RKT-21/2006

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 28. 04. 2006r. RKT – 61 – 18/06/AD DECYZJA Nr RKT - 21/2006 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, przeciwko Marcinowi G., prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą jako „Redmoon Marcin G.” w Cz ę stochowie, (...), polegaj ą c ą na zawieraniu z konsumentami umów na odleg ł o ść za po ś rednictwem Internetu, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów praktyk ę polegaj ą c ą na nieudzielaniu konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o w wyniku niepotwierdzania konsumentom na pi ś mie, najpó ź niej w chwili rozpocz ę cia spe ł niania ś wiadczenia, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.) w zwi ą zku z art. 9 ust. 1 tej ustawy, informacji o: - organie, który zarejestrowa ł dzia ł alno ść gospodarcz ą przedsi ę biorcy i o numerze, pod jakim tego dokonano, - kosztach i terminie dostawy zamówionego towaru, - terminie, w jakim oferta lub informacja o cenie jest wi ążą ca i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania II. Na podstawie art. 23 e ust. 2 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów praktyki polegaj ą ce na nieudzielaniu konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, do czego dosz ł o poprzez: 1. Nieinformowanie konsumentów o organie, który zarejestrowa ł dzia ł alno ść gospodarcz ą przedsi ę biorcy oraz o numerze, pod którym dzia ł alno ść t ą zarejestrowano, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny; 2. Nieinformowanie konsumentów o cenie lub wynagrodzeniu obejmuj ą cym wszystkie ich sk ł adniki, a w szczególno ś ci c ł a i podatki, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny; 3. Nieinformowanie konsumentów o terminie, w jakim oferta lub informacja o cenie albo wynagrodzeniu maj ą charakter wi ążą cy, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 9 ust. 1 1 pkt 8 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny i stwierdza si ę zaniechanie ich stosowania z dniem 30. 06. 2005r. III. Na podstawie art. 23 d ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie stwierdza si ę stosowania przez Marcina G., prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako „Redmoon Marcin G.” praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów , o których mowa w art. 23a ust. 1 i 2 tej ż e ustawy, polegaj ą cych na: 1. Nieinformowaniu konsumentów o czynno ś ciach technicznych sk ł adaj ą cych si ę na procedur ę zawarcia umowy, czego dotyczy art. 66 1 § 2 pkt 1 ustawy z 23 kwietnia 1964r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) Kodeks cywilny; 2. Nieinformowaniu o zasadach i sposobach utrwalania, zabezpieczania i udost ę pniania przez przedsi ę biorc ę drugiej stronie tre ś ci zawieranej umowy, czego dotyczy art. 66 1 § 2 pkt 3 ustawy Kodeks cywilny; 3. Nieinformowaniu konsumentów o metodach i ś rodkach technicznych s ł u żą cych wykrywaniu i korygowaniu b łę dów we wprowadzonych danych, które obowi ą zany jest udost ę pni ć drugiej stronie, czego dotyczy art. 66 1 §2 pkt 4 Kodeksu cywilnego; 4. Nieinformowaniu konsumentów o j ę zykach, w jakich umowa mo ż e by ć zawarta, czego dotyczy art. 66 1 § 2 ust. 5 Kodeksu cywilnego; 5. Nieinformowanie konsumentów o kodeksach etycznych, które stosuje, oraz o ich dost ę pno ś ci w postaci elektronicznej, czego dotyczy art. 66 1 § 2 ust. 6 Kodeksu cywilnego; 6. Nieudost ę pnianiu konsumentom zawieraj ą cym umowy drog ą elektroniczn ą regulaminu ś wiadczenia us ł ug drog ą elektroniczn ą , o czym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.). IV. Na podstawie art. 100 e ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maj ą c na uwadze wa ż ny interes konsumentów nadaje si ę decyzji w zakresie punktu I rygor natychmiastowej wykonalno ś ci. V. Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów postanawia si ę zobowi ą za ć Marcina G. do poniesienia kosztów niniejszego post ę powania w wysoko ś ci 83 z ł (s ł ownie: osiemdziesi ą t trzy z ł ote). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej organem antymonopolowym) przeprowadzono badanie witryn internetowych (RKT-035- 36/04/AD), za po ś rednictwem których zawierane s ą z konsumentami umowy sprzeda ż y. W ramach przedmiotowego badania zapoznano si ę z tre ś ci ą zapisów prezentowanych przez Marcina G., prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą , jako „Redmoon Marcin G.” w Cz ę stochowie (zwanego dalej przedsi ę biorc ą ). W toku w/w badania, w wyniku analizy tre ś ci zapisów prezentowanych na stronie internetowej o adresie www.redmoon.pl , za po ś rednictwem której przedsi ę biorca prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą , ustalono, ż e mog ł o doj ść do naruszenia przepisów ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (zwanej dalej uonpk), Kodeksu cywilnego (dalej jako k.c.) oraz ustawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą , a poprzez to do naruszenia art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej dalej tak ż e ustaw ą antymonopolow ą ). W zwi ą zku z tym, postanowieniem nr 1 z dnia 30. 05. 2005r. (karty nr 3 - 4) organ antymonopolowy wszcz ął niniejsze post ę powanie pod zarzutami: 2 1. nieinformowania konsumentów o organie, który zarejestrowa ł dzia ł alno ść gospodarcz ą przedsi ę biorcy oraz o numerze, pod którym dzia ł alno ść t ą zarejestrowano, co mo ż e by ć sprzeczne z art. 9 ust. 1 pkt 1 uonpk, 2. nieinformowania konsumentów o terminie, w jakim oferta lub informacja o cenie albo wynagrodzeniu maj ą charakter wi ążą cy, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 9 ust. 1 pkt 8 uonpk. 3. nieinformowania konsumentów o cenie lub wynagrodzeniu obejmuj ą cym wszystkie ich sk ł adniki, a w szczególno ś ci c ł a i podatki, co mo ż e prowadzi ć do naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 3 uonpk, 4. niepotwierdzania konsumentowi na pi ś mie informacji, o jakich mowa w art. 9 ust. 1 uonpk, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 9 ust. 3 tej ustawy, 5. nieinformowania konsumentów o czynno ś ciach technicznych sk ł adaj ą cych si ę na procedur ę zawarcia umowy, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 66 1 § 2 pkt 1 k.c., 6. nieinformowania o zasadach i sposobach utrwalania, zabezpieczania i udost ę pniania przez przedsi ę biorc ę drugiej stronie tre ś ci zawieranej umowy, co mo ż e by ć sprzeczne z art. 66 1 § 2 pkt 3 k.c., 7. nieinformowania konsumentów o metodach i ś rodkach technicznych s ł u żą cych wykrywaniu i korygowaniu b łę dów we wprowadzonych danych, które obowi ą zany jest udost ę pni ć drugiej stronie, o czym mowa w art. 66 1 §2 pkt 4 k.c., 8. nieinformowania konsumentów o j ę zykach, w jakich umowa mo ż e by ć zawarta, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 66 1 § 2 ust. 5 k.c.; 9. nieinformowania konsumentów o kodeksach etycznych oraz o ich dost ę pno ś ci w postaci elektronicznej, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 66 1 § 2 ust. 6 k.c., 10. nieudost ę pniania konsumentom zawieraj ą cym umowy drog ą elektroniczn ą regulaminu ś wiadczenia us ł ug drog ą elektroniczn ą , wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą . Postanowieniem nr 2 z dnia 30. 05. 2005r. zaliczono w poczet dowodów kopi ę pisma organu antymonopolowego z dnia 02. 02. 2005r. (RKT-075-08/05/AD), pismo przewodnie Kierownika Referatu Ewidencji Dzia ł alno ś ci Gospodarczej w Wydziale Transportu i Ewidencji Dzia ł alno ś ci Gospodarczej Urz ę du Miasta Cz ę stochowy z dnia 08. 02. 2005r., za ś wiadczenie o zmianie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej z dnia 28. 11. 2003r., kopi ę tabeli sporz ą dzonej w ramach badania witryn internetowych oraz wydruki zrzutów ekranu zawieraj ą ce wizerunek strony internetowej www.redmoon.pl . (karty nr 9 – 20). W toku niniejszego post ę powania, pismem z dnia 30. 06. 2005r. (karta nr 23) przedsi ę biorca poinformowa ł , ż e przy zawieraniu z konsumentami umów sprzeda ż y za po ś rednictwem strony www.redmoon.pl . stosuje regulamin sprzeda ż y. Marcin G. o ś wiadczy ł , ż e aby mo ż na by ł o zawrze ć umow ę sprzeda ż y, klient musi si ę zarejestrowa ć , kiedy to otrzymuje has ł o dost ę pu do systemu. Podczas zak ł adania konta u ż ytkownik zapoznaje si ę z regulaminem. Nast ę pnie klient dokonuje wyboru produktu, po czym wybiera form ę p ł atno ś ci. Konsumenci mog ą dokona ć przedp ł aty albo ui ś ci ć cen ę przy odbiorze. Przedsi ę biorca wskaza ł , ż e konsument ma mo ż liwo ść edycji zaznaczonych przez siebie opcji dotycz ą cych miejsca dostawy i formy p ł atno ś ci w ka ż dej chwili. Po zatwierdzeniu przez klienta zamówienia, dostaje on elektroniczne potwierdzenie przyj ę cia zamówienia. Nast ę pnie zamówione produkty s ą przygotowywane do wysy ł ki. W tym czasie klientowi ca ł y czas przys ł uguje uprawnienie do rezygnacji z zamówienia. Nast ę pnie jest wystawiana faktura lub specyfikacja zamówienia, które s ą do łą czane do przesy ł ki. Przedsi ę biorca poinformowa ł , ż e korzysta z kodeksu etycznego, który nie by ł zamieszczony na stronie internetowej sklepu oraz wskaza ł , ż e zostanie on na niej wkrótce zamieszczony. Marcin G. o ś wiadczy ł , ż e utrwalenie, zabezpieczenie i udost ę pnienie istotnych postanowie ń zawieranej umowy nast ę puje przez wydrukowanie i przekazanie klientowi faktury VAT lub specyfikacji zamówienia, o czym konsumenci s ą informowani w regulaminie i w informacji do łą czonej do specyfikacji zamówienia. W za łą czeniu do przedmiotowego pisma przedsi ę biorca przes ł a ł dokumenty 3 rejestrowe (karty nr 24 – 26), Regulamin zakupów (karty nr 27 - 28), przyk ł adowe faktury VAT (karty nr 29 – 31), przyk ł adowe specyfikacje (karty nr 32 – 34), Kodeks etyczny Firmy Redmoon (karty nr 35 – 40). W pi ś mie z dnia 10. 08. 2005r. (karta nr 51) przedsi ę biorca wskaza ł , ż e od dnia 01. 08. 2005r. faktury VAT i specyfikacje s ą łą cznie wystawiane do ka ż dego zamówienia. Przed tym terminem w/w dokumenty by ł y wystawiane wy łą cznie na ż yczenie konsumentów. Przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , ż e od dnia 01. 12. 2005r. na stronie internetowej www.redmoon.pl jest dost ę pny regulamin zakupów stosowany przy zawieraniu umów z konsumentami, a od dnia 30. 06. 2005r. link do niego jest dost ę pny na stronie g ł ównej sklepu. W za łą czeniu do przedmiotowego pisma przedsi ę biorca przes ł a ł po ś wiadczon ą za zgodno ść z orygina ł em kopi ę kodeksu etycznego (karty nr 52 – 57). W pi ś mie z dnia 02. 11. 2005r. (karta nr 64) Marcin G. sprostowa ł informacj ę przekazan ą w jego pi ś mie z dnia 28. 10. 2005r. i wskaza ł , ż e regulamin by ł zamieszczony na stronie internetowej sklepu od dnia 01. 12. 2004r., a nie 2005r. Jednocze ś nie przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , ż e powy ż szy regulamin jest stosowany od 01. 01. 2004r. W za łą czeniu przes ł ano po ś wiadczon ą za zgodno ść orygina ł em kopi ę regulaminu zakupów (karty nr 65 – 66). Postanowieniem nr 3 z dnia 29. 12. 2005r. zmieniono postanowienie nr 1 o wszcz ę ciu niniejszego post ę powania w ten sposób, ż e pkt. 10 sentencji tego postanowienia nadano nast ę puj ą ce brzmienie: „Nieudost ę pnianie konsumentom zawieraj ą cym umowy drog ą elektroniczn ą regulaminu ś wiadczenia us ł ug drog ą elektroniczn ą , wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2002r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.)” (karta nr 71). W pi ś mie z dnia 16. 02. 2006r. (karta nr 76) przedsi ę biorca podniós ł , ż e w okresie od 01. 01. 2004r. do dnia 01. 12. 2004r. konsumenci mieli mo ż liwo ść zapoznania si ę z regulaminem zakupów w trybie on-line, gdy ż by ł on dost ę pny pod adresem www.redmoon.pl/usefull.php , a strona ta by ł a dost ę pna po zalogowaniu si ę . Przedsi ę biorca wskaza ł , ż e nie dysponuje dokumentami po ś wiadczaj ą cymi w/w fakty. Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje. Marcin G. prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą jako „Redmoon” Marcin G. w Cz ę stochowie na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Cz ę stochowy pod numerem (...) (karty nr 11 i 26). W ramach prowadzonej przez niego za po ś rednictwem strony internetowej o adresie www.redmoon.pl dzia ł alno ś ci, zawierane s ą z konsumentami umowy sprzeda ż y na odleg ł o ść . Przy zawieraniu w/w umów przedsi ę biorca stosuje Regulamin zakupów (zwany dalej tak ż e regulaminem), który by ł zamieszczony na stronie internetowej od dnia 01. 12. 2004r. Dost ę p do jego tre ś ci by ł mo ż liwy po zalogowaniu si ę w serwisie. W przedmiotowym regulaminie: - wskazano dane identyfikuj ą ce przedsi ę biorc ę , tj. jego nazw ę , adres, organ rejestrowy i numer, pod jakim przedsi ę biorc ę wpisano do ewidencji, - okre ś lono tryb sk ł adania zamówie ń , zasady sprzeda ż y promocyjnej, - zawarto informacj ę o tym, ż e w zwi ą zku z zawart ą umow ą zostanie wystawiona faktura VAT, - uregulowano zasady dokonywania zmiany i wycofywania z ł o ż onego zamówienia, - poinformowano, ż e ceny s ą podawane w z ł otych polskich i zawieraj ą podatek VAT, wskazano termin zwi ą zania cen ą - wskazano termin otrzymania przesy ł ki i podano informacj ę o tym, ż e wskazówki, co do czasu realizacji zamówienia w konkretnym przypadku nale ż y szuka ć przy ka ż dym z towarów, - poinformowano o prawie odst ą pienia od umowy w terminie dziesi ę ciu dni i okresowo wyj ą tki od tego prawa, - unormowano kwestie wnoszenia reklamacji, 4 - wskazano sposób utrwalenia tre ś ci umowy, - poinformowano o j ę zyku, w jakim mo ż e by ć zawarta umowa, - okre ś lono w ł a ś ciwo ść s ą du powo ł anego do rozpatrywania ewentualnych sporów (karty nr 65 – 66). Od dnia 30. 06. 2005r. link do regulaminu jest dost ę pny na stronie g ł ównej sklepu (karta nr 51). Od tego terminu konsumenci nie musz ą dokonywa ć czynno ś ci rejestracji i logowania, aby zapozna ć si ę z tre ś ci ą regulaminu, gdy ż wystarczy wybranie odno ś nika do niego. Przedsi ę biorca potwierdza zawarcie umów sprzeda ż y na odleg ł o ść w ten sposób, ż e przesy ł a konsumentom listy elektroniczne. Wraz z zamówionym towarem przesy ł ane s ą faktury VAT oraz specyfikacje zamówie ń . Od dnia 01. 08. 2005r. dokumenty te s ą za łą czane do wszystkich zamówie ń , a przed tym terminem by ł y wystawiane wy łą cznie na pro ś b ę konsumentów (karta nr 51). W toku niniejszego post ę powania organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. Do umów zawieranych na odleg ł o ść stosuje si ę przepisy ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny. Umowy zawierane z konsumentami bez jednoczesnej obecno ś ci obu stron, przy wykorzystaniu ś rodków porozumiewania na odleg ł o ść , podlegaj ą szczególnemu re ż imowi prawnemu ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny, gdy kontrahentem konsumenta jest przedsi ę biorca, który w taki sposób zorganizowa ł swoj ą dzia ł alno ść . Z uwagi na w/w regulacj ę zawart ą w art. 6 ust. 1 uonpk, aby dan ą umow ę zakwalifikowa ć do grupy umów zawartych na odleg ł o ść , musz ą zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - stronami umowy musz ą by ć konsument i przedsi ę biorca, - umowa musi by ć zawarta przy wykorzystaniu ś rodków porozumiewania si ę na odleg ł o ść , - umowa musi zosta ć zawarta w w/w sposób w ramach tak zorganizowanej dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy. Z powy ż szego wynika, ż e przedsi ę biorca i konsument nie mog ą jednocze ś nie pozostawa ć w tym samym miejscu, a ich kontakt musi nast ę powa ć z wykorzystaniem ś rodków porozumiewania si ę na odleg ł o ść , np. z wykorzystaniem poczty elektronicznej. By umowa podlega ł a regulacji ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny, musi zosta ć zawarta z wykorzystaniem ś rodka porozumiewania si ę na odleg ł o ść , je ś li przedsi ę biorca w taki sposób zorganizowa ł swoj ą dzia ł alno ść , tj. przynajmniej cz ęść umów zawiera normalnie w ten sposób. Ustawodawca na ł o ż y ł na przedsi ę biorców zawieraj ą cych z konsumentami umowy na odleg ł o ść rozbudowane obowi ą zki informacyjne. W art. 9 ust. 1 uonpk okre ś lono obowi ą zki poprzedzaj ą ce zawarcie umowy. W my ś l tego przepisu przedsi ę biorca jest obowi ą zany do przedstawienia m. in. danych identyfikuj ą cych go oraz okre ś laj ą cych najistotniejsze kwestie zwi ą zane z zawieran ą umow ą , jej przedmiotem, sposobem i terminem realizacji, prawem do odst ą pienia. Obowi ą zki przedsi ę biorców sk ł adaj ą cych oferty w postaci elektronicznej, a tak ż e profesjonalistów zapraszaj ą cych swoich kontrahentów w ten sposób do rozpocz ę cia negocjacji, sk ł adania ofert albo do zawarcia umów w inny sposób, zosta ł y okre ś lone w Kodeksie cywilnym. Umowy zawierane przez Internet podlegaj ą jednocze ś nie regulacji ustawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą , w której okre ś lono m. in. obowi ą zki przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi t ą drog ą . Art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, ż e „ 1. Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. 2. Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w 5 szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą ca w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów ”. By dosz ł o do naruszenia art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów musz ą zosta ć kumulatywnie spe ł nione dwie przes ł anki tj.: - okre ś lone dzia ł anie przedsi ę biorcy musi nosi ć znamiona bezprawno ś ci oraz - dzia ł anie to musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Pierwsza przes ł anka zostaje spe ł niona, gdy przedsi ę biorca podejmuje dzia ł ania sprzeczne z prawem tj. zakazane ustaw ą lub, gdy nie dope ł nia on ci ążą cego na nim obowi ą zku. Druga z przes ł anek jest spe ł niona, gdy dane dzia ł anie lub zaniechanie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów, jako zbiorowo ś ci. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni interesy ogó ł u konsumentów, wi ę kszej ich grupy. Ustawa antymonopolowa w odniesieniu do konsumentów chroni interesy nieograniczonej liczby podmiotów, których nie da si ę zidentyfikowa ć , interesy konsumentów, jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. W przypadku, gdy dochodzi do naruszenia art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, organ antymonopolowy na mocy art. 23 c ust. 1 tej ustawy uznaje okre ś lon ą praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy i nakazuje zaniechanie jej stosowania. W przypadku, gdy przedsi ę biorca zaniecha ł stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, stosownie do art. 23 e ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje decyzj ę stwierdzaj ą c ą zaniechanie stosowania okre ś lonej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. W sytuacji, gdy nie zachodz ą okoliczno ś ci wymienione w art. 23 a ustawy antymonopolowej, wydaje si ę decyzj ę stwierdzaj ą c ą , ż e dana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. I. Zgodnie z art. 9 ust. 3 w zwi ą zku z art. 9 ust. 1 uonpk przedsi ę biorca zawieraj ą cy z konsumentami umowy na odleg ł o ść jest obowi ą zany do potwierdzenia informacji dotycz ą cych przedsi ę biorcy, przedmiotu umowy oraz jej pozosta ł ej tre ś ci na pi ś mie, najpó ź niej w momencie rozpocz ę cia spe ł niania ś wiadczenia. Potwierdzenia wystawiane przez przedsi ę biorc ę powinny mie ć form ę pisemn ą . Zgodnie z art. 78 § 1 k.c. „ Do zachowania pisemnej formy czynno ś ci prawnej wystarcza z ł o ż enie w ł asnor ę cznego podpisu na dokumencie obejmuj ą cym tre ść o ś wiadczenia woli, z których ka ż dy jest podpisany przez jedn ą ze stron, lub dokumentów, z których ka ż dy obejmuje tre ść o ś wiadczenia woli jednej ze stron i jest przez ni ą podpisany” . Z powy ż szego wynika wi ę c, ż e by mo ż na by ł o uzna ć , i ż zachowano form ę pisemn ą okre ś lonej czynno ś ci, podmiot musi z ł o ż y ć w ł asnor ę czny podpis. Tak ą sam ą rang ę , jak podpis w ł asnor ę czny ma podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy wa ż nego kwalifikowanego certyfikatu. Analiza akt niniejszej sprawy wykaza ł a, ż e przedsi ę biorca wystawia konsumentom w zwi ą zku z zawieranymi z nimi umowami na odleg ł o ść , faktury VAT oraz specyfikacje. Do dnia 01. 08. 2005r. dokumenty te by ł y przesy ł ane na pro ś b ę konsumentów (karty nr 51), a po tym terminie s ą one sporz ą dzane w zwi ą zku z zawarciem ka ż dej z umów. Analiza tre ś ci przyk ł adowych faktur VAT przekazanych przez przedsi ę biorc ę wykaza ł a, ż e zawieraj ą one: informacje o imieniu i nazwisku przedsi ę biorcy oraz jego adresie i numerze NIP, dane okre ś laj ą ce przedmiot umowy, jego cen ę wraz z podatkiem VAT, informacje o sposobie dostarczenia, sposobie zap ł aty i terminie p ł atno ś ci. Na fakturach VAT przedsi ę biorca sk ł ada swój podpis (karty nr 29 i 31). Specyfikacje zawieraj ą informacj ę o prawie odst ą pienia od umowy zawartej na odleg ł o ść w terminie dziesi ę ciu od dni od daty odebrania przesy ł ki i o wyj ą tkach od tego prawa, oraz o sposobie i miejscu sk ł adania reklamacji. Specyfikacje s ą opatrzone podpisem osoby pakuj ą cej (karty nr 32 i 34). Badanie tre ś ci w/w dokumentów wykaza ł o, ż e 6 nie zawieraj ą one cz ęś ci informacji, do potwierdzenia których przedsi ę biorca jest zobowi ą zany na podstawie art. 9 ust. 3 w zwi ą zku z art. 9 ust. 1 uonpk. W niniejszym przypadku brak jest danych o organie rejestrowym oraz o numerze, pod jakim przedsi ę biorca zosta ł wpisany do ewidencji, kosztach i terminie dostawy zamówionego towaru i o terminie, w jakim oferta lub informacja o cenie jest wi ążą ca. Konsumenci zawieraj ą cy umowy na odleg ł o ść nie otrzymuj ą dokumentu, w którym zosta ł aby zawarta informacja o tym, gdzie nale ż y zwróci ć si ę w przypadku, gdy zajdzie konieczno ść weryfikacji danych sprzedawcy. Powy ż sze mo ż e mie ć szczególne znaczenie w przypadku powstania sporu na tle uprzednio zawartej umowy. Jak wykaza ł a analiza zgromadzonych dokumentów, konsumenci nie otrzymuj ą te ż potwierdzenia tego, jaki jest koszt dostawy zamówionego towaru oraz w jakim terminie ma ona nast ą pi ć . Wskazanie przedmiotowych danych przed zawarciem umowy, np. w regulaminie, nie jest wystarczaj ą ce. Konsument ma bowiem dysonowa ć dokumentem potwierdzaj ą cym warunki, na jakich zosta ł a zawarta konkretna umowa, której jest stron ą . Brak przedmiotowych informacji mo ż e powodowa ć trudno ś ci dowodowe w przypadku powstania na tle umowy problemów zwi ą zanych np. z dostarczeniem towaru z opó ź nieniem. Kolejn ą informacj ą , której przedsi ę biorca nie potwierdza, wbrew ci ążą cemu na nim ustawowemu obowi ą zkowi, jest informacja na temat terminu zwi ą zania ofert ą lub informacj ą o cenie. Kwestia ta ma znaczenie w sytuacji, gdy przedsi ę biorca dokonuje zmiany oferty np. w zakresie ceny. Konsument musi mie ć pewno ść do kiedy obowi ą zuj ą warunki, na które si ę godzi i podobnie jak w poprzednich przypadkach, powinien uzyska ć potwierdzenie tej informacji. Pozyskanie odpowiedniego dokumentu u ł atwia konsumentom dochodzenie roszcze ń wynikaj ą cych z zawartych przez nich umów. Konsekwencj ą braku potwierdzenia powy ż szych informacji jest naruszenie art. 9 ust. 3 uonpk. Sporna praktyka jest tak ż e niezgodna z art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, z którego wynika obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, pe ł nej i prawdziwej informacji. Ze specyfiki dzia ł alno ś ci prowadzonej przez Marcina G. wynika to, stosowana przez niego praktyka jest wymierzona w nieoznaczon ą , szerok ą grup ę konsumentów, której sk ł ad osobowy oraz liczebno ść ulega ci ą g ł ym zmianom. Na tej podstawie uznano, ż e naruszone zosta ł y zbiorowe interesy konsumentów. W ś wietle powy ż szego nale ż a ł o uzna ć , ż e niniejsze zaniechanie Marcina G. stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. II. 1. Aby stwierdzi ć , ż e dosz ł o do naruszenia art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów musz ą zosta ć kumulatywnie spe ł nione dwie przes ł anki. Po pierwsze okre ś lone dzia ł anie przedsi ę biorcy musi nosi ć znamiona bezprawno ś ci, po drugie musi ono godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. W niniejszym post ę powaniu postawiono przedsi ę biorcy zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 uonpk w zwi ą zku z nieinformowaniem konsumentów o organie, który zarejestrowa ł jego dzia ł alno ść gospodarcz ą oraz o numerze, pod jakim tego dokonano. W toku post ę powania ustalono, ż e przedsi ę biorca wskazuje w/w dane w regulaminie. Jak wynika z wyja ś nie ń Marcina G. konsumenci mogli zapozna ć si ę z regulaminem dopiero po utworzeniu konta w serwisie i po zalogowaniu si ę (karta nr 23). Na stronie g ł ównej witryny sklepu link do regulaminu zosta ł zamieszczony dnia 30. 06. 2005r. (karta nr 51) i od tego momentu nie jest wymagane logowanie si ę do serwisu, aby mo ż na by ł o zapozna ć si ę z jego tre ś ci ą . Istotna w niniejszej sprawie jest chwila, w jakiej konsumenci mogli zapozna ć si ę z regulaminem, a tym samym z informacj ą na temat organu rejestrowego i numeru ewidencyjnego przedsi ę biorcy. Stosownie do art. 9 ust. 1 uonpk konsument powinien by ć poinformowany o w/w danych najpó ź niej w chwili z ł o ż enia mu propozycji zawarcia umowy. Bez wzgl ę du na to, czy prezentacja stworzona przez przedsi ę biorc ę i zamieszczona na jego stronie internetowej stanowi ofert ę w rozumieniu art. 66 k.c, czy jest to zaproszenie do zawarcia umowy, o którym mowa w art. 71 k.c., chwil ą z ł o ż enia propozycji zawarcia umowy przez przedsi ę biorc ę jest w niniejszym przypadku chwila wej ś cia konsumenta na 7 stron ę internetow ą sklepu. Po wej ś ciu na tak ą stron ę konsument powinien mie ć mo ż liwo ść zapoznania si ę z zasadami okre ś laj ą cymi warunki dokonywania zakupów w sklepie oraz uzyskania wyczerpuj ą cych informacji na temat przedsi ę biorcy, a tak ż e poszczególnych towarów. W rozwa ż anej sprawie tak ą mo ż liwo ść stworzono dopiero dnia 30. 06. 2005r. Przed t ą dat ą , aby mo ż na by ł o zapozna ć si ę z tre ś ci ą regulaminu, nale ż a ł o za ł o ż y ć indywidualne konto, a nast ę pnie zalogowa ć si ę . Z powy ż szego wynika, ż e konsumenci musieli podejmowa ć dodatkowe, wy ż ej okre ś lone dzia ł ania, zanim mogli zapozna ć si ę z regulaminem. W ś wietle powy ż szego mo ż na stwierdzi ć , ż e konsumenci najpierw zapoznawali si ę z ofert ą handlow ą sklepu, a w przypadku, gdy wyszukali w ś ród prezentowanych towarów taki, który ich interesowa ł , i którego nabycie rozwa ż ali, zak ł adali konto. Jest to sytuacja niekorzystna, gdy ż z cz ęś ci ą informacji wyszczególnionych w art. 9 ust. 1 uonpk konsumenci mogli zapozna ć si ę dopiero w chwili, gdy ju ż posiedli wiadomo ść o dost ę pno ś ci interesuj ą cego ich towaru. Przy takiej organizacji dzia ł ania sklepu ich uwaga by ł a zwrócona g ł ównie na towar, nie za ś na postanowienia ewentualnej umowy sprzeda ż y oraz dane okre ś laj ą ce przysz ł ego kontrahenta. Istot ą umów zawieranych na odleg ł o ść jest to, ż e ich strony nie pozostaj ą w bezpo ś rednim kontakcie, co ogranicza mo ż liwo ść weryfikacji informacji przekazywanych konsumentom. W zwi ą zku z tym szczególn ą wag ę nale ż y przyk ł ada ć w takich przypadkach w ł a ś ciwemu, tj. precyzyjnemu i szczegó ł owemu okre ś leniu wszystkich istotnych danych. Dane, o jakich mowa powy ż ej, umo ż liwiaj ą identyfikacj ę przedsi ę biorcy, sprawdzenie, czy wymieniony podmiot faktycznie dzia ł a oraz weryfikacj ę wskazanych przez niego wiadomo ś ci. To s ł u ż y ochronie interesów konsumentów oraz ogólnie pojmowanego bezpiecze ń stwa obrotu prawnego. W ś wietle wy ż ej przedstawionych okoliczno ś ci nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e dzia ł anie przedsi ę biorcy by ł o bezprawne i godzi ł o w interesy konsumentów. Marcin G. zawiera umowy na odleg ł o ść . Z charakteru tej dzia ł alno ś ci wynika to, ż e stosowana przez niego praktyka jest wymierzona w nieoznaczon ą , szerok ą grup ę konsumentów, której sk ł ad ulega nieustannym zmianom. Na tej podstawie uznano, ż e naruszone zosta ł y zbiorowe interesy konsumentów. Nie informuj ą c konsumentów we w ł a ś ciwy sposób o organie rejestrowym i numerze ewidencyjnym przedsi ę biorcy, Marcin G. dopu ś ci ł si ę naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 uonpk, a poprzez to naruszenia art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zaniechanie to doprowadzi ł o tak ż e do naruszenia art. 23 a ust. 2 tej ustawy, z którego wyp ł ywa obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, który w tym przypadku niew ą tpliwie nie zosta ł spe ł niony. Uwzgl ę dniaj ą c fakt, ż e od dnia 30. 06. 2005r. link do regulaminu zawieraj ą cego w/w dane jest dost ę pny na stronie g ł ównej sklepu i do zapoznania si ę z jego tre ś ci ą nie jest konieczne podejmowanie przez konsumentów szczególnych dzia ł a ń , nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w tym terminie dosz ł o do zaniechania stosowania niedozwolonej praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów opisanej w pkt. II 1 niniejszej decyzji. 2. Nast ę pnym zarzutem, jakim obci ąż ono Marcina G., by ł zarzut naruszenia art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej, do czego dosz ł o w zwi ą zku z naruszeniem art. 9 ust. 1 pkt 3 uonpk, który stanowi, ż e konsument, najpó ź niej w chwili z ł o ż enia mu propozycji zawarcia umowy, powinien zosta ć poinformowany o cenie lub wynagrodzeniu obejmuj ą cym wszystkie ich sk ł adniki, a w szczególno ś ci c ł a i podatki. Przedsi ę biorca informowa ł konsumentów o tym, ż e cena jest podawana w z ł otych polskich i zawiera podatek VAT w pkt. 8 regulaminu, lecz do dnia 30. 06. 2005r. regulamin ten by ł dost ę pny dla konsumentów dopiero po zarejestrowaniu i zalogowaniu w sklepie. Nale ż y podkre ś li ć , ż e stosowne informacje by ł y dost ę pne po wykonaniu przez konsumentów dodatkowych czynno ś ci, co utrudnia ł o dotarcie do nich. Konsumenci nie mieli wi ę c faktycznej mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z regulaminem i zawartymi w nim informacjami zaraz po wej ś ciu na stron ę internetow ą sklepu, a wi ę c w chwili z ł o ż enia im propozycji zawarcia umowy. Brak odpowiedniej informacji na temat tego, jakie sk ł adniki obejmuje podawana przy poszczególnych towarach cena, prowadzi do sytuacji, w której konsumenci nie maj ą pewno ś ci, czy faktyczna cena interesuj ą cej ich rzeczy 8 nie b ę dzie wy ż sza np. o kwot ę nale ż nego podatku VAT. Charakter dzia ł alno ś ci Marcina G. przes ą dza o tym, ż e podejmowane przez niego czynno ś ci oraz zaniechania maj ą wp ł yw na sytuacj ę faktyczn ą i prawn ą szerokiej i nieoznaczonej grupy konsumentów. Niedope ł nienie obowi ą zku wskazanego w art. 9 ust. 1 pkt 3 uonpk stanowi naruszenie art. 23 a ust. 2 ustawy antymonopolowej, w my ś l którego przedsi ę biorca jest obowi ą zany do udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o uzna ć , ż e zachowanie przedsi ę biorcy opisane w niniejszym punkcie decyzji by ł o bezprawne i godzi ł o w zbiorowe interesy konsumentów, a wi ę c by ł o niezgodne z art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku ze zmian ą wprowadzon ą przez przedsi ę biorc ę dnia 30. 06. 2005r. polegaj ą c ą na zamieszczeniu na stronie g ł ównej sklepu linku do regulaminu, który sta ł si ę dost ę pny dla odwiedzaj ą cych sklep bez obowi ą zku rejestracji i logowania w systemie, organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e tego dnia dosz ł o do zaniechania stosowania praktyki opisanej w niniejszym punkcie. 3. Kolejnym z zarzutów postawionych Marcinowi G. w toku przedmiotowego post ę powania by ł zarzut naruszenia art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy antymonopolowej poprzez nieinformowanie konsumentów, najpó ź niej w chwili rozpocz ę cia spe ł niania ś wiadczenia, o terminie, w jakim oferta lub informacja o cenie albo wynagrodzeniu maj ą charakter wi ążą cy, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 9 ust. 1 pkt 8 uonpk. W przypadku tej praktyki zachodzi ł a sytuacja analogiczna do przedstawionej w pkt. II 1 i 2 niniejszej decyzji. Informacja o terminie zwi ą zania informacj ą o cenie by ł a zamieszczona w pkt. 8 regulaminu zakupów. Jak wykazano powy ż ej, przed 30. 06. 2005r. regulamin ten by ł dost ę pny wy łą cznie dla zarejestrowanych i zalogowanych osób odwiedzaj ą cych witryn ę internetow ą sklepu. Sposób udost ę pniania tre ś ci regulaminu by ł niezgodny z regulacj ą zawart ą w art. 9 ust. 1p uonpk, w którym wyra ź nie wskazano, ż e stosowane dane maj ą by ć udost ę pnione konsumentom najpó ź niej w chwili z ł o ż enia im propozycji zawarcia umowy. W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e powy ż sze dzia ł anie przedsi ę biorcy by ł o niezgodne z art. 9 ust. 1 pkt 8 uonpk, a tym samym bezprawne. Jednocze ś nie powy ż sze zachowanie przedsi ę biorcy godzi ł o w interesy konsumentów z tego wzgl ę du, ż e zapoznaj ą c si ę z ofert ą handlow ą sklepu nie wiedzieli oni jak d ł ugo pozostanie aktualna oferta, z któr ą mieli mo ż liwo ść zapozna ć si ę przed zawarciem umowy i czy aktualne b ę d ą te warunki, na jakie si ę godz ą , w chwili, gdy sami zawieraj ą umow ę . Niedope ł niaj ą c powy ż szego obowi ą zku przedsi ę biorca nie wykona ł równocze ś nie nakazu p ł yn ą cego z art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którym mia ł on obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Dzia ł anie przedsi ę biorcy polegaj ą ce na niepodawaniu informacji na temat terminu zwi ą zania ofert ą lub informacji o cenie opisane w niniejszym punkcie decyzji by ł o niedopuszczalne i szczególnie naganne w obliczu tego, ż e przedsi ę biorca zawiera umowy z konsumentami, a wi ę c podmiotami najs ł abszymi na rynku. W zwi ą zku z tym, ż e zachowanie Marcina G. opisane w tym miejscu by ł o niezgodne z dyspozycj ą art. 9 ust. 1 pkt 8 uonpk oraz godzi ł o w zbiorowe interesy konsumentów, organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e dosz ł o do naruszenia art. 23 a ust. 1 i 2 stawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jednocze ś nie ustalono, ż e przedsi ę biorca zaniecha ł stosowania spornej praktyki z dniem 30. 06. 2005r., kiedy to na stronie g ł ównej sklepu pod adresem www.redmoon.pl zamieszczono link do regulaminu, z którego tre ś ci ą mo ż na zapozna ć si ę bez dokonywania dodatkowych czynno ś ci. III. 1. Tryb zawierania umów na odleg ł o ść przez Internet znalaz ł swoje uregulowanie w przepisach Kodeksu cywilnego. W art. 66 1 § 2 pkt 1 k.c. ustawodawca wskaza ł , ż e przedsi ę biorca sk ł adaj ą cy ofert ę w postaci elektronicznej jest obowi ą zany do poinformowania drugiej strony w sposób jednoznaczny i zrozumia ł y o czynno ś ciach technicznych sk ł adaj ą cych si ę na procedur ę zawarcia umowy. Obowi ą zek ten powinien by ć spe ł niony 9 przed zawarciem umowy. Art. 66 1 § 2 k.c. stosuje si ę odpowiednio, je ż eli przedsi ę biorca zaprasza drug ą stron ę do rozpocz ę cia negocjacji, sk ł adania ofert albo do zawarcia umowy w inny sposób. Na stronie g ł ównej sklepu, w cz ęś ci pt. „O sklepie” wskazano, ż e aby mie ć mo ż liwo ść z ł o ż enia zamówienia nale ż y by ć klientem tego sklepu (tj. nale ż y za ł o ż y ć konto) i zalogowa ć si ę . W pkt. 2 regulaminu zakupów (karta nr 65) wskazano, ż e zamówienia s ą przyjmowane przez stron ę www.redmoon.pl , a wyj ą tkowo tak ż e telefonicznie. Po z ł o ż eniu zamówienia klient otrzymuje za po ś rednictwem poczty elektronicznej potwierdzenie otrzymania zamówienia przez sklep. W pkt. 3 regulaminu wskazano, kiedy dochodzi do przyj ę cia zamówienia do realizacji, tj. okre ś lono, ż e nast ę puje to po dotarciu do sklepu od klienta elektronicznego potwierdzenia z ł o ż onego zamówienia lub w chwili autoryzacji karty, w zale ż no ś ci od wybranego przez konsumenta sposobu zap ł aty. Z tego wynika, ż e przedsi ę biorca okre ś la procedur ę zawarcia umowy cz ęś ciowo w ś ród ogólnych informacji o sklepie, a cz ęś ciowo w regulaminie. Konsumenci s ą informowani, ż e aby dosz ł o do realizacji z ł o ż onego zamówienia, musz ą oni przes ł a ć takie zamówienie ze strony internetowej sklepu albo z ł o ż y ć je telefonicznie. W odpowiedzi na zamówienie z ł o ż one przez konsumenta przedsi ę biorca przesy ł a elektroniczne potwierdzenie otrzymania zamówienia, które z kolei musi zosta ć potwierdzone przez klienta. Z tego wzgl ę du nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e konsumenci otrzymuj ą przed zawarciem umowy informacj ę o technicznych czynno ś ciach prowadz ą cych do zawarcia umowy. Nie zachodzi zatem obawa, ż e przedsi ę biorca nie wskazuj ą c na okre ś lone dane doprowadzi do powstania sytuacji, w której konsumenci nie b ę d ą wiedzieli, czy dope ł nili wszystkie wymagane do zawarcia umowy czynno ś ci, albo ż e wykonali te dzia ł ania bez ś wiadomo ś ci, ż e prowadz ą one wprost do zawarcia umowy. W zwi ą zku z powy ż szym nie stwierdza si ę w niniejszym przypadku stosowania przez Marcina G. praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23 a ust. 1 i 2 w zw. z art. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na niedope ł nieniu obowi ą zku poinformowania konsumentów o czynno ś ciach technicznych sk ł adaj ą cych si ę na procedur ę zawarcia umowy. 2. Kolejnym z obowi ą zków na ł o ż onych przez ustawodawc ę na przedsi ę biorców sk ł adaj ą cych oferty w postaci elektronicznej jest obowi ą zek okre ś lony w art. 66 1 § 2 pkt 3 k.c., polegaj ą cy na informowaniu o zasadach i sposobach utrwalania, zabezpieczania i udost ę pniania drugiej stronie tre ś ci zawieranej umowy. Konsument powinien mie ć mo ż liwo ść zapoznania si ę z tre ś ci ą w/w informacji w dowolnym momencie, pod warunkiem ż e b ę dzie on poprzedza ł moment zawarcia umowy. W analizowanym przypadku, w pkt. 15 regulaminu zakupów Marcin G. wskazuje, ż e umowa sprzeda ż y b ę dzie zawarta pomi ę dzy nim a klientem oraz, ż e utrwalenie, zabezpieczenie i udost ę pnienie istotnych postanowie ń tej umowy nast ę puje przez wydrukowanie i przekazanie klientowi wraz z przesy ł k ą faktury VAT lub specyfikacji zamówienia. Przedsi ę biorca wprost okre ś la, jaki jest sposób udokumentowania tego, jakiej tre ś ci umowa zosta ł a zawarta. W tym miejscu nale ż y przywo ł a ć fakt, ż e link do regulaminu zakupów jest obecnie zamieszczony na stronie g ł ównej sklepu i ż eby mo ż na by ł o si ę z nim zapozna ć wystarczy wybra ć odpowiedni ą zak ł adk ę na stronie. Przed 30. 06. 2005r. regulamin ten by ł dost ę pny po utworzeniu przez klienta indywidualnego konta w sklepie i zalogowaniu si ę . Ka ż da z osób zawieraj ą cych umowy przez stron ę www.redmoon.pl musi takie konto za ł o ż y ć , a przed z ł o ż eniem zamówienia zalogowa ć si ę , a wi ę c ka ż da z tych osób mia ł a mo ż liwo ść zapoznania si ę z tre ś ci ą regulaminu. Zwa ż aj ą c na fakt, ż e zgodnie z art. 66 1 § 2 pkt 3 k.c. informacje wymienione w niniejszym punkcie przedsi ę biorca powinien przekaza ć przed zawarciem umowy, oraz bior ą c pod uwag ę to, ż e zgodnie z zasadami obowi ą zuj ą cymi w sklepie prowadzonym przez Marcina G., przed zawarciem umowy ka ż dy z klientów mia ł mo ż no ść zapoznania si ę z regulaminem, nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e obowi ą zek z art. 66 1 § 2 pkt 3 k.c. zosta ł spe ł niony. Na tej podstawie organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e przedsi ę biorca nie stosowa ł praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów 10 polegaj ą cej na nieinformowaniu konsumentów przed zawarciem umowy o zasadach i sposobach utrwalania, zabezpieczenia i udost ę pniania przez przedsi ę biorc ę drugiej stronie tre ś ci zawieranej umowy. 3. Niniejsze post ę powanie wszcz ę to pod zarzutem nieinformowania przez Marcina G. konsumentów o metodach i ś rodkach technicznych s ł u żą cych wykrywaniu i korygowaniu b łę dów we wprowadzonych danych, które ten jest obowi ą zany udost ę pni ć drugiej stronie, czego dotyczy art. 66 1 § 2 pkt 4 k.c. Z zapisów regulaminu wynika, ż e po z ł o ż eniu przez klienta zamówienia otrzymuje on elektroniczne potwierdzenie otrzymania przedmiotowego zamówienia przez sklep. Dzi ę ki temu konsument ma mo ż liwo ść weryfikacji z ł o ż onego zamówienia. W przypadku umów, na podstawie których p ł atno ść za zamówiony towar nast ę puje przy jego odbiorze lub przelewem, przyj ę cie zamówienia do realizacji nast ę puje w chwili potwierdzenia tego zamówienia przez klienta. Zgodnie z pkt. 7 regulaminu zakupów klient mo ż e wprowadzi ć zmiany w zamówieniu do czasu wystawienia faktury, albo zamówienia wycofa ć . Mo ż e tego dokona ć telefonicznie, faksem lub elektronicznie. Z powy ż szego wynika, ż e klienci s ą informowani o trybie uzgadniania tre ś ci zawieranej umowy oraz jej zmiany. Bez wzgl ę du na fakt, czy regulamin by ł dost ę pny po zalogowaniu si ę , czy tak jak ma to miejsce obecnie, bez konieczno ś ci wykonywania dodatkowych czynno ś ci, konsumenci byli informowani o metodach i ś rodkach technicznych s ł u żą cych wykrywaniu i korygowaniu b łę dów przed zawarciem umowy. W zwi ą zku z tym nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e przedsi ę biorca nie stosowa ł praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na nieinformowaniu konsumentów o metodach i ś rodkach technicznych s ł u żą cych wykrywaniu i korygowaniu b łę dów we wprowadzonych danych, które konsument winien udost ę pni ć w zwi ą zku ze z ł o ż on ą ofert ą . 4. Zgodnie z art. 66 1 § 2 ust. 5 k.c. przedsi ę biorca sk ł adaj ą cy ofert ę w postaci elektronicznej jest obowi ą zany przed zawarciem umowy poinformowa ć drug ą stron ę w sposób jednoznaczny i zrozumia ł y o j ę zykach, w jakich umowa ta mo ż e by ć zawarta. Z ustale ń poczynionych przez organ antymonopolowy wynika ł o, ż e przedsi ę biorca mo ż e nie dope ł nia ć przedmiotowego obowi ą zku. W niniejszej sprawie stosowna informacja zosta ł a zamieszczona w pkt. 16 regulaminu zakupów, z którego wynika, ż e umowa sprzeda ż y towarów jest zawierana w j ę zyku polskim. Przed 30. 06. 2005r. regulamin ten by ł dost ę pny wy łą cznie dla zarejestrowanych i zalogowanych klientów sklepu, a wi ę c nie by ł o mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z jego tre ś ci ą tu ż po wej ś ciu na stron ę sklepu o adresie www.redmoon.pl . Jak wynika z wyja ś nie ń przedsi ę biorcy, mo ż liwo ść taka zosta ł a stworzona dopiero 30. 06. 2005r. Okoliczno ść ta nie ma jednak wp ł ywu na kwalifikacj ę prawn ą dzia ł a ń Marcina G. opisanych w tym punkcie decyzji. Stosownie do w/w art. 66 1 § 2 ust. 5 k.c. okre ś lona informacja ma by ć przekazana przed zawarciem umowy. Aby mo ż na by ł o zawrze ć umow ę za po ś rednictwem strony www.redmoon.pl ka ż dy z konsumentów musi si ę zalogowa ć . Tym samym konsumenci mieli mo ż liwo ść zapoznania si ę w tre ś ci ą regulaminu tak ż e przed 30. 06. 2005r. Obecnie kwestia ta nie odgrywa roli, gdy ż regulamin zakupów zosta ł zamieszczony na stronie g ł ównej sklepu i do odtworzenia jego tre ś ci nie jest wymagane wykonanie przez konsumentów dodatkowych czynno ś ci, poza wybraniem zak ł adki z tym dokumentem. We wszystkich wy ż ej opisach sytuacjach konsumenci mieli mo ż liwo ść zapoznania si ę z tre ś ci ą regulaminu przed zawarciem umowy. Na tej podstawie organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e w niniejszym przypadku przedsi ę biorca nie stosowa ł praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na nieinformowaniu konsumentów o j ę zyku, w jakim mo ż e zosta ć zawarta umowa. 5. Kolejnym z zarzutów postawionych przedsi ę biorcy w toku niniejszego post ę powania by ł zarzut naruszenia art. 66 1 § 2 ust. 6 k.c. w zwi ą zku z nieinformowaniem konsumentów o kodeksach etycznych oraz o ich dost ę pno ś ci w postaci elektronicznej. W pi ś mie z dnia 30. 06. 11 2005r. Marcin G. wskaza ł , ż e w pracy korzysta z kodeksu etycznego. Dokument ten nie by ł dost ę pny na stronie internetowej sklepu oraz wskaza ł , ż e zostanie on zamieszczony pod adresem www.redmoon.pl/information.php . W toku post ę powania przedsi ę biorca przekaza ł „Kodeks etyczny firmy Redmoon Sprzeda ż wysy ł kowa i katalogowa” (karty nr 52 – 57). Analiza wskazanego kodeksu wykaza ł a, ż e jest to zbiór zasad, jakimi przedsi ę biorca kieruje si ę w ramach prowadzonej przez siebie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W tym miejscu nale ż y wskaza ć , ż e za kodeks etyczny mo ż na uzna ć dokument stosowany przez przedsi ę biorców przy zawieraniu z konsumentami umów, przyj ę ty przez przedstawicieli okre ś lonej bran ż y, który zawiera wytyczne dotycz ą ce prowadzonej przez nich dzia ł alno ś ci, nak ł ada na przedsi ę biorców dodatkowe zobowi ą zania oraz okre ś la sankcje stosowane w przypadku niewype ł nienia powy ż szych zobowi ą za ń . Kodeks etyczny przedstawiony przez Marcina G. nie mo ż e zosta ć uznany za kodeks w/w znaczeniu, a dokument ten nale ż y potraktowa ć jako deklaracj ę nale ż ytego wykonania zobowi ą za ń przez przedsi ę biorc ę . W obliczu tego, ż e przedsi ę biorca nie stosuje przy zawieraniu z konsumentami umów, kodeksów etycznych sensu stricto , nie powstaje obowi ą zek udzielania informacji na ich temat. W zwi ą zku z tym, na podstawie art. 23 d ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, organ antymonopolowy nie stwierdzi ł stosowania przez Marcina G. praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na nieinformowaniu konsumentów o kodeksach etycznych i ich dost ę pno ś ci w postaci elektronicznej. 6. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą przedsi ę biorca jest obowi ą zany do nieodp ł atnego udost ę pniania regulaminu, zgodnie z którym us ł ugi tego rodzaju s ą ś wiadczone. Regulamin taki winien by ć udost ę pniony przed zawarciem umowy. Nieudost ę pnianie regulaminu, pomimo jego obowi ą zywania, mo ż e powodowa ć , ż e konsumenci nie b ę d ą wiedzieli o tym, ż e istnieje dodatkowy dokument okre ś laj ą cy prawa i obowi ą zki stron umowy oraz nie b ę d ą znali tre ś ci uprawnie ń i ci ęż arów z niego wynikaj ą cych. W zwi ą zku z tym, ż e analiza witryny internetowej przedsi ę biorcy wykaza ł a, i ż nie zamieszczono na niej regulaminu (karty nr 16 – 17), organ antymonopolowy powzi ął podejrzenie, ż e mog ł o doj ść do naruszenia w/w przepisu ustawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą , a poprzez to do naruszenia art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku post ę powania przedsi ę biorca z ł o ż y ł wyja ś nienia, z których wynika, ż e na stronie internetowej o adresie www.redmoon.pl/usefull.php by ł zamieszczony regulamin zakupów (karta nr 76), a strona ta by ł a dost ę pna po zalogowaniu si ę . Od dnia 30. 06. 2005r. link do regulaminu jest dost ę pny na stronie g ł ównej (karta nr 51) i do zapoznania si ę z jego tre ś ci ą nie jest konieczne logowanie si ę . Podkre ś li ć trzeba, ż e wszyscy konsumenci zawieraj ą cy umowy przez Internet za po ś rednictwem witryny www.redmoon.pl , musz ą si ę zalogowa ć . Obowi ą zek ten istnia ł tak ż e przed 30. 06. 2005r. Dzi ę ki temu konsumenci uzyskiwali mo ż liwo ść zapoznania si ę z regulaminem, o jakim mowa w art. 8 ustawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą , jeszcze przed zawarciem umowy. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma fakt, ż e konsumenci mieli mo ż liwo ść zapoznania si ę z tre ś ci ą regulaminu przed zawarciem umowy, a kwesti ą uboczn ą jest szczegó ł owy tryb, w jakim to nast ę powa ł o. W zwi ą zku z powy ż szym nie stwierdza si ę stosowania przez Marcina G. praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na nieudost ę pnianie regulaminu ś wiadczenia us ł ug drog ą elektroniczn ą . IV. Art. 100 e ustawy antymonopolowej umo ż liwia Prezesowi Urz ę du nadanie decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci, je ż eli wymaga tego wa ż ny interes konsumentów. W niniejszym przypadku przedsi ę biorca zawiera z konsumentami umowy na odleg ł o ść , których specyfika polega na tym, ż e strony nie s ą jednocze ś nie obecne w miejscu zawierania umowy, co znacznie ogranicza mo ż liwo ść bezpo ś redniego zapoznania si ę z jej przedmiotem. Konsekwencj ą powy ż szego sposobu zawierania umów jest zwi ę kszone ryzyko, ż e zakupiony towar nie b ę dzie odpowiada ł umowie. Interes konsumentów przemawia za tym, 12 aby dysponowali oni potwierdzeniem wszystkich informacji dotycz ą cych przedsi ę biorcy oraz postanowie ń umowy, co mo ż e u ł atwi ć np. dochodzenie roszcze ń powsta ł ych na tle umowy zawartej na odleg ł o ść . Z uwagi na przedmiotowe zagro ż enie interesu konsumentów, nadanie punktowi I decyzji rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci, jest uzasadnione. St ą d orzeczono jak w punkcie IV niniejszej decyzji. V. Zgodnie z art. 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 72 ustawy, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku organ antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty tego post ę powania. Post ę powanie w sprawie stosowania przez Marcina G. praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. W wyniku tego post ę powania Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w punkcie I i II sentencji decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania dla organu antymonopolowego, s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą z przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć przedsi ę biorc ę kosztami post ę powania w wysoko ś ci 83 z ł (s ł ownie: osiemdziesi ą t trzy z ł ote). Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Na postanowienie zawarte w punkcie IV niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie –S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Alicja Kral 13