RKT-11/2006

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 22.02.2006r. RKT-61-02/06/MI DECYZJA Nr RKT – 11/2006 I. Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du w dniu 28.04.2005r. post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Jastrz ę bskiemu Zak ł adowi Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A., 44-335 Jastrz ę bie Zdrój, ul. Podhala ń ska 7, − dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. na podstawie art. 23c ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 tej ż e ustawy, uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów bezprawne dzia ł anie Jastrz ę bskiego Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdroju polegaj ą ce na zawieraniu z konsumentami Umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, których tre ść stoi w sprzeczno ś ci z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 ze zm.) w ten sposób, ż e konsumenci nie otrzymuj ą pe ł nej informacji o sposobie i terminach wzajemnych rozlicze ń pomi ę dzy dostawc ą a odbiorc ą us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w zakresie dotycz ą cym niezamieszczenia w umowach postanowie ń dotycz ą cych trybu i terminów zwrotu uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. 2. na podstawie art. 23d ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie stwierdza si ę stosowania przez Jastrz ę bski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdroju praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów , o której mowa w art. 23a ust. 1 tej ż e ustawy, polegaj ą cej na zawieraniu z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , których tre ść stoi w sprzeczno ś ci z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 ze zm.) w ten sposób, ż e konsumenci nie otrzymuj ą pe ł nej informacji o sposobie i terminach wzajemnych rozlicze ń w zakresie dotycz ą cym niezamieszczenia w umowach postanowie ń dotycz ą cych sposobów uiszczania op ł at za pobrane us ł ugi. II. Na podstawie art. 23c ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du w dniu 28.04.2005r. post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Jastrz ę bskiemu Zak ł adowi Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A., 44-335 Jastrz ę bie Zdrój, ul. Podhala ń ska 7, 1 − dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: okre ś la si ę Jastrz ę bskiemu Zak ł adowi Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdroju ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu okre ś lonego w pkt I.1. sentencji niniejszej decyzji, polegaj ą ce na zamieszczeniu w tre ś ci wszystkich zawartych z konsumentami przed dniem 16 maja 2005 r. umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zapisów wynikaj ą cych z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 ze zm.), a dotycz ą cych trybu i terminów zwrotu uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty, w terminie 6 miesi ę cy od daty uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. III. Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du w dniu 28.04.2005r. post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Jastrz ę bskiemu Zak ł adowi Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A., 44- 335 Jastrz ę bie Zdrój, ul. Podhala ń ska 7, − dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia si ę obci ąż y ć Jastrz ę bski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdroju kosztami przedmiotowego post ę powania i zobowi ą za ć w/w przedsi ę biorc ę do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 76 PLN (s ł ownie z ł otych: siedemdziesi ą t sze ść ). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „Organem Antymonopolowym”) przeprowadzone zosta ł o z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy w zwi ą zku z dzia ł alno ś ci ą Jastrz ę bskiego Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdroju (zwany dalej „JZWiK Jastrz ę bie Zdrój”) wyst ę puje naruszenie uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej te ż dalej „ustaw ą antymonopolow ą ”). W toku post ę powania poddano analizie pod k ą tem zgodno ś ci z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa tre ść zawieranych przez JZWiK Jastrz ę bie Zdrój w obrocie konsumenckim umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków . Poniewa ż Organ Antymonopolowy powzi ął podejrzenie, i ż w przedmiotowej sprawie mog ł o doj ść do naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w dniu 28.04.2005r. wszcz ę te zosta ł o z urz ę du przeciwko JZWiK Jastrz ę bie Zdrój post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Przedsi ę biorcy postawiony zosta ł zarzut podejmowania bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na zawieraniu z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, których tre ść mo ż e sta ć w sprzeczno ś ci z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (zwana dalej „ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę ”) w ten sposób, i ż konsumenci nie otrzymuj ą pe ł nej informacji o sposobie i terminach wzajemnych rozlicze ń pomi ę dzy dostawc ą a odbiorc ą us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (karty nr 1-2). W uzasadnieniu Postanowienia Nr 1 z dnia 28.04.2005r. o wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania podniesiono, ż e zawierane przez JZWiK z konsumentami umowy nie zawieraj ą postanowie ń dotycz ą cych: − sposobów uiszczania op ł at za pobrane us ł ugi oraz − trybu i terminów, w jakich nast ę puje zwrot uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty. 2 W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów JZWiK Jastrz ę bie Zdrój podnios ł o, i ż nie zgadza si ę z postawionym mu zarzutem. Przedsi ę biorca wyrazi ł w ą tpliwo ść , aby dyspozycja art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , stanowi ą cego, ż e umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków powinna zawiera ć postanowienia dotycz ą ce sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń stron umowy, obejmowa ł a takie elementy rozlicze ń , jak sposób uiszczania op ł at na rzecz dostawcy oraz tryb, w jakim nast ę puje zwrot uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty. W opinii przedsi ę biorcy, przy tak szerokim rozumieniu tego przepisu niemo ż liwe mo ż e okaza ć si ę wyczerpanie jego tre ś ci w postanowieniach umowy. Zdaniem JZWiK regulacja ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę dotycz ą ca tre ś ci umów, na podstawie których odbywa si ę dostawa wody i odbiór ś cieków, odnosi si ę do typowych wzorców zachowa ń w wykonaniu takiej umowy. Uregulowanie przez konsumenta faktury o zawy ż onej wysoko ś ci, a w konsekwencji powstanie nadp ł aty, jest natomiast zdarzeniem nadzwyczajnym. Nie sposób za ś , zdaniem Spó ł ki, obj ąć tre ś ci ą umowy wszystkich okoliczno ś ci wykraczaj ą cych poza pewn ą norm ę (karta nr 5). JZWiK podnios ł o równie ż , ż e w praktyce stosowany przez nie tryb rozliczania nadp ł at jest zgodny z postanowieniami § 17 ust. 3 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. Nr 26, poz. 257 ze zm.), który reguluje przedmiotowe zagadnienie. Na dowód tego przedsi ę biorca przedstawi ł za łą cznik Nr 1 do Protoko ł u Nr 5/05/2002 z posiedzenia Zarz ą du Spó ł ki z dnia 15 maja 2002 r. o nazwie: Procedura post ę powania w przypadku stwierdzenia nadp ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzanie ś cieki (karta nr 19), a tak ż e akta czterech przypadków potwierdzaj ą cych rozliczenie nadp ł aty zgodnie z przyj ę t ą procedur ą (karty nr 20-33) . Ponadto, JZWiK ustosunkowuj ą c si ę do zarzutu niezamieszczenia w tre ś ci umów informacji o sposobach uiszczania op ł at za dostarczone us ł ugi wodoci ą gowe i kanalizacyjne podnios ł o, i ż stosowne pouczenie w tym wzgl ę dzie znajduje si ę na fakturach (karta nr 5), na potwierdzenie czego przedstawi ł o wzorzec faktury stosowany przy rozliczeniach z konsumentami (karta nr 34). Podsumowuj ą c skar ż ony przedsi ę biorca wskaza ł , ż e nie dopatrzy ł si ę w swych dzia ł aniach cech bezprawno ś ci oraz celowego naruszenia praw konsumentów. W toku post ę powania Organ Antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny. Jastrz ę bski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdroju jest przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo – kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do Rejestru Przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000044894 (karty nr 103-106), zgodnie z którym przedmiotem jego dzia ł alno ś ci jest mi ę dzy innymi dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie rozprowadzania wody oraz odprowadzanie ś cieków. Obszarem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest gmina Jastrz ę bie Zdrój oraz obrze ż a gmin Ś wierklany, Mszana i Godów (karta nr 97), gdzie przedsi ę biorca dostarcza wod ę i odprowadza ś cieki w oparciu o udzielone mu Zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków (karty nr 109- 110 verte, 115-116, 117-118 verte). Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne zawiera z odbiorcami ś wiadczonych przez siebie us ł ug umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, na podstawie których odbywa si ę dostarczanie wody lub odprowadzanie ś cieków. Ustalono, ż e w dacie wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania JZWiK w ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci us ł ugowej pos ł ugiwa ł o si ę w obrocie konsumenckim wzorcem umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (karty nr 102-103 verte). Wzorzec ten znajdowa ł si ę w obrocie gospodarczym od czerwca 2002 r. (karta nr 97). JZWiK Jastrz ę bie Zdrój poda ł o, ż e liczba zawartych z konsumentami z wykorzystaniem w/w wzorca umów na dzie ń 13 czerwca 2005r. wynosi ł a […] (karta nr 38). Wskaza ł o równie ż , ż e w latach 2002 – 2003 wymieniono 100% zawartych z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie 3 ś cieków i zastosowano przedstawiony wzór umowy (karta nr 97 verte). W toku post ę powania przedsi ę biorca przedstawi ł tak ż e przyk ł adowe, faktycznie zawarte w obrocie konsumenckim w oparciu o przyj ę ty wzorzec umowy: − umow ę 4985 o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawart ą w dniu 09.09.2004r. (karta nr 130); − umow ę 5064 o zaopatrzenie w wod ę zawart ą w dniu 22.04.2005r. (karta nr 6); − umow ę 5065/E22 o zaopatrzenie w wod ę zawart ą w dniu 25.04.2005r. (karta nr 7); − umow ę nr 5066 o zaopatrzenie w wod ę zawart ą w dniu 25.04.2005r. (karta nr 8) Integraln ą cz ęść zawieranych z konsumentami umów stanowi Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne stanowi ą cy za łą cznik do Uchwa ł y Nr XLIII/1044/2002 Rady Miasta Jastrz ę bie Zdrój z dnia 27 maja 2002 r. Jest on wr ę czany konsumentom wraz z umow ą o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (karty nr 97, 98-101 verte). W toku post ę powania ustalono, ż e umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawarte z konsumentami z zastosowaniem ustalonego przez JZWiK wzorca umownego, których integraln ą cz ęś ci ą jest w/w Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, nie zawieraj ą postanowie ń informuj ą cych konsumenta o tym, w jaki sposób mo ż e dokona ć p ł atno ś ci za faktur ę oraz postanowie ń reguluj ą cych tryb i terminy zwrotu uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty. W toku post ę powania JZWiK poda ł o, ż e informacja o istniej ą cych sposobach przekazywania dostawcy us ł ug p ł atno ś ci za pobrane us ł ugi zamieszczana jest na fakturach (karta nr 39). Z przyk ł adowych, przedstawionych przez przedsi ę biorc ę faktur wynika, ż e zawieraj ą one informacj ę o godzinach pracy kasy w siedzibie firmy, a tak ż e o wszystkich numerach kont bankowych, na które konsument mo ż e dokonywa ć wp ł at (karty nr 50-69). Ponadto przedsi ę biorca wskaza ł , ż e w celu u ł atwienia uiszczania op ł at przez konsumentów, otworzy ł rachunki bankowe w banku spó ł dzielczym posiadaj ą cym liczne placówki na terenach wiejskich. W trzech bankach wynegocjowano korzystn ą dla konsumentów umow ę , zgodnie z któr ą dokonywanie wp ł at za ś wiadczone przez JZWiK us ł ugi odbywa si ę bez prowizji i op ł at. Ka ż dy konsument wraz z umow ą i regulaminem dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, otrzymuje ulotk ę informuj ą c ą o wszystkich placówkach bankowych przyjmuj ą cych wp ł aty za ś wiadczone us ł ugi bez dodatkowych op ł at (wraz z numerami rachunków bankowych) oraz pozosta ł ych rachunkach bankowych, na które wp ł at tych mo ż na dokonywa ć (karta nr 39, 70). Ulotka ta nie jest integraln ą cz ęś ci ą umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków i nie ma rangi dokumentu (karta nr 143). Ponadto informacja o sposobach uiszczania op ł at za pobrane us ł ugi umieszczona jest przy stanowisku kasowym w siedzibie spó ł ki, na drzwiach wej ś ciowych do budynku, a tak ż e na stronie internetowej spó ł ki www.jzwik.com.pl (karta nr 39). W toku post ę powania JZWiK Jastrz ę bie Zdrój poinformowa ł o równie ż , ż e w dniu 16 maja 2005r. wprowadzi ł o do obrotu nowy wzór umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (karty nr 71-71 verte, 158). W jego tre ś ci zamieszczony zosta ł zapis informuj ą cy konsumentów o sposobach uiszczania op ł at za pobrane us ł ugi oraz o sposobach i terminach rozliczania nadp ł aty; § 6 ust. 3 nowo opracowanego wzorca umowy otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie: Odbiorca dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki w kasie przedsi ę biorstwa lub na jego konto bankowe w terminie 14-tu dni od daty otrzymania faktury. (…) W przypadku nadp ł aty zalicza si ę j ą na poczet przysz ł ych nale ż no ś ci lub, na żą danie odbiorcy us ł ug, zwraca si ę j ą w terminie 14 dni od dnia z ł o ż enia wniosku w tej sprawie. W toku post ę powania przedsi ę biorca przedstawi ł przyk ł adowe umowy zawarte w oparciu o w/w wzór: umow ę 5512 o zaopatrzenie w wod ę z dnia 19.07.2005r., umow ę 5799 o zaopatrzenie w wod ę z dnia 05.09.2005r. oraz umow ę nr 5854 o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków z dnia 27.09.2005r. (karty nr 159-164 verte). Przedsi ę biorca pocz ą wszy od 16 maja 2005 roku zawiera umowy w oparciu o w/w wzorzec, jednak ż e nie podj ął dzia ł a ń zmierzaj ą cych do wymiany umów zawartych przed t ą dat ą (karta nr 158). Jak podniós ł w pi ś mie z dnia 10.10.2005r. zamierza wprowadzi ć do obrotu kolejny, 4 zmodyfikowany wzór umowny, który uwzgl ę dnia ł b ę dzie zarówno zastrze ż enia Organu Antymonopolowego, jak i zmiany w przepisach prawa wynikaj ą ce z ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 85, poz. 729) (karta nr 151). Jak wynika z pisma JZWiK Jastrz ę bie Zdrój z dnia 25.01.2006r., przedsi ę biorca przyst ą pi do wymiany wszystkich dotychczas zawartych z odbiorcami us ł ug umów po wej ś ciu w ż ycie nowego Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków dla gminy Jastrz ę bie Zdrój, który stanowi ć b ę dzie za łą cznik do umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, natomiast wymiana umów zostanie przeprowadzona do dnia 17 sierpnia 2006 r. (karta nr 158). Organ Antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 23a ust. 2 stanowi, ż e praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem dzia ł aniach przedsi ę biorców. Tworz ą c katalog dzia ł a ń naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca pos ł u ż y ł si ę terminem „w szczególno ś ci”, co oznacza, ż e ma on charakter przyk ł adowy. Zamiarem ustawodawcy by ł o uznanie za praktyk ę dzia ł a ń , które naruszy ł y przepisy innych aktów prawnych. Aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: - dzia ł anie przedsi ę biorcy musi nosi ć znamiona bezprawno ś ci, - dzia ł anie powy ż sze musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do zapisu art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ilekro ć w ustawie jest mowa o konsumencie, nale ż y przez to rozumie ć konsumenta w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Definicj ę konsumenta zawiera przepis art. 22 1 K.c., zgodnie z którym za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej nie zwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . I.1. W przedmiotowej sprawie Jastrz ę bskiemu Zak ł adowi Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdroju postawiono zarzut podejmowania bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonych w art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej, polegaj ą cych na zawieraniu z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , których tre ść mo ż e sta ć w sprzeczno ś ci z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzeniu ś cieków w ten sposób, ż e wbrew wymogowi art. 6 ust. 3 pkt 2 tej ż e ustawy, umowy nie zawieraj ą pe ł nej informacji na temat terminu i sposobów wzajemnych rozlicze ń w zakresie dotycz ą cym sposobów i terminów rozliczania uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty. Dla zastosowania art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zachodzi w pierwszej kolejno ś ci konieczno ść wykazania, ż e obj ę te zarzutem dzia ł anie przedsi ę biorcy nosi znamiona bezprawno ś ci. Przes ł anka ta zostaje spe ł niona, gdy przedsi ę biorca podejmuje dzia ł ania sprzeczne z prawem. 5 Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa (Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwai, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2000, s. 117 – 118). Aktem prawnym okre ś laj ą cym zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wod ę przeznaczon ą do spo ż ycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzania ś cieków jest ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy, dostarczanie wody lub odprowadzanie ś cieków odbywa si ę na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wod ę lub odprowadzanie ś cieków zawartej mi ę dzy przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo – kanalizacyjnym a odbiorc ą us ł ug. Umowa, o której mowa powy ż ej, zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę zawiera ć powinna w szczególno ś ci postanowienia dotycz ą ce sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń , przy czym szczegó ł owe uregulowania odno ś nie przedmiotowych kwestii zawarte s ą mi ę dzy innymi w rozporz ą dzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. § 17 ust 2 i 3 tego rozporz ą dzenia, zawarty w Rozdziale 5 pt. Warunki prowadzenia rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków stanowi, i ż Zg ł oszenie przez odbiorc ę us ł ug zastrze ż e ń do wysoko ś ci faktury nie wstrzymuje jej zap ł aty, za ś W przypadku nadp ł aty zalicza si ę j ą na poczet przysz ł ych nale ż no ś ci lub, na żą danie odbiorcy us ł ug, zwraca si ę j ą w terminie 14 dni od dnia z ł o ż enia wniosku w tej sprawie. JZWiK zamieszcza w umowach zapis przewiduj ą cy, i ż konsument zobowi ą zany jest do terminowego uregulowania nale ż no ś ci bez wzgl ę du na fakt wniesienia zastrze ż e ń do wysoko ś ci faktury; stosownie do § 33 ust. 2 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków stanowi ą cego integraln ą cz ęść zawieranych przez JZWiK umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, Wniesienie przez odbiorc ę reklamacji nie wstrzymuje obowi ą zku uregulowania naliczonej nale ż no ś ci, co pozostaje w zgodzie z § 17 ust. 2 powo ł anego powy ż ej rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf (…). Z obowi ą zkiem terminowego uiszczania przez konsumentów nale ż no ś ci w przypadku wniesienia zastrze ż e ń do wysoko ś ci faktury bezpo ś rednio zwi ą zane s ą jednak kwestie dotycz ą ce trybu, w jakim powinien nast ę powa ć zwrot uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty powsta ł ej np. w wyniku uregulowania rachunku o zawy ż onej wysoko ś ci. Zawarcie w umowie postanowienia, i ż wniesienie zastrze ż e ń do wysoko ś ci faktury nie wstrzymuje jej zap ł aty w logiczny sposób poci ą ga za sob ą wymóg poinformowania konsumenta o trybie i terminach, w jakich mo ż e nast ą pi ć zwrot nadp ł aconej sumy (np. wówczas, gdy wniesiona reklamacja zostanie przez us ł ugodawc ę pozytywnie rozpatrzona) oraz o tym, jakie uprawnienia przys ł uguj ą w tym wzgl ę dzie konsumentowi, a jakie obowi ą zki ci ążą na przedsi ę biorcy. Umowy zawierane przez JZWiK nie informuj ą natomiast konsumentów o warunkach wzajemnych rozlicze ń mi ę dzy stronami umowy w zakresie dotycz ą cym trybu i terminów, w jakich nast ą pi ć mo ż e zwrot uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty, co normuje § 17 ust. 3 rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf. Brak w umowie informacji, i ż w przypadku nadp ł aty odbiorca ma prawo zaliczy ć j ą na poczet przysz ł ych nale ż no ś ci lub za żą da ć jej zwrotu w terminie 14 dni od daty z ł o ż enia wniosku w tej sprawie ś wiadczy o tym, ż e podpisuj ą cy umow ę konsument nie posiada kompletnej wiedzy o wszystkich elementach łą cz ą cego go z dostawc ą stosunku zobowi ą zaniowego w zakresie dotycz ą cym sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń . Umowa nie tylko nie zawiera 6 normuj ą cych przedmiotowe zagadnienie postanowie ń , ale nie podaje równie ż , w jakim akcie prawnym kwestia ta zosta ł a uregulowana, poniewa ż brak w jej tre ś ci jakiegokolwiek – ogólnego b ą d ź szczegó ł owego – odes ł ania do rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf (…). Fakt, ż e z tre ś ci umowy konsument nie dowiaduje si ę , i ż w przypadku nadp ł aty mo ż e zaliczy ć j ą na poczet przysz ł ych nale ż no ś ci b ą d ź na wniosek za żą da ć jej zwrotu, który powinien nast ą pi ć w okre ś lonym w rozporz ą dzeniu terminie, jest równoznaczny z tym, i ż nie zosta ł spe ł niony wymóg okre ś lony w art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Nale ż y uzna ć bowiem, i ż skoro w/w przepis ustawy zawiera wymóg odno ś nie obj ę cia tre ś ci ą umowy kwestii dotycz ą cych sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń , za ś pewne unormowania w tym wzgl ę dzie zawarte s ą w rozporz ą dzeniu wykonawczym do ustawy, to powinny one by ć przeniesione do tre ś ci umowy, tak aby konsument na jej podstawie mia ł mo ż liwo ść zapoznania si ę z wszystkimi elementami stosunku zobowi ą zaniowego zwi ą zanymi z prowadzeniem rozlicze ń mi ę dzy nim a dostawc ą us ł ug. W analizowanej sprawie w umowach nie zamieszczono natomiast wszystkich postanowie ń dotycz ą cych przedmiotowych kwestii, co nale ż y uzna ć za dzia ł anie bezprawne. Stwierdzi ć zatem nale ż y, i ż JZWiK nie dope ł ni ł o obowi ą zku wynikaj ą cego z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Zachowanie przedsi ę biorcy polegaj ą ce na niezamieszczeniu w umowach zawieranych z konsumentami pe ł nej informacji o sposobie i terminach wzajemnych rozlicze ń w zakresie dotycz ą cym nieinformowania o trybie i terminach zwrotu nadp ł aty uiszczonej przez konsumenta uzna ć nale ż y za obarczone cech ą bezprawno ś ci. Pierwsza przes ł anka konieczna do stwierdzenia naruszenia przez JZWiK Jastrz ę bie Zdrój art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. Drug ą przes ł ank ą , której wykazanie jest niezb ę dne dla stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów jest ustalenie, i ż bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w zbiorowe interesy konsumentów. Brak w umowie zapisów reguluj ą cych sposoby i terminy zwrotu nadp ł aconych kwot w istotny sposób utrudnia realizacj ę przez konsumenta jego uprawnie ń . Fakt, i ż nie posiada on wiedzy o tym, w jaki – jasno okre ś lony przepisami prawa – sposób mo ż e dysponowa ć w ł asnymi ś rodkami finansowymi niew ą tpliwe godzi w jego interesy. Z dokumentów przedstawionych przez JZWiK dotycz ą cych przyk ł adowych rozlicze ń nadp ł at wynika, ż e kwoty nadp ł aconych sum wynosi ł y od […] PLN do […] PLN (karty nr 20-22, 27-28). Nie s ą to z punktu widzenia konsumentów sumy bagatelne i informacja o tym, w jaki sposób mog ą nimi zadysponowa ć niew ą tpliwe ma dla nich znaczenie np. z punktu widzenia planowania przez gospodarstwa domowe wydatków w danym okresie czasu. Wydaje si ę , ż e zapis rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf (…) mówi ą cy o sposobie rozliczania nadp ł at zosta ł skonstruowany w taki sposób, aby zabezpieczy ć interesy konsumenta jako s ł abszej strony stosunku zobowi ą zaniowego. W przypadku jednak, gdy konsument nie dowiaduje si ę , ż e w zakresie wzajemnych rozlicze ń z odbiorc ą us ł ug przys ł uguj ą mu okre ś lone prawa, mo ż e prowadzi ć to do pewnych nadu ż y ć ze strony dostawcy us ł ug. Przedsi ę biorstwo mo ż e nie dotrzyma ć przewidzianego w rozporz ą dzeniu 14 – dniowego terminu na zwrot uiszczonej nadp ł aty, za ś konsumenci nie ś wiadomi istniej ą cych w tym zakresie standardów nie b ę d ą egzekwowa ć od profesjonalisty w ł a ś ciwego zachowania. Konsumenci mog ą tak ż e nie posiada ć wiedzy, i ż po z ł o ż eniu wniosku mog ą za żą da ć zwrotu nadp ł aconych kwot, w zwi ą zku z czym nie skorzystaj ą w ogóle z tej mo ż liwo ś ci. Niezamieszczenie w umowie postanowie ń dotycz ą cych trybu zwrotu uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty mo ż e spowodowa ć , ż e do swobodnego uznania dostawcy us ł ug pozostanie kwestia zadysponowania ś rodkami z tytu ł u nadp ł aty, podczas gdy to konsument powinien decydowa ć o tym, co zamierza zrobi ć z w ł asnymi ś rodkami pieni ęż nymi. Nieuregulowanie w umowie przedmiotowych kwestii jest równoznaczne z tym, ż e konsument nie dowiaduje si ę o przys ł uguj ą cych mu prawach, o wymaganiach jakie musi spe ł ni ć , jak równie ż o obowi ą zkach ci ążą cych na dostawcy us ł ug w tym zakresie. Doprowadzi ć to mo ż e do sytuacji, ż e nie ś wiadomy ich istnienia konsument nie b ę dzie korzysta ł ze swoich praw oraz wymaga ł od profesjonalisty okre ś lonego zachowania. 7 Zdaniem Organu Antymonopolowego zaniechanie umieszczenia w umowach stosownych informacji wynikaj ą cych z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę informuj ą cych, na jakich zasadach i w jakim terminie mo ż e nast ą pi ć zwrot nadp ł aconych sum narusza interesy konsumentów rozumiane jako prawo do otrzymania pe ł nej i wyczerpuj ą cej informacji na temat warunków rozlicze ń z tytu ł u umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, tak aby konsumenci mogli w pe ł ni realizowa ć swoje prawa. Z faktu istnienia utrudnie ń w zapoznaniu si ę z ca ł okszta ł tem uprawnie ń odbiorcy wynikaj ą cych z zawartej umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków wynika, i ż z powodu niepe ł nej ich znajomo ś ci z przyczyn le żą cych po stronie przedsi ę biorcy, uci ąż liwe, a nawet niemo ż liwe mo ż e okaza ć si ę dochodzenie ich przez konsumenta. Niepodawanie w umowach zawieranych z konsumentami kompletnej informacji o warunkach wzajemnych rozlicze ń oraz zwi ą zanych z nimi prawach i obowi ą zkach stron umowy mo ż e doprowadzi ć do niekorzystania przez konsumentów ze swoich praw, ale równie ż do nieegzekwowania od dostawcy us ł ug zachowa ń , które na profesjonali ś cie wymuszaj ą przepisy prawa. W niniejszej sprawie naruszone zosta ł y zatem interesy konsumentów zaopatrywanych w us ł ugi dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez JZWiK, którzy zawarli umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Ustawa antymonopolowa okre ś la zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów konsumentów oraz reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z tre ś ci art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy. Zbiorowy interes konsumentów dotyczy nieokre ś lonego ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce wtedy, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku oraz wtedy, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą inne niekorzystne zjawiska. Ustawa antymonopolowa w odniesieniu do konsumentów chroni ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Opisane praktyki JZWiK Jastrz ę bie Zdrój skierowane s ą do nieokre ś lonego kr ę gu konsumentów, których nie sposób jednoznacznie zidentyfikowa ć . Antykonsumenckie ostrze stwierdzonej praktyki wymierzone jest bowiem we wszystkich odbiorców us ł ug ś wiadczonych przez przedsi ę biorstwo, b ę d ą cych jednocze ś nie konsumentami w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazuje to na naruszenie w przedmiotowej sprawie interesu publicznego, przez który nale ż y rozumie ć prawo wszystkich odbiorców do otrzymywania pe ł nej informacji o wszystkich elementach umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. W tym stanie rzeczy nale ż y przyj ąć , ż e dzia ł anie Jastrz ę bskiego Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. W Jastrz ę biu Zdroju godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a wi ę c druga przes ł anka niezb ę dna do stwierdzenia naruszenia art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej zosta ł a spe ł niona. W przedmiotowej sprawie zaistnia ł y zatem łą cznie obie przes ł anki konieczne do uznania zachowania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów – bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy i naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. Nale ż y podnie ść równie ż , i ż w przedmiotowej sprawie nie zaistnia ł y przes ł anki do stwierdzenia zaniechania przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23e ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. JZWiK Jastrz ę bie Zdrój od dnia 16 maja 2005 roku zawiera w obrocie konsumenckim umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków wed ł ug nowego wzorca umownego, w którego tre ś ci zamieszczone zosta ł o postanowienie informuj ą ce konsumentów o sposobach i terminach zwrotu nadp ł at. Z uwagi jednak na fakt, i ż konsumenci, którzy zawarli umowy przed dat ą wprowadzenia nowego wzoru nadal zwi ą zani s ą postanowieniami umowy, której tre ść zosta ł a zakwestionowana w przedmiotowym post ę powaniu, brak jest podstaw do stwierdzenia zaprzestania stosowania przez JZWiK Jastrz ę bie Zdrój praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie I.1. sentencji niniejszej decyzji. 8 I.2. W przedmiotowym post ę powaniu Jastrz ę bskiemu Zak ł adowi Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdroju postawiono równie ż zarzut naruszenia art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez podejmowanie bezprawnych dzia ł a ń nosz ą cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na zawieraniu z konsumentami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, których tre ść mo ż e sta ć w sprzeczno ś ci z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków w ten sposób, ż e konsumenci nie otrzymuj ą pe ł nej informacji o sposobie i terminach wzajemnych rozlicze ń w zakresie dotycz ą cym niezamieszczenia w umowach informacji o sposobach uiszczania op ł at za pobrane us ł ugi. Jak ju ż podniesiono, aby okre ś lone zachowanie przedsi ę biorcy mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów spe ł nione musz ą zosta ć łą cznie dwie przes ł anki: - zachowanie to musi nosi ć znamiona bezprawno ś ci, - zachowanie musi godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę umowa, na podstawie której odbywa si ę dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, zawiera ć powinna postanowienia dotycz ą ce sposobu i terminów wzajemnych rozlicze ń . Uszczegó ł owienie tego przepisu zawarte jest w Regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ś cieków obowi ą zuj ą cego na obszarze gminy Jastrz ę bie Zdrój, który zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę normuje prawa i obowi ą zki przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego i odbiorcy us ł ug. § 33 ust. 1 Regulaminu stanowi, i ż Strony okre ś laj ą w umowie okres obrachunkowy oraz skutki niedotrzymania terminu zap ł aty, jak równie ż sposób jej uiszczania. Przez „sposób uiszczania zap ł aty” rozumie ć nale ż y sposób, w jaki konsumenci mog ą przekazywa ć nale ż no ś ci na rzecz dostawcy (np. przelew, zap ł ata w kasie przedsi ę biorcy, zap ł ata u inkasenta wystawiaj ą cego faktury). W zawieranych przez JZWiK umowach o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków brak jest informacji o tym, w jaki sposób konsumenci mog ą dokonywa ć zap ł aty za pobrane us ł ugi. Konsumenci w momencie zawierania umowy otrzymuj ą wprawdzie ulotk ę , gdzie wymienione s ą wszystkie placówki bankowe, w których mo ż na dokonywa ć wp ł at za dostarczone us ł ugi wodoci ą gowe i kanalizacyjne, jednak ż e – jak wskaza ł sam przedsi ę biorca – nie ma ona rangi dokumentu i nie stanowi za łą cznika do umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Nie sposób zatem uzna ć informacji przekazanej w ten sposób za cz ęść umowy zawieranej z konsumentem. Tak wi ę c brak jest w umowach wymaganych przez Regulamin zapisów odno ś nie sposobów uiszczania op ł at za pobrane us ł ugi. Bior ą c pod uwag ę , ż e Regulamin przewiduje wprost, ż e strony ustalaj ą w umowie sposoby regulowania op ł at, brak odpowiednich postanowie ń w tym zakresie w tre ś ci umowy jest dzia ł aniem bezprawnym. Zosta ł a zatem spe ł niona pierwsza przes ł anka niezb ę dna do stwierdzenia naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W celu stwierdzenia naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 23a ust. 1 ustawy antymonopolowej w dalszej kolejno ś ci wykaza ć nale ż y, ż e obj ę te niniejszym zarzutem zachowanie przedsi ę biorcy godzi w zbiorowe interesy konsumentów. Organ Antymonopolowy zwa ż y ł , i ż jakkolwiek niezamieszczenie w umowach zapisu informuj ą cego konsumentów o sposobach uiszczania op ł at za dostarczone us ł ugi nosi znamiona bezprawno ś ci, to okoliczno ś ci sprawy wskazuj ą na to, ż e konsumenci innymi sposobami – które nale ż y uzna ć za wystarczaj ą ce i w pe ł ni zabezpieczaj ą ce ich interesy – otrzymuj ą kompletn ą informacj ę w powy ż szym zakresie. Jak poda ł o JZWiK szczegó ł owa informacja o sposobach, w jakich konsument mo ż e dokonywa ć wp ł at na rzecz dostawcy us ł ug zamieszczana jest ka ż dorazowo na dostarczanych konsumentom fakturach. Na ich podstawie konsumenci s ą informowani o godzinach pracy kasy w siedzibie spó ł ki (wraz z informacj ą o przerwach w pracy kasy), jak równie ż o wszystkich numerach kont bankowych, na które mo ż na dokonywa ć wp ł at. Ponadto konsumenci otrzymuj ą ulotk ę informuj ą c ą o adresach placówek bankowych, w których istnieje mo ż liwo ść dokonania op ł at za wod ę i ś cieki bez prowizji. Ponadto, informacja o sposobach w jakich mog ą by ć realizowane faktury wywieszona jest w siedzibie przedsi ę biorcy oraz znajduje si ę na stronie 9 internetowej spó ł ki. JZWiK z w ł asnej inicjatywy podj ęł o wi ę c szereg dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapewnienia konsumentom pe ł nej informacji o istniej ą cych sposobach dokonywania p ł atno ś ci za pobrane us ł ugi. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , nie sposób w zachowaniu spó ł ki polegaj ą cym na zaniechaniu umieszczenia tych zapisów w umowie dopatrzy ć si ę dzia ł a ń godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów. St ą d orzeczono jak w punkcie I.2. sentencji niniejszej decyzji. II. Zgodnie z art. 23c ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Organ Antymonopolowy mo ż e okre ś li ć w decyzji ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania zawartego w niej nakazu. Jako ś rodki usuni ę cia skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu okre ś lonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji, okre ś la si ę umieszczenie w tre ś ci wszystkich zawartych z konsumentami przed dniem 16 maja 2005 r. umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków wskazanych w tre ś ci niniejszej decyzji postanowie ń wynikaj ą cych z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzeniu ś cieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 z pó ź n. zm), a dotycz ą cych sposobów i terminów zwrotu uiszczonej przez konsumenta nadp ł aty. Poniewa ż od dnia 16 maja 2005r. JZWiK Jastrz ę bie Zdrój zawiera z konsumentami umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków w oparciu o wzorzec, w którego tre ś ci zamieszczone zosta ł o przedmiotowe postanowienie, obowi ą zek usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów dotyczy wy łą cznie umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawartych z wykorzystaniem wzorca umownego obowi ą zuj ą cego w dacie wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania. Zmiany powinny zosta ć wprowadzone do umów zawartych przed 16 maja 2005 r. w terminie 6 miesi ę cy od daty uprawomocnienia si ę decyzji. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. III. Stosownie do tre ś ci art. 72 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Organ Antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów w/w ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 75 ustawy antymonopolowej, Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Post ę powanie przeciwko Jastrz ę bskiemu Zak ł adowi Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. w Jastrz ę biu Zdroju w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. Na podstawie ustale ń dokonanych w trakcie post ę powania Organ Antymonopolowy w punkcie I.1. niniejszej decyzji stwierdzi ł naruszenie przez przedsi ę biorc ę art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaj ą c zasadno ść jednego z dwóch postawionych przedsi ę biorcy zarzutów. Kosztami niniejszego post ę powania dla Organu Antymonopolowego s ą wydatki w wysoko ś ci 76 PLN zwi ą zane z korespondencj ą ze skar ż onym przedsi ę biorc ą . W zwi ą zku z tym postanowiono obci ąż y ć JZWiK Jastrz ę bie Zdrój kosztami przeprowadzonego post ę powania w kwocie 76 PLN (s ł ownie z ł otych: siedemdziesi ą t sze ść ). Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie III sentencji decyzji. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr: 51101010100078782231000000. Na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie III niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 Kodeksu post ę powania cywilnego przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – 10 Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 kodeksu post ę powania cywilnego – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Alicja Kral 11