RKR-59/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK W KRAKOWIE RKR-61-14/06/MS-… /07 Kraków, dnia 29 czerwca 2007r. DECYZJA Nr RKR - 59/2007 Na podstawie art. 23e ust. 1 i 2, art. 23a oraz art. 28 ust 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080, z pó ź n. zm.) w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 z pó ź n. zm.) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172, z pó ź n. zm.) w zwi ą zku z art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu – z urz ę du - post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy Centrum Elektroniki Telekomunikacji i Oprogramowania „CETO” Sp. z o.o. z siedzib ą w Rzeszowie, polegaj ą ce na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez nie zamieszczenie w stosowanych wzorcach umowy „Umowa abonencka numer ….” oraz „Regulamin ś wiadczenia us ł ug w sieci city.net”, wbrew obowi ą zkowi wynikaj ą cemu art. 56 ust. 3 pkt 2, 7 i 8 ustawy z dnia ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171 poz. 1800): - postanowie ń okre ś laj ą cych jako ść ś wiadczonych us ł ug, w tym czas oczekiwania na przy łą czenie do sieci lub termin rozpocz ę cia ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych konsumenta na wypadek przerwy w dostawie sygna ł u telewizyjnego, - zapisów okre ś laj ą cych tryb post ę powania reklamacyjnego, - zapisów informuj ą cych o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego. oraz stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 12 czerwca 2007r. UZASADNIENIE W dniu 25.10.2006r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura UOKIK w Krakowie - zwany dalej „organem antymonopolowym” - wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie stosowania przez przedsi ę biorc ę dzia ł aj ą cego pod firm ą : Centrum Elektroniki Telekomunikacji i Oprogramowania „CETO” Sp. z o.o. z siedzib ą w Rzeszowie - zwanego dalej „CETO” - praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na niezamieszczaniu w stosowanych wzorcach umów „Umowa 2 abonencka numer ….” oraz „Regulamin ś wiadczenia us ł ug w sieci city.net” postanowie ń okre ś laj ą cych jako ść ś wiadczonych us ł ug, w tym czas oczekiwania na przy łą czenie do sieci lub termin rozpocz ę cia ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych konsumenta na wypadek przerwy w dost ę pie do Internetu, tryb post ę powania reklamacyjnego oraz informuj ą cych o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23a powo ł anej w sentencji ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - zwanej dalej „ustaw ą o ochronie(…)” - poprzez naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Powodem wszcz ę cia post ę powania w przedmiotowej sprawie by ł o uzyskanie przez organ antymonopolowy - w toku prowadzonej kontroli wzorców umów stosowanych przez operatorów telekomunikacyjnych dzia ł aj ą cych w zakresie us ł ug dost ę pu do Internetu - wiedzy, ż e CETO stosuje wzorce umowy, których tre ść nie jest zgodna z wymogami ustawowymi okre ś lonymi w art. 56 ust. 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171 poz. 1800) – zwanego dalej „Prawem telekomunikacyjnym. Odpowiadaj ą c na zarzuty postawione w zawiadomieniu o wszcz ę ciu post ę powania, CETO w pismach z dnia 6.11.2006r., 12.01.2007r. oraz z dnia 31.01.2007r. - potwierdzi ł o fakt stosowania wzorców umów o tre ś ci zakwestionowanej przez organ antymonopolowy. Jednocze ś nie zadeklarowa ł o gotowo ść zmiany wzorców umów i dostosowania ich tre ś ci do wymogów art. 56 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego poprzez uzupe ł nienie ich o stosowne zapisy. Pismem z dnia 31.01.2007r. CETO przedstawi ł o ostateczny projekt „Regulaminu ś wiadczenia us ł ug w sieci city.net”, spe ł niaj ą cy wymogi ustawowe. Powy ż szy wzorzec umowy zosta ł zamieszczony na stronie internetowej Spó ł ki i wszed ł w ż ycie w dniu 15.03.2007r. Pismem z dnia 6.06.2007r. – dor ę czonym w dniu 12.06.2007r. - CETO potwierdzi ł o fakt zmiany tre ś ci „Regulaminu ś wiadczenia us ł ug w sieci city.net” oraz poinformowa ł o, ż e dokona ł o zmiany wszystkich dotychczas zawartych umów poprzez rozes ł anie do wszystkich swoich kontrahentów aneksów do umów wraz z tre ś ci ą nowego „Regulaminu (…)”. Maj ą c powy ż sze ustalenia na uwadze organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Tre ść art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) ogranicza zastosowanie jej przepisów wy łą cznie do ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów, podejmowanej w interesie publicznym. Oznacza to, ż e warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów okre ś lonych w tej ustawie jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym dzia ł ania przedsi ę biorców - naruszaj ą c jej przepisy – stanowi ą potencjalne zagro ż enie interesu publicznego. Niniejsze post ę powanie dotyczy tre ś ci wzorców umowy stosowanych przez CETO wobec nieograniczonego kr ę gu adresatów, tj. wszystkich zainteresowanych ich tre ś ci ą potencjalnych nabywców us ł ug dost ę pu do Internetu, którym - na gruncie art. 4 ust. 11 ustawy o ochronie (…) - przys ł uguje status konsumenta. W tym stanie rzeczy przyj ąć nale ż y, i ż do oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy zastosowanie maj ą przepisy ustawy o ochronie (…), a dotycz ą ce jej post ę powanie prowadzone by ł o w interesie publicznym. 3 Stosownie do tre ś ci art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…) – „przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy”. Aby mo ż liwe by ł o zatem stwierdzenie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, niezb ę dne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: 1. dzia ł ania przedsi ę biorcy winny mie ć bezprawny charakter, tzn. narusza ć obowi ą zuj ą ce normy prawne lub spo ł eczne, a jednocze ś nie 2. dzia ł ania te musz ą narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. Zakresem dzia ł alno ś ci CETO obj ę te s ą mi ę dzy innymi us ł ugi telekomunikacyjne, polegaj ą ce na zapewnieniu abonentom dost ę pu do sieci Internet. Poniewa ż odbiorcami tego rodzaju towarów i us ł ug s ą w znacznej cz ęś ci konsumenci, na CETO – podobnie jak na innych przedsi ę biorcach, których kontrahentami s ą konsumenci – ci ążą szczególne obowi ą zki zwi ą zane z udzielaniem im prawdziwej, rzetelnej i pe ł nej informacji dotycz ą cej oferowanych towarów. Nie dysponuj ą c odpowiedni ą i kompletn ą wiedz ą , konsumenci nie mog ą bowiem podejmowa ć ś wiadomych i w pe ł ni suwerennych decyzji w sprawie nabycia oferowanych towarów lub us ł ug. Wspomniane obowi ą zki informacyjne w odniesieniu us ł ug telekomunikacyjnych, oferowanych przez przedsi ę biorców nie zosta ł y wprost wyartyku ł owane w obowi ą zuj ą cych przepisach, tak jak ma to miejsce w przypadku sprzeda ż y rzeczy ruchomych – zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176, z pó ź n. zm.). Obowi ą zki te mo ż na jednak wyinterpretowa ć z tre ś ci art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie (…) oraz przepisu art. 56 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego. Odnosz ą c si ę do pierwszej z przes ł anek art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…), tj. bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy, stwierdzi ć nale ż y, i ż bezprawno ść rozumie si ę jako sprzeczno ść zachowania danego podmiotu z przepisami prawa oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi tu mianowicie o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym, jako ca ł o ś ci ą . Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tzn. niezale ż nym od wyst ą pienia szkody, czy zaistnienia zamiaru po stronie podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Podstawowe znaczenie dla oceny niniejszej sprawy - pod k ą tem wyst ę powania przes ł anki bezprawno ś ci - ma analiza charakteru prawnego umowy, której przedmiotem jest ś wiadczenie us ł ugi dost ę pu do Internetu oraz art. 56 Prawa telekomunikacyjnego. Umowa o ś wiadczenie us ł ugi dost ę pu do Internetu jest umow ą o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych, która zosta ł a zdefiniowana w art. 56 – 57 Prawa telekomunikacyjnego, a zatem jest umow ą nazwan ą , do której nale ż y stosowa ć przepisy tej ustawy, a w zakresie nieuregulowanym Prawem telekomunikacyjnym – przepisy ogólne kodeksu cywilnego (vide: A. Krasucki „Elektroniczny Komentarz do Prawa telekomunikacyjnego” – art. 56 nb 6 LEXIS NEXIS). Ustawodawca wprowadzi ł do Prawa telekomunikacyjnego w art. 56 ust 2 – 4 przepisy reguluj ą ce szczegó ł owo form ę i minimaln ą tre ść umów o ś wiadczenie publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych. Powstaje zatem problem, czy us ł ugi dost ę pu do Internetu ś wiadczone przez CETO mog ą stanowi ć publicznie dost ę pn ą us ł ug ę telekomunikacyjn ą . Legalna definicja publicznie dost ę pnej us ł ugi telekomunikacyjnej zawarta jest w art. 2 pkt 31 Prawa telekomunikacyjnego i okre ś la j ą jako us ł ug ę telekomunikacyjn ą dost ę pn ą dla ogó ł u u ż ytkowników. Powy ż sza definicja odwo ł uje si ę do dwóch definicji. Pierwszej - definicji us ł ugi telekomunikacyjnej i drugiej - u ż ytkowników. Zgodnie z art. 2 pkt 48 Prawa telekomunikacyjnej przez us ł ug ę telekomunikacyjn ą nale ż y rozumie ć us ł ug ę polegaj ą c ą g ł ównie na przekazywaniu sygna ł ów w sieci telekomunikacyjnej. Natomiast 4 zgodnie z art. 2 pkt 49 tej ustawy u ż ytkownikiem jest podmiot korzystaj ą cy z publicznie dost ę pnej us ł ugi telekomunikacyjnej lub żą daj ą cy ś wiadczenia takiej us ł ugi. Nale ż y zwróci ć uwag ę na okoliczno ść , ż e zakres poj ę cie „u ż ytkownik” jest szerokie i obejmuje zarówno osoby b ę d ą ce konsumentami w rozumieniu art. 22 1 k.c., jak i podmioty nie posiadaj ą ce tego statusu. Pewne w ą tpliwo ś ci interpretacyjne budzi u ż ycie w definicji publicznie dost ę pnej us ł ugi telekomunikacyjnej nieostrego sformu ł owania, ż e jest to us ł uga telekomunikacyjna dost ę pna dla „ogó ł u u ż ytkowników” , jednak ż e nale ż y przyj ąć za potocznym rozumieniem s ł owa „ogó ł ”, i ż obejmuje ono wszystkich mieszka ń ców danego okr ę gu, kraju, miasta itp. (vide: „ Uniwersalny S ł ownik J ę zyka Polskiego” , t. II, red. J. Dubisz, Warszawa 2003, s. 1213), a zatem rzeczywistych i potencjalnych u ż ytkowników. Nale ż y równie ż mie ć na uwadze, ż e rodzaj us ł ugi telekomunikacyjnej determinuje obszar, na którym us ł uga ta jest ś wiadczona. Powy ż sze prowadzi do wniosku, ż e us ł uga dost ę pu do Internetu ś wiadczona za pomoc ą sieci telekomunikacyjnej jest niew ą tpliwie publicznie dost ę pn ą us ł ug ę telekomunikacyjn ą . Powy ż sze stanowisko znajduje tak ż e potwierdzenia w pogl ą dach doktryny, uznaj ą cej, ż e Prawo telekomunikacyjne nie wprowadza ogranicze ń lokalnych do ś wiadczenia us ł ugi lokalnej dla mieszka ń ca danej miejscowo ś ci korzystaj ą cego z publicznej us ł ugi telekomunikacyjnej, który przyjecha ł by do innej miejscowo ś ci i zg ł osi ł zamiar ś wiadczenia na jego rzecz tej us ł ugi. (vide: A. Krasucki – ibidem , komentarz do art. 2 nb 31) Skoro zatem us ł uga ś wiadczona przez CETO jest publicznie dost ę pn ą us ł ug ą telekomunikacyjn ą , to maj ą do niej zastosowanie przepisy Prawa telekomunikacyjnego reguluj ą ce umow ę o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych, w tym art. 56- 57. W ś wietle tych przepisów umowa ta powinna by ć zawarta w formie pisemnej (art. 56 ust. 2). Jednak ż e ustawa nie zawiera zapisu o rygorze niewa ż no ś ci w przypadku niezachowania formy pisemnej, co oznacza, ż e w przypadku zawarcia z konsumentem umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych bez zachowania przewidzianej w art. 56 ust. 2 formy pisemnej, wówczas umowa ta jest dalej wa ż na i zgodnie z art. 74 § 2 k.c., pomimo niezachowania tej formy dla celów dowodowych, na żą danie konsumenta dopuszczalny jest dowód ze ś wiadków i z przes ł uchania stron na okoliczno ść zawarcia tej umowy. Natomiast art. 56 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego zawiera katalog elementów, które powinna zawiera ć umowa o ś wiadczenie publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych. Wyliczenie to nie ma charakteru wyczerpuj ą cego, na co wskazuje u ż yte okre ś lenie „w szczególno ś ci” . Powy ż szy zapis budzi w ą tpliwo ś ci, poniewa ż nie wskazuje, które elementy maj ą charakter obligatoryjny i powinny by ć zamieszczone w umowie. Nie mo ż na tego wywnioskowa ć tak ż e z innych przepisów Prawa telekomunikacyjnego. Pomoc ą w interpretacji powy ż szego przepisu mo ż e by ć tre ść dyrektywy 2002/22/WE z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie us ł ugi powszechnej i praw u ż ytkowników odnosz ą cych si ę do sieci i us ł ug łą czno ś ci elektronicznej (Dz. Urz. WE L 108 z 24 kwietnia 2002 r.) – zwanej dalej „dyrektyw ą o us ł udze (…)”. W art. 20 ust. 2 – zawieraj ą cym tak ż e katalog elementów umowy - dyrektywa pos ł uguje si ę sformu ł owaniem „co najmniej” („at least”). A zatem nale ż y przyj ąć , ż e art. 56 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego zawiera wyliczenie postanowie ń stanowi ą cych minimaln ą tre ść umowy o ś wiadczenie publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych, tj. elementów, których zamieszczenie w umowie jest obligatoryjne. W ś ród tych elementów ustawa wymienia obowi ą zek okre ś lenia: - ś wiadczonych us ł ug, danych o ich jako ś ci, w tym o czasie oczekiwania na przy łą czenie do sieci lub terminie rozpocz ę cia ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych (art. 56 ust. 3 pkt 2), - trybu post ę powania reklamacyjnego telekomunikacyjnych (art. 56 ust. 3 pkt 7) 5 - informacji o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego(art. 56 ust. 3 pkt 8) Powy ż sze obowi ą zki odpowiadaj ą obowi ą zkom wynikaj ą cym, które zosta ł y okre ś lone w art. 20 ust. 2 lit. b), f) oraz g) dyrektywy o us ł udze (…). Warto tak ż e zwróci ć uwag ę na stanowisko ukszta ł towane w orzecznictwie Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci (zwanego dalej „ETS”), zgodnie z którym konsument ma prawo do rzetelnej, nie wprowadzaj ą cej w b łą d informacji, zawieraj ą cej wszelkie niezb ę dne dane wynikaj ą ce z funkcji i przeznaczenia towaru lub us ł ugi (vide. wyrok ETS z dnia 13.12.1991r., sprawa GB-Inno-BM, sygn.: C-18/88). ETS podkre ś li ł w nim wag ę obowi ą zku udzielania konsumentom prawdziwej i pe ł nej informacji, poniewa ż brak podawania rzetelnych, pe ł nych i prawdziwych informacji uniemo ż liwia konsumentom dokonywanie swobodnej i rzeczowej oceny oferowanych na rynku towarów i us ł ug, co mo ż e wprowadza ć konsumentów w b łą d co do praw przys ł uguj ą cych im w danym stosunku umownym. Z analizowanego punktu widzenia znaczenie maj ą równie ż przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 2005/29/WE z dnia 11 maja 2005r. dotycz ą ce nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsi ę biorstwa wobec konsumentów na rynku wewn ę trznym oraz zmieniaj ą ca dyrektyw ę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporz ą dzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. U. L 2005/06/11), które wskazuj ą kierunek zmian wspólnotowego prawa konsumenckiego. I tak w art. 6 dyrektywy Nr 2005/29/WE za praktyk ę handlow ą wprowadzaj ą c ą w b łą d uznawane jest dzia ł anie przedsi ę biorcy, je ż eli zawiera fa ł szywe informacje i w zwi ą zku z tym jest niezgodne z prawd ą lub w jakikolwiek sposób, w tym poprzez wszystkie okoliczno ś ci jego prezentacji, wprowadza lub mo ż e wprowadzi ć w b łą d przeci ę tnego konsumenta, nawet je ż eli informacje te w odniesieniu do jednego lub wi ę kszej liczby wymienionych ni ż ej elementów s ą zgodne z rzeczywisto ś ci ą , i która w ka ż dym przypadku powoduje lub mo ż e spowodowa ć podj ę cie przez konsumenta decyzji dotycz ą cej transakcji, której inaczej by nie podj ął . Reasumuj ą c powy ż sze ustalenia nale ż y uzna ć , i ż nie zamieszczenie zatem przez CETO we wzorcach umowy powy ż szych postanowie ń oznacza naruszenie obowi ą zku wynikaj ą cego z art. 56 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego i w konsekwencji przes ą dza o bezprawno ś ci dzia ł ania tego przedsi ę biorcy. Jest szczególnie zauwa ż alne przy zastosowaniu prowspólnotowej wyk ł adni przepisów Prawa telekomunikacyjnego oraz wspólnotowych przepisów reguluj ą cych problematyk ę prawa konsumenta do pe ł nej i prawdziwej informacji. Odnosz ą c si ę do drugiej przes ł anki, tj. naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, stwierdzi ć nale ż y, i ż ustawa o ochronie (...) nie definiuje poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzaj ą c jedynie w tre ś ci art. 23a ust. 1 zd. 2, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W ś wietle - powo ł anego na pocz ą tku uzasadnienia prawnego niniejszej decyzji - art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) nale ż y przyj ąć , ż e ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy s ą powszechne i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego klienta przedsi ę biorcy – czyli konsumenta. Stanowisko to potwierdzone zosta ł o równie ż w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12.09.2003r. (sygn.: I CKN 504/01) stwierdzi ł , i ż nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy antymonopolowej mo ż na wszczyna ć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu 6 odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów. Oceniane w niniejszej decyzji dzia ł ania CETO odnosz ą si ę do wszystkich jej aktualnych i przysz ł ych (potencjalnych) klientów, a zatem dotycz ą zbiorowych interesów konsumentów. Przyk ł adowe wyliczenie zakazanych przez ustawodawc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zosta ł o zawarte w tre ś ci art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie (…). Do katalogu tego ustawodawca zaliczy ł w szczególno ś ci naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę . Prawo do rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji jest jednym z fundamentalnych praw ka ż dego konsumenta, a brak takiej informacji uniemo ż liwia mu swobod ę oceny i wyboru najlepszej oferty, ograniczaj ą c tym samym wolno ść jego decyzji rynkowych. Profesjonalista – a takim jest bez w ą tpienia CETO – ma obowi ą zek poinformowa ć konsumenta, b ę d ą cego z zasady s ł absz ą stron ą stosunku prawnego, o istotnych elementach przysz ł ej umowy. Powinno si ę to odbywa ć w sposób prawdziwy, rzeczowy i na tyle wyczerpuj ą cy, na ile jest to mo ż liwe w istniej ą cych warunkach. Przy czym obowi ą zek takiego informowania obejmuje wszystkie etapy stosunku prawnego, od fazy przedkontraktowej, poprzez stadium realizacji umowy, czy wreszcie równie ż proces dochodzenia roszcze ń z tytu ł y niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy. Jest to fundamentaln ą cech ą prawa umów i wyp ł ywa z obowi ą zku lojalnego kontraktowania (vide.: E. Łę towska „Prawo umów konsumenckich”, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2002, str. 215 i nast.). Dodatkowo, w tym miejscu nale ż y równie ż podkre ś li ć , i ż w ś wietle orzecznictwa S ą du Apelacyjnego w Warszawie (vide: wyrok z dnia 2.12.2005r. sygn. akt: VI ACa 600/05) przeci ę tny konsument nie musi zna ć przepisów. W uzasadnieniu tego wyroku S ą d uzna ł tak ż e, ż e w sytuacji ogólnej niskiej ś wiadomo ś ci prawnej spo ł ecze ń stwa, przeci ę tny konsument niekoniecznie wie jakie prawa mu przys ł uguj ą . A wi ę c w konsekwencji, nale ż a ł oby przyj ąć , i ż przeci ę tny konsument, przeci ę tnie poinformowany i przeci ę tnie uwa ż ny nie musi posiada ć wiedzy z zakresu prawa. Konsumenci, zapoznaj ą cy si ę z zawarto ś ci ą kwestionowanych wzorców umowy stosowanych przez CETO, zostali lub mogli zosta ć wprowadzeni w b łą d co do praw przys ł uguj ą cych im w danym stosunku umownym oraz wynikaj ą cych st ą d dla CETO obowi ą zków. Scharakteryzowany powy ż ej przeci ę tny konsument b ę dzie z pewno ś ci ą odbiera ł informacje zawarte we wzorcach umowy jako ostateczne i prawdziwe. Podstaw ę do wyobra ż enia, ż e podawane przez CETO informacje s ą rzetelne pe ł ne i prawdziwe mo ż e stanowi ć wiedza, jak ą dysponuje przeci ę tny konsument. Zawieraj ą c umow ę o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych przeci ę tny konsument jest przyzwyczajony do tego, ż e wszystkie elementy umowy, okre ś laj ą ce przys ł uguj ą ce mu prawa i zarazem obowi ą zki kontrahenta, s ą zawarte w umowie. Wskutek tego uwaga konsument kieruje si ę w swoich dzia ł ania przekazem zawartym w podpisanej umowie. Skoro zatem umowa nie okre ś la jakie prawa przys ł uguj ą konsumentowi, mo ż e on uznawa ć , i ż takie prawa nie przys ł uguj ą mu na gruncie podpisanej umowy. Z tego powodu, konsumenci – na skutek kwestionowanego w niniejszej decyzji sposób dzia ł ania CETO – mog ą posiada ć mylne wyobra ż enie o przys ł uguj ą cych im uprawnieniach, a zw ł aszcza o przys ł uguj ą cych im prawach do reklamowania us ł ug i mo ż liwo ś ci polubownego rozpatrywania sporów z operatorem. 7 Maj ą c powy ż sze na uwadze organ antymonopolowy uzna ł , ż e zosta ł y spe ł nione wszystkie przes ł anki konieczne do zakwalifikowania dzia ł a ń CETO jako praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lonej w art. 23a ustawy o ochronie (...). Stosownie do tre ś ci przepisu art. 23e ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (...) w przypadku gdy przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 23a (…) Prezes UOKIK wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Maj ą c na uwadze powy ż sze ustalenia, zgodnie z którymi CETO naruszy ł o zbiorowe interesy konsumentów oraz okoliczno ść , i ż niezw ł ocznie po otrzymaniu zawiadomienia o wszcz ę ciu post ę powania w przedmiotowej sprawie zmieni ł tre ść wzorca umowy oraz dokona ł zmiany w drodze aneksów wszystkich zawartych umów, co zosta ł o potwierdzone w dniu 12.06.2007r., orzeczono jak w sentencji. Za dzie ń zaniechania organ antymonopolowy przyj ął dzie ń , w którym wszed ł w ż ycie zmieniony wzorzec umowy . W dniu 21 kwietnia 2007r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331), na podstawie, której utraci ł a moc ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 ze zmian.). Jednak ż e zgodnie z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów do post ę powa ń wszcz ę tych przed dniem 21 kwietnia 2007r. stosuje si ę przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura w Krakowie, 31-011 Kraków, pl. Szczepa ń ski 5. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymuj ą : 1 x Centrum Elektroniki Telekomunikacji i Oprogramowania „CETO” Sp. z o.o. al. Rejtana 10a, 35-310 Rzeszów 1 x a/a