Numer decyzji
RKR-76/2007
Decyzja UOKiK RKR-76/2007
- Data decyzji
- 22 listopada 2007
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE L.dz. RKR-61-28/07/JL-13/07 Kraków, dn. 22 listopada 2007 r. DECYZJA Nr RKR - 76/2007 Na podstawie art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 244, poz. 2080 ze zm.)oraz stosowanie do art. 28 ust. 6 tej ustawy, w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50, poz. 331 ze zm.) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. nr 18, poz. 172 ze zm.), uznaj ą c w cz ęś ci za s ł uszne odwo ł anie Uniwersytetu Ekonomicznego (dawniej „Akademii Ekonomicznej”) w Krakowie od decyzji Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Nr RKR-65/2007 wydanej w dniu 24 lipca 2007 r. po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie stosowania przez Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie (dawniej „Akademi ę Ekonomiczn ą ”) praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w decyzji Prezesa Urz ę du nr RKR-65/2007 z dnia 24 lipca 2007 r. zmienia si ę pkt I i pkt II i orzeka si ę : I. Na podstawie art. 23d w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów stwierdza si ę , ż e praktyka stosowana przez Uniwersytet Ekonomiczny (dawniej „Akademi ę Ekonomiczn ą ”) w Krakowie, polegaj ą ca na wprowadzeniu w dniu 4 grudnia 2006 r. do „ Regulaminu odp ł atno ś ci zwi ą zanych z procesem kszta ł cenia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie” postanowienia dotycz ą cego wnoszenia op ł at za przed ł u ż enie sesji, bez jednoczesnej zmiany umów reguluj ą cych warunki odp ł atno ś ci za studia oraz nie dor ę czenie tego regulaminu studentom nie narusza zbiorowych interesów konsumentów . II. Na podstawie art. 23e ust. 1 i 2 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów praktyk ę stosowan ą przez Uniwersytet Ekonomiczny (dawniej „Akademi ę Ekonomiczn ą ”) w Krakowie, polegaj ą c ą na stosowaniu w „ Regulaminie odp ł atno ś ci zwi ą zanych z procesem kszta ł cenia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie” postanowienia o tre ś ci: § 12 ust. 6: „Op ł ata, o której mowa w ust. 5 (tj. w przypadku przyj ę cia na studia w trakcie trwania semestru) wnoszona jest w ca ł o ś ci, z uwzgl ę dnieniem przys ł uguj ą cej zni ż ki w kwocie 100 z ł , b ą d ź w cz ęś ci obejmuj ą cej łą czn ą kwot ę rat, która do dnia up ł ywu terminu wskazanego w ust. 5 powinna zosta ć wniesiona na zasadach wskazanych w ust. 3”, co stanowi naruszenie zasady ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń wynikaj ą cej z art. 735 § 1 w zwi ą zku z art. 750 k.c. i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 21 czerwca 2007 r. . Uzasadnienie Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura Urz ę du w Krakowie (dalej „Prezes UOKiK” lub „organ antymonopolowy) przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu ustalenie, czy zapisy zawarte we wzorach umów zawieranych ze studentami na podstawie art. 160 ust. 3 ustawy z dnia z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wy ż szym (Dz.U. z 2005 r. nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz w regulaminach studiów, stosowanych przez Uniwersytet Ekonomiczny (dawniej „Akademi ę Ekonomiczn ą ”) w Krakowie, nie stanowi ą niedozwolonych postanowie ń umownych okre ś lonych przepisami Kodeksu cywilnego oraz czy nie stanowi ą naruszenia uzasadniaj ą cego wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W toku post ę powania dokonano analizy wzorca „ Umowy o nauk ę , Regulaminu odp ł atno ś ci zwi ą zanych z procesem kszta ł cenia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie” oraz „ Zarz ą dzenia Nr R-0121-26/2006 Rektora Akademii Ekonomicznej w Krakowie”. Przeprowadzona analiza wykaza ł a, ż e dokumenty te zawieraj ą postanowienia mog ą ce stanowi ć naruszenie zbiorowego interesu konsumentów. Maj ą c na uwadze powy ż sze ustalenia, w dniu 20 lutego 2007 r. postanowieniem nr RKR-145/2007 zosta ł o wszcz ę te post ę powanie w sprawie stosowania przez Uniwersytet Ekonomiczny (dawniej „Akademi ę Ekonomiczn ą ”) w Krakowie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: Na wst ę pie nale ż y zwróci ć uwag ę , i ż z dniem 25 sierpnia 2007 r., na mocy ustawy z dnia 6 lipca 2007 r. o nadaniu nowej nazwy Akademii Ekonomicznej w Krakowie (Dz.U. Nr 146, poz. 1019) , uczelnia ta zmieni ł a nazw ę na „ Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie”. St ą d, stosowane w niniejszej decyzji, okre ś lenia „Akademia Ekonomiczna” oraz „Uniwersytet Ekonomiczny” nale ż y traktowa ć jako to ż same. Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie (zwany dalej „Uniwersytetem” lub „Uczelni ą ”) jest publiczn ą uczelni ą akademick ą , utworzon ą w drodze ustawy. Jednym z podstawowych zada ń Uczelni jest kszta ł cenie studentów w celu ich przygotowania do pracy zawodowej. Kszta ł cenie odbywa si ę w formie studiów stacjonarnych – nieodp ł atnie oraz w formie studiów niestacjonarnych – odp ł atnie. Zgodnie z art. 160 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wy ż szym, organizacje i tok studiów oraz zwi ą zane z nimi prawa i obowi ą zki studenta okre ś la regulamin studiów. Natomiast, zgodnie z ust. 3 tego przepisu, warunki odp ł atno ś ci za studia okre ś la umowa zawarta mi ę dzy uczelni ą a studentem w formie pisemnej. Stosowany przez Uczelni ę wzorzec Umowy o nauk ę oraz „Regulamin odp ł atno ś ci zwi ą zanych z procesem kszta ł cenia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie” stanowi ą wzorzec umowny w rozumieniu art. 384 k.c., którego postanowienia s ą bezpo ś rednio stosowane w umowach, jakie Uczelnia zawiera ze studentami. Wzorce umowne to wszelkie jednostronnie przygotowane z góry, przed zawarciem umowy, gotowe klauzule (zbiory klauzul) w postaci warunków umów, ich wzorów, regulaminów itp. Odp ł atne ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych ma charakter umowy, do której stosuje si ę odpowiednio przepisy o umowie zlecenia, zgodnie z art. 750 k.c. Umowa ta jest umow ą wzajemn ą , w której ś wiadczeniem g ł ównym s ą us ł ugi edukacyjne, za które konsument uiszcza op ł aty. Wyst ę puj ą w niej zatem dwie strony: Uczelnia i student. 2 Studenci, z którymi Uczelnia zwiera umowy o odp ł atne ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych, s ą konsumentami w rozumieniu art. 22 1 Kodeksu cywilnego, tj. osobami fizycznymi dokonuj ą cymi czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z ich dzia ł alno ś ci ą zawodow ą lub gospodarcz ą . Natomiast Uczelnia jest traktowana jako przedsi ę biorca, tj. podmiot ś wiadcz ą cy odp ł atnie us ł ugi edukacyjne, którego dzia ł alno ść ma charakter gospodarczy. Stanowisko to potwierdza równie ż orzecznictwo S ą du Najwy ż szego (wyrok SN z 7.04.2004 r. sygn. akt III SK 22/2004) oraz orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (wyrok z 28.09.2005 r. sygn. akt XVII AmC 18/05; wyrok z 12.12.2005 r. sygn. akt XVII Amc 80/2004). Odp ł atno ść za studia na Uniwersytecie uregulowana zosta ł a w „Regulaminie odp ł atno ś ci zwi ą zanych z procesem kszta ł cenia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie” , stanowi ą cym za łą cznik do Uchwa ł y Senatu Akademii Ekonomicznej w Krakowie nr 18/2006 z dnia 24 kwietnia 2006 r . Uchwa ł a ta zosta ł a nast ę pnie zmieniona Uchwa łą Senatu nr 53/2006 z dnia 4 grudnia 2006 r. , w wyniku czego do Regulaminu wprowadzono postanowienia zakwestionowane przez Prezesa UOKiK, tj.: § 3 ust. 3: „Op ł aty, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a-b, zwi ą zane z przed ł u ż eniem sesji, ustala si ę jako 1/8 odpowiedniej op ł aty semestralnej za ka ż de rozpocz ę te 2 tygodnie przed ł u ż enia sesji. Op ł ata naliczana jest za okres od dnia nast ę puj ą cego po ostatnim dniu sesji wskazanym w stosownym zarz ą dzeniu rektora w sprawie organizacji roku akademickiego do ostatniego dnia wskazanego w decyzji o przed ł u ż eniu sesji w łą cznie”, § 12 ust. 6: „Op ł ata, o której mowa w ust. 5 (tj. w przypadku przyj ę cia na studia w trakcie trwania semestru) wnoszona jest w ca ł o ś ci, z uwzgl ę dnieniem przys ł uguj ą cej zni ż ki w kwocie 100 z ł , b ą d ź w cz ęś ci obejmuj ą cej łą czn ą kwot ę rat, która do dnia up ł ywu terminu wskazanego w ust. 5 powinna zosta ć wniesiona na zasadach wskazanych w ust. 3”. W dniu 29 stycznia 2007 r. Senat Uczelni podj ął Uchwa łę nr 1/2007 w sprawie zmiany Uchwa ł y Senatu Akademii Ekonomicznej w Krakowie nr 18/2006 z dnia 24 kwietnia 2006 r. w sprawie wprowadzenia regulaminu odp ł atno ś ci zwi ą zanych z procesem kszta ł cenia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie z pó ź niejszymi zmianami. Uchwa łą t ą dokonano zmiany postanowienia z § 3 ust. 3 Regulaminu w ten sposób, ż e pierwsze dwa tygodnie przed ł u ż enia sesji nie podlegaj ą op ł acie. Op ł ata ta naliczana jest dopiero od pi ę tnastego dnia po ostatnim dniu sesji. Dodano ponadto do § 3 ust ę py 5 – 8, które wprowadzi ł y mo ż liwo ść zwolnienia studentów z op ł at w przypadkach, gdy przed ł u ż enie sesji jest wynikiem okoliczno ś ci, za które student odpowiedzialno ś ci nie ponosi, takich jak: odbywanie studiów w uczelni zagranicznej, w sytuacji losowej pod warunkiem stosownego uzasadnienia i udokumentowania przyczyn nie zaliczenia sesji w terminie. Zgodnie z § 3 ust. 1 wzorca umowy o nauk ę rodzaje pobieranych przez Uczelni ę op ł at oraz zasady odp ł atno ś ci zwi ą zane z procesem kszta ł cenia w Uczelni ustalane s ą przez Senat Uczelni w formie regulaminu. Jednocze ś nie w § 3 ust. 6, postanowiono, ż e ewentualne zmiany w regulaminie odp ł atno ś ci oraz zmiany wysoko ś ci op ł at, wymagaj ą akceptacji przez obie strony, wyra ż onej poprzez podpisanie stosownego aneksu do umowy. Tymczasem, powy ż sza zmiana odp ł atno ś ci za studia, dotycz ą ca wprowadzenia op ł aty za przed ł u ż enie sesji, zosta ł a wprowadzona w ż ycie wy łą cznie Uchwa łą Senatu Uczelni, bez jednoczesnego aneksowania umów zawartych ze studentami. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania, Uniwersytet Ekonomiczny podniós ł , i ż Senat Uczelni podj ął Uchwa łę nr 1/2007 z dnia 29 stycznia 2007 r. w sprawie zmiany Uchwa ł y Senatu Akademii Ekonomicznej w Krakowie 3 nr 18/2006 z dnia 24 kwietnia 2006 r. w sprawie wprowadzenia regulaminu odp ł atno ś ci zwi ą zanych z procesem kszta ł cenia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie z pó ź niejszymi zmianami, jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania przez Prezesa UOKiK. Uczelnia podkre ś li ł a, ż e wprowadzona op ł ata za przed ł u ż enie sesji jest rozwi ą zaniem korzystnym dla studentów, gdy ż zgodnie z prawem – w przypadku nie zaliczenia egzaminów w terminie, Uniwersytet ma prawo skre ś li ć studenta z listy studentów. Zatem Uczelnia stworzy ł a studentom mo ż liwo ść przed ł u ż enia sesji, pod warunkiem jednak pokrycia kosztów z tym zwi ą zanych. Ustalona op ł ata, tj. 1/8 odpowiedniej op ł aty semestralnej za ka ż de kolejne 2 tygodnie przed ł u ż enia sesji, cho ć wyra ż ona w u ł amku, jest op ł at ą jednoznacznie okre ś lon ą . Tym samym nie mo ż na czyni ć Uniwersytetowi zarzutu naruszenia obowi ą zku udzielania konsumentom (studentom) rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Odnosz ą c si ę do drugiego z zakwestionowanych zapisów, tj. 12 ust. 6, Uczelnia uzna ł a argumenty przedstawione przez Prezesa UOKiK i podj ęł a dzia ł ania maj ą ce na celu zmian ę zakwestionowanego zapisu. W dniu 5.07.2007 r. wp ł yn ęł o do Delegatury UOKiK w Krakowie pismo Uniwersytetu informuj ą ce, ż e w dniu 21.06.2007 r. Uchwa łą Senatu Uczelni nr 24/2007, wprowadzono do obowi ą zuj ą cego w Uczelni Regulaminu odp ł atno ś ci za nauk ę nast ę puj ą ce zmiany: - postanowieniu z § 12 ust. 5 nadano brzmienie: „W przypadku przyj ę cia na studia w trakcie trwania semestru na indywidualny wniosek zainteresowanego, wysoko ść i termin wniesienia op ł aty za semestr studiów, w trakcie którego nast ę puje przyj ę cie, ustalane s ą indywidualnie z zastrze ż eniem ust. 6”; - postanowieniu z § 12 ust. 6 nadano brzmienie: „W sytuacji, o której mowa w ust. 5, op ł ata nie obowi ą zuje w przypadku gdy osoba przyj ę ta na studia z ł o ż y pisemn ą rezygnacj ę ze studiów w terminie 3 dni od otrzymania decyzji o przyj ę ciu na studia”. Uczelnia nie dor ę czy ł a jednak powy ż szej Uchwa ł y, a ponadto do dnia wydania decyzji, nie umieszczono jej nawet na stronie internetowej Uczelni. W dniu 24 lipca 2007 r. Prezes UOKiK wyda ł decyzj ę nr RKR-65/2007, któr ą : I. Na podstawie art. 23c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 244, poz. 2080 ze zm.), w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów uzna ł za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów praktyk ę stosowan ą przez Akademi ę Ekonomiczn ą (obecnie „Uniwersytet Ekonomiczny”) w Krakowie, polegaj ą c ą na wprowadzeniu w dniu 4 grudnia 2006 r. do „ Regulaminu odp ł atno ś ci zwi ą zanych z procesem kszta ł cenia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie” postanowienia dotycz ą cego wnoszenia op ł at za przed ł u ż enie sesji, bez jednoczesnej zmiany umów reguluj ą cych warunki odp ł atno ś ci za studia oraz nie dor ę czenie tego regulaminu studentom, co stanowi naruszenie przepisu art. 160 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wy ż szym (Dz.U. z 2005 r. nr 164, poz. 1365 ze zm.) w zwi ą zku z art. 384 1 Kodeksu cywilnego i nakaza ł zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 23c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów uzna ł za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów praktyk ę stosowan ą przez Akademi ę Ekonomiczn ą (obecnie „Uniwersytet Ekonomiczny”) w Krakowie, polegaj ą c ą na stosowaniu w „ Regulaminie 4 odp ł atno ś ci zwi ą zanych z procesem kszta ł cenia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie” postanowienia o tre ś ci: § 12 ust. 6: „Op ł ata, o której mowa w ust. 5 (tj. w przypadku przyj ę cia na studia w trakcie trwania semestru) wnoszona jest w ca ł o ś ci, z uwzgl ę dnieniem przys ł uguj ą cej zni ż ki w kwocie 100 z ł , b ą d ź w cz ęś ci obejmuj ą cej łą czn ą kwot ę rat, która do dnia up ł ywu terminu wskazanego w ust. 5 powinna zosta ć wniesiona na zasadach wskazanych w ust. 3”, co stanowi naruszenie zasady ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń wynikaj ą cej z art. 735 § 1 w zwi ą zku z art. 750 k.c. i nakaza ł zaniechanie jej stosowania. Od powy ż szej decyzji pe ł nomocnik Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie z ł o ż y ł , w terminie, odwo ł anie, zaskar ż aj ą c powy ż sz ą decyzj ę w ca ł o ś ci i wniós ł o: 1. uchylenie lub zmian ę – w oparciu o przepis art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, zaskar ż onej decyzji, a w przypadku nieuwzgl ę dnienia tego wniosku i przekazania sprawy do S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o: 2. uchylenie zaskar ż onej decyzji. W odwo ł aniu zosta ł o m.in. podniesione, ż e zmiana Regulaminu odp ł atno ś ci na podstawie Uchwa ł y Senatu nr 53/2006 z dnia 4 grudnia 2006 r., w wyniku której wprowadzono do Regulaminu w § 3 ust. 3 nast ę puj ą cy zapis: „Op ł aty, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a-b, zwi ą zane z przed ł u ż eniem sesji, ustala si ę jako 1/8 odpowiedniej op ł aty semestralnej za ka ż de rozpocz ę te 2 tygodnie przed ł u ż enia sesji. Op ł ata naliczana jest za okres od dnia nast ę puj ą cego po ostatnim dniu sesji wskazanym w stosownym zarz ą dzeniu rektora w sprawie organizacji roku akademickiego do ostatniego dnia wskazanego w decyzji o przed ł u ż eniu sesji w łą cznie” , zosta ł a wprowadzona aneksami do umów zawieranych ze studentami, jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Powy ż sze postanowienie z § 3 ust. 3 Regulaminu zosta ł o nast ę pnie zmienione przez Senat Uczelni Uchwa łą nr 1/2007 z dnia 29 stycznia 2007 r. w ten sposób, ż e pierwsze dwa tygodnie przed ł u ż enia sesji nie podlegaj ą op ł acie. Op ł ata ta naliczana jest dopiero od pi ę tnastego dnia po ostatnim dniu sesji. Dodano ponadto do § 3 ust ę py 5 – 8, które wprowadzi ł y mo ż liwo ść zwolnienia studentów z op ł at w przypadkach, gdy przed ł u ż enie sesji jest wynikiem okoliczno ś ci, za które student odpowiedzialno ś ci nie ponosi, takich jak: odbywanie studiów w uczelni zagranicznej, w sytuacji losowej pod warunkiem stosownego uzasadnienia i udokumentowania przyczyn nie zaliczenia sesji w terminie. Równie ż i ta zmiana, jak podniós ł odwo ł uj ą cy si ę , zosta ł a wprowadzona aneksami do umów zawartych ze studentami. Do odwo ł ania zosta ł y do łą czone przyk ł adowe odpisy umowy o nauk ę wraz z aneksami wprowadzaj ą cymi powy ż sze zmiany. Ponadto, Uczelnia podnios ł a w odwo ł aniu, i ż zarzut postawiony w pkt II decyzji jest równie ż niezasadny, poniewa ż zaprzesta ł a stosowania kwestionowanego postanowienia. Wraz z odwo ł aniem Uczelnia przed ł o ż y ł a Uchwa łę Senatu nr 24/2007 z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawie zmian w Regulaminie odp ł atno ś ci zwi ą zanych z procesem kszta ł cenia w Akademii 5 Ekonomicznej w Krakowie. Na mocy tej Uchwa ł y skre ś lono m.in. § 12 ust. 6 oraz dokonano zmiany tre ś ci § 12 ust. 5 w ten sposób, ż e otrzyma ł brzmienie: „W przypadku przyj ę cia na studia w trakcie trwania semestru na indywidualny wniosek zainteresowanego, wysoko ść i termin op ł aty za semestr studiów, w trakcie którego nast ę puje przyj ę cie, ustalane s ą indywidualnie, z zastrze ż eniem ust. 6”. Prezes Urz ę du na etapie wydawania decyzji nr RKR-65/2007 nie posiada ł informacji o podj ę ciu akcji aneksowania umów zawartych ze studentami, a Uniwersytet Ekonomiczny nie podnosi ł takich argumentów. Uniwersytet nie przed ł o ż y ł równie ż dokumentu potwierdzaj ą cego dokonania powy ż szej zmiany w Regulaminie. Wobec informacji zawartych w odwo ł aniu, postanowiono skorzysta ć z uprawnie ń zawartych w art. 78 ust. 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i przeprowadzi ć dodatkowe czynno ś ci zmierzaj ą ce do wyja ś nienia zarzutów podniesionych w odwo ł aniu. Ustalono, ż e: 1. Uchwa łą z dnia 4 grudnia 2006 r. nr 53/2006, która wesz ł a w ż ycie z dniem 1 stycznia 2007 r., wprowadzono do „ Regulaminu odp ł atno ś ci zwi ą zanych z procesem kszta ł cenia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie” postanowienie dotycz ą ce wnoszenia op ł at za przed ł u ż enie sesji. 2. Powy ż sza zmiana zosta ł a wprowadzona aneksami do umów zawartych ze studentami. Odwo ł uj ą cy si ę przedstawi ł 4 przyk ł adowe aneksy zawarte w dniu 2 stycznia 2007 r. 3. Uchwa łą z dnia 29 stycznia 2007 r. nr 1/2007, wprowadzono zmiany do „ Regulaminu odp ł atno ś ci zwi ą zanych z procesem kszta ł cenia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie” , w odmienny sposób reguluj ą ce odp ł atno ść za przed ł u ż enie sesji. 4. Powy ż sze zmiany zosta ł y wprowadzone aneksami do umów zawartych ze studentami. Odwo ł uj ą cy si ę przed ł o ż y ł 4 przyk ł adowe aneksy zawarte w dniu 30 stycznia 2007 r. 5. Odwo ł uj ą cy si ę – w roku akademickim 2006/2007 – zawar ł umowy o nauk ę z 4 829 studentami. Aneksy wprowadzaj ą ce do umów zmian ę przewidzian ą Uchwa łą nr 53/2006 podpisa ł o 4 380 spo ś ród tych studentów. Natomiast aneksy wprowadzaj ą ce zmiany przewidziane Uchwa łą nr 1/2007 podpisa ł o 3 918 studentów. Jak podnios ł a Uczelnia, ró ż nica pomi ę dzy liczb ą zawartych umów o nauk ę , a liczb ą aneksów wynika w przewa ż aj ą cej mierze ze zmniejszenia si ę liczby studentów w trakcie roku akademickiego (rezygnacje, skre ś lenia z listy studentów). Jednocze ś nie – w przypadkach jednostkowych – nie dosz ł o do podpisania aneksów, gdy ż student nie zg ł asza ł si ę w dziekanacie celem podpisania aneksu, a po wys ł aniu go na adres korespondencyjny studenta, nie zwraca ł podpisanego aneksu. Odwo ł uj ą cy si ę dor ę czy ł ponadto pismo Dzia ł u Organizacyjno – Prawnego Akademii Ekonomicznej (obecnie „Uniwersytetu Ekonomicznego”) - z dnia 5.12.2006 r., adresowane do Dziekanatów poszczególnych wydzia ł ów Uczelni, w którym wskazywa ł na konieczno ść podpisania ze studentami aneksów do umów w zwi ą zku ze zmianami Regulaminu odp ł atno ś ci. 6. Uchwa łą z dnia 21 czerwca 2007 r. nr 24/2007, która wesz ł a w ż ycie z dniem podj ę cia, wprowadzono do „ Regulaminu odp ł atno ś ci zwi ą zanych z procesem kszta ł cenia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie” postanowienie dotycz ą ce wnoszenia op ł at przez studentów rozpoczynaj ą cych nauk ę w trakcie trwania roku akademickiego. 6 Maj ą c powy ż sze na uwadze, organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Na wst ę pie nale ż y zwróci ć uwag ę , i ż w dniu 21 kwietnia 2007 r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50, poz. 331 ze zm.). Stosownie do art. 131 ust. 1 tej ustawy – do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie dotychczas obowi ą zuj ą cej ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i nie zako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie ustawy z dnia 16 lutego 2007 r., co mia ł o miejsce w przypadku przedmiotowego post ę powania – stosuje si ę przepisy dotychczasowe. Prowadzone przez Prezesa Urz ę du post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów (poprzedzone post ę powaniem wyja ś niaj ą cym) zosta ł o wszcz ę te w dniu 20 lutego 2007 r. Zatem w dniu wszcz ę cia post ę powania wprowadzone zmiany do „ Regulaminu odp ł atno ś ci zwi ą zanych z procesem kszta ł cenia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie” , poza przypadkami jednostkowymi, zosta ł y ju ż wprowadzone aneksami do umów o nauk ę . Mo ż na by rozwa ż a ć , czy w dniu wszcz ę cia post ę powania zawarto aneksy ze wszystkimi studentami – celem mo ż liwo ś ci stwierdzenia zaniechania praktyki, ale wobec okoliczno ś ci podniesionych w odwo ł aniu, nie znajdowa ł oby to uzasadnienia. Skoro bowiem Uczelnia rozpocz ęł a aneksowanie ju ż w dniu 2 stycznia 2007 r., to nale ż y przypuszcza ć , ż e w normalnym toku podpisywania aneksów, zosta ł y one podpisane przez studentów do dnia wszcz ę cia post ę powania, ewentualnie w jego trakcie. Gdyby informacje te by ł y znane organowi antymonopolowemu przed wszcz ę ciem post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, to nie zosta ł oby ono wszcz ę te w przedmiotowym zakresie i nie postawiono by zarzutu, jaki zawarto w pkt I sentencji Decyzji nr 65/2007, tj. zarzutu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na wprowadzeniu w dniu 4 grudnia 2006 r. do „ Regulaminu odp ł atno ś ci zwi ą zanych z procesem kszta ł cenia w Akademii Ekonomicznej w Krakowie” postanowienia dotycz ą cego wnoszenia op ł at za przed ł u ż enie sesji, bez jednoczesnej zmiany umów reguluj ą cych warunki odp ł atno ś ci za studia oraz nie dor ę czenie tego regulaminu studentom. Wobec nowych okoliczno ś ci nale ż y zmieni ć pkt I sentencji decyzji i nie stwierdzi ć stosowania praktyki oraz zmieni ć pkt II decyzji, uznaj ą c praktyk ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c zaniechanie jej stosowania. Takie rozwi ą zanie podyktowane jest równie ż jedn ą z podstawowych zasad post ę powania administracyjnego wyra ż on ą w art. 8 k.p.a., tj. zasad ą pog łę biania zaufania do organów Pa ń stwa. Zasada ta zosta ł aby naruszona, gdyby w pkt I sentencji decyzji stwierdzono praktyk ę i jednocze ś nie stwierdzono zaniechanie jej stosowania, bowiem Uczelnia nigdy nie mia ł aby pewno ś ci, czy w przypadku wprowadzania zmian do Regulaminów, a jeszcze przed zako ń czeniem aneksowania umów zawartych ze studentami, nie zostanie wzgl ę dem niej wszcz ę te post ę powanie, w którym to uznano by jej dzia ł ania za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, gdy ż nie zd ąż y ł a jeszcze zawrze ć aneksów ze wszystkimi studentami. Wy ż ej wskazana zasada zosta ł aby naruszona równie ż w przypadku uznania stosowania zakwestionowanego zapisu za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazania zaniechania stosowa tej praktyki (pkt II sentencji zaskar ż onej decyzji) w sytuacji, gdy nie jest to zgodne ze stanem faktycznym sprawy. 7 Art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Zatem, aby by ł o mo ż liwe stwierdzenie stasowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, niezb ę dne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek, tj; - dzia ł ania przedsi ę biorcy musz ą nosi ć znamiona bezprawno ś ci, oraz - dzia ł ania te musz ą narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. Pkt I sentencji decyzji Poj ę cie bezprawno ś ci nie jest poj ę ciem prawnie zdefiniowanym. Nale ż y zatem przyj ąć , zgodnie z jego literalnym brzmieniem, ż e „dzia ł anie bezprawne” to zachowanie sprzeczne z nakazem lub zakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tj. niezale ż nym od wyst ą pienia szkody czy te ż zamiaru po stronie przedsi ę biorcy dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Zgodnie z art. 160 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wy ż szym, warunki odp ł atno ś ci za studia okre ś la umowa zawarta mi ę dzy uczelni ą a studentem w formie pisemnej. Wzorzec Umowy o nauk ę stosowany przez Uniwersytet stanowi, ż e rodzaje pobieranych przez Uczelni ę op ł at oraz zasady odp ł atno ś ci zwi ą zane z procesem kszta ł cenia ustalane s ą przez Senat Uczelni w formie regulaminu. Jak stwierdzi ł S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w uzasadnieniu wyroku z dnia 5.10.2005 r. (sygn. akt XVII Amc 20/05), umowa łą cz ą ca studenta i Uczelni ę ma charakter umowy ci ą g ł ej i podlega rygorom umów konsumenckich, okre ś lonym w art. 384 i 384 1 k.c. Zgodnie z ich tre ś ci ą , ustalony przez jedn ą ze stron wzorzec umowy, w szczególno ś ci ogólne warunki umów, wzory umów, regulaminy, wi ążą drug ą stron ę , je ż eli zosta ł y jej dor ę czone przy zawarciu umowy. Dotyczy to równie ż zmiany wzorca umowy w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ci ą g ł ym, je ż eli druga strona nie wypowiedzia ł a umowy w najbli ż szym terminie. Jednocze ś nie nale ż y stwierdzi ć , ż e Uczelnia - zgodnie z postanowieniem wzorca umowy - powinna wprowadzi ć odpowiedni aneks do umowy, je ż eli nast ę puje zmiana regulaminu odp ł atno ś ci i zmiana samych op ł at za studia. Jak wynika z informacji zawartych w odwo ł aniu oraz z informacji uzyskanych w trakcie dodatkowych czynno ś ci podj ę tych na podstawie art. 78 ust. 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, Uczelnia dope ł ni ł a tego obowi ą zku, cho ć nie poinformowa ł a o tym w trakcie trwaj ą cego post ę powania. Nie naruszono zatem art. 160 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wy ż szym w zwi ą zku z art. 384 1 k.c. i tym samym nie zosta ł a spe ł niona przes ł anka bezprawno ś ci w dzia ł aniu Uczelni. Skoro dzia ł ania Uniwersytetu nie nosz ą znamion bezprawno ś ci, to tym samym nie zosta ł y naruszone zbiorowe interesy konsumentów. Interes ten sam w sobie nie zosta ł te ż naruszony, gdy ż Uczelnia dope ł ni ł a wszystkich wymogów ustawowych, jakie zwi ą zane s ą z wprowadzaniem zmian do Regulaminów reguluj ą cych odp ł atno ść za studia. 8 Zgodnie z art. 23d ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 244, poz. 2080 ze zm.), stosowanej w prowadzonym post ę powaniu w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli nie zachodz ą okoliczno ś ci okre ś lone w art. 23a, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę , w której stwierdza, ż e dana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. Zgodnie z art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli Prezesa Urz ę du uzna odwo ł anie za s ł uszne, mo ż e – nie przekazuj ą c akt s ą dowi – uchyli ć albo zmieni ć swoj ą decyzj ę w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci, o czym bezzw ł ocznie powiadamia stron ę , przesy ł aj ą c jej now ą decyzj ę , od której stronie przys ł uguje odwo ł anie. Maj ą c powy ż sze na uwadze, dokonano zmiany decyzji z dnia 14 lipca 2007 r. nr RKR-65/2007 w zakresie pkt I. Pkt II sentencji decyzji Przes ł anka bezprawno ś ci Zgodnie z § 12 ust. 5 Regulaminu, w przypadku przyj ę cia na studia w trakcie trwania semestru, student zobowi ą zany jest do wniesienia op ł aty semestralnej w terminie 7 dni od otrzymania decyzji o przyj ę ciu na studia. Zakwestionowane przez Prezesa UOKIK postanowienie z § 12 ust. 6 tego Regulaminu stanowi natomiast, i ż powy ż sza op ł ata wnoszona jest w ca ł o ś ci, z uwzgl ę dnieniem zni ż ki w kwocie 100 z ł , b ą d ź w cz ęś ci obejmuj ą cej łą czn ą kwot ę rat, która powinna by ć uiszczona do 7 dnia od otrzymania decyzji o przyj ę ciu na studia, zgodnie z ust. 3. W ust. 3 wskazano zasady i terminy uiszczania rat za studia. I tak za semestr zimowy: I rata w wysoko ś ci 35 % do 3 pa ź dziernika, II rata w wysoko ś ci 35 % do 10 listopada i III rata w wysoko ś ci 30 % do 10 grudnia. Z powy ż szego wynika, i ż Uczelnia zastrzeg ł a dla siebie dowolno ść w okre ś leniu zni ż ki przys ł uguj ą cej studentowi podejmuj ą cemu nauk ę w trakcie trwania roku akademickiego. Z zapisu z § 12 ust. 6 nie wynika bowiem jednoznacznie, jak ą op ł at ę semestraln ą obowi ą zany b ę dzie ui ś ci ć student. Ponadto nale ż y podkre ś li ć , i ż zgodnie z brzmieniem § 12 ust. 5 i 6 zasad ą jest – w przypadku studentów rozpoczynaj ą cych nauk ę w trakcie roku akademickiego – uiszczenie op ł aty semestralnej w ca ł o ś ci, a wyj ą tkiem s ą zni ż ki. Tym samym Uniwersytet Ekonomiczny zastrzeg ł dla siebie wynagrodzenie za ś wiadczenie nie spe ł nione. W oczywisty sposób narusza to zasad ę ekwiwalencji ś wiadcze ń . Umowa o odp ł atne ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych jest umow ą wzajemn ą , tj. tak ą w której ś wiadczenie jeden ze stron odpowiada ś wiadczeniu drugiej (zasada ekwiwalencji ś wiadcze ń ). Stosuj ą c do tej umowy – zgodnie z art. 750 k.c. - odpowiednio przepisy z Kodeksu cywilnego o umowie zlecenia, nale ż y wskaza ć na tre ść art. 735 § 1 k.c. Przepis ten stanowi, ż e je ż eli ani z umowy, ani z okoliczno ś ci nie wynika, ż e przyjmuj ą cy zlecenie zobowi ą za ł si ę wykona ć je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia nale ż y si ę wynagrodzenie. Co do zasady umowa zlecenia jest wi ę c umow ą odp ł atn ą , a je ż eli jest odp ł atn ą , to jednocze ś nie jest umow ą wzajemn ą . Wynagrodzenie nale ż y si ę za wykonanie zlecenia, a w rozpatrywanym przypadku za us ł ug ę odp ł atnego kszta ł cenia. Nie znajduje zatem ż adnego uzasadnienia żą danie przez Uczelni ę ponoszenia przez studenta op ł at za okres, w którym nie by ł jeszcze studentem i nie korzysta ł z us ł ugi kszta ł cenia oferowanej przez Uczelni ę . Uniwersytet dopu ś ci ł si ę zatem naruszenia zasady ekwiwalencji ś wiadcze ń , jaka wynika z przepisów o umowie odp ł atnego zlecenia (art. 735 § 1 k.c.), stosowanych odpowiednio do umowy o odp ł atne ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych. Na marginesie nale ż y 9 zauwa ż y ć , i ż sam wzorzec umowy o nauk ę odsy ł a w sprawach nieuregulowanych umow ą do przepisów Kodeksu cywilnego, co ju ż samo z siebie uzasadnia odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu dotycz ą cych umowy zlecenia. Przes ł anka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuje poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzaj ą c jedynie w art. 23a ust. 1 zd. 2, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W ś wietle art. 1 ust. 1 ustawy – powo ł anego na wst ę pie uzasadnienia prawnego niniejszej decyzji - nale ż y przyj ąć , ż e ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy s ą powszechne i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego konsumenta b ę d ą cego kontrahentem przedsi ę biorcy. W orzecznictwie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrwali ł si ę pogl ą d, i ż naruszenie interesu publicznoprawnego ma miejsce wówczas, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z przepisami prawa antymonopolowego dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, wzgl ę dnie, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą na rynku inne niekorzystne zjawiska (wyrok SA z 24.01.1991 r., XV Amr 8/90; 4.07.2001 r. XVII Ama 108/00; 23.20.2002 r. XVII Ama 133/2001). Stanowisko to potwierdzone zosta ł o równie ż w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 wrze ś nia 2003 r. (sygn. akt: I CKN 504/01) stwierdzi ł , i ż : „nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy antymonopolowej mo ż na wszczyna ć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów” . Stosowany przez Uczelni ę wzorzec umowy wykorzystywany jest przy zawieraniu umów ze studentami. W niniejszym przypadku stron ą takiej umowy s ą wszyscy potencjalni studenci Uczelni. Bezprawne dzia ł anie Uczelni – polegaj ą ce na stosowaniu postanowienia o obci ąż eniu studentów rozpoczynaj ą cych nauk ę w trakcie roku akademickiego op ł atami za okres, w którym nie byli jeszcze studentami - dotyczy zatem nie okre ś lonego z góry kr ę gu adresatów, co tym samym spe ł nia przes ł ank ę naruszenia zbiorowych interesów konsumentów (por. Pkt I uzasadnienia niniejszej decyzji). Maj ą c powy ż sze na uwadze, nale ż y stwierdzi ć , i ż obie przes ł anki zosta ł y spe ł nione i tym samym uznaje si ę , i ż Uczelnia dopu ś ci ł a si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Wprawdzie, na etapie prowadzonego post ę powania Uczelnia o ś wiadczy ł a, i ż dokona ł a zmiany zakwestionowanego postanowienia z § 12 ust. 6, w ten sposób, i ż ca ł kowicie zmieni ł a jego tre ść , a sytuacj ę studentów rozpoczynaj ą cych nauk ę w trakcie trwania roku akademickiego okre ś li ł a w ust. 5, którego brzmienie nie budzi ju ż zastrze ż e ń Prezesa Urz ę du, jednak ż e w ż aden sposób tego nie udokumentowa ł a. Równie ż do dnia wydania zaskar ż onej decyzji stosowny dokument (Uchwa ł a Senatu) nie zosta ł umieszczony na stronach internetowych Uczelni, w dziale zawieraj ą cym Regulamin op ł at. W tym miejscu nale ż y zwróci ć uwag ę na tre ść art. 23 e ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, w my ś l którego ci ęż ar udowodnienia okoliczno ś ci zaprzestania stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów spoczywa na przedsi ę biorcy, tj. w omawianym przypadku – na Uczelni. 10 A zatem, opieraj ą c si ę jedynie na o ś wiadczeniu Uczelni, Prezes UOKiK nie mia ł podstaw do stwierdzenia zaniechania stosowania przez Uczelni ę praktyki. naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. W toku podj ę tych, na skutek dodatkowych informacji zawartych w odwo ł aniu od decyzji Nr RKR-65/2007, Prezes UOKiK zwróci ł uwag ę , i ż dokonane w Regulaminie odp ł atno ś ci zmiany w zakresie kwestionowanego § 12 ust. 6, nie naruszaj ą obowi ą zuj ą cych przepisów. Prezes UOKiK uwzgl ę dni ł i ż Uczelnia ostatecznie, na etapie odwo ł ania, przed ł o ż y ł a Uchwa łę Senatu nr 24/2007, na mocy której w Regulaminie op ł at dokonano stosownych zmian. Prezes UOKiK wzi ął równie ż pod uwag ę , i ż ww. Uchwa ł a wesz ł a w ż ycie z dniem podj ę cia, tj. w dniu 21 czerwca 2007 r. i uzna ł ten dzie ń za dat ę , w której Uczelnia zaprzesta ł a stosowania kwestionowanego zapisu. Zgodnie z art. 23e ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w przypadku, gdy przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 23a, Prezes UOKiK wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Maj ą c powy ż sze na uwadze, orzeczono jak w pkt II sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Krakowie (31–011 Kraków, Plac Szczepa ń ski 5). Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Leszek Piekarz Dyrektor Delegatury UOKiK w Krakowie Otrzymuje: Radca Prawny Jakub Skawi ń ski Kancelaria Prawna Jacek Bajorek ul. Litewska 36/37 30-014 Kraków Pe ł nomocnik: Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie ul. Rakowicka 27 31-510 Warszawa 11
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RKR-61-28/07/JL-13/07
- Rodzaj praktyki
- Ochrona zbiorowych interesów konsumentów
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 85.42 Zakłady kształcenia nauczycieli, kolegia pracowników służb społecznych oraz szkoły wyższe
- Region
- Małopolskie
- Strony
- Decyzja zmieniająca Decyzję z dnia 24.07.2007 r. Nr RKR-65/2007
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów