RKR-52/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE L.dz. RKR-61-49/05/JL- /05 Kraków, dn. 5 sierpnia 2005 r. DECYZJA nr RKR - 52/2005 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003 r. nr 86, poz. 804 ze zm.) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie stosowania przez przedsi ę biorc ę Zbigniewa Daniluka, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Zbigniew Daniluk NDN z siedzib ą w Warszawie przy ul. Janowskiego 15, praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, − w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – I. Na podstawie art. 23c w zwi ą zku z art. 23a wymienionej na wst ę pie ustawy uznaje si ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów praktyk ę , polegaj ą c ą na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, przy rozpowszechnianiu tre ś ci oraz mechanizmów obs ł uguj ą cych transakcje kupna – sprzeda ż y, umieszczonych na stronach internetowych przedsi ę biorcy, poprzez: 1. Brak informacji o organie, który zarejestrowa ł dzia ł alno ść gospodarcz ą przedsi ę biorcy, a tak ż e numerze, pod którym zosta ł zarejestrowany – wymóg z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz.U. nr 22, poz. 271 ze zm.); 2. Brak informacji o terminie, w jakim wi ąż e oferta lub informacja o cenie – wymóg z art. 9 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (…); 3. Brak informacji o prawie odst ą pienia od umowy w ci ą gu 10 dni, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (…) – wymóg z art. 9 ust. 1 pkt 6 tej ustawy; 4. Brak informacji o sposobie sk ł adania reklamacji. – wymóg z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (...); i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 23e w zwi ą zku z art. 23a ustawy uznaje si ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów praktyk ę , polegaj ą c ą na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, przy rozpowszechnianiu tre ś ci oraz mechanizmów obs ł uguj ą cych transakcje kupna – sprzeda ż y, umieszczonych na stronach internetowych przedsi ę biorcy, poprzez: 1. Brak informacji o imieniu i nazwisku przedsi ę biorcy – wymóg z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (…); 2. Brak informacji o ostatecznej cenie, obejmuj ą cej równie ż podatki – wymóg z art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (…); i jednocze ś nie stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania. III. Na podstawie art. 23d w zwi ą zku z art. 23a ustawy stwierdza si ę , ż e nie narusza zbiorowych interesów konsumentów praktyka , polegaj ą ca na: 1. Braku opisu czynno ś ci sk ł adaj ą cych si ę na procedur ę z ł o ż enia zamówienia, co wymagane jest przez przepis art. 66 1 § 2 pkt 1 Kodeksu cywilnego. 2. Braku okre ś lenia mo ż liwo ś ci skorygowania b łę dnego zamówienia – wymóg z art. 66 1 § 2 pkt 4 k.c. 3. Braku okre ś lenia sposobu rozstrzygania reklamacji – wymóg z art. 8 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą (Dz.U. nr 144, poz. 1204 ze zm.). 4. Braku okre ś lenia terminu odpowiedzi na reklamacje – wymóg z art. 8 ust. 3 pkt 4 ustawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą . 5. Braku informacji, czy dane konsumenta b ę d ą przetwarzane i w jakim celu – wymóg z art. 20 ustawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą . Uzasadnienie W dniu 31.05.2005 r. do Delegatury UOKiK w Krakowie wp ł yn ęł a skarga konsumencka na informacje umieszczone na stronie internetowej www.ndn.com.pl . Skarga dotyczy ł a stosowania wy łą cznie cen netto w zamieszczonej tam ofercie produktów, które mo ż na zakupi ć za po ś rednictwem Internetu. Stwierdzono ponadto, ż e przedsi ę biorca przy rozpowszechnianiu tre ś ci oraz mechanizmów obs ł uguj ą cych transakcje sprzeda ż y umieszczonych na stronach internetowych, nie spe ł nia wymogów jakie nak ł adaj ą na niego przepisy Kodeksu cywilnego, ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz.U. nr 22, poz. 271 ze zm.) oraz ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą (Dz.U. nr 144, poz. 1204 ze zm.). Na podstawie upowa ż nienia Prezesa Urz ę du, w dniu 06.07.2005 r. zosta ł o wszcz ę te post ę powanie w sprawie stosowania przez przedsi ę biorc ę Zbigniewa Daniluka praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji przy rozpowszechnianiu tre ś ci oraz mechanizmów obs ł uguj ą cych transakcje kupna – sprzeda ż y, umieszczonych na stronach internetowych przedsi ę biorcy, to jest pod zarzutem naruszenia art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…). W wezwaniu wystosowanym do przedsi ę biorcy wskazano 10 narusze ń przepisów ww. ustaw, tj.: 1. Brak informacji o imieniu i nazwisku przedsi ę biorcy, organie, który zarejestrowa ł dzia ł alno ść gospodarcz ą przedsi ę biorcy, a tak ż e numerze, pod którym zosta ł 2 zarejestrowany – wymóg z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (…). 2. Brak opisu czynno ś ci sk ł adaj ą cych si ę na procedur ę z ł o ż enia zamówienia, co wymagane jest przez przepis art. 66 1 § 2 pkt 1 k.c. 3. Brak okre ś lenia mo ż liwo ś ci skorygowania b łę dnego zamówienia – wymóg z art. 66 1 § 2 pkt 4 k.c. 4. Brak informacji o terminie, w jakim wi ąż e oferta lub informacja o cenie – wymóg z art. 9 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (…). 5. Brak informacji o prawie odst ą pienia od umowy w ci ą gu 10 dni, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych opraw konsumentów (…) – wymóg z art. 9 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. 6. Brak informacji o sposobie sk ł adania reklamacji. – wymóg z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (...). 7. Nie okre ś lenenie sposobu rozstrzygania reklamacji – wymóg z art. 8 ust. 3 pkt 4 ustawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą . 8. Nie okre ś lenie terminu odpowiedzi na reklamacje – wymóg z art. 8 ust. 3 pkt 4 ustawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą . 9. Brak informacji, czy dane konsumenta b ę d ą przetwarzane i w jakim celu – wymóg z art. 20 ustawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą . 10. Brak informacji o ostatecznej cenie, obejmuj ą cej równie ż podatki – wymóg z art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (…). Na stronie znajduj ę si ę informacja, ż e podane ceny s ą cenami netto, do których nale ż y doliczy ć podatek VAT w wysoko ś ci 22%, co nie jest wystarczaj ą ce w ś wietle obowi ą zuj ą cych przepisów. W dniu 25.07.2005 r. do Delegatury wp ł yn ęł o pismo przedsi ę biorcy informuj ą ce, ż e nie prowadzi on sprzeda ż y elektronicznej ale – jako jedn ą z form organizacji swojej dzia ł alno ś ci – sprzeda ż na odleg ł o ść , co oznacza, i ż wymogi zawarte w ustawie o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą oraz w art. 66 1 k.c. jego nie dotycz ą . Ponadto z ł o ż y ł o ś wiadczenie, ż e wprowadzi ł w witrynie internetowej nast ę puj ą ce zmiany: − zamie ś ci ł informacj ę o imieniu i nazwisku − zamie ś ci ł informacj ę o ostatecznej cenie oferowanych produktów, zawieraj ą c ą równie ż podatek od towarów i us ł ug. W odniesieniu natomiast do pozosta ł ych narusze ń wskazanych przez Prezesa Urz ę du podniós ł , i ż nie czuje si ę zobowi ą zany umieszcza ć na stronie internetowej informacji, ż e stosuje si ę do wszystkich wymogów prawa. Ponadto, w jego ocenie, strona internetowa zawiera wy łą cznie katalog oferowanych produktów, a nie ofert ę handlow ą . Maj ą c powy ż sze na uwadze, organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: W my ś l art. 2 pkt 4 ustawy o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą , poprzez takie us ł ugi rozumie si ę wysy ł anie i odbieranie danych za pomoc ą systemów teleinformatycznych, 3 na indywidualne żą danie us ł ugobiorcy, bez jednoczesnej obecno ś ci stron, przy czym dane te s ą transmitowane za po ś rednictwem sieci publicznych. Strona internetowa przedsi ę biorcy zawiera natomiast wy łą cznie informacj ę o sprzeda ż y wysy ł kowej produktów na niej zamieszczonych, któr ą mo ż na zrealizowa ć poprzez zamówienie telefoniczne lub faksowe. W zwi ą zku z powy ż szym, do sprzeda ż y tej maj ą zastosowanie przepisy ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz.U. nr 22, poz. 271 ze zm.). Jak stanowi przepis art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, umowy zawierane z konsumentem bez jednoczesnej obecno ś ci obu stron, przy wykorzystywaniu ś rodków porozumiewania si ę na odleg ł o ść , w szczególno ś ci m.in. telefonu i telefaksu, s ą umowami na odleg ł o ść , je ż eli kontrahentem konsumenta jest przedsi ę biorca, który w ten sposób zorganizowa ł swoj ą dzia ł alno ść . Przepis art. 9 tej ustawy nak ł ada na przedsi ę biorc ę obowi ą zek udzielenia konsumentowi wyczerpuj ą cych informacji – wymienionych w tym przepisie - zwi ą zanych z zawieran ą umow ą , najpó ź niej w chwili z ł o ż enia mu propozycji zawarcia umowy. Zgodnie z art. 66 § 1 k.c. o ś wiadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofert ę , je ż eli okre ś la istotne postanowienia tej umowy. Jak stanowi art. 543 k.c. – wystawienie rzeczy w miejscu sprzeda ż y na widok publiczny z oznaczeniem ceny uwa ż a si ę za ofert ę sprzeda ż y. A zatem – w ocenie organu antymonopolowego - umieszczenie na stronie internetowej wizerunków produktów wraz z dok ł adnym opisem oraz cen ą jest ofert ą sprzeda ż y, gdy ż stanowi o ś wiadczenie przez przedsi ę biorc ę woli zawarcia umowy sprzeda ż y oznaczonych produktów. Jak stanowi art. 23c ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du w decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów nakazuje zaniechanie jej stosowania. W my ś l art. 23a ustawy, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż przedsi ę biorca, przy rozpowszechnianiu tre ś ci oraz mechanizmów obs ł uguj ą cych transakcje kupna - sprzeda ż y, umieszczonych na stronie internetowej, naruszy ł obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, jaki wynika z przepisów ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (…). Jednocze ś nie nie zadeklarowa ł wprowadzenia odpowiednich zmian, co skutkuje wydaniem decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania. Wobec powy ż szego orzeczono, jak w punkcie I sentencji. Stosownie do art. 23e ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…), w przypadku gdy przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lonej w art. 23a, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. 4 Przedsi ę biorca nie stosuj ą c si ę do wymogów ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, reguluj ą cych zawieranie umów na odleg ł o ść , naruszy ł obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Tym samym spe ł ni ł pierwsz ą przes ł ank ę z art. 23e ustawy. Jednocze ś nie, po pierwszym wezwaniu Prezesa Urz ę du do zaj ę cia stanowiska w sprawie postawionego zarzutu, podj ął stosowne dzia ł ania, w wyniku których aktualne informacje umieszczone na stronie internetowej odno ś nie imienia i nazwiska przedsi ę biorcy oraz cen, zgodne s ą z wymogami prawa – spe ł niaj ą c tym samym drug ą przes ł ank ę z art. 23e. Wobec powy ż szego orzeczono, jak w punkcie II sentencji. Jak stanowi art. 23d ustawy, je ż eli nie zachodz ą okoliczno ś ci okre ś lone w art. 23a, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę , w której stwierdza, ż e dana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. Skoro przedsi ę biorca nie ś wiadczy us ł ug drog ą elektroniczn ą , to tym samym nie maj ą do niego zastosowania przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą (Dz.U. nr 144, poz. 1204 ze zm.) oraz art. 66 1 Kodeksu cywilnego. Nie mo ż na mu zatem postawi ć zarzutu niedope ł nienia wymogów prawnych, jakie wynikaj ą z tych przepisów. St ą d nale ż a ł o orzec, jak w punkcie III sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...), w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji s ł u ż y odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura w Krakowie, 31-011 Kraków, pl. Szczepa ń ski 5, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury w Krakowie Barbara du Vall Otrzymuje: Zbigniew Daniluk NDN Elektronika Pomiarowa ul. Janowskiego 15 02-784 Warszawa 5