RKT-27/2008

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 28. 07. 2008r. RKT – 61 – 45/07/AD DECYZJA Nr RKT - 27 /2008 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Aleksandrze K. prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „SIGMA – NET”, ul. (...) Tychy: I. Na podstawie art. 26 ust. 1 o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów praktyki polegaj ą ce na: 1. stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowie ń wzorca umowy, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), których tre ść jest nast ę puj ą ca: „ (...) O zmianie wysoko ś ci op ł aty abonamentowej Wykonawca powiadomi Zamawiaj ą cego co najmniej 30 dni przed dat ą wprowadzenia nowej wysoko ś ci op ł aty przesy ł aj ą c powy ż sz ą informacj ę poczt ą elektroniczn ą do skrzynki pocztowej Zamawiaj ą cego znajduj ą cej si ę na serwerze pocztowym Wykonawcy. (...)”, „ Cennik mo ż e ulega ć zmianom. Zmiany takie nie s ą rozumiane jako zmiany Umowy ”, „ O zmianach w Cenniku Abonent b ę dzie informowany pisemnie za po ś rednictwem poczty lub poczty elektronicznej ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „(...) Za ponowne przy łą czenie Zamawiaj ą cy zap ł aci ponownie op ł at ę instalacyjn ą , obowi ą zuj ą c ą w dniu przy łą czenia ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 3. stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ Za przerwy w łą czno ś ci Internetowej spowodowane awari ą urz ą dze ń w W ę z ł ach Internetowych Wykonawcy, a 1 przekraczaj ą ce 24 godziny, pomniejszany b ę dzie abonament za dost ę p do Internetu w wysoko ś ci 1/30 kwoty abonamentu miesi ę cznego za ka ż d ą pe ł n ą dob ę przerwy. W/w obowi ą zuje od momentu zg ł oszenia braku sygna ł u internetowego na telefoniczny numer serwisowy lub osobi ś cie w siedzibie firmy ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 4. stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ Pe ł nomocnictwo powinno by ć udzielone w formie notarialnej ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 5. stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ Ponowne zapewnienie mo ż liwo ś ci korzystania z dost ę pu do internetu nast ę puje po uregulowaniu przez Abonenta zaleg ł ych op ł at wraz z ustalonymi odsetkami za okres opó ź nienia i wniesieniu, zgodnie z Cennikiem, op ł aty manipulacyjnej oraz zawarciu nowej Umowy. Operator zastrzega sobie prawo do nie zawierania nowej umowy bez podawania przyczyny ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 6. stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ S ą dem powo ł anym do rozstrzygania sporów jest S ą d w ł a ś ciwy ze wzgl ę du na siedzib ę Operatora ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 7. stosowaniu w umowach o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu zawieranych z konsumentami postanowienia wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó źń . zm.), którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ Operator uprawniony jest do przeniesienia swoich uprawnie ń i obowi ą zków wynikaj ą cych z Umowy, Regulaminu na dowolnie wskazan ą przez siebie osob ę trzeci ą , na co Abonent wyra ż a zgod ę podpisuj ą c Umow ę ”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 8. naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego mog ł o doj ść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu informacji na temat kar umownych nale ż nych konsumentom w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z ar. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 9. naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego mog ł o doj ść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu informacji na temat trybu post ę powania reklamacyjnego, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 7 ustawy z dnia 2 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z ar. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 10. naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego mog ł o doj ść w wyniku niezawierania w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu informacji na temat mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 56 ust. 3 pkt 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), co jest niezgodne z ar. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. i nakazuje si ę zaniechanie ich stosowania. II Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Aleksandr ę K. prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „SIGMA – NET”, ul. (...) Tychy, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 500 z ł (s ł ownie: pi ę ciuset z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punktach I 1 - 10 sentencji niniejszej decyzji. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obci ąż a si ę Aleksandr ę K. prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „SIGMA – NET”, ul. (...) Tychy, kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowi ą zuje si ę tego przedsi ę biorc ę do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w kwocie 59 z ł (s ł ownie: pi ęć dziesi ę ciu dziewi ę ciu z ł otych). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e Prezesem Urz ę du) przeprowadzono post ę powanie wyja ś niaj ą ce (RKT-402-34/07/AD) w sprawie dzia ł alno ś ci Aleksandry K. „SIGMA-NET” (zwanej dalej tak ż e przedsi ę biorc ą ). W toku przedmiotowego post ę powania wyja ś niaj ą cego powzi ę to podejrzenie, ż e przedsi ę biorca ten mo ż e stosowa ć praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, wobec czego, Postanowieniem nr 1 z dnia 03. 10. 2007r. (dowód: karty nr 1 – 2) wszcz ę to niniejsze post ę powanie pod zarzutami opisanymi w sentencji tej decyzji. Postanowieniem nr 2 (dowód: karta nr 5) zaliczono w poczet dowodów dokumenty zgromadzone w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego (dowód: karty nr 7 – 19). W pi ś mie z dnia 12. 10. 2007r. przedsi ę biorca wskaza ł , ż e nie jest jego celem stosowanie w zawieranych umowach niedozwolonych postanowie ń umownych oraz doda ł , ż e kwestionowane klauzule podda ł analizie, co w przysz ł o ś ci b ę dzie skutkowa ł o wprowadzeniem do wzorców i umów stosownych zmian (dowód: karta nr 20). W za łą czeniu do niniejszego pisma przedsi ę biorca przes ł a ł umowy faktycznie zawarte z konsumentami (dowód: karty nr 25 – 27). Dnia 06. 02. 2008r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o podsumowanie ksi ę gi przychodów i dochodów za 2007r. (dowód: karta nr 40). W tym stanie rzeczy zawiadomiono o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego (dowód: karta nr 43). W wyznaczonym terminie przedsi ę biorca nie skorzysta ł z prawa do zapoznania si ę ze zgromadzonym materia ł em dowodowym. 3 Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Aleksandra K. prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej Prezydenta Miasta Tychy pod numerem (...) (dowód: karta nr 9). W ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci przedsi ę biorca ś wiadczy na rzecz konsumentów us ł ugi telekomunikacyjne w zakresie dost ę pu do internetu. Przy zawieraniu umów o wykonywanie us ł ug tego rodzaju przedsi ę biorca stosuje wzór umowy (dowód: karta nr 13) i „Regulamin korzystania z dost ę pu do internetu w sieci SIGMA – NET” (zwany dalej tak ż e regulaminem, dowód: karty nr 14 – 16). Stosowanie ww. wzorców umów w obrocie przedsi ę biorca udokumentowa ł przesy ł aj ą c umowy faktycznie zawarte z konsumentami (dowód: karty nr 17 – 19, 25 – 27). Analiza zgromadzonych wzorców i umów wykaza ł a, ż e zawiera ł y one nast ę puj ą ce regulacje: § 2 pkt 4 umowy: „Wysoko ść op ł aty abonamentowej mo ż e ulec zmianie, bez konieczno ś ci wypowiadania warunków niniejszej umowy. O zmianie wysoko ś ci op ł aty abonamentowej Wykonawca powiadomi Zamawiaj ą cego co najmniej 30 dni przed dat ą wprowadzenia nowej wysoko ś ci op ł aty przesy ł aj ą c powy ż sz ą informacj ę poczt ą elektroniczn ą do skrzynki pocztowej Zamawiaj ą cego znajduj ą cej si ę na serwerze pocztowym Wykonawcy. Nie wypowiedzenie umowy przez Zamawiaj ą cego jest równoznaczne z zaakceptowaniem nowych op ł at abonamentowych” ; § 2 ust. 5 umowy: „ W przypadku opó ź nienia w uiszczeniu op ł aty abonamentowej przekraczaj ą cego 30 dni, Wykonawca ma prawo wypowiedzie ć niniejsz ą umow ę ze skutkiem natychmiastowym. Za ponowne przy łą czenie Zamawiaj ą cy zap ł aci ponownie op ł at ę instalacyjn ą , obowi ą zuj ą c ą w dniu przy łą czenia ”; § 2 ust. 6 umowy: „ Za przerwy w łą czno ś ci Internetowej spowodowane awari ą urz ą dze ń w W ę z ł ach Internetowych Wykonawcy, a przekraczaj ą ce 24 godziny, pomniejszany b ę dzie abonament za dost ę p do Internetu w wysoko ś ci 1/30 kwoty abonamentu miesi ę cznego za ka ż d ą pe ł n ą dob ę przerwy. W/w obowi ą zuje od momentu zg ł oszenia braku sygna ł u internetowego na telefoniczny numer serwisowy lub osobi ś cie w siedzibie firmy ”; Pkt III ust. 7 regulaminu - Umowa. Postanowienia ogólne: „Pe ł nomocnictwo powinno by ć udzielone w formie notarialnej” ; Pkt III ust. 4 regulaminu - Umowa. Rozwi ą zanie umowy: „Ponowne zapewnienie mo ż liwo ś ci korzystania z dost ę pu do internetu nast ę puje po uregulowaniu przez Abonenta zaleg ł ych op ł at wraz z ustalonymi odsetkami za okres opó ź nienia i wniesieniu, zgodnie z Cennikiem, op ł aty manipulacyjnej oraz zawarciu nowej Umowy. Operator zastrzega sobie prawo do nie zawierania nowej umowy bez podawania przyczyny” ; Pkt. VII 4 regulaminu: „Cennik mo ż e ulega ć zmianom. Zmiany takie nie s ą rozumiane jako zmiany Umowy” ; Pkt. VII 5 regulaminu: „ O zmianach w Cenniku Abonent b ę dzie informowany pisemnie za po ś rednictwem poczty lub poczty elektronicznej ”; Pkt IX 2 regulaminu: „S ą dem powo ł anym do rozstrzygania sporów jest S ą d w ł a ś ciwy ze wzgl ę du na siedzib ę Operatora” ; Pkt IX 4 regulaminu: „Operator uprawniony jest do przeniesienia swoich uprawnie ń i obowi ą zków wynikaj ą cych z Umowy, Regulaminu na dowolnie wskazan ą przez siebie osob ę trzeci ą , na co Abonent wyra ż a zgod ę podpisuj ą c Umow ę ” . Umowy faktycznie zawarte z konsumentami nie obejmuj ą informacji na temat kar umownych nale ż nych konsumentom w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej oraz mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego (dowód: karty nr 14 – 19, 25 – 27). 4 Pkt VIII regulaminu stanowi, ż e abonenci mog ą sk ł ada ć reklamacje z tytu ł u braku dost ę pu do sieci SIGMA – NET w godzinach dzia ł ania biura. Reklamacje powinny by ć sk ł adane w formie pisemnej i powinny obejmowa ć dane osobowe skar żą cego si ę , jego adres i opis przyczyn wnoszenia reklamacji. Przedsi ę biorca zastrzeg ł te ż , ż e termin rozpatrzenia reklamacji wynosi 14 dni od jej zg ł oszenia, a w sprawach wymagaj ą cych post ę powania wyja ś niaj ą cego lub d ł u ż ej trwaj ą cych bada ń lub obserwacji 30 dni (dowód: karta nr 16). W pi ś mie z dnia 12. 10. 2007r. przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , ż e zarzucane mu dzia ł ania nie by ł y nakierowane na naruszenie interesów konsumentów (dowód: karta nr 20). Wskaza ł on te ż , ż e w przysz ł o ś ci zmieni kwestionowane regulacje we wzorcach i łą cz ą cych go umowach, lecz okoliczno ść ta nie zosta ł a w ż aden sposób udokumentowana na pó ź niejszym etapie. Wysoko ść przychodu osi ą gni ę tego przez przedsi ę biorc ę w 2007r. ustalono na podstawie „Podsumowania ksi ę gi przychodów i rozchodów – 2007” (dowód: karta nr 41) i wyniós ł on [ tajemnica przedsi ę biorstwa ](pkt 1. a Za łą cznika nr 1). Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Do umów o ś wiadczenie us ł ug teleinformatycznych w zakresie dost ę pu do internetu stosuje si ę przepisy ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 pa ź dziernika 2004r. w sprawie trybu post ę powania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiada ć reklamacja us ł ugi telekomunikacyjnej (Dz. U. Nr 226, poz. 2291, zwanego dalej tak ż e rozporz ą dzeniem w sprawie sk ł adania reklamacji), jak i zapisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., zwanej dalej tak ż e Kc). Postanowienia umów ww. rodzaju nie mog ą zawiera ć postanowie ń sprzecznych z przywo ł anymi aktami prawnymi oraz to ż samych z klauzulami uznanymi na mocy prawomocnych wyroków za niedozwolone przez w ł a ś ciwy s ą d, zasadniczo przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e SOKiK) i wpisanymi do prowadzonego przez Prezesa Urz ę du rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone (zwanego dalej tak ż e rejestrem), a tak ż e musz ą zawiera ć nale ż yty zakres informacji, do przekazania których przedsi ę biorcy s ą zobowi ą zani. Zachowania przedsi ę biorców sprzeczne z regulacjami ww. aktów prawnych kwalifikowane jako bezprawne, je ś li godz ą w zbiorowe interesy konsumentów mog ą zosta ć uznane za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, o jakich mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dla stwierdzenia naruszenia przywo ł anego powy ż ej przepisu prawa kumulatywnie musz ą zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - okre ś lone zachowanie przedsi ę biorców musi by ć bezprawne, - zachowanie to musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Okoliczno ść spe ł nienia pierwszej z ww. przes ł anek zostanie poni ż ej oddzielnie rozwa ż ona dla ka ż dego z zarzutów. Wspólna dla wszystkich praktyk, których dotyczy niniejsza decyzja, jest jednak przes ł anka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Wszystkie opisane w tej decyzji praktyki s ą bowiem powi ą zane ze stosowaniem przez przedsi ę biorc ę przy zawieraniu z konsumentami umów o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu wzoru umów i regulaminu oraz dalszym funkcjonowaniem niezgodnych z prawem unormowa ń w umowach zawartych z ich wykorzystaniem. Przedsi ę biorca b ę d ą cy uczestnikiem niniejszego post ę powania ś wiadczy us ł ugi dost ę pne dla ogó ł u konsumentów, w zwi ą zku z czym za 5 bezpo ś rednio poszkodowanych w wyniku stosowania opisanych tu praktyk nale ż y uzna ć konsumentów, którzy ju ż opisywane umowy zawarli. Praktyki te nios ą zagro ż enie tak ż e dla wszystkich tych osób, które potencjalnie mog ą zawrze ć umowy z przedsi ę biorc ą , przy czym zastrzec trzeba, ż e nie wyst ę puj ą bariery powoduj ą ce, ż e kr ą g tych osób by ł by ograniczony. W tych okoliczno ś ciach sprawy nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e przedsi ę biorca zawieraj ą c z konsumentami umowy z wykorzystaniem wzorców obejmuj ą cych sprzeczne z prawem postanowienia oraz nie wskazuj ą c w umowach wymaganych informacji godzi w zbiorowe interesy konsumentów. Przes ł ank ę t ę nale ż y zatem uzna ć za spe ł nion ą , w zwi ą zku z czym mo ż na przej ść do analizy poszczególnych zachowa ń przedsi ę biorcy, które zosta ł y obj ę te zakresem niniejszego post ę powania. 1. Pierwszy z zarzutów rozwa ż anych w toku niniejszego post ę powania dotyczy stosowania przez przedsi ę biorc ę w obrocie konsumenckim nast ę puj ą cej regulacji § 2 pkt 4 umów: „(...). O zmianie wysoko ś ci op ł aty abonamentowej Wykonawca powiadomi Zamawiaj ą cego co najmniej 30 dni przed dat ą wprowadzenia nowej wysoko ś ci op ł aty przesy ł aj ą c powy ż sz ą informacj ę poczt ą elektroniczn ą do skrzynki pocztowej Zamawiaj ą cego znajduj ą cej si ę na serwerze pocztowym Wykonawcy. (...)” łą cznie z pkt. VII 4 regulaminu o tre ś ci: „Cennik mo ż e ulega ć zmianom. Zmiany takie nie s ą rozumiane jako zmiany Umowy” i pkt. VII 5 regulaminu o brzmieniu: „O zmianach w Cenniku Abonent b ę dzie informowany pisemnie za po ś rednictwem poczty lub poczty elektronicznej”. Z przytoczonej regulacji wynika, ż e o zmianie obowi ą zuj ą cych cen przedsi ę biorca ma informowa ć konsumentów przesy ł aj ą c im wiadomo ś ci za po ś rednictwem poczty lub internetem. Jednak ż e jedynie regulamin przewiduje obie ww. mo ż liwo ś ci, natomiast z umowy wynika, ż e informacja ma by ć przesy ł ana drog ą elektroniczn ą . Jednocze ś nie nale ż y zauwa ż y ć , ż e w regulaminie zastrze ż ono, i ż zmiana cennika nie stanowi zmiany umowy. Rozwa ż aj ą c niniejsz ą kwesti ę nale ż y zwróci ć uwag ę na przepis art. 61 Prawa telekomunikacyjnego, który stanowi, ż e cennik stosowany przez dostawc ę publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych jest przez niego podawany do publicznej wiadomo ś ci oraz nieodp ł atnie dor ę czany abonentowi wraz z umow ą o ś wiadczenie us ł ug. W razie podwy ż szenia cen dostawca us ł ug jest zobowi ą zany na mocy art. 61 ust. 5 Prawa telekomunikacyjnego do powiadomienia o tym abonentów na pi ś mie z odpowiednim wyprzedzeniem. W tym miejscu nale ż y równie ż uwzgl ę dni ć ogóln ą regulacj ę dotycz ą c ą wzorców umownych stosowanych przez przedsi ę biorców w kontaktach z konsumentami, która wynika z Kodeksu cywilnego. Ustawa ta stanowi w art. 384 1 , ż e wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ci ą g ł ym wi ąż e drug ą stron ę , je ż eli zosta ł y zachowane wymagania okre ś lone w art. 384 Kc, a strona nie wypowiedzia ł a umowy w najbli ż szym terminie wypowiedzenia. Z art. 384 § 1 Kc wynika, ż e ustalony przez jedn ą ze stron wzorzec umowy wi ąż e drug ą stron ę , je ż eli zosta ł jej dor ę czony przy zawarciu umowy. Analogiczne zasady nale ż y stosowa ć przy zmianie obowi ą zuj ą cego wzorca, kiedy to przedsi ę biorca powinien dor ę czy ć dokument obejmuj ą cy przynajmniej tre ść zmodyfikowanych zapisów. Dor ę czenie zmienionego wzorca powinno nast ą pi ć w takiej formie, w jakiej dosz ł o do zawarcia umowy. Zgodnie z art. 77 § 1 Kc uzupe ł nienie lub zmiana umowy wymaga bowiem zachowania takiej formy, jak ą ustawa lub strony przewidzia ł y w celu jej zawarcia. Je ś li zatem umowa ma form ę pisemn ą , jak ma to miejsce w przypadku umów o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu, do której jest do łą czany regulamin i cennik, zmieniony dokument powinien by ć dor ę czony w takiej w ł a ś nie formie, a nie drog ą elektroniczn ą . Wskaza ć te ż trzeba, ż e w niniejszym przypadku nie znajduje zastosowania przepis art. 384 1 § 4 Kc wy łą czaj ą cy obowi ą zek dor ę czenia, gdy przedsi ę biorca pos ł uguje si ę wzorcem umowy w postaci elektronicznej. Ju ż z ogólnej regulacji prawa cywilnego wynika, ż e zmieniony cennik nale ż y konsumentowi dor ę czy ć w formie pisemnej. W przypadku umów 6 o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu trzeba te ż mie ć na wzgl ę dzie regulacj ę wynikaj ą c ą z art. 61 Prawa telekomunikacyjnego, który w ust. 4 stanowi, ż e cennik ma by ć nieodp ł atnie dostarczony abonentowi wraz z umow ą . W razie podwy ż szenia cen us ł ug telekomunikacyjnych ich dostawca jest obowi ą zany do poinformowania konsumentów o tym na pi ś mie, co wynika z art. 61 ust. 5 Prawa telekomunikacyjnego. Uwzgl ę dniaj ą c ca ł okszta ł t przywo ł anej regulacji nale ż y stwierdzi ć , ż e przedsi ę biorca powinien przesy ł a ć konsumentom stosowne informacje na pi ś mie, jak i zmieniony cennik w formie pisemnej, a nie elektronicznej. Podsumowuj ą c niniejszy wywód trzeba stwierdzi ć , ż e w rozwa ż anym przypadku przedsi ę biorca zastrzeg ł mo ż liwo ść wprowadzenia zmian cennika oraz zawiadomienia o tym konsumentów w trybie, który nie zapewnia wystarczaj ą cej informacji z uwagi na dopuszczan ą form ę dokonania tej czynno ś ci. Doda ć te ż warto, ż e do spe ł nienia opisanych ustawowych obowi ą zków nie wystarczy przes ł anie zawiadomienia, lecz konieczne jest dor ę czenie konsumentom dokumentów obejmuj ą cych tre ść zmienianych postanowie ń . W tych okoliczno ś ciach sprawy nale ż a ł o uzna ć , ż e kwestionowana klauzula narusza art. 385 1 § 1 Kc, który stanowi, ż e postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy. W ś wietle zaistnia ł ych okoliczno ś ci uzasadniony jest zarzut stosowania praktyki polegaj ą cej na pos ł ugiwaniu si ę klauzulami wpisanymi do rejestru. Pod numerem 401 figuruje w rejestrze klauzula uznana przez SOKiK za niedozwolon ą na mocy wyroku z dnia 19 stycznia 2005r. (sygn. akt XVII Amc 2/04): „ O zmianie op ł aty Operator jest zobowi ą zany poinformowa ć Abonenta z czternastodniowym wypowiedzeniem poprzez zamieszczenie informacji na kanale informacyjno-planszowym, w formie og ł osze ń na budynkach lub pisemnie. Za takie powiadomienie uwa ż a si ę równie ż przes ł anie druków op ł at z nadrukowan ą now ą cen ą ”. Istota problemu w rozwa ż anej sprawie dotyczy formy informowania o planowanych zmianach. Ze stosowanej przez przedsi ę biorc ę regulacji wynika, ż e mo ż e on zawiadomi ć konsumentów o przysz ł ym wzro ś cie ceny przesy ł aj ą c mu wiadomo ść elektroniczn ą . Ta mog ł aby zosta ć uznana za równowa ż n ą formie pisemnej wy łą cznie w przypadku stosowania podpisu elektronicznego. Taka sytuacja nie zachodzi jednak w niniejszym przypadku. S ł uszno ść stawianych przez Prezesa Urz ę du zarzutów znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu do ww. wyroku SOKiK z dnia 19 stycznia 2005r., w którym stwierdzi ł on, ż e klauzula, na mocy której przewiduje si ę inne sposoby powiadomienia o wzro ś cie ceny za ś wiadczone na rzecz konsumenta us ł ugi telekomunikacyjne narusza art. 385 1 § 1 Kc. Z uwagi na to, ż e w zwi ą zku z wprowadzanymi w takim zakresie zmianami konsument jest uprawniony do odst ą pienia od umowy, kwestia w ł a ś ciwego powiadomienia o zmianie jest spraw ą kluczow ą . Brak odpowiedniego powiadomienia mo ż e powodowa ć utrudnienia lub ca ł kowicie uniemo ż liwia ć odst ą pienie od umowy. Sposób powiadomienia musi zatem gwarantowa ć , ż e informacja do konsumenta dotrze. Zawiadomienie o zmianie warunków umowy powinno zatem nast ą pi ć na pi ś mie, a jedynie dodatkowo w innych formach. W obu rozwa ż anych przypadkach przedsi ę biorcy zastrzegli mo ż liwo ść zawiadomienia o zmianie warunków umów ci ą g ł ych w niew ł a ś ciwym trybie, który nie zapewnia nale ż ytej informacji konsumentom, jest sprzeczny z przepisami Kodeksu cywilnego normuj ą cymi zasady zmiany warunków wynikaj ą cych ze wzorców umownych i prawa telekomunikacyjnego w tym samym zakresie. Wobec tego nale ż a ł o uzna ć , ż e porównywane klauzule s ą to ż same. Zmiana cennika powoduje w istocie zmian ę umowy. Przedsi ę biorca powinien wi ę c informowa ć o prawie wypowiedzenia umowy w przypadku wzrostu cen. Wbrew temu w niniejszym przypadku stwierdza si ę , ż e zmiana cennika nie stanowi zmiany umowy. 7 Zastrze ż enie takie SOKiK uzna ł za niezgodne z prawem, w wyniku czego nast ę puj ą ce klauzule zosta ł y uznane za abuzywne: - „ Zmiana op ł aty nie powoduje konieczno ś ci zmiany umowy” (nr 400 w rejestrze, wyrok SOKiK z dnia 19 stycznia 2005r., sygn. akt XVII Amc 2/04), - „ Zmiana op ł aty za doprowadzenie sygna ł u nie oznacza zmiany warunków umowy ” (nr 398 w rejestrze, wyrok SOKiK z dnia 19 stycznia 2005r., sygn. akt XVII Amc 2/04). Powy ż sze okoliczno ś ci ś wiadcz ą o tym, ż e w rozwa ż anym przypadku przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę stosowania klauzuli wpisanej do rejestru. Z uwagi na to, ż e zosta ł a równie ż spe ł niona przes ł anka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w niniejszej sprawie dosz ł o do naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W tych okoliczno ś ciach nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 1 sentencji przedmiotowej decyzji. 2. Kolejny z zarzutów rozwa ż anych w ramach przedmiotowego post ę powania dotyczy pos ł ugiwania si ę w obrocie konsumenckim nast ę puj ą c ą klauzula zawart ą w § 2 ust. 5 wzoru umów: „(...) Za ponowne przy łą czenie Zamawiaj ą cy zap ł aci ponownie op ł at ę instalacyjn ą , obowi ą zuj ą c ą w dniu przy łą czenia” . Zgodnie z przywo ł anym postanowieniem przedsi ę biorca mo ż e zaprzesta ć ś wiadczenia us ł ug, gdy konsument zalega z op ł atami, bez wzgl ę du na to, jakie s ą przyczyny opó ź nienia. W takim przypadku, stosownie do ogólnej regulacji wynikaj ą cej z art. 481 Kc mo ż e on domaga ć si ę od konsumenta zap ł aty odsetek za czas opó ź nienia. W badanej umowie przedsi ę biorca zastrzeg ł równie ż , ż e po zaprzestaniu ś wiadczenia us ł ug, ich wznowienie mo ż e nast ą pi ć dopiero po ponownym uiszczeniu op ł aty instalacyjnej w wysoko ś ci obowi ą zuj ą cej w dniu jej zap ł aty, która obecnie wynosi 50 z ł . Stosownie do przedstawionej regulacji przedsi ę biorca mo ż e dwukrotnie ukara ć konsumenta za zaistnia ł e opó ź nienie. Podj ę cie ś wiadczenia us ł ug na rzecz konsumenta, wzgl ę dem którego przedsi ę biorca uprzednio wstrzyma ł si ę z wykonaniem swego ś wiadczenia, uzale ż nione jest od wniesienia ww. op ł aty aktywacyjnej, przy jednoczesnym uprawnieniu przedsi ę biorcy do domagania si ę zap ł aty odsetek karnych. Przedmiotowa op ł ata stanowi swoist ą kar ę umown ą , która nale ż y si ę przedsi ę biorcy tak ż e wtedy, gdy opó ź nienie nie jest zawinione przez konsumenta, gdy jest nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które d ł u ż nik odpowiedzialno ś ci nie ponosi. Wobec tego niniejsze postanowienie nale ż y uzna ć za niezgodne z art. 385 1 § 1 Kc, którego tre ść przytoczono powy ż ej. Klauzula ta narusza równie ż art. 385 3 pkt 17 Kc, który stanowi, ż e za niedozwolone uznaje si ę postanowienia nak ł adaj ą ce na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania lub odst ą pi ł od umowy, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanej kary umownej lub odst ę pnego. Jednocze ś nie kwestionowana klauzula jest podobna do nast ę puj ą cych postanowie ń figuruj ą cych w rejestrze odpowiednio pod numerami 499, 533, 618: - „Ponowne ś wiadczenie przez Operatora us ł ugi konserwacji i rtv mo ż e nast ą pi ć po: 1) uregulowaniu zaleg ł o ś ci z tytu ł u op ł at za wykonanie przez Operatora us ł ugi wraz z ustawowymi odsetkami za zw ł ok ę , 2) uregulowaniu op ł aty przy łą czeniowej w wysoko ś ci okre ś lonej w cenniku” , które zosta ł o uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 22. 06. 2005r. (sygn. akt XVII AmC 52/04), - „Brak wp ł at okre ś lonych w par 2 pkt 2 do ko ń ca danego miesi ą ca spowoduje od łą czenie dost ę pu do Internetu. Ponowna aktywacja dost ę pu nast ą pi po uzupe ł nieniu przez u ż ytkownika zaleg ł ych op ł at oraz z ustawowo obowi ą zuj ą cymi odsetkami oraz kosztów zwi ą zanych z aktywacj ą instalacji”, które zosta ł o uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 28. 07. 2005r. (sygn. akt AmC 109/04), - „W przypadku nie uiszczenia op ł aty w terminie sygna ł zostanie od łą czony od gniazda. W przypadku wyra ż enia przez u ż ytkownika ch ę ci z dalszego korzystania z sygna ł u, wykonawca 8 dokona przy łą czenia po zap ł aceniu zaleg ł o ś ci i dokonaniu jednorazowej op ł aty za ponowne przy łą czenie ”, które zosta ł o uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 05. 01. 2005r. (sygn. akt AmC 122/03). We wszystkich rozwa ż anych przypadkach przedsi ę biorcy mog ą domaga ć si ę uiszczenia zaleg ł ych op ł at i odsetek, co wynika z przepisów prawa. Jednocze ś nie we wszystkich tych przypadkach operatorzy mog ą domaga ć si ę wniesienia dodatkowej op ł aty z tytu ł u ponownego podj ę cia ś wiadczenia us ł ug na rzecz danego przedsi ę biorcy. W ś wietle przedstawionych okoliczno ś ci nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e kwestionowane postanowienie jest to ż same z ww. klauzulami abuzywnymi. W zwi ą zku z tym, ż e stosowanie rozwa ż anego postanowienia powoduje naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, nale ż a ł o orzec, ż e niniejsza praktyka jest niezgodna z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 3. Trzeci z rozwa ż anych zarzutów dotyczy stosowania w obrocie konsumenckim postanowienia o nast ę puj ą cej tre ś ci: „ Za przerwy w łą czno ś ci Internetowej spowodowane awari ą urz ą dze ń w W ę z ł ach Internetowych Wykonawcy, a przekraczaj ą ce 24 godziny, pomniejszany b ę dzie abonament za dost ę p do Internetu w wysoko ś ci 1/30 kwoty abonamentu miesi ę cznego za ka ż d ą pe ł n ą dob ę przerwy. W/w obowi ą zuje od momentu zg ł oszenia braku sygna ł u internetowego na telefoniczny numer serwisowy lub osobi ś cie w siedzibie firmy ”. Na mocy niniejszego postanowienia przedsi ę biorca wy łą czy ł odpowiedzialno ść za przerwy w ś wiadczeniu us ł ug, gdy te nie przekraczaj ą 24 godzin. W przypadku, gdy awaria trwa d ł u ż ej konsument mo ż e domaga ć si ę pomniejszenia abonamentu o 1/30 za ka ż dy dzie ń nieprawid ł owo ś ci. Powy ż sze odliczenia s ą jednak stosowane dopiero od chwili zg ł oszenia nieprawid ł owo ś ci, natomiast za okres sprzed zg ł oszenia nie przys ł uguj ą . W ten sposób dochodzi do ograniczenia odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorcy za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy, co jest niezgodne z art. 385 1 § 1 Kc. Jest to równie ż sprzeczne z art. 385 3 pkt 2 Kc, który stanowi, ż e za niedozwolone postanowienia uznaje si ę klauzule wy łą czaj ą ce lub istotnie ograniczaj ą ce odpowiedzialno ść wzgl ę dem konsumenta za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania. Regulacja ta narusza tak ż e art. 104 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego, który w zakresie odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorców telekomunikacyjnych odsy ł a do zapisów Kodeksu cywilnego. W tym miejscu nale ż y odwo ł a ć si ę do postanowienia figuruj ą cego w rejestrze pod numerem 1169, które zosta ł o uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 16. 05. 2007r. (sygn. akt XVII Amc 1/07), a którego tre ść jest nast ę puj ą ca: „ Za moment, od którego liczona jest przerwa w braku sygna ł u przyjmuje si ę dat ę pisemnego zg ł oszenia ”. W obu przypadkach przedsi ę biorcy wy łą czyli mo ż liwo ść dochodzenia nale ż no ś ci wynikaj ą cych z braku w ł a ś ciwego wykonania umowy w okresie przed zg ł oszeniem nieprawid ł owo ś ci. W ś wietle przedstawionych okoliczno ś ci obie porównywane klauzule nale ż y uzna ć za to ż same, co uzasadnia stwierdzenie w tym przypadku naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Pomimo z ł o ż onej przez przedsi ę biorc ę deklaracji dotycz ą cej zmiany stosowanych regulacji, okoliczno ść faktycznego wprowadzenia zmian nie zosta ł a w jakikolwiek sposób udokumentowana. W zwi ą zku z tym nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 3 sentencji niniejszej decyzji. 4. Pkt III ust. 7 regulaminu - Umowa. Postanowienia ogólne zawiera regulacj ę o nast ę puj ą cej tre ś ci: „Pe ł nomocnictwo powinno by ć udzielone w formie notarialnej” . Stosownie do art. 56 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego umow ę o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych zawiera si ę w formie pisemnej. Nie jest to forma zastrze ż ona pod rygorem niewa ż no ś ci, a jedynie dla celów dowodowych. Zgodnie z art. 99 § 1 Kc, je ż eli do wa ż no ś ci czynno ś ci prawnej potrzebna jest szczególna forma, pe ł nomocnictwo do dokonania 9 tej czynno ś ci powinno by ć udzielone w tej samej formie. W rozwa ż anym przypadku, z uwagi na to, ż e wskazana forma nie jest zastrze ż ona pod rygorem niewa ż no ś ci umowy, przepisy prawa nie nak ł adaj ą bezwzgl ę dnego obowi ą zku dochowania nawet formy pisemnej. Tym bardziej nie mo ż na nakazywa ć konsumentom zachowania formy notarialnej. Z tego wzgl ę du rozwa ż an ą regulacje nale ż y uzna ć za niezgodn ą z ww. art. 385 1 § 1 Kc. Postanowienie to jest równie ż to ż same z klauzul ą uznan ą za niedozwolon ą na mocy wyroku SOKiK z dnia 21 listopada 2006r. (sygn. akt XVII AmC 138/05), wpisan ą nast ę pnie do rejestru pod numerem 1025, której tre ść jest nast ę puj ą ca: „ Pe ł nomocnictwo powinno by ć udzielone w formie pisemnej. W ł asnor ę czno ść podpisu powinna by ć potwierdzona przez pracownika IP Spó ł ki z o.o. – Internet Polska lub notariusza ”. W obu porównywanych przypadkach przewidziano konieczno ść dope ł nienia przy zawieraniu umów o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych przez konsumentów dalej id ą cych formalno ś ci, ni ż wynika to z odpowiednich przepisów. W tych okoliczno ś ciach mo ż liwe sta ł o si ę stwierdzenie, ż e obie porównywane klauzule s ą to ż same. Bior ą c pod uwag ę fakt, ż e przedsi ę biorca swym zachowaniem równocze ś nie godzi w zbiorowe interesy konsumentów, nale ż a ł o orzec, ż e w niniejszym przypadku dosz ł o do naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 5. Pkt III ust. 4 regulaminu - Umowa. Rozwi ą zanie umowy zawiera regulacj ę o nast ę puj ą cej tre ś ci: „Ponowne zapewnienie mo ż liwo ś ci korzystania z dost ę pu do internetu nast ę puje po uregulowaniu przez Abonenta zaleg ł ych op ł at wraz z ustalonymi odsetkami za okres opó ź nienia i wniesieniu, zgodnie z Cennikiem, op ł aty manipulacyjnej oraz zawarciu nowej Umowy. Operator zastrzega sobie prawo do nie zawierania nowej umowy bez podawania przyczyny” . Stosownie do przedmiotowego postanowienia przedsi ę biorca zastrzeg ł , ż e w przypadku, gdy konsument opó ź nia ł si ę z wniesieniem nale ż nych op ł at, przedsi ę biorca, który wstrzyma ł si ę od ś wiadczenia us ł ug na rzecz tego konsumenta, uzale ż nia wznowienie ich wykonywania od wniesienia przez abonenta zaleg ł ych op ł at z odsetkami za opó ź nienie oraz od zap ł aty op ł aty manipulacyjnej, jak i zawarcia nowej umowy, co powoduje konieczno ść wniesienia op ł aty instalacyjnej. Z powy ż szego wynika, ż e przedsi ę biorca mo ż e domaga ć si ę nie tylko wniesienia zaleg ł ych op ł at i odsetek, które z mocy art. 481 Kc s ą dopuszczalne w przypadku opó ź nienia si ę ze spe ł nieniem ś wiadczenia pieni ęż nego, ale te ż dodatkowo wniesienia op ł aty manipulacyjnej i zawarcia nowej umowy, aby dalsze ś wiadczenie us ł ug by ł o mo ż liwe, z czego wynika obowi ą zek ponownej zap ł aty op ł aty instalacyjnej. Op ł ata ta stanowi swoist ą kar ę umown ą za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie ś wiadczenia pieni ęż nego, co jest niedopuszczalne na gruncie przepisów Kodeksu cywilnego. Zwa ż y ć te ż trzeba, ż e w skutek niniejszej regulacji konsumenci kilkakrotnie ponosz ą koszty nieterminowej realizacji ich zobowi ą zania. Powy ż sze daje podstawy do przyj ę cia, ż e ww. klauzula jest niezgodna z art. 385 1 § 1 Kc, którego tre ść przytoczono powy ż ej. Postanowienie to jest te ż niezgodne z art. 385 3 pkt 17 Kc, wedle którego zakazane jest stosowanie postanowie ń nak ł adaj ą cych na konsumenta, który nie wykona ł zobowi ą zania lub odst ą pi ł od umowy, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanej kary umownej lub odst ę pnego. W rozwa ż anym przypadku trzeba te ż wzi ąć pod uwag ę tre ść postanowie ń figuruj ą cych w rejestrze. Odpowiednio pod numerem 599, 635, 822, 1028 i 1166 wpisano do niego nast ę puj ą ce klauzule: - „ W przypadku przeterminowania p ł atno ś ci na rzecz Operatora powy ż ej 5 dni, nast ą pi automatycznie wy łą czenie us ł ug. Ponowne w łą czenie nast ą pi po rozliczeniu wszystkich nale ż no ś ci oraz uiszczeniu op ł aty manipulacyjnej zgodnie z cennikiem ”, która zosta ł a uznana za niedozwolon ą na mocy wyroku SOKiK z dnia 17. 10. 2005r. (sygn. akt XVII Amc 75/04), 10 - „ W przypadku zw ł oki w op ł acie abonenckiej Us ł ugodawca zastrzega sobie prawo zawieszenia ś wiadczenia us ł ug wymienionych w § 1 bez dodatkowego powiadomienia Abonenta i uaktywni ć us ł ug ę po uregulowaniu przez Abonenta zaleg ł ej nale ż no ś ci wraz z naliczonymi umownymi odsetkami oraz op ł at ą za ponown ą aktywacj ę w kwocie 60 z ł brutto ”, która zosta ł a uznana za niedozwolon ą na mocy wyroku SOKiK z dnia 19. 04. 2005r. (sygn. akt XVII Amc 23/05), - „ Za ka ż dy dzie ń nieterminowej lub niezgodnej z obowi ą zuj ą c ą stawk ą zap ł aty Operator ma prawo naliczy ć odsetki karne oraz op ł at ę administracyjn ą w wysoko ś ci okre ś lonej w Cenniku ”, która zosta ł a uznana za niedozwolon ą na mocy wyroku SOKiK z dnia 08. 06. 2006r. (sygn. akt XVII Amc 125/05), - „ Opó ź nienie uiszczenia nale ż nej wg umowy zap ł aty powy ż ej trzech miesi ę cy, mo ż e powodowa ć rozwi ą zanie umowy w trybie natychmiastowym z tym, ż e U ż ytkownik ma obowi ą zek niezw ł ocznego uiszczenia nale ż nej Operatorowi zap ł aty liczonej od dnia jej wymagalno ś ci. Reaktywacja us ł ugi zwi ą zana jest z ponownym pobraniem op ł aty instalacyjnej ”, która zosta ł a uznana za niedozwolon ą na mocy wyroku SOKiK z dnia 21. 11. 2006r. (sygn. akt XVII Amc 138/05), - „ Ponowne pod łą czenie Abonenta nast ą pi wy łą cznie po uregulowaniu zaleg ł o ś ci wraz z dodatkow ą op ł at ą za ponowne w łą czenie okre ś lon ą w cenniku ”, która zosta ł a uznana za niedozwolon ą na mocy wyroku SOKiK z dnia 12. 03. 2007r. (sygn. akt XVII Amc 1/07). W zwi ą zku z tym, ż e wszystkie przywo ł ane klauzule okre ś laj ą w analogiczny sposób konsekwencje opó ź nienia konsumenta we wnoszeniu op ł at za us ł ugi z zakresu dost ę pu do internetu, pos ł ugiwanie si ę przez przedsi ę biorc ę przywo ł an ą klauzul ą stanowi praktyk ę polegaj ą c ą na wykorzystywaniu w obrocie konsumenckim postanowie ń wpisanych do rejestru, co jest niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. St ą d nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 5 sentencji niniejszej decyzji. 6. Pkt IX 2 regulaminu zawiera nast ę puj ą ce unormowanie: „ S ą dem powo ł anym do rozstrzygania sporów jest S ą d w ł a ś ciwy ze wzgl ę du na siedzib ę Operatora ”. Niniejsze postanowienie jest niezgodne z art. 385 1 § 1 Kc, który stanowi, ż e postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Sporna klauzula narusza tak ż e art. 385 3 pkt 23 Kc, wedle którego za niedozwolone uwa ż a si ę postanowienia, które wy łą czaj ą jurysdykcj ę s ą dów polskich lub poddaj ą spraw ę pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a tak ż e narzucaj ą rozpoznanie sprawy przez s ą d, który wedle ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy. W ł a ś ciwo ść miejscowa s ą du, który jest kompetentny do rozstrzygania sporów cywilnych, zosta ł a okre ś lona w przepisach Kodeks post ę powania cywilnego. Zasadniczo, zgodnie z art. 27 ust. 1 tej ustawy powództwo wytacza si ę przed s ą dem w ł a ś ciwym ze wzgl ę du na miejsce zamieszkania lub siedziby pozwanego. W rozwa ż anej sprawie, stosownie do tego przepisu, gdyby z powództwem wyst ą pi ł przeciwko konsumentowi przedsi ę biorca, musia ł by to zrobi ć przed s ą dem oznaczonym wedle miejsca zamieszkania konsumenta. Gdyby do s ą du wyst ą pi ł konsument, musia ł by uczyni ć to przed s ą dem wyznaczonym wed ł ug miejsca prowadzenia dzia ł alno ś ci przez przedsi ę biorc ę . Stosownie do art. 34 Kodeksu post ę powania cywilnego w sprawach o ustalenie istnienia umowy, jej wykonanie, rozwi ą zanie lub uniewa ż nienie, jak te ż o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy mo ż na wytoczy ć tak ż e przed s ą dem wyznaczonym wed ł ug miejsca wykonania umowy. Kwestionowany zapis umowny stanowi klauzul ę abuzywn ą ze wzgl ę du na to, ż e na jej mocy w ł a ś ciwy do rozstrzygania ewentualnych sporów jest wy łą cznie s ą d wyznaczony wed ł ug adresu zak ł adu g ł ównego przedsi ę biorcy. Z informacji wynikaj ą cych ze zgromadzonych 11 umów wynika, ż e przedsi ę biorca prowadzi dzia ł alno ść tak ż e na terenie innych miejscowo ś ci ni ż Tychy, w zwi ą zku z czym istniej ą okoliczno ś ci, w których za w ł a ś ciwy nale ż a ł oby uzna ć s ą d inny ni ż ten, który jest w ł a ś ciwy wed ł ug miejsca siedziby us ł ugodawcy. Rozwa ż ane postanowienie wy łą cza jednak w niniejszym przypadku tak ą mo ż liwo ść . Jak wskaza ł S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 kwietnia 2006r. (sygn. akt VI ACa 1209/05) klauzula jest abuzywna, gdy ra żą co narusza interesy konsumenta. Przytaczaj ą c argumentacj ę tego S ą du zawart ą w ww. wyroku nale ż y stwierdzi ć , ż e zasadniczo mo ż na przyj ąć , i ż chodzi o takie sytuacje, w których w ra żą cy sposób zostaje naruszona równowaga interesów stron umowy i to przez to, ż e jedna z nich wykorzystuje swoj ą przewag ę uk ł adaj ą c konkretny wzorzec. Do „ra żą cego” naruszenia interesów konsumentów dochodzi wówczas, gdy ma miejsce znaczne odchylenie przyj ę tego uregulowania od zasady uczciwego wywa ż enia praw i obowi ą zków. Jak wskaza ł S ą d Apelacyjny, dokonuj ą c oceny niniejszych kwestii nale ż y kierowa ć si ę zasadami wyra ż onymi w dyrektywie Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, która w art. 3 przewiduje, ż e klauzula jest nieuczciwa, gdy naruszaj ą c zasad ę wzajemnego zaufania powoduje istotn ą i nieusprawiedliwion ą dysproporcj ę praw i obowi ą zków na niekorzy ść konsumenta. Poj ę cie ra żą cego naruszenia interesów konsumenta mo ż na uto ż samia ć z istotn ą i nieusprawiedliwion ą dysproporcj ę praw i obowi ą zków na jego niekorzy ść . W niniejszej sprawie, w wyniku zastosowania spornej regulacji dosz ł o do krzywdz ą cego dla konsumentów uprzywilejowania przedsi ę biorcy, co jest niezgodne z zasadami uczciwego obrotu gospodarczego. Powy ż sze wzgl ę dy zadecydowa ł y o uznaniu rozwa ż anej regulacji za niedozwolon ą . Podwa ż ona przez Prezesa Urz ę du klauzula jest podobna do postanowie ń uznanych przez SOKiK za niedozwolone, w których za w ł a ś ciwy uznano s ą d w konkretnym mie ś cie wybranym wedle miejsca siedziby przedsi ę biorcy. Postanowienia tej tre ś ci wpisano do rejestru odpowiednio pod numerami 604, 637, 1033, 1034, 1184, a ich tre ść jest nast ę puj ą ca: - „ Spory wynik ł e w trakcie obowi ą zywania niniejszej umowy podlegaj ą orzecznictwu S ą dów Gospodarczych w Krakowie ”, które zosta ł o uznane na mocy wyroku SOKiK z dnia 17 pa ź dziernika 2005r. (sygn. akt XVII AmC 75/04), - „ W razie wynikni ę cia sporu na tle wykonania niniejszej umowy s ą dem w ł a ś ciwym rzeczowo b ę dzie S ą d Rejonowy w Gorlicach ”, które zosta ł o uznane na mocy wyroku SOKiK z dnia 19 kwietnia 2005r. (sygn. akt XVII AmC 23/05), - „ W ł a ś ciwym do rozstrzygania sporów wynikaj ą cych z niniejszego Regulaminu jest S ą d Powszechny w ł a ś ciwy dla siedziby operatora ”, które zosta ł o uznane na mocy wyroku SOKiK z dnia 21 listopada 2006r. (sygn. akt XVII AmC 138/05), - „ W przypadkach spornych z tytu ł u niniejszej umowy, rozstrzyga ć b ę d ą S ą dy w ł a ś ciwe dla siedziby Operatora ”, które zosta ł o uznane na mocy wyroku SOKiK z dnia 21 listopada 2006r. (sygn. akt XVII Amc 138/05), - „ Wszelkie spory mog ą ce wynikn ąć z umowy pomi ę dzy klientem a NetArt, którym nie uda si ę zapobiec w drodze post ę powania reklamacyjnego, rozstrzygane b ę d ą przez s ą d powszechny, w ł a ś ciwy dla siedziby NetArt ", które zosta ł o uznane na mocy wyroku SOKiK z dnia 23 pa ź dziernika 2006r. (sygn. akt XVII AmC 141/05). We wszystkich przywo ł anych przypadkach przewidziano, ż e s ą dem w ł a ś ciwym do rozstrzygania ewentualnych sporów powsta ł ych na tle umów o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych b ę dzie s ą d wyznaczony wed ł ug miejsca siedziby przedsi ę biorcy. Wobec tego wskazane klauzule mo ż na by ł o uzna ć za to ż same. Jak szczegó ł owo wskazano powy ż ej, pos ł ugiwanie si ę w obrocie konsumenckim klauzulami wpisanymi do rejestru jest zakazane prawem i stanowi praktyk ę niezgodn ą z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. St ą d nale ż a ł o orzec, jak w punkcie I 6 sentencji niniejszej decyzji. 12 7. Pkt IX 4 regulaminu stanowi, ż e: „Operator uprawniony jest do przeniesienia swoich uprawnie ń i obowi ą zków wynikaj ą cych z Umowy, Regulaminu na dowolnie wskazan ą przez siebie osob ę trzeci ą , na co Abonent wyra ż a zgod ę podpisuj ą c Umow ę ”. Na mocy niniejszego postanowienia przedsi ę biorca zastrzeg ł mo ż liwo ść przeniesienia praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z umowy na inny podmiot, dowolnie przez niego wskazany. W umowie konsument z góry wyra ż a zgod ę na ewentualn ą cesj ę , cho ć nie wiadomo w jakich okoliczno ś ciach mia ł aby ona nast ą pi ć i kto wst ą pi ł by do umowy w miejsce obecnego operatora. Klauzula taka narusza art. 385 1 § 1 Kc. W ś wietle regulacji art. 519 § 2 Kc i art. 520 Kc o zmianie d ł u ż nika nale ż y stwierdzi ć , ż e zgoda na dokonanie cesji mo ż e by ć wyra ż ona, gdy jest znany podmiot, który ma przej ąć d ł ug. Przy za ł o ż eniu, ż e zgoda jest udzielana w niniejszym przypadku abstrakcyjnie, trzeba uzna ć , ż e w zasadzie przedsi ę biorca zastrzega mo ż liwo ść dokonania cesji bez zgody wymaganej ww. przepisami Kodeksu cywilnego, co uzasadnia postawienie zarzutu naruszenia art. 385 3 pkt 5 Kc, który stanowi, ż e za niedozwolone uznaje si ę postanowienia, które zezwalaj ą kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowi ą zków wynikaj ą cych z umowy bez zgody konsumenta. Kwestionowana klauzula jest tak ż e podobna do regulacji wskazanej w rejestrze pod numerem 564, gdzie na mocy wyroku SOKiK z 29. 09. 2005r. (sygn. akt XVII Amc 57/03) wpisano nast ę puj ą c ą klauzul ę : „ Abonent wyra ż a zgod ę na przej ś cie praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z umowy na podmiot wskazany przez Operatora ”, które zosta ł o uznane za niezgodne z art. 385 1 § 1 Kc i z art. 385 3 pkt 5 Kc. W ś wietle przytoczonych okoliczno ś ci nale ż y stwierdzi ć , ż e w niniejszym przypadku przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stosowania rozwa ż anej praktyki nie zaniecha ł . 8. Asumpt do wszcz ę cia niniejszego post ę powania da ł o podejrzenie stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki polegaj ą cej na niedope ł nieniu obowi ą zku informacyjnego w zakresie zamieszczania w umowach telekomunikacyjnych z konsumentami informacji na temat wysoko ś ci przys ł uguj ą cych im kar umownych z tytu ł u niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy. Obowi ą zek taki spoczywa na przedsi ę biorcach ś wiadcz ą cych us ł ugi z zakresu dost ę pu do internetu z mocy art. 56 ust. 3 pkt. 6 Prawa telekomunikacyjnego, który stanowi, ż e pisemna umowa o ś wiadczenie us ł ug powinna okre ś la ć wysoko ść nale ż nych konsumentom kar zastrze ż onych na wypadek niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi. Analiza przed ł o ż onych przez przedsi ę biorc ę umów oraz stosowanego przez niego regulaminu (dowód: karty nr 13 – 19, 25 – 27) wykaza ł a, ż e ż adne z postanowie ń tych dokumentów nie normowa ł o rozwa ż anej kwestii. Za kary umowne nie mo ż na z ca łą pewno ś ci ą uzna ć proporcjonalnej do czasu przerwy obni ż ki abonamentu, która s ł u ż y jedynie zwrotowi tego, czego konsument nie wykorzysta ł . Wobec tego zachowanie przedsi ę biorcy nale ż a ł o oceni ć jako bezprawne. Wskazanie w umowie wysoko ś ci kar umownych przyspiesza i u ł atwia konsumentom dochodzenie ewentualnych roszcze ń , gdy ż pomaga im sformu ł owa ć stawiane przedsi ę biorcy żą dania zwi ą zane z brakiem nale ż ytej realizacji umowy. Okre ś lenie kary powoduje, ż e nie jest konieczne szczegó ł owe badanie ka ż dej z indywidualnych spraw, co tak ż e sprzyja usprawnieniu wzajemnych rozlicze ń pomi ę dzy stronami umowy. W ł a ś ciwe okre ś lenie kary umownej, która musi odpowiada ć wymogom wynikaj ą cym z art. 104 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego i Kodeksu cywilnego, s ł u ż y zabezpieczeniu interesów odbiorców us ł ug. W ś wietle przedstawionych faktów stwierdzono, ż e przedsi ę biorca nie dope ł niaj ą c ci ążą cego na nim obowi ą zku informacyjnego godzi w interesy konsumentów. Jak wykazano powy ż ej w rozwa ż anym przypadku dosz ł o do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. W tych okoliczno ś ciach nale ż a ł o orzec, ż e przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 13 9. Kolejny z postawionych w ramach przedmiotowego post ę powania zarzutów dotyczy niedope ł niania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji na temat trybu post ę powania reklamacyjnego obowi ą zuj ą cego u przedsi ę biorcy na wypadek stwierdzenia przez konsumenta niew ł a ś ciwego wykonania umowy. Obowi ą zek taki wynika z art. 56 ust. 3 pkt 7 Prawa telekomunikacyjnego, który stanowi, ż e umowa o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych powinna okre ś la ć tryb reklamacyjny. Na ł o ż enie na przedsi ę biorców obowi ą zku podawania w umowach pe ł nych i nie wprowadzaj ą cych w b łą d informacji o trybie reklamacyjnym s ł u ż y zapewnieniu konsumentom ź ród ł a wiedzy na temat przys ł uguj ą cych im uprawnie ń , spoczywaj ą cych na nich obowi ą zków, które powinni dope ł ni ć , aby z ł o ż y ć prawnie skuteczn ą reklamacj ę , a tak ż e odpowiadaj ą cych im obowi ą zków i praw dostawców us ł ug. Nie dostosowuj ą c si ę do nakazu p ł yn ą cego z art. 56 ust. 3 pkt 7 Prawa telekomunikacyjnego przedsi ę biorca pozbawia konsumentów wiedzy koniecznej do ich prawid ł owego, ś wiadomego i czynnego uczestniczenia w rynku, czym przyczynia si ę do pogorszenia, os ł abienia ich sytuacji, a tym samym godzi w ich interesy. W pkt. VIII regulaminu zastrze ż ono wprawdzie, ż e abonenci mog ą sk ł ada ć reklamacje z tytu ł u braku dost ę pu do sieci SIGMA – NET, jednak ż e zakres regulacji jest niewystarczaj ą cy. Przedsi ę biorca informuje jedynie, ż e reklamacje mo ż na wnosi ć z tytu ł braku dost ę pu do sieci, co mo ż e powodowa ć powstanie po stronie konsumentów prze ś wiadczenia, ż e uprawnienia reklamacyjne nie przys ł uguj ą np. w sytuacji, gdy dosz ł o do nieprawid ł owego obliczenia nale ż no ś ci. W regulaminie wskazuje si ę jedynie, ż e kierowane do przedsi ę biorcy reklamacje powinny obejmowa ć dane osobowe skar żą cego si ę , jego adres i opis przyczyn wnoszenia reklamacji. Nie wyszczególnia si ę wszystkich informacji wymienionych w § 2 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury w sprawie trybu post ę powania reklamacyjnego oraz warunków, jakim powinna odpowiada ć reklamacja us ł ugi telekomunikacyjnej. Kwestia ta ma istotne znaczenie, gdy ż w przypadku wyst ą pienia braków formalnych b ę dzie istnia ł a konieczno ść uzupe ł nienia reklamacji, co wp ł ywa na wyd ł u ż enie ca ł ej procedury. Przedsi ę biorca nie podaje te ż , w jakim terminie reklamacja telekomunikacyjna mo ż e by ć wniesiona. W tym miejscu zastrzec trzeba, ż e z § 6 rozporz ą dzenia wynika 12-miesi ę czny termin do z ł o ż enia reklamacji, liczony od ostatniego dnia okresu rozliczeniowego, w którym zako ń czy ł a si ę przerwa w ś wiadczeniu us ł ugi telekomunikacyjnej, lub od dnia, w którym us ł uga mia ł a by ć wykonana, lub od dnia dor ę czenia faktury zawieraj ą cej nieprawid ł owe obliczenie nale ż no ś ci z tytu ł u ś wiadczenia us ł ugi telekomunikacyjnej. Na gruncie poczynionych ustale ń nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e przedsi ę biorca nie dope ł nia obowi ą zku informacyjnego wynikaj ą cego z art. 56 ust. 3 pkt 7 Prawa telekomunikacyjnego. Brak nale ż ytej informacji w tym zakresie powoduje, ż e konsumenci nie wiedz ą w jakim terminie mog ą wyst ą pi ć z reklamacj ą . Nie wiedz ą oni te ż , jakie dane i okoliczno ś ci powinni w reklamacji swej zamie ś ci ć . To mo ż e narazi ć ich na konieczno ść uzupe ł nienia reklamacji, co wp ł ywa na wyd ł u ż enie ca ł ej procedury i wymaga podj ę cia przez konsumentów dodatkowych stara ń . Brak wymaganej prawem informacji w rozwa ż anym zakresie wp ł ywa wi ę c niekorzystnie na pozycj ę konsumentów. Sytuacja taka powoduje, ż e konsumenci mog ą np. nie mie ć ś wiadomo ś ci, ż e ich uprawnienie do z ł o ż enia reklamacji nie wygas ł o, gdy nie zg ł osili nieprawid ł owo ś ci niezw ł ocznie po jej zaistnieniu. Mog ą oni bowiem podj ąć stosowne dzia ł ania w terminie wynikaj ą cym z rozporz ą dzenia. Mog ą oni te ż nie wiedzie ć , ż e niedope ł nienie przez nich okre ś lonych formalno ś ci np. nieuzupe ł nienie reklamacji w wyznaczonym przez przedsi ę biorc ę terminie mo ż e z mocy prawa spowodowa ć pozostawienie jej bez rozpatrzenia. Celem na ł o ż enia na przedsi ę biorców przez ustawodawc ę okre ś lonych obowi ą zków informacyjnych jest zapewnienie konsumentom b ę d ą cym ich kontrahentami dost ę pu do informacji niezb ę dnych do tego, aby prawid ł owo i w pe ł ni realizowa ć przys ł uguj ą ce im uprawnienia. Niedope ł nienie istniej ą cych obowi ą zków powoduje odwrotny skutek, prowadzi do niedoinformowania konsumentów oraz dodatkowo os ł abia pozycj ę ju ż i 14 tak s ł abszych uczestników rynku. W badanych umowach przedsi ę biorca nie normuje ww. elementów. Stosownych regulacji nie obejmuje tak ż e regulamin. Powy ż szym zachowaniem przedsi ę biorca narusza zbiorowe interesy konsumentów. W tych okoliczno ś ciach zasadne jest stwierdzenie, ż e strona stosuje praktyk ę zakazan ą na mocy art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegaj ą c ą na naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Podobnie jak w przypadku poprzednich praktyk opisanych w tej decyzji przedsi ę biorca nie udokumentowa ł okoliczno ś ci zaprzestania stosowania przez niego tak ż e i tej praktyki. St ą d nale ż a ł o orzec, ż e w zwi ą zku z niedope ł nianiem obowi ą zku informacyjnego p ł yn ą cego z art. 56 ust. 3 pkt 7 Prawa telekomunikacyjnego dosz ł o do naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ż e praktyka ta trwa nadal. 10. Ostatni z zarzutów rozwa ż anych w ramach niniejszego post ę powania dotyczy naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o poprzez niezawieranie w umowach z konsumentami o ś wiadczenie us ł ug z zakresu dost ę pu do internetu informacji na temat mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego. Obowi ą zek zamieszczania takich informacji w umowach telekomunikacyjnych spoczywa na przedsi ę biorcach na mocy art. 56 ust. 3 pkt 8 Prawa telekomunikacyjnego. Pozbawienie konsumentów wiedzy na temat przys ł uguj ą cych im uprawnie ń powoduje faktyczne ograniczenie mo ż liwo ś ci podj ę cia przez nich dzia ł a ń w okre ś lonym trybie. Konsumenci nie maj ą c ś wiadomo ś ci tego, ż e spory powsta ł e na tle umów telekomunikacyjnych mog ą by ć rozstrzygane w drodze polubownej, bez konieczno ś ci udawania si ę do s ą du powszechnego, najprawdopodobniej nie skorzystaj ą z przewidzianych prawem instrumentów. Badane umowy zawarte przez przedsi ę biorc ę , jak i regulamin b ę d ą cy za łą cznikiem do nich, nie zawieraj ą ż adnych wskazówek w niniejszym zakresie. W zwi ą zku z tym nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia art. 56 ust. 3 pkt 8 Prawa telekomunikacyjnego. W ś wietle przedstawionych okoliczno ś ci nale ż a ł o tak ż e stwierdzi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Pomimo z ł o ż onego w toku post ę powania przez przedsi ę biorc ę zawiadomienia o planowanej zmianie stosowanych wzorców oraz umów zawartych z konsumentami w rozwa ż anym zakresie, okoliczno ść wprowadzenia zmian nie zosta ł a potwierdzona. St ą d nale ż a ł o orzec, ż e niniejsza praktyka trwa nadal, co uzasadnia nakazanie zaniechania jej stosowania. II. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e skorzysta ć z uprawnienia do na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę stosuj ą cego praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów kary pieni ęż nej w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Kara taka mo ż e by ć na ł o ż ona bez wzgl ę du na to, czy przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia celowo, czy te ż nieumy ś lnie. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, w tym kar okre ś lonych w art. 106 tej ustawy, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W pkt. I 1 – 10 niniejszej decyzji stwierdzono stosowanie przez przedsi ę biorc ę dziesi ę ciu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów opisanych szczegó ł owo powy ż ej. Praktyki te polegaj ą na stosowaniu w umowach z konsumentami niedozwolonych postanowie ń umownych oraz na niedope ł nieniu obowi ą zków informacyjnych. Konsekwencj ą stosowania powy ż szych praktyk jest pogorszenie sytuacji konsumentów. Okoliczno ść , ż e sporne postanowienia zamieszczono we wzorcach umownych powoduje, ż e zostaj ą one 15 konsumentom narzucone. Fakt, ż e kwestionowane regulacje wynikaj ą ze wzorców umownych ś wiadczy równie ż o ustalonym charakterze podejmowanych praktyk. Powy ż sze okoliczno ś ci uzasadniaj ą na ł o ż enie na przedsi ę biorc ę kary, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przychód osi ą gni ę ty przez przedsi ę biorc ę w 2007r. ustalono na podstawie z ł o ż onego przez przedsi ę biorc ę „Podsumowania ksi ę gi przychodów i rozchodów – 2007” (dowód: karta nr 41) i wyniós ł on [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] (pkt 1. a Za łą cznika Nr 1). Szacowna w oparciu o ww. dane maksymalna kara, jaka mog ł aby zosta ć w niniejszym przypadku na ł o ż ona, to [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] (pkt 1. b Za łą cznika Nr 1). Przy ustalaniu kary wzi ę to pod uwag ę okoliczno ść , ż e cz ęść ze stosowanych przez przedsi ę biorc ę klauzul szczególnie mocno godzi w interesy konsumentów, gdy ż na ich mocy przedsi ę biorca ogranicza sw ą odpowiedzialno ść oraz nak ł ada na konsumentów wyj ą tkowo uci ąż liwe obowi ą zki finansowe. Z drugiej strony nale ż a ł o zauwa ż y ć , ż e przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę w trakcie prowadzonej od 2006r. dzia ł alno ś ci naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów po raz pierwszy. Uwzgl ę dniono równie ż fakt, ż e przedsi ę biorca aktywnie wspó ł pracowa ł z Urz ę dem Ochrony Konkurencji i Konsumentów w toku niniejszego post ę powania. Zwa ż y ć te ż trzeba, ż e zasi ę g terytorialny dzia ł ania przedsi ę biorcy mo ż na okre ś li ć zasadniczo jako ograniczony do rynku lokalnego. W toku niniejszego post ę powania przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , ż e rozwa ż anych praktyk nie stosowa ł celowo i nie by ł ś wiadom tego, ż e mo ż e nimi godzi ć w interesy konsumentów. Okoliczno ś ci te nale ż y poczyta ć , jako ł agodz ą ce. Kara nak ł adana przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorc ę , który dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ł u ż y podkre ś leniu naganno ś ci ocenianego zachowania. Przedsi ę biorca, jako podmiot o wieloletnim do ś wiadczeniu, powinien wiedzie ć , ż e okre ś laj ą c warunki umowne nie mo ż e stosowa ć klauzul uznanych przez SOKiK za abuzywne, ani w inny sposób godzi ć w interesy s ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci, jak i mo ż liwo ś ci finansowe przedsi ę biorcy. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania, tak aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony nale ż y te ż podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on spodziewany skutek na przysz ł o ść . Niniejsza kara powinna stanowi ć przestrog ę dla przedsi ę biorcy na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono na poziomie 500 z ł (s ł ownie: pi ę ciuset z ł otych), co stanowi [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] (pkt 2. a Za łą cznika Nr 1) osi ą gni ę tego przez przedsi ę biorc ę w 2007r. przychodu oraz [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] (pkt 2. b Za łą cznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. W ocenie Prezesa Urz ę du kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie II sentencji tej decyzji. 16 III. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 77 ust. 1 tej ustawy, je ż eli w wyniku post ę powania Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, jest obowi ą zany ponie ść koszty post ę powania. Niniejsze post ę powanie w sprawie stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du, a w jego wyniku Prezes Urz ę du w punkcie I 1 – 10 sentencji decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą przez Prezesa Urz ę du ze stron ą . W zwi ą zku z powy ż szym postanowiono obci ąż y ć przedsi ę biorc ę kosztami post ę powania w wysoko ś ci 59 z ł (s ł ownie: pi ęć dziesi ę ciu dziewi ę ciu z ł otych). Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 Kpc – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wy łą cznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie III niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z 479 28 § 1 pkt 2 Kpc, nale ż y wnie ść za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji. DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Maciej Fragsztajn 17