego pisemnie lub osobi ś cie o akceptacji nowych warunków lub o rezygnacji w ci ą gu trzech dni od otrzymania zawiadomienia. Brak powiadomienia skutkuje przyj ę ciem nowych warunków umowy. Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. 3. Punkt 14 WU stanowi: Je ż eli z przyczyn niezale ż nych od Uczestnika nast ę puj ą zmiany programu w trakcie trwania imprezy, „GANDALF” zobowi ą zuje si ę do zorganizowania ś wiadcze ń zast ę pczych. W przypadku braku takiej mo ż liwo ś ci Uczestnikowi przys ł uguje zwrot kwot za niezrealizowane ś wiadczenia. Zorganizowanie ś wiadcze ń zast ę pczych nie stanowi wady us ł ugi i Uczestnik nie mo ż e z tego powodu zg ł asza ć roszcze ń do biura. Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 16a ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. 4. Punkt 16 b o brzmieniu - Sprzedaj ą cy zwraca ca łą wp ł at ę za udzia ł w imprezie w przypadku: b) zg ł oszenia przez Uczestnika rezygnacji z udzia ł u w imprezie po poinformowaniu go przez sprzedaj ą cego o zmianie Warunków umowy – jednak ż e w przypadku zmiany ceny tylko wtedy gdy podwy ż ka przekracza 15% ceny imprezy. Stwierdzono mo ż liwo ść art. 14 ust. 5 ustawy o us ł ugach turystycznych. 5. Punkt 23 stanowi: W sprawach nieuregulowanych niniejsz ą umow ą znajduj ą zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 10 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. 6. Stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 7 ustawy o us ł ugach turystycznych, gdy ż WU nie zawieraj ą wymaganych informacji odno ś nie rodzaju i zakresu ubezpieczenia turystów oraz nazwy i adresu ubezpieczyciela. 7. Stwierdzono mo ż liwo ść art. 14 ust. 2 pkt 7 b ustawy o us ł ugach turystycznych, poniewa ż WU nie okre ś laj ą terminu zawiadomienia przez klienta o przeniesieniu uprawnie ń i przej ę ciu obowi ą zków, o którym mowa w art. 16 ust. 2 ustawy. Poniewa ż w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego Biuro GANDALF nie przedstawi ł o Za ś wiadczenia o wpisie do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej pani Anity G. a Za ś wiadczenie o zmianie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej dotycz ą ce pana Roberta G. by ł o datowane na dzie ń 13.08.2002r. Organ Antymonopolowy w pi ś mie z dnia 09.06.2003r. (karta nr 2) zwróci ł si ę do Biura GANDALF o przedstawienie aktualnych dokumentów potwierdzaj ą cych fakt prowadzenia dzia ł alno ś ci przez Biuro Podró ż y „GANDALF” s.c. w Cz ę stochowie i wskazuj ą cych wspólników tej spó ł ki. Jako ż e uczestnik post ę powania nie udzieli ł odpowiedzi na wezwania do udzielenia informacji (karty nr 2, 10) Organ Antymonopolowy zwróci ł si ę odr ę bnym pismem do Wydzia ł u Transportu i Ewidencji Gospodarczej Urz ę du Miasta Cz ę stochowy o udzielenie informacji na temat przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych pod nazw ą Biuro Podró ż y GANDALF s.c. W odpowiedzi uzyska ł informacj ę , i ż pani Anita G. by ł a wspólnikiem spó ł ki cywilnej GANDALF w okresie od 08.04.1999r. do 4 07.12.2000r. Natomiast w ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez w/w Wydzia ł Urz ę du Miasta Cz ę stochowy pod nr ew. 66361 figuruje pan Robert G., za ś pod nr ew. 66362 figuruje pan Zbigniew G., obaj prowadz ą cy dzia ł alno ść pod nazw ą Biuro Podró ż y GANDALF s.c. z siedzib ą w Cz ę stochowie. Z powy ż szego wynika, i ż w dacie wszcz ę cia niniejszego post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów pani Anita G. nie by ł a wspólnikiem spó ł ki cywilnej GANDALF. Zgodnie z art. 105 §1 k.p.a., gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe, organ administracji wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania. W my ś l art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godz ą ce w te interesy. W post ę powaniu w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zarzuty mog ą zatem zosta ć postawione przedsi ę biorcy, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie, ż e w ramach prowadzonej przez siebie dzia ł alno ś ci gospodarczej narusza przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 4 ust. pkt 1 w/w ustawy definiuj ą cy przedsi ę biorc ę odwo ł uje si ę do przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2000r. Nr 101, poz. 1178 z pó ź n zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 3 tej ustawy za przedsi ę biorców uznaje si ę tak ż e wspólników spó ł ki cywilnej. Spó ł ka cywilna nie ma statusu przedsi ę biorcy, status taki maj ą wspólnicy spó ł ki cywilnej. Post ę powanie dotycz ą ce dzia ł alno ś ci spó ł ki cywilnej winno si ę zatem toczy ć przeciwko jej wspólnikom, którzy mog ą by ć stron ą w post ę powaniu przed Organem Antymonopolowym. Jak wskazano powy ż ej post ę powaniem z dnia 09.06.2003r. Organ Antymonopolowy wszcz ął post ę powanie przeciwko Anicie G. i Robertowi G. prowadz ą cym dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Biuro Podró ż y GANDALF s.c. z siedzib ą w Cz ę stochowie. W toku post ę powania, w oparciu o dokumenty przedstawione przez Wydzia ł Transportu i Ewidencji Gospodarczej Urz ę du Miasta Cz ę stochowy, potwierdzono, i ż pan Robert G. jest wspólnikiem w/w spó ł ki cywilnej, natomiast pani Anita G. w dacie wszcz ę cia post ę powania nie by ł a wspólnikiem w/w spó ł ki cywilnej. W ś wietle powy ż szego brak wi ę c podstaw, by przeciwko pani Anicie G. prowadzi ć post ę powanie pod zarzutem stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zwi ą zanych z dzia ł alno ś ci ą Biura Podró ż y GANDALF s.c. W niniejszym post ę powaniu zarzuty postawiono wspólnikowi spó ł ki cywilnej Biuro Podró ż y GANDALF s.c. – panu Robertowi G. oraz osobie nie b ę d ą cej w dacie wszcz ę cia post ę powania wspólnikiem tej spó ł ki – pani Anicie G. Nale ż y wi ę c uzna ć , i ż prowadzenie post ę powania przeciwko pani Anicie G. jest bezprzedmiotowe. Spe ł niona zosta ł a zatem przes ł anka umorzenia post ę powania okre ś lona w art. 105 §1 k.p.a. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral