RKT-25/2006

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dn. 12.05.2006r. RKT-61- 33/06/SB DECYZJA Nr RKT- 25/2006 I Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko NIKE RETAIL POLAND Sp. z o.o., ul. Ch ł odna 51, 00-867 Warszawa - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: na podstawie art. 23c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 i 2 w/w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , dzia ł anie NIKE RETAIL POLAND Sp. z o.o., polegaj ą ce na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez: uwidacznianie dwóch cen towarów, przy czym wy ż sza przekre ś lona cena nigdy nie obowi ą zywa ł a w sklepie „Nike Retail Poland” Sp. z o.o. Factory Outlet Store Sosnowiec Outlet Centrum, ul. Orl ą t Lwowskich 138 w Sosnowcu w sposób mog ą cy wprowadza ć konsumentów w b łą d co do oferowania towarów po obni ż onej cenie oraz w sposób sprzeczny z § 7 ust. 3 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposoby oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y (Dz.U. z 2002r. Nr 99, poz. 894 z zm.), i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n.zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko NIKE RETAIL POLAND Sp. z o.o., ul. Ch ł odna 51, 00-867 Warszawa - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: na podstawie art. 100e w/w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maj ą c na uwadze wa ż ny interes konsumentów nadaje si ę decyzji w zakresie punktu I rygor natychmiastowej wykonalno ś ci. III Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z. zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu wszcz ę tego, z urz ę du przeciwko NIKE RETAIL POLAND Sp. z o.o., ul. Ch ł odna 51, 00-867 Warszawa - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 2 postanawia si ę zobowi ą za ć NIKE RETAIL POLAND Sp. z o.o., do poniesienia kosztów niniejszego post ę powania w wysoko ś ci 37 z ł (s ł ownie z ł otych: trzydzie ś ci siedem). Uzasadnienie W dniu 12.12.2005r. w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej organem antymonopolowym), z urz ę du wszcz ę te zosta ł o post ę powanie w zwi ą zku z podejrzeniem podejmowania przez NIKE RETAIL POLAND Sp. z o.o. w Warszawie – zwanego dalej Nike Retail bezprawnego dzia ł ania nosz ą cego znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów o których mowa w art. 23 a ust. 1 i 2 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , polegaj ą cego na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji (Karta nr 1). Post ę powanie zosta ł o wszcz ę te w zwi ą zku z ustaleniami dokonanymi przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Katowicach – zwany dalej WIIH w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 22.04.2005r. w Nike Retail Factory Outlet Store Sosnowiec Outlet Centrum – zwanego dalej Outlet Store. Ustalenia z przeprowadzonej kontroli WIIH zosta ł y szczegó ł owo opisane w sporz ą dzonym protokole z kontroli (Karty nr 7, 8, 9). Z tre ś ci w/w protoko ł u wynika, ż e sklep ma charakter sklepu wyprzeda ż owego posiadaj ą cego ko ń cówki serii. W dniu kontroli towary oznaczono przekre ś lon ą proponowan ą cen ą sprzeda ż y, oraz cen ą detaliczn ą stosowan ą w sklepie (Karta nr 7-verte). Do protoko ł u zosta ł o z ł o ż one o ś wiadczenie, z którego wynika, ż e Outlet Store znajduje si ę w The Sosnowiec Outlet Centrum, ul. Orl ą t Lwowskich 138 w Sosnowcu – zwany dalej TSOC, czyli Centrum Wyprzeda ż owym co oznacza stosowanie podwójnych cen na metkach towaru tj. przekre ś lonej ceny proponowanej i obowi ą zuj ą cej ceny detalicznej (Karta nr 12). W zwi ą zku ze stwierdzonymi w trakcie kontroli nieprawid ł owo ś ciami, WIIH pismami z dnia 6.05.2005r. oraz 6.06.2005r. wezwa ł przedsi ę biorc ę do zmiany tej praktyki (Karty nr 10, 11). W sprawie stosowania w sklepie podwójnego oznakowania cen ą – jedn ą przekre ś lon ą oraz drug ą faktycznie stosowan ą , osoba reprezentuj ą c ą przedsi ę biorc ę wyja ś ni ł a, ż e takie oznakowanie stosuje si ę z uwagi na charakter wyprzeda ż owy sklepu. WIIH odnosz ą c si ę do tych wyja ś nie ń stwierdzi ł , ż e okre ś lenie „cena proponowana” nie znajduje uzasadnienia w przepisach. Zastosowanie cen przekre ś lonych sugeruje, i ż jest to np. przecena, obni ż ka ceny, w zwi ą zku z powy ż szym powinna by ć równie ż uwidoczniona informacja o okresie uwidocznienia obni ż onej ceny oraz o przyczynie dokonanej przeceny – obni ż ki ceny. Przypadek „ceny promocyjnej” opisany w przepisach nie dotyczy towarów oferowanych do sprzeda ż y po raz pierwszy, co ma miejsce w przedmiotowym przypadku, poniewa ż cena uwidoczniona jako przekre ś lona nigdy nie by ł a stosowana wcze ś niej w kontrolowanej placówce. Tak wi ę c przyj ę ty sposób oznakowania wprowadza klientów w b łą d. W kolejnym pi ś mie z dnia 6.06.2005r. WIIH poinformowa ł , ż e zastosowanie oznaczenia w postaci przekre ś lonej znakiem „X” ceny wy ż szej sugeruje, ż e wystawiony do sprzeda ż y w tym sklepie towar, pierwotnie by ł sprzedawany za wy ż sz ą cen ę , któr ą obecnie obni ż ono. Wp ł ywa to na ś wiadomo ść konsumentów, sugeruj ą c im, ż e istnieje mo ż liwo ść dokonania zakupu okre ś lonej rzeczy za mniejsz ą ilo ść pieni ę dzy. Natomiast w istocie stosowana cena sprzeda ż y, jest cen ą ustalon ą dla kontrolowanej placówki handlowej od momentu prowadzenia towaru do sprzeda ż y po raz pierwszy. Taki sposób oznakowania wprowadza klientów w b łą d, co do poziomu stosowanych cen. Przedsi ę biorca ustosunkowuj ą c si ę do przedmiotowych zarzutów przedstawionych przez WIIH, wyja ś ni ł , ż e zajmuje si ę wy łą cznie sprzeda żą tzw. starych stocków, czyli towarów ze starych kolekcji Nike (Karty nr 13, 14). Kolekcje w Nike zmieniaj ą si ę co sezon, a w roku wyró ż nia si ę 4 sezony. Po ka ż dym sezonie niesprzedany produkt zostaje przeceniony aby zrobi ć miejsce na pó ł kach na nowy produkt. „Nike Poland” Sp. z o.o. sprzedaje swój produkt do polskich detalistów na 6 miesi ę cy przed faktyczn ą dostaw ą . Oficjalny cennik stosowany przy tej sprzeda ż y zawiera ceny detaliczne. Ceny sugerowane s ą na poziomie gwarantuj ą cym okre ś lon ą mar żę detaliczn ą ale s ą tylko wskazówk ą dla polskich 3 detalistów, do której mog ą si ę stosowa ć lub nie. W zale ż no ś ci od aktualnej sytuacji rynkowej, ka ż dy detalista mo ż e pos ł ugiwa ć si ę nimi w trakcie sezonu, b ą d ź stosowa ć ceny wy ż sze lub ni ż sze. Sugerowana cena detaliczna jest pewnym punktem odniesienia dla detalistów, jest ona stosowana przez wielu z nich w czasie ka ż dego sezonu. Przypadki stosowania wy ż szych cen ni ż sugerowane przez „Nike Poland” Sp. z o.o. s ą bardzo nieliczne ze wzgl ę du na barier ę popytu. Wiele firm obni ż a ceny sugerowane w czasie trwania sezonu, gdy towar nie sprzedaje si ę tak jak oczekiwali. Przekre ś lona cena na etykietach w sklepie w Outlet Store to sugerowana cena detaliczna podana detalistom w Polsce dla danego produktu. TSOC jest jednym z pierwszych w Polsce centrów, opartym na zachodniej koncepcji sklepów fabrycznych oferuj ą cych posezonowy produkt w cenie co najmniej o 30% ni ż szej ni ż cena detaliczna. Nike Retail Poland jest zobowi ą zany w umowie najmu do podawania ceny detalicznej oraz ceny promocyjnej dotycz ą cej ka ż dego sprzedawanego produktu, tak aby by ł o to spójne z koncepcj ą centrum. Ka ż dy ze sklepów w tym centrum stosuje ceny ni ż sze ni ż obowi ą zuj ą ce wcze ś niej ceny detaliczne na terenie Polski. Koncepcja takiego centrum jest zgodna z interesem konsumentów, gdy ż daje im mo ż liwo ść zakupu towarów markowych po ni ż szych cenach, redukuje handel tzw. podróbkami o z ł ej jako ś ci oraz zmniejsza szar ą stref ę handlu. Przedsi ę biorca zaproponowa ł wywieszenie przy kasach informacji dla klientów o nast ę puj ą cej tre ś ci: „Towar sprzedawany w tym sklepie jest produktem posezonowym, sprzedawanym z co najmniej 30% zni ż k ą w stosunku do sugerowanej ceny detalicznej”. W kolejnym pi ś mie z dnia 20.06.2005r. (Karta nr 14) kierowanym do WIIH przedsi ę biorca zaproponowa ł umieszczenie na przywieszkach przy produkcie zamiast dotychczasowego wpisu „cena detaliczna”, napisu „sugerowana cena detaliczna”. Dodatkowo zaproponowa ł uzupe ł nienie napisu przy kasie o tre ść „Towar sprzedawany w tym sklepie jest produktem posezonowym, sprzedawanym z co najmniej 30% zni ż k ą w stosunku do sugerowanej ceny detalicznej. Sugerowana cena detaliczna jest cen ą proponowan ą niezale ż nym detalistom w Polsce w odniesieniu do nowych kolekcji Nike w czasie trwania danego sezonu”. W pi ś mie z dnia 19.12.2005r. (Karty nr 15-16) odnosz ą c si ę do wszcz ę cia post ę powania Nike Retail wyja ś ni ł , ż e decyduj ą c si ę na umieszczenie tekstu na wywieszkach przy produkach, spó ł ka kierowa ł a si ę interpretacj ą obowi ą zuj ą cego prawa oraz regulaminem TSOC, do którego przestrzegania zobowi ą zuje j ą umowa najmu podpisana z tym Centrum. §7 ust. 2 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002r. okre ś la zasady umieszczania informacji o przecenach na wywieszkach oraz stwierdza, ż e „Przepis ten nie dotyczy towarów oferowanych do sprzeda ż y po raz pierwszy”. Nie jest jednocze ś nie okre ś lone, kto mia ł by oferowa ć dany towar po raz pierwszy. Mo ż na to zinterpretowa ć jako nieoferowanie towaru po raz pierwszy przez dany sklep, w którym obowi ą zuje wywieszka z przecen ą . W innej interpretacji, fakt uprzedniego oferowania danego produktu w sieci detalicznej w Polsce przez sklepy sportowe w cenie sugerowanej oznacza oferowanie tego samego towaru w sklepie Spó ł ki na rynku co najmniej po raz drugi. Nale ż y zaznaczy ć , ż e sugerowana cena detaliczna jest podawana w cennikach dla wszystkich detalistów Nike w Polsce, jest ona cen ą daj ą c ą detali ś cie okre ś lony poziom mar ż y ale nie jest cen ą , której detalista musi bezwzgl ę dnie przestrzega ć . Przy wprowadzeniu nowego towaru na rynek wi ę kszo ść detalistów pos ł uguje si ę cen ą sugerowan ą a nast ę pnie w trackie sezonu samodzielnie dostosowuje t ę cen ę do aktualnego popytu. § 6.5 pkt 3 regulaminu TSOC stwierdza, ż e „nie nale ż y stosowa ć rekomendowanej ceny w porównaniach cen, chyba, ż e jest to rzeczywista rekomendowana cena, po której produkt jest powszechnie sprzedawany w normalnej cenie w sklepach detalicznych”. W interpretacji Nike Retail okre ś lenie ceny sugerowanej w oficjalnych cennikach Spó ł ki na 6 miesi ę cy przed sezonem sprzeda ż y oznacza rzeczywiste rekomendowanie ceny. Dodatkowo wyja ś nili, ż e nie umiej ą okre ś li ć , czy produkty Nike by ł y sprzedawane powszechnie w cenie sugerowanej, gdy ż nie kontroluj ą przestrzegania sugerowanych cen detalicznych, co by ł oby 4 sprzeczne z prawem. Prawdopodobie ń stwo, ż e pierwsz ą cen ą na nowy produkt w sklepach detalistów jest cena sugerowana jest du ż e. § 6.5 pkt 4 regulaminu TSOC stwierdza, ż e „Je ś li nie ma rekomendowanej ceny detalicznej lub ceny rekomendowanej przez producenta, mo ż na porówna ć cen ę z cen ą w innym sklepie, lecz tylko w przypadku okre ś lenia, kiedy i gdzie taka wy ż sza cena by ł a podana. Je ś li nie mo ż na tego okre ś li ć , nale ż y przedstawi ć tylko swoj ą cen ę bez ż adnych porówna ń z wy ż sz ą cen ą . Nie powinno si ę wskazywa ć w ż aden sposób, ż e towar jest sprzedawany po obni ż onej cenie.” W przypadku Nike Retail istnieje rekomendowana cena detaliczna, która by ł a zapisana w cenniku Spó ł ki dla detalistów oraz przez co najmniej cz ęść z nich stosowana w sprzeda ż y detalicznej. Nike Retail stwierdzi ł , ż e nie odczuwa, aby naruszy ł ustaw ę o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie obowi ą zku udzielania rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji przy oznaczaniu przecen w sklepie w Sosnowcu. Ceny w sklepie Outlet Store s ą rzeczywi ś cie ni ż sze o co najmniej 30% od cen sugerowanych, wyst ę puj ą cych na rynku polskim w przesz ł o ś ci. Informacja o tej tre ś ci jest umieszczona przy kasach w sklepie. Faktem jest, ż e cytowana ustawa nie przewidzia ł a powstania w Polsce centrów typu factory outlet. W celu potwierdzenia aktualnego sposobu informowania konsumentów o cenach sprzedawanych towarów, organ antymonopolowy zwróci ł si ę do przedsi ę biorcy o wyja ś nienia (Karta nr 31). Spó ł ka pismem z dnia 31.03.2006r. (Karty nr 32-33) poinformowa ł a, ż e nadal stosuje podwójne oznaczenie cenami sprzedawanych towarów. Wyja ś niono, ż e oznaczanie przecen na wywieszkach do towarów w sklepie w Sosnowcu jest dokonywane systemowo, poprzez wydruk metek na drukarce na podstawie bazy danych cen sugerowanych i fabrycznych przygotowywanych w Holandii. Do pisma do łą czone zosta ł y kserokopie aktualnych wywieszek z oznaczeniami cen towarów na produktach. Do łą czono równie ż kserokopie informacji o stosowaniu cen o „min, 30% ni ż szych ni ż w innych sklepach”, umieszczon ą w sklepie (Karty nr 34-37). Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: W trakcie niniejszego post ę powania, organ antymonopolowy ustali ł , ż e Nike Retail prowadzi dzia ł alno ść polegaj ą c ą na sprzeda ż y detalicznej produktów Nike w Polsce, wy łą cznie w zakresie tzw. starych stocków, czyli towarów ze starych kolekcji Nike. Przedmiotowa dzia ł alno ść prowadzona jest wy łą cznie w The Sosnnowiec Outlet Centrum po ł o ż onym w Sosnowcu. Do sprzedawanych w Outlet Store towarów do łą czane s ą wywieszki posiadaj ą ce dwie ceny, przy czym jedna z nich (wy ż sza) jest przekre ś lona. Cena nieprzekre ś lona jest faktycznie stosowan ą cen ą sprzeda ż y towaru. Cena przekre ś lona okre ś lana jako „cena proponowana” (Karta nr 10-verte) lub „sugerowana cena detaliczna” (Karta nr 14), a tak ż e „proponowana cena sprzeda ż y” (Karta nr 36) jest cen ą , która nie by ł a stosowana w sklepie w Sosnowcu, jest ona sugerowana przez Nike Poland Sp. z o.o. polskim detalistom (Karta nr 13). Faktycznie ceny sugerowane nie musia ł y by ć stosowane w sprzeda ż y na terenie Polski (Karta nr 15). W regulaminie TSOC zawarte s ą postanowienia dotycz ą ce podwójnego oznaczania cenami sprzedawanych towarów. Jednak równocze ś nie w/w regulamin zawiera postanowienia mówi ą ce, ż e § 6.3 regulaminu „(...) Ustawodawca chroni konsumentów przed nieuczciwym porównywaniem cen” oraz, ż e § 6.5.3 Regulaminu „Nie nale ż y stosowa ć rekomendowanej ceny w porównaniach cen, chyba ż e jest to rzeczywista rekomendowana cena, po której produkt jest powszechnie sprzedawany w normalnej cenie w sklepach detalicznych.” (Karty nr 17, 18). W toku niniejszego post ę powania organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy. Nie jest 5 zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa antymonopolowa w art. 23 a ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. W przypadku, gdy dosz ł o do naruszenia art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, organ antymonopolowy na mocy art. 23c ust. 1 tej ustawy uznaje okre ś lon ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. /Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 - 118/ Wobec powy ż szego, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, - dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. Zarzucan ą praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, jest naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez uwidacznianie cen towarów sprzedawanych w sklepie Outlet Store zlokalizowanym w TSOC w sposób wprowadzaj ą cy konsumentów w b łą d co do oferowania towarów po obni ż onej cenie oraz w sposób sprzeczny z § 7 ust. 3 rozporz ą dzenia w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug oraz sposobu oznaczania cen ą towarów przeznaczonych do sprzeda ż y – zwanego rozporz ą dzeniem w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów, co stanowi naruszenie art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej. W sklepie Outlet Store towary przeznaczane do sprzeda ż y s ą oznaczane podwójnymi cenami: jedna – wy ż sza jest przekre ś lona i oznaczona jako „proponowana cena”, „ sugerowana cena detaliczna ”, natomiast druga z cen jest faktycznie stosowan ą cen ą sprzeda ż y towarów. Zgodnie z § 7 ust. 3 rozporz ą dzenia w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów w placówkach handlowych przy towarach oferowanych do sprzeda ż y po przecenie, na wywieszkach umieszczonych przy towarach przecenionych obok przekre ś lonej dotychczasowej ceny i wyrazu „przecena” albo wyrazów „obni ż ka ceny” uwidacznia si ę cen ę obni ż on ą , jej okres obowi ą zywania, a tak ż e przyczyn ę lub przyczyny dokonanej przeceny - obni ż ki ceny. Z tre ś ci powy ż szej regulacji wynika, ż e w sytuacji gdy przedsi ę biorca oferuje towar po cenie obni ż onej, musi ten towar oznaczy ć w sposób okre ś lony w rozporz ą dzeniu. Jednak mo ż liwo ść oznaczenia towaru dwoma cenami dotyczy wy łą cznie sytuacji, gdy wcze ś niej towar ten by ł ju ż oferowany w danej placówce handlowej. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2001r. Nr 97, poz. 1050, z zm.) w miejscach sprzeda ż y detalicznej i ś wiadczenia us ł ug uwidacznia si ę , z zastrze ż eniem ust. 3, ceny jednostkowe towarów i us ł ug w sposób zapewniaj ą cy prost ą i 6 niebudz ą c ą w ą tpliwo ś ci informacj ę o ich wysoko ś ci, a w odniesieniu do cen urz ę dowych - tak ż e o ich rodzaju (cena urz ę dowa) oraz o przyczynach wprowadzenia obni ż ek cen . Sposób oznaczania cen zosta ł doprecyzowany przez § 3 pkt 1 i 2 w.w rozporz ą dzenia w sprawie szczególnych zasad uwidaczniania cen towarów przez nakazanie, aby towary oferowane kupuj ą cym w miejscu sprzeda ż y by ł y opatrzone, z zastrze ż eniem § 5, wywieszkami zawieraj ą cymi informacje wskazuj ą ce ich nazwy handlowe, ceny oraz jednostki miar, do których odnosz ą si ę uwidocznione ceny. W przypadku towarów podobnych na wywieszkach umieszcza si ę ponadto nazw ę producenta i inne informacje umo ż liwiaj ą ce niebudz ą c ą w ą tpliwo ś ci identyfikacj ę ceny z towarem. Na wywieszkach podaje si ę ceny aktualne w momencie oferowania towarów . Powy ż ej powo ł ane przepisy nakazuj ą podanie ceny sprzeda ż y, aktualnej w momencie oferowania towarów. Natomiast oznaczenie towarów dwoma cenami jest zastrze ż one do specyficznych okoliczno ś ci stosowania obni ż ki lub przeceny. Jednak w ka ż dym przypadku dotyczy to cen faktycznie stosowanych w danej placówce handlowej. Rozporz ą dzenie jednoznacznie mówi o cenach stosowanych w danej placówce handlowej. Porównywanie cen aktualnie stosowanych z cenami innych przedsi ę biorców, lub cen sugerowanych lub zalecanych przez producenta jest sprzeczne z w/w regulacjami prawa. Dodatkowo przepisy nakazuj ą szczegó ł owo w jaki sposób takie ceny powinny by ć przedstawione i opisane. Tak szczegó ł owe okre ś lenie sposobu przedstawienia dwóch cen na wywieszkach do łą czanych do towarów wynika z faktu, ż e konsument widz ą c tak ą ofert ę identyfikuje j ą jako unikaln ą mo ż liwo ść dokonania zakupu rzeczy za ni ż sz ą cen ę , dzi ę ki czemu ma mo ż liwo ść zaoszcz ę dzenia ś rodków pieni ęż nych, którymi dysponuje. Stosowanie przez przedsi ę biorców promocji cenowych, jest jednym z instrumentów aktywizuj ą cych sprzeda ż wp ł ywaj ą cych na decyzje nabywcze konsumentów. Polega ona na obni ż aniu cen sprzedawanych towarów w okre ś lonym okresie. Konsumenci dokonuj ą zakupu z ró ż nych powodów. W ś ród nich mo ż na wyró ż ni ć nast ę puj ą ce przyczyny: ekonomiczne tj. zakup ze wzgl ę du na cen ę , koszt; spo ł eczne, tj. zakup ze wzgl ę du na fakt u ż ytkowania produktu przez znajomych i przyjació ł , ch ęć dorównania innym; preferencje, tj. zakup ze wzgl ę du na fakt preferowania jednej marki produktu; przyzwyczajenie, tj. zakup ze wzgl ę du na okre ś lone nawyki; reputacja, tj. zakup ze wzgl ę du na reputacje producenta lub sprzedawcy, dotychczasowe pozytywne do ś wiadczenia. 1 W przedmiotowym przypadku zaistnia ł a sytuacja, gdy sprzedawca na wywieszce zestawi ł ceny nigdy nie obowi ą zuj ą ce w placówce handlowej z cenami stosowanymi od momentu wprowadzenia poszczególnych towarów do obrotu w niej. Przy cenie przekre ś lonej podawana jest informacja „sugerowana cena detaliczna”. Dodatkowo w sklepie wywieszona jest informacja zawieraj ą ca zapewnienia dotycz ą ce jako ś ci sprzedawanych produktów, deklaracje misji firmy, a tak ż e „NIKE FACOTRY STORE to pierwszy sklep fabryczny Nike w Polsce tzw. Outlet co oznacza, ż e w naszym sklepie kupisz ostatnie sztuki z kolekcji, starsze kolekcje oraz wzory a to wszystko za cen ę min. 30% ni ż sz ą ni ż w innych sklepach” (Karta nr 37). Fakt, ż e sklep charakteryzuje si ę sprzeda żą ko ń cówek serii z wcze ś niejszych sezonów i jest sklepem firmowym, sugeruje konsumentom, ż e mog ą oni naby ć towar po korzystnych cenach. Oczekuj ą oni, ż e oferowana cena jest ni ż sza ni ż wcze ś niej oferowana w innych punktach sprzeda ż y. Tak wi ę c z za ł o ż enia maj ą oni prawo oczekiwa ć , ż e cena sprzeda ż y w tym sklepie jest ni ż sza od innych sklepów. Dlatego te ż konsumenci otrzymuj ą c informacj ę na wywieszce o dwóch cenach, s ą informowani, ż e sklep dodatkowo zastosowa ł obni ż k ę cen ę co do konkretnych produktów. Konsument otrzymuje informacj ę o dokonaniu przeceny towaru. Bior ą c pod uwag ę fakt, ż e w ró ż nych sklepach te same towary marki Nike mog ą by ć sprzedawane po ró ż nych cenach, porównanie na wywieszce faktycznej ceny sprzeda ż y z cen ą nieobowi ą zuj ą c ą w danym sklepie wprowadza konsumentów w b łą d co do korzy ś ci, wynikaj ą cych z mo ż liwo ś ci nabycia towaru. Konsument analizuj ą c te korzy ś ci, mo ż e mie ć 1 Por. L. Garbarski: Zrozumie ć nabywc ę PWE, Warszawa 1994r., s. 42 7 prze ś wiadczenie, ż e obni ż ka o 30% jest kolejn ą obni ż k ą w stosunku do wcze ś niej obowi ą zuj ą cych w sklepie cen sugerowanych. Natomiast jak ustalono cena sugerowana jest cen ą wyj ś ciow ą , i nie by ł a nigdy stosowana w przedmiotowym sklepie. Tak wi ę c faktycznie sklep nie stosuje ż adnej oferty promocyjnej, a jedynie sprzedaje towary po sta ł ych, z góry okre ś lonych w strategii firmy cenach od momentu wprowadzenia ich do sprzeda ż y w przedmiotowym sklepie. Dodatkowo zgodnie z § 6.5.4 regulaminu TSOC „(...) Je ś li nie mo ż na tego okre ś li ć , nale ż y przedstawi ć tylko swoj ą cen ę bez ż adnych porówna ń z wy ż sz ą cen ą ”. Tak wi ę c sposób oznaczania podwójnymi cenami oferowanych towarów nie jest narzucany przez zarz ą dzaj ą c ą firm ę TSOC, gdy ż regulamin dopuszcza ł stosowanie tylko jednej ceny w zale ż no ś ci od okoliczno ś ci, które faktycznie maj ą miejsce. Bior ą c pod uwag ę fakt, ż e przedsi ę biorca w placówce handlowej Outlet Store od momentu wprowadzenia do obrotu poszczególnych towarów stosuje wzgl ę dem nich sta łą cen ę , nie zaistnia ł a w przedmiotowym przypadku przecena lub obni ż ka, która umo ż liwia ł aby oznaczenie sprzedawanych towarów dwoma cenami, na co zezwala rozporz ą dzenie w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów. Dlatego te ż oceniana praktyka jest sprzeczna z w/w rozporz ą dzeniem. Tak wi ę c bior ą c pod uwag ę fakt, ż e wy ż sza cena umieszczona na wywieszce dodatkowo przekre ś lona nigdy nie obowi ą zywa ł a w przedmiotowym sklepie nale ż a ł o uzna ć , stosowan ą praktyk ę za sprzeczn ą z przepisami w/w rozporz ą dzenia, a wi ę c bezprawn ą . Dodatkowo podanie konsumentom informacji o dwóch cenach, przy czym wy ż sza z nich nigdy nie obowi ą zuj ą ca w sklepie jest przekre ś lona, zosta ł o przez organ antymonopolowy uznane za naruszaj ą ce obowi ą zek udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Poprzez co konsumenci s ą wprowadzani w b łą d. Zakwestionowana praktyka dotyka nieograniczonej ilo ś ci konsumentów, którzy skorzystali z oferty przedsi ę biorcy, a tak ż e potencjalnych klientów. W zwi ą zku z faktem, ż e zaistnia ł y łą cznie obie przes ł anki, organ antymonopolowy uzna ł ocenian ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt I sentencji decyzji. Art. 100e) ustawy antymonopolowej, umo ż liwia Prezesowi Urz ę du nadanie decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci, je ż eli wymaga tego wa ż ny interes konsumentów. W przedmiotowym przypadku wa ż ny interes konsumentów upatruje si ę w interesie ekonomicznym konsumenta. Przepisy prawa ze swego za ł o ż enia maj ą za zadanie regulowa ć stosunki uczestników obrotu handlowego, ale równie ż maj ą zabezpiecza ć interesy s ł abszych jego uczestników przed bezprawnymi, nieuczciwymi praktykami. W przedmiotowym przypadku mamy do czynienia z relacj ą profesjonalisty – przedsi ę biorcy z konsumentem. Zgodnie z za ł o ż eniami ustawy antymonopolowej, przedsi ę biorca ma zapewni ć konsumentom rzeteln ą , prawdziw ą i pe ł n ą informacj ę o warunkach umowy oraz produkcie, a tak ż e zapewni ć pewno ść warunków realizacji umowy zgodnych z przepisami prawa. Natomiast w przedmiotowym przypadku, dosz ł o do pog łę bienia ró ż nicy si ł y stron kontraktu, przez niepodanie rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji o oferowaniu towarów po obni ż onej cenie oraz w sposób sprzeczny z rozporz ą dzeniem w sprawie szczegó ł owych zasad uwidaczniania cen towarów i us ł ug. Poniewa ż prze ś wiadczenie konsumentów o mo ż liwo ś ci zakupienia towarów po obni ż onych cenach mo ż e doprowadza ć do podj ę cia przez konsumentów decyzji, której by nie podj ę li, gdyby posiadali rzeteln ą , prawdziw ą i pe ł n ą informacj ę co do obowi ą zuj ą cych cen, konieczne jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci w punkcie I decyzji. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie II sentencji decyzji. Na podstawie art. 72 ustawy antymonopolowej, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 75 ustawy antymonopolowej, organ 8 antymonopolowy rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Post ę powanie przeciwko NIKE RETAIL POLAND Sp. z o.o. w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. Na podstawie ustale ń dokonanych w trakcie post ę powania organ antymonopolowy w punkcie I decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej. Kosztami niniejszego post ę powania dla organu antymonopolowego, s ą wydatki w wysoko ś ci 37 z ł zwi ą zane z korespondencj ą pomi ę dzy organem antymonopolowym a przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć NIKE RETAIL POLAND Sp. z o.o. kosztami post ę powania w wysoko ś ci 37 z ł (s ł ownie z ł otych: trzydzie ś ci siedem). Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w punkcie III sentencji decyzji. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51 10101010 00 7878 22 31 000000 w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Na postanowienie zawarte w punkcie III niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral