RKT-20/2006

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 27.04.2006r. RKT-61-11/06/MI DECYZJA Nr RKT - 20/2006 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du w dniu 02.12.2005r. post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Miejskiemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o., 34-300 Ż ywiec, ul. Ks. S ł onki 22, − dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 23c ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 tej ż e ustawy, uznaje si ę za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów bezprawne dzia ł ania Miejskiego Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Ż ywcu polegaj ą ce na: 1) naruszeniu § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. Nr 26, poz. 257 ze zm.) poprzez stosowanie w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zapisów, zgodnie z którymi Us ł ugobiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury, 2) naruszeniu art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 ze zm.) poprzez niezamieszczenie w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń reguluj ą cych d ł ugo ść okresów obrachunkowych, i nakazuje si ę zaniechanie ich stosowania. II. Na podstawie art. 23c ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w celu zapewnienia wykonania nakazu okre ś lonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji, okre ś la si ę Miejskiemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Ż ywcu ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów , polegaj ą ce na umieszczeniu w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawartych z konsumentami przed dniem 01.02.2006r. postanowie ń reguluj ą cych termin p ł atno ś ci w sposób zgodny z § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. Nr 26, poz. 257 ze zm.) oraz zapisów informuj ą cych o d ł ugo ś ci okresów obrachunkowych – w terminie 6 miesi ę cy od daty uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. 1 III. Na podstawie art. 72 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 75 tej ustawy postanawia si ę obci ąż y ć Miejskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Ż ywcu kosztami przeprowadzonego post ę powania i zobowi ą za ć w/w przedsi ę biorc ę do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 36 PLN (s ł ownie z ł otych: trzydzie ś ci sze ść ). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „Organem Antymonopolowym”) zosta ł o przeprowadzone z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy w zwi ą zku z dzia ł alno ś ci ą Miejskiego Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą Ż ywcu (zwane dalej „MPWiK Ż ywiec” lub „Spó ł k ą ”) wyst ę puje naruszenie uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej te ż dalej „ustaw ą antymonopolow ą ”). W toku post ę powania MPWiK Ż ywiec przedstawi ł o wykorzystywany w obrocie konsumenckim wzór umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (karty nr 15-17 verte) oraz przyk ł adow ą umow ę zawart ą z konsumentem z jego wykorzystaniem (karty nr 26-29). Poniewa ż analiza tre ś ci w/w dokumentów da ł a podstawy do przyj ę cia, ż e w przedmiotowej sprawie mog ł o doj ść do naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w dniu 02.12.2005r. Postanowieniem Nr 1 wszcz ę te zosta ł o z urz ę du post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów (karta nr 1). Przedsi ę biorcy postawiono zarzuty naruszenia art. 23a ust. 1 w/w ustawy w drodze podejmowania bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na: 1) naruszeniu § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. Nr 26, poz. 257 ze zm.) poprzez stosowanie w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zapisów, zgodnie z którymi Us ł ugobiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury, 2) naruszeniu art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 ze zm.) poprzez niezamieszczenie w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń reguluj ą cych d ł ugo ść okresów obrachunkowych. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów (karta nr 2), MPWiK Ż ywiec w odniesieniu do pierwszego zarzutu podnios ł o, i ż w obrocie konsumenckim w […]% przypadków faktury dor ę czane s ą konsumentom przez pracowników Spó ł ki w momencie ich wystawienia. Bezpo ś rednio po dokonaniu odczytu wodomierza u klienta nast ę puje bowiem wystawienie faktury za pomoc ą komputerowego zestawu przeno ś nego typu PSION. Pozosta ł e […]% faktur wystawianych jest natomiast na ż yczenie konsumenta w siedzibie Spó ł ki (gdzie konsument osobi ś cie zg ł asza si ę z odczytem wodomierza) b ą d ź wysy ł ane jest poczt ą (listem zwyk ł ym) na adres wskazany przez klienta po telefonicznym zg ł oszeniu przez niego stanu wodomierza. W dziale Spó ł ki Obs ł uga Ogólna / Sprawy Pracownicze wyodr ę bnione jest stanowisko zajmuj ą ce si ę wysy ł k ą faktur, która realizowana jest na bie żą co; rachunki nadawane s ą w dniu ich wystawienia (karty nr 31-32). Co do drugiego postawionego w niniejszym post ę powaniu zarzutu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Spó ł ka wskaza ł a, i ż o d ł ugo ś ci stosowanych okresów obrachunkowych, w których nast ę puj ą rozliczenia za ś wiadczone us ł ugi, konsumenci informowani s ą poprzez og ł oszenie taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego 2 odprowadzania ś cieków zgodnie z art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 ze zm.) (zwana dalej „ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę ”). Og ł oszenie to zamieszczane jest w miejscowej prasie oraz w sposób zwyczajowo przyj ę ty poprzez umieszczenie na tablicach og ł osze ń zlokalizowanych na terenie miasta (karta nr 31). Na potwierdzenie powy ż szego, MPWiK Ż ywiec przed ł o ż y ł o og ł oszenia powiadamiaj ą ce o wprowadzeniu taryf z 2005 i 2006 roku (karty nr 111-118). W ich tre ś ci zawarta jest informacja, ż e okres obrachunkowy, w jakim dokonywane s ą rozliczenia za ś wiadczone us ł ugi wynosi w przypadku gospodarstw domowych 2 miesi ą ce. W toku przeprowadzonego post ę powania Organ Antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny. Miejskie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Ż ywcu jest przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo – kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Spó ł ka dzia ł a na podstawie udzielonego moc ą decyzji Burmistrza Ż ywca Zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na obszarze miasta Ż ywiec (karty nr 13-14), a tak ż e na podstawie wpisu do Rejestru Przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000089484, zgodnie z którym przedmiotem jej dzia ł alno ś ci jest mi ę dzy innymi dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie rozprowadzania wody i odprowadzanie ś cieków (karty nr 6-10). Ustalono, ż e w ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci us ł ugowej, MPWiK Ż ywiec w dacie wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania pos ł ugiwa ł o si ę w obrocie konsumenckim wzorcem umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (karty nr 15-17). Wzorzec ten wykorzystywany by ł przy zawieraniu umów z konsumentami w okresie od dnia 02.06.2003r. do dnia 01.02.2006r. (karty nr 5, 124). MPWiK Ż ywiec w pi ś mie z dnia 10.02.2006r. poda ł o, ż e liczba konsumentów, z którymi zawarto w umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków z jego wykorzystaniem wynosi […], co stanowi ponad […]% ogó ł u umów zawartych przez Spó ł k ę (karta nr 125). Przedsi ę biorca poda ł równie ż , i ż przedmiotowy wzorzec zastosowano wzgl ę dem wszystkich jego odbiorców b ę d ą cych konsumentami (karta nr 5 verte). W toku post ę powania MPWiK Ż ywiec przedstawi ł o przyk ł adowe umowy zawarte z konsumentami z wykorzystaniem wzorca umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, o którym mowa powy ż ej: Umow ę Nr 107454 z dnia 14.10.2004r. (karty nr 26-28); Umow ę Nr 107978 z dnia 20.06.2005r. (karty nr 39-41 verte); Umow ę Nr 107966 z dnia 07.06.2005r. (karty nr 42-42-44 verte); Umow ę Nr 107963 z dnia 06.06.2005r. (karty nr 45-47 verte); Umow ę Nr 107822 z dnia 28.02.2005r. (karty nr 146-148 verte); Umow ę Nr 107870 z dnia 14.04.2005r. (karty nr 149-151 verte); Umow ę Nr 107890 z dnia 25.03.2005r. (karty nr 155-157 verte) oraz Umow ę Nr 107875 z dnia 14.04.2005r. (karty nr 158-160 verte). Umowy te w § 14 ust. 1 zawieraj ą postanowienie o nast ę puj ą cym brzmieniu: Us ł ugobiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury. W wypadku niedotrzymania terminu p ł atno ś ci Us ł ugobiorca zobowi ą zuje si ę do zap ł acenia ustawowych odsetek. W tre ś ci umów brak jest zapisów reguluj ą cych d ł ugo ść okresów rozrachunkowych, w jakich konsumenci rozliczani s ą za pobrane us ł ugi. W trakcie post ę powania ustalono równie ż , ż e w dniu 01.02.2006r. MPWiK Ż ywiec wprowadzi ł o do obrotu nowy, zmieniony wzór umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (karta nr 124) . Spó ł ka przedstawi ł a przyk ł adowe umowy zawarte na jego podstawie: Umow ę Nr 101773 z dnia 01.02.2006r.; Umow ę Nr 102936 z dnia 01.02.2006r.; Umow ę Nr 108304 z dnia 01.02.2006r.; Umow ę Nr 108269 z dnia 01.02.2006r.; Umow ę Nr 107806 z dnia 01.02.2006r. i Umow ę Nr 107705 z dnia 07.03.2006r. (karty nr 126-131 verte, 161-166 verte). Do ich tre ś ci wprowadzony zosta ł w § 10 ust. 2 zapis stanowi ą cy, i ż Ilo ść pobranej wody w 3 budynkach wyposa ż onych w wodomierze g ł ówne ustala si ę zgodnie z ich wskazaniami. Odczyt wskaza ń wodomierza b ę dzie nast ę powa ć co 2 miesi ą ce. Postanowienie umowne dotycz ą ce terminu zap ł aty za pobrane us ł ugi zawarte w § 11 ust. 1 umów o zmienionej tre ś ci otrzyma ł o natomiast nast ę puj ą ce brzmienie: Odbiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie okre ś lonym na fakturze, który nie mo ż e by ć krótszy ni ż 14 dni od daty jej dor ę czenia. W pi ś mie z dnia 10.02.2006r. MPWiK poinformowa ł o, ż e w oparciu o nowo wprowadzone wzorce zawar ł o […] umów. Przedsi ę biorca zainicjowa ł ponadto wymian ę umów zawartych przed dat ą wprowadzenia do obrotu nowych wzorów. Do dnia 10.02.2006r. wymieniono […] umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawartych z konsumentami w oparciu o poprzednio obowi ą zuj ą ce wzorce (karty nr 124-125). W toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów ustalono ponadto, ż e na obszarze gminy Ż ywiec obowi ą zuje obecnie Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków wprowadzony Uchwa łą Nr LXI/539/2005 Rady Miejskiej w Ż ywcu z dnia 29 grudnia 2005 r. (karty nr 132-141). Regulamin ten wszed ł w ż ycie w dniu 07.03.2006r. tj. 14 dni po jego og ł oszeniu w Dzienniku Urz ę dowym Województwa Ś l ą skiego z dnia 21.02.2006r. (Nr 17, poz. 587) 1 . Spó ł ka wskaza ł a równie ż , i ż sporz ą dzi ł a broszury z tre ś ci ą nowego Regulaminu, które wr ę czane s ą konsumentom w momencie zawierania umów wed ł ug nowych wzorców. Ponadto z tre ś ci ą Regulaminu konsumenci mog ą zapozna ć si ę w siedzibie Spó ł ki, na tablicach og ł osze ń na terenie miasta, jak równie ż na stronie internetowej Spó ł ki www.mpwik-zywiec.pl oraz na stronie internetowej Miasta Ż ywiec www.zywiec.pl (karta nr 125). We wcze ś niejszym okresie, tj. przed 07.03.2006r. w gminie Ż ywiec obowi ą zywa ł Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków stanowi ą cy za łą cznik do Uchwa ł y Rady Miejskiej w Ż ywcu Nr L/521/2002 z dnia 19 wrze ś nia 2002 r. (karty nr 19-24). Nie stanowi ł on integralnej cz ęś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawieranych z konsumentami w oparciu o wzorce umowne obowi ą zuj ą ce w okresie od 02.06.2003r. do 01.02.2006r. (karta nr 5 verte). W rozdziale VII Regulaminu pt. Zasady rozliczania nale ż no ś ci za wod ę i ś cieki zawarty by ł w § 25 zapis stanowi ą cy, i ż Rozliczanie nale ż no ś ci za wod ę i ś cieki odbywa si ę w oparciu o ceny i stawki op ł at okre ś lone w taryfie zatwierdzonej uchwa łą Rady Miasta oraz ilo ś ci dostarczonej wody i odprowadzonych ś cieków. Obowi ą zuje miesi ę czny lub dwumiesi ę czny okres obrachunkowy (karta nr 23). Organ Antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 23a ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem dzia ł aniach przedsi ę biorców. Tworz ą c katalog dzia ł a ń naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca pos ł u ż y ł si ę terminem „w szczególno ś ci”, co oznacza, ż e ma on charakter przyk ł adowy. Zamiarem ustawodawcy by ł o uznanie za praktyk ę dzia ł a ń , które naruszy ł y przepisy innych aktów prawnych. 1 za: http://www.katowice.uw.gov.pl/urzadkatowice.php?urzad/uw_dzienniki_2006 4 Aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - dzia ł anie przedsi ę biorcy musi nosi ć znamiona bezprawno ś ci, - dzia ł anie powy ż sze musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Pierwsza przes ł anka zostaje spe ł niona, gdy przedsi ę biorca podejmuje dzia ł ania sprzeczne z prawem lub, gdy nie dope ł nia ci ążą cego na nim obowi ą zku. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania niezgodne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa (Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwai, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2000, s. 117 – 118). Druga przes ł anka konieczna do stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów jest natomiast spe ł niona wtedy, gdy dane dzia ł anie lub zaniechanie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci. Ustawa antymonopolowa w odniesieniu do konsumentów chroni bowiem ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym; znajduje zastosowanie wówczas, gdy okre ś lone zachowanie dotyka nieograniczonej liczby podmiotów, których nie sposób jednoznacznie zidentyfikowa ć . Stosownie do przepisu art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ilekro ć w ustawie jest mowa o konsumencie, nale ż y przez to rozumie ć konsumenta w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Definicj ę konsumenta zawiera przepis art. 22 1 K.c., zgodnie z którym za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . I.1. W przedmiotowej sprawie Miejskiemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Ż ywcu postawiono zarzut podejmowania bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonych w art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej, polegaj ą cych na naruszeniu § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (zwane dalej „rozporz ą dzeniem w sprawie okre ś lania taryf”) poprzez stosowanie w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zapisu w brzmieniu: Us ł ugobiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury. Dla zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej w pierwszej kolejno ś ci zachodzi konieczno ść wykazania, ż e dzia ł anie przedsi ę biorcy b ę d ą ce przedmiotem postawionego w niniejszym post ę powaniu zarzutu nosi znamiona bezprawno ś ci. Aktem prawnym okre ś laj ą cym zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wod ę przeznaczon ą do spo ż ycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzania ś cieków jest ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy dostarczanie wody lub odprowadzanie ś cieków odbywa si ę na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wod ę lub odprowadzanie ś cieków zawartej mi ę dzy 5 przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo – kanalizacyjnym a odbiorc ą us ł ug. Umowa, o której mowa powy ż ej, zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę zawiera ć powinna m.in. postanowienia dotycz ą ce sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń . Szczegó ł owe uregulowania odno ś nie przedmiotowych kwestii zawarte s ą natomiast w rozporz ą dzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf wydanym na podstawie art. 23, 25 i 27 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Rozporz ą dzenie w Rozdziale 5 pt. Warunki prowadzenia rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków, w § 17 ust. 1 stanowi, i ż Odbiorca us ł ug dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie okre ś lonym w fakturze, który nie mo ż e by ć krótszy ni ż 14 dni od daty jej dostarczenia . Stosownie do w/w przepisu, termin zap ł aty za us ł ugi z zakresu zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków okre ś lony w fakturze powinien wynosi ć co najmniej 14 dni licz ą c od dnia jej dor ę czenia konsumentowi. Jest to równoznaczne z obowi ą zkiem przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego do dostarczania faktur odbiorcom nie pó ź niej ni ż na 14 dni przed dat ą p ł atno ś ci wskazan ą w rachunku. W zawieranych z konsumentami umowach o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków MPWiK Ż ywiec stosuje zapis, przewiduj ą cy i ż Odbiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury. Przedmiotowe postanowienie umowne nak ł ada na konsumentów obowi ą zek uregulowania nale ż no ś ci w terminie okre ś lonym w fakturze niezale ż nie od tego, kiedy zostanie im ona dor ę czona. Jednocze ś nie z tre ś ci umowy nie wynika, w jakim terminie przedsi ę biorca zobowi ą zuje si ę dostarcza ć faktury konsumentom. Rozwi ą zanie przyj ę te w analizowanym postanowieniu umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków daje zatem przedsi ę biorcy prawo do dor ę czania rachunków w dowolnym czasie, skutkiem czego uprawnienia konsumentów wynikaj ą ce z rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf mog ą nie by ć respektowane. Na podstawie w/w zapisu konsument mo ż e bowiem otrzyma ć faktur ę w terminie pó ź niejszym ni ż 14 dni przed dat ą p ł atno ś ci podan ą na rachunku, co ś wiadczy o tym, ż e pos ł ugiwanie si ę w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków kwestionowanym postanowieniem umownym nosi znamiona bezprawno ś ci. W przedmiotowym przypadku przedsi ę biorca samodzielnie ustala dat ę , od której rozpoczyna si ę bieg terminu na uiszczenie nale ż no ś ci przez konsumenta, jak równie ż sam decyduje o dacie dor ę czenia faktury konsumentowi. Wy łą cznie od przedsi ę biorcy zale ż y zatem, jaki czas b ę dzie przys ł ugiwa ł konsumentom na uiszczenie nale ż no ś ci. Mo ż e zaistnie ć sytuacja, ż e termin ten b ę dzie wynosi ł mniej ni ż 14 dni, w tym, ż e b ę dzie na tyle krótki, ż e konsument nawet przy dochowaniu nale ż ytej staranno ś ci nie b ę dzie w stanie ui ś ci ć nale ż no ś ci w terminie podanym na rachunku. W skrajnych przypadkach faktura mo ż e zosta ć dor ę czona konsumentom nawet po terminie p ł atno ś ci. Nale ż y równie ż zwróci ć uwag ę na okoliczno ść , i ż zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 454 § 1 Kodeksu cywilnego, za dat ę dokonania zap ł aty uwa ż a si ę dat ę wp ł ywu ś rodków na rachunek bankowy przedsi ę biorcy. Cz ęść konsumentów uiszczaj ą c nale ż no ść za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki dokonuje wp ł aty w placówkach bankowych lub pocztowych, co wi ąż e si ę z tym, i ż od momentu dokonania wp ł aty przez konsumenta do momentu uznania rachunku bankowego dostawcy us ł ug up ł ywa okre ś lony okres czasu zwi ą zany z realizacj ą polecenia przelewu. Powy ż sze okoliczno ś ci dodatkowo przemawiaj ą za tym, aby tryb dor ę czenia faktury oraz termin na uiszczenie nale ż no ś ci zosta ł uregulowany w umowie w taki sposób, aby zapewni ć konsumentowi co najmniej 14 dni na zap ł acenie rachunku od momentu jego dostarczenia. Wówczas dokonuj ą c zap ł aty na poczcie lub w banku, konsument b ę dzie w stanie dochowa ć terminu wskazanego na fakturze. W toku post ę powania MPWiK Ż ywiec podnios ł o, i ż w praktyce faktury w […]% przypadków – dzi ę ki u ż yciu przeno ś nych zestawów komputerowych – dostarczane s ą konsumentom w momencie ich wystawienia. W cz ęś ci pozosta ł ych przypadków, jak poda ł a Spó ł ka, faktury s ą jednak przesy ł ane konsumentom poczt ą za po ś rednictwem listów zwyk ł ych. 6 W przypadku przesy ł ek listowych, data ich otrzymania bezpo ś rednio zwi ą zana jest z terminem wys ł ania oraz d ł ugo ś ci ą przekazywania faktur drog ą pocztow ą . Ryzyko dostarczenia faktury po terminie zapewniaj ą cym 14 dni na dokonanie zap ł aty jest w takim przypadku wi ę ksze. W momencie nadania rachunku na poczcie, nawet je ż eli nast ę puje to niezw ł ocznie po jego wystawieniu, przedsi ę biorca nie mo ż e mie ć pewno ś ci, w jakim momencie zostanie on dor ę czony odbiorcy. Bior ą c pod uwag ę , ż e analizowane zapisy umowne przewiduj ą , i ż zap ł ata nast ą pi ć powinna w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury, zaryzykowa ć mo ż na twierdzenie, i ż wysy ł aj ą c faktur ę listem zwyk ł ym, nawet je ż eli nast ą pi to bezpo ś rednio po jej wystawieniu, przedsi ę biorca nie jest w stanie zapewni ć , i ż konsument otrzyma rachunek 14 dni przed terminem p ł atno ś ci. Termin zap ł aty nale ż no ś ci okre ś lony rozporz ą dzeniem w sprawie okre ś lania taryf b ę dzie w przedmiotowym przypadku zachowany jedynie wówczas, gdy przedsi ę biorstwo dostarczy konsumentowi rachunek w tym samym dniu, w którym b ę dzie on wystawiony, co jest w ma ł ym stopniu prawdopodobne w przypadku, gdy faktury rozsy ł ane s ą poczt ą . Maj ą c powy ż sze na uwadze uzna ć nale ż y, i ż przepisy dotycz ą ce terminu zap ł aty nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki zawarte w § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf, nie znajduj ą odzwierciedlenia w brzmieniu zakwestionowanego postanowienia umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Dzia ł anie MPWiK Ż ywiec polegaj ą ce na stosowaniu w zawieranych z konsumentami umowach zapisu przewiduj ą cego, i ż Odbiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury obarczone jest zatem cech ą bezprawno ś ci w rozumieniu art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedmiotowy zapis umowny nie gwarantuje bowiem konsumentom dostarczenia faktury przez us ł ugodawc ę na 14 dni przed terminem p ł atno ś ci, a przewidziany w przepisach prawa termin na dokonanie zap ł aty mo ż e ulec skróceniu. Powy ż sze okoliczno ś ci wskazuj ą na to, i ż zosta ł a spe ł niona pierwsza z przes ł anek (bezprawno ść zachowania przedsi ę biorcy) niezb ę dnych do wykazania, i ż MPWiK Ż ywiec stosuje praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Z brzmienia analizowanego zapisu umownego wynika, i ż wy łą cznie w gestii MPWiK Ż ywiec pozostaje kwestia daty dor ę czenia rachunku konsumentowi. W umowach brak jest jakichkolwiek gwarancji dla konsumentów, ż e otrzymaj ą faktury w czasie zapewniaj ą cym co najmniej 14 – dniowy termin na uiszczenie nale ż no ś ci. Okoliczno ść , i ż na podstawie umowy to przedsi ę biorca ustala pocz ą tek biegu terminu na zap ł acenie nale ż no ś ci (w momencie wystawienia faktury) ś wiadczy o tym, ż e w przedmiotowej sprawie zagro ż one s ą interesy konsumentów. Dzia ł anie przedsi ę biorcy mo ż e bowiem doprowadzi ć do sytuacji, i ż nawet przy dochowaniu najwy ż szej staranno ś ci konsumenci nie b ę d ą w stanie terminowo wywi ą za ć si ę z obowi ą zku p ł atno ś ci na rzecz dostawcy. To z kolei wi ąż e si ę z mo ż liwo ś ci ą obci ąż enia ich odsetkami ustawowymi za opó ź nienie w zap ł acie (zgodnie z art. 14 ust. 1 analizowanych umów W wypadku niedotrzymania terminu p ł atno ś ci Us ł ugobiorca zobowi ą zuje si ę do zap ł acenia ustawowych odsetek ). Zapis mówi ą cy, ż e Odbiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzane ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury w ż aden sposób nie daje konsumentowi gwarancji otrzymania faktury w terminie co najmniej 14 dni przed terminem p ł atno ś ci i, ż e b ę dzie móg ł wywi ą za ć si ę ze zobowi ą za ń na rzecz dostawcy w sposób wskazany w umowie, bez obawy nara ż ania si ę na konieczno ść zap ł aty odsetek za zw ł ok ę . Pos ł ugiwanie si ę przez MPWiK Ż ywiec zakwestionowanym w ramach niniejszego zarzutu zapisem umownym godzi zatem w interesy konsumentów, mo ż e bowiem wywo ł a ć po ich stronie wymierne negatywne skutki finansowe w postaci konieczno ś ci uiszczenia odsetek za zw ł ok ę w zap ł acie nale ż no ś ci. W tym miejscu nale ż y podnie ść , i ż w toku post ę powania przedsi ę biorstwo wskaza ł o, ż e w stosunku do […]% konsumentów przyj ęł o taki system rozlicze ń i dostarczania faktur, który pozwala na dochowanie terminów wynikaj ą cych z rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf. Powy ż sze okoliczno ś ci s ą jednak bez znaczenia dla rozstrzygni ę cia przedmiotowej sprawy. Maj ą c na wzgl ę dzie, i ż na podstawie umowy Spó ł ka mo ż e samodzielnie i dowolnie ustala ć 7 termin, w którym dostarczy faktur ę konsumentowi, nie mo ż na w ż adnym wypadku wykluczy ć sytuacji, ż e nast ą pi to z naruszeniem obowi ą zuj ą cych przepisów prawa. Dla rozstrzygni ę cia przedmiotowej sprawy bez znaczenia jest zatem to, jak w praktyce post ę puje przedsi ę biorca. Istotne jest, i ż w oparciu o tre ść zawieranych w obrocie konsumenckim umów zastrzega sobie mo ż liwo ść dzia ł ania z naruszeniem obowi ą zuj ą cych przepisów prawa, w wyniku czego zagro ż one s ą interesów najs ł abszej grupy uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Podkre ś lenia wymaga, i ż dla bytu praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów nie jest konieczne wyst ą pienie na rynku skutków dzia ł a ń sprzecznych z przepisami prawa; ju ż sama mo ż liwo ść ich wyst ą pienia uzasadnia uruchomienie ustawowych sankcji przewidzianych w art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wynika to wprost z tre ś ci art. 1 ust. 2 tej ż e ustawy, zgodnie z którym jej re ż imowi podlegaj ą nie tylko praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, które wywo ł ywa ł y lub aktualnie wywo ł uj ą skutki na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, ale równie ż praktyki, które cho ć by tylko hipotetycznie mog ą wywo ł ywa ć takie skutki. W tym stanie rzeczy stwierdzi ć nale ż y, i ż nosi znamiona bezprawno ś ci oraz godzi w interesy konsumentów praktyka MPWiK Ż ywiec polegaj ą ca na zamieszczeniu w umowach zawieranych z konsumentami zapisu, zgodnie z którym Odbiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzane ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury . I.2. Drug ą praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów zarzucan ą w niniejszym post ę powaniu Miejskiemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Ż ywcu jest naruszenie art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków w ten sposób, i ż w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków nie zamieszczono postanowie ń reguluj ą cych d ł ugo ść okresów obrachunkowych. W celu stwierdzenia naruszenia przez przedsi ę biorc ę art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nale ż y po pierwsze wykaza ć , ż e obj ę te powy ż szym zarzutem dzia ł anie jest dzia ł aniem bezprawnym. Rozstrzygaj ą c przedmiotow ą kwesti ę podnie ść nale ż y, i ż stosownie do art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę umowa, na podstawie której odbywa si ę dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków powinna zawiera ć postanowienia dotycz ą ce sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń . Pos ł u ż enie si ę w tre ś ci w/w przepisu sformu ł owaniem „terminy wzajemnych rozlicze ń ” wskazuje na to, i ż intencj ą ustawodawcy by ł a ch ęć kompleksowego uregulowania tre ś ci ą umowy zagadnie ń zwi ą zanych z terminami rozlicze ń prowadzonych pomi ę dzy dostawc ą a odbiorc ą us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. Z literalnego brzmienia art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę wynika, ż e w umowie powinny znale źć si ę przede wszystkim postanowienia informuj ą ce o tym, w jakich terminach (odst ę pach czasu) wystawiane b ę d ą rachunki z tytu ł u dostarczonych us ł ug. Umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków powinna w zwi ą zku z tym zawiera ć zapisy dotycz ą ce d ł ugo ś ci okresów obrachunkowych, w których dokonywane b ę d ą odczyty wodomierzy i okresowe rozliczenia z konsumentami. Za konieczno ś ci ą wprowadzenia do umów przedmiotowych zapisów przemawia równie ż okoliczno ść , i ż Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, jaki obowi ą zywa ł na obszarze gminy Ż ywiec w okresie pos ł ugiwania si ę przez MPWiK zakwestionowanymi w niniejszym post ę powaniu wzorcami umownymi, zawiera ł w § 25 zapis stanowi ą cy, i ż rozliczanie nale ż no ś ci nast ę puje w jedno- lub dwumiesi ę cznych okresach obrachunkowych. Nale ż y zwróci ć uwag ę na fakt, ż e Regulamin – stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę – okre ś la prawa i obowi ą zki przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego oraz odbiorców us ł ug, w tym sposób rozlicze ń w oparciu o stawki op ł at ustalone w taryfach. W obrocie konsumenckim zachodzi natomiast konieczno ść dor ę czenia wzorca umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków wraz z odpowiednimi postanowieniami Regulaminu dostarczania wody i 8 odprowadzania ś cieków. Pogl ą d taki, uwarunkowany art. 384 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego, znajduje oparcie w konieczno ś ci zapewnienia konsumentowi mo ż liwo ś ci zapoznania si ę ze wszystkimi warunkami umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, do jakiej zamierza przyst ą pi ć , tak, aby mo ż liwie maksymalnie zabezpieczy ć jego interesy. Je ż eli zatem Regulamin stanowi, ż e w rozliczeniach z odbiorcami us ł ug obowi ą zuj ą jednomiesi ę czne lub dwumiesi ę czne okresy obrachunkowe, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne – maj ą c na wzgl ę dzie tre ść art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę – powinno doprecyzowa ć przedmiotowe kwestie w tre ś ci umowy. Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawierane przez MPWiK Ż ywiec na podstawie wzorców umownych, których warunki zakwestionowano w ramach postawionych w niniejszym post ę powaniu zarzutów nie zawieraj ą zapisów informuj ą cych o d ł ugo ś ci okresów obrachunkowych, czyli o terminach, w jakich dokonywane b ę d ą rozliczenia pomi ę dzy dostawc ą us ł ug a konsumentem. Za niewystarczaj ą ce w tym wzgl ę dzie – w ś wietle brzmienia art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę – nale ż y uzna ć podanie informacji odno ś nie przedmiotowych kwestii w miejscowej prasie oraz na tablicach og ł osze ń (wraz z informacjami o obowi ą zuj ą cej w danym roku taryfie), gdy ż brak jest gwarancji, ż e wszyscy konsumenci zapoznaj ą si ę z przekazanymi w ten sposób informacjami. Dlatego bior ą c pod uwag ę opisane powy ż ej okoliczno ś ci, nale ż y stwierdzi ć , i ż opisane zachowanie MPWiK Ż ywiec jest zachowaniem bezprawnym z punktu widzenia art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Pierwsza przes ł anka konieczna do stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, a wi ę c bezprawno ść dzia ł ania przedsi ę biorcy, zosta ł a zatem spe ł niona. Zaniechanie zamieszczenia w umowach przedmiotowych regulacji powoduje, ż e odbiorca w chwili zawierania umowy, jak i w trakcie jej realizacji nie jest w stanie dowiedzie ć si ę w jakich terminach (okresach czasu) wystawiane b ę d ą faktury za ś wiadczone us ł ugi oraz zwi ą zane z nimi odczyty wskaza ń wodomierza. Dostawca us ł ug mo ż e w zwi ą zku z tym w sposób arbitralny ustala ć d ł ugo ść cykli obrachunkowych, w których nast ę puj ą rozliczenia us ł ug i zwi ą zane z nimi odczyty urz ą dze ń pomiarowych. Prowadzi to po stronie konsumentów do niepewno ś ci obrotu gospodarczego i ogranicza swobod ę w zakresie gospodarowania ś rodkami pieni ęż nymi w d ł u ż szym okresie czasu. Zamieszczenie w umowie odpowiednich zapisów odnosz ą cych si ę do terminów dokonywanych rozlicze ń spowoduje, ż e konsument otrzyma gwarancj ę regularno ś ci cykli rozliczeniowych, dzi ę ki czemu b ę dzie w stanie podporz ą dkowa ć im dokonywane wydatki i w odpowiednim czasie zabezpieczy ć ś rodki finansowe na pokrycie nale ż no ś ci z tytu ł u dostaw wody i odprowadzania ś cieków. Brak w tre ś ci umowy odpowiednich postanowie ń dotycz ą cych okresów rozrachunkowych nie jest zatem dla konsumentów oboj ę tny i godzi w ich interesy rozumiane jako prawo do otrzymania pe ł nej informacji o wszystkich elementach stosunku zobowi ą zaniowego, zw ł aszcza tych, które dotycz ą tak zasadniczych z punktu widzenia nale ż ytego wykonania umowy kwestii, jak warunki wzajemnych rozlicze ń pomi ę dzy konsumentem a dostawc ą us ł ug. Dysproporcja pomi ę dzy wiedz ą jaka posiada przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne a wiedz ą , jak ą posiada w powy ż szym zakresie konsument mo ż e wywo ł a ć po stronie tych drugich wy ż ej opisane, negatywne skutki. Dlatego uzna ć nale ż y, ż e zachowanie MPWiK Ż ywiec wi ąż e si ę z naruszeniem interesów konsumentów. Jak wykazano powy ż ej, dzia ł ania Miejskiego Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Ż ywcu obj ę te punktem I.1. i I.2. niniejszej decyzji, a polegaj ą ce na: − naruszeniu § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf poprzez stosowanie w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zapisów, zgodnie z którymi Us ł ugobiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury, 9 − naruszeniu art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków poprzez niezamieszczenie w tre ś ci zawieranych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowie ń reguluj ą cych d ł ugo ść okresów obrachunkowych, s ą obarczone cech ą bezprawno ś ci. Wykazano równie ż , ż e opisane praktyki godz ą w interesy konsumentów, którzy zawarli umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków w oparciu o wzorce umowne, które znajdowa ł y si ę w obrocie gospodarczym od dnia 02.06.2003r. do dnia 01.02.2006r. W okoliczno ś ciach przedmiotowej sprawy w dalszej kolejno ś ci nale ż y wykaza ć , ż e w zwi ą zku z zakwestionowanymi dzia ł aniami MPWiK Ż ywiec naruszone zosta ł y interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów okre ś la zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów konsumentów oraz reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z tre ś ci art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy. Zbiorowy interes konsumentów dotyczy nieokre ś lonego ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce wtedy, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku oraz wtedy, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą inne niekorzystne zjawiska. Ustawa antymonopolowa w odniesieniu do konsumentów chroni ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. W przedmiotowej sprawie opisane praktyki MPWiK Ż ywiec skierowane s ą do nieokre ś lonego kr ę gu konsumentów, których nie sposób jednoznacznie zidentyfikowa ć . Antykonsumenckie ostrze stwierdzonych praktyk wymierzone jest bowiem we wszystkich rzeczywistych odbiorców us ł ug ś wiadczonych przez Spó ł k ę us ł ug, z którymi zawarto umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków o tre ś ci zakwestionowanej w niniejszym post ę powaniu, jak równie ż w jej potencjalnych odbiorców, b ę d ą cych konsumentami w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazuje to na naruszenie w przedmiotowej sprawie interesu publicznego, przez który nale ż y rozumie ć wynikaj ą ce z rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf prawo wszystkich odbiorców przedsi ę biorstwa (konsumentów) do otrzymania faktury za pobrane us ł ugi wodoci ą gowe i kanalizacyjne w terminie zagwarantowanym przepisami prawa, jak równie ż prawo wszystkich konsumentów do otrzymania pe ł nej i wyczerpuj ą cej informacji na temat terminów dokonywania rozlicze ń z tytu ł u pobranych us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. W tym stanie rzeczy nale ż y przyj ąć , ż e dzia ł ania Miejskiego Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Ż ywcu b ę d ą ce przedmiotem postawionych w niniejszym post ę powaniu zarzutów, o których mowa w pkt I.1. i I.2. niniejszej decyzji, godz ą w zbiorowe interesy konsumentów, a wi ę c druga z przes ł anek niezb ę dnych do stwierdzenia naruszenia przez w/w przedsi ę biorc ę art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej zosta ł a spe ł niona. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł y zatem łą cznie obie przes ł anki konieczne do uznania zachowa ń przedsi ę biorcy za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów – bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy i naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. Nale ż y podnie ść równie ż , i ż w przedmiotowej sprawie nie zaistnia ł y przes ł anki do stwierdzenia zaniechania stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23e ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. MPWiK Ż ywiec od dnia 1 lutego 2006 roku zawiera w obrocie konsumenckim umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków wed ł ug nowego wzorca umownego, w którego tre ś ci zamieszczone zosta ł y postanowienia umowne w pe ł ni uwzgl ę dniaj ą ce postawione w niniejszym post ę powaniu zarzuty. Przedsi ę biorca przyst ą pi ł równie ż do wymiany umów zawartych z konsumentami przed dat ą wprowadzenia nowego wzoru i do dnia 10.02.2006r, dokona ł wymiany […] umów. Z uwagi jednak na fakt, i ż cz ęść konsumentów, z którymi zawarto umowy przed 01.02.2006r. tj. nadal zwi ą zana jest postanowieniami umowy, której tre ść zosta ł a zakwestionowana w przedmiotowym post ę powaniu, brak jest podstaw do stwierdzenia 10 zaprzestania stosowania przez MPWiK Ż ywiec praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. St ą d orzeczono jak w punkcie I.1. i I.2. sentencji niniejszej decyzji. II. Zgodnie z art. 23c ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Organ Antymonopolowy mo ż e okre ś li ć w decyzji ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania zawartego w niej nakazu. Jako ś rodki usuni ę cia skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu okre ś lonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji, okre ś lono w przedmiotowej sprawie umieszczenie w tre ś ci wszystkich umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawartych z konsumentami przed dniem 01.02.2006r. nast ę puj ą cych postanowie ń : − postanowie ń reguluj ą cych termin p ł atno ś ci za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w sposób zgodny z przepisem § 17 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf (…), zgodnie z którym Odbiorca us ł ug dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w terminie okre ś lonym w fakturze, który nie mo ż e by ć krótszy ni ż 14 dni od daty jej dostarczenia, − postanowie ń wynikaj ą cych z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę informuj ą cych konsumentów o d ł ugo ś ci okresów obrachunkowych, w jakich dokonywane s ą rozliczenia za pobrane us ł ugi. Poniewa ż od dnia 1 lutego 2006 r. MPWiK Ż ywiec zawiera z konsumentami umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków w oparciu o wzorzec, którego tre ść uwzgl ę dnia postawione w niniejszym post ę powaniu zarzuty, obowi ą zek usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów dotyczy wy łą cznie umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawartych z wykorzystaniem wzorca umownego obowi ą zuj ą cego w dacie wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania. Opisane powy ż ej zmiany powinny zosta ć wprowadzone do umów zawartych przed 1 lutego 2006 r. w terminie 6 miesi ę cy od daty uprawomocnienia si ę decyzji. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. III. Stosownie do tre ś ci art. 72 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Organ Antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów w/w ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 75 ustawy antymonopolowej, Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Post ę powanie przeciwko Miejskiemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Ż ywcu w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. Na podstawie ustale ń dokonanych w trakcie post ę powania Organ Antymonopolowy w punkcie I niniejszej decyzji stwierdzi ł naruszenie art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaj ą c zasadno ść dwóch postawionych przedsi ę biorcy zarzutów. Kosztami niniejszego post ę powania s ą dla Organu Antymonopolowego wydatki w wysoko ś ci 36 PLN zwi ą zane z korespondencj ą ze skar ż onym przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z tym postanowiono obci ąż y ć MPWiK Ż ywiec kosztami przeprowadzonego post ę powania w kwocie 36 PLN (s ł ownie z ł otych: trzydzie ś ci sze ść ). Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie III sentencji decyzji. 11 Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie III niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 Kodeksu post ę powania cywilnego przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 kodeksu post ę powania cywilnego – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Alicja Kral 12