RKR-5/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE RKR-61-14/05/BR- 3 /05 Kraków, dn. 23 lutego 2005r. DECYZJA Nr RKR - 5 /2005 Na podstawie art. 23e ust. 1 i 2 w zwi ą zku z art. 23a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172, ze zm.), po przeprowadzeniu – z urz ę du – post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – uznaje si ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów praktyk ę polegaj ą c ą na niedope ł nieniu przez przedsi ę biorc ę Tadeusza Jakubca prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie handlu artyku ł ami spo ż ywczo-przemys ł owymi w Kolbuszowej przy Placu Wolno ś ci 7 - obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, poprzez stosowanie w obrocie z konsumentami: 1. Formularza „Zg ł oszenia reklamacyjnego” zawieraj ą cego sformu ł owania: - w pkt 8 - „ Kiedy i w jakich warunkach stwierdzono wady (poda ć dok ł adn ą dat ę i okoliczno ś ci). Wg postanowie ń art. 557 § 1 Kodeksu Cywilnego sprzedawca jest zwolniony z odpowiedzialno ś ci za wady towaru, je ż eli klient wiedzia ł o wadzie w czasie zakupu”; - w pkt 9 - „ Żą danie reklamuj ą cego. (Zgodnie z art. 560 § 1 Kodeksu Cywilnego klient nie mo ż e żą da ć zwrotu pieni ę dzy lub wymiany obuwia na now ą par ę je ż eli wada jest usuwalna i sprzedawca j ą usunie prawid ł owo;. - „Reklamacja zostanie rozpatrzona w ci ą gu…dni od dnia otrzymania zg ł oszenia. Dystrybutor zastrzega sobie prawo przesuni ę cia terminu reklamacji je ż eli buty nie zostan ą dostarczone przez sklep w ci ą gu 5 dni do oceny”; 2. Przywieszki do obuwia typu „Street Runner” - produkowanego przez Fabryk ę Obuwia „Alka”S.A. z siedzib ą w S ł upsku - zawieraj ą cej w cz ęś ci „Warunki reklamacji” zapis: Podstawa prawna reklamacji dot. 556 -568 Kodeksu Cywilnego; 3. Przywieszki do obuwia typu „M ę skie buty” - produkowanego przez Fabryk ę Obuwia „Alka”S.A. z siedzib ą w S ł upsku - zawieraj ą cej w cz ęś ci „Warunki reklamacji” zapis: Podstawa prawna reklamacji dot. 556 -568 Kodeksu Cywilnego; 2 4. Przywieszki do obuwia - produkowanego przez przedsi ę biorc ę Zak ł ady Produkcji Skórzanej ESCOTT” S.- zawieraj ą cej w cz ęś ci „Warunki reklamacji” zapis: „Reklamacje za ł atwiane s ą zgodnie z Kodeksem Cywilnym Dz. II R ę kojmia za wady art. 556 – 560 wraz z pó ź niejszymi zmianami (Dz. U. Ne 114/96) oraz Rozporz ą dzenie R.M. z dnia 30.05.1995 r.”; 5. Przywieszki do obuwia produkowanego przez przedsi ę biorc ę dzia ł aj ą cego pod firm ą „Lesta”- zawieraj ą cej w „Karcie informacyjnej” zapis: „Reklamacji z tytu ł u r ę kojmi podlegaj ą wy łą cznie wady ukryte powsta ł e z winy producenta w obuwiu nie zu ż ytym. Podstawa prawna: art. 556, 557, 560, 563 § 1 Kodeksu Cywilnego”; 6. Przywieszki do obuwia - produkowanego przez przedsi ę biorc ę „Badura” S.K.A. z siedzib ą w Wadowicach - zawieraj ą cej w cz ęś ci „Zasady u ż ytkowania obuwia” zapis: „Informujemy, ż e warunki reklamacji regulowane s ą przez Kodeks Cywilny art. 556,557,56g.”; 7. Przywieszki do obuwia - produkowanego przez przedsi ę biorc ę dzia ł aj ą cego pod firm ą : „BUT S” zawieraj ą cej w cz ęś ci „Zasady u ż ytkowania obuwia” zapis: „Informujemy, ż e warunki reklamacji regulowane s ą przez Kodeks Cywilny art. 556,557,56g.”; 8. Przywieszki do obuwia - produkowanego przez przedsi ę biorc ę „Sagan” z siedzib ą w K ł obucku - zawieraj ą cej zapis: „W przypadku reklamacji obuwie nale ż y przekaza ć producentowi za po ś rednictwem punktu sprzeda ż y. Wszelkie w ą tpliwo ś ci i spory w zakresie …b ę d ą rozpatrywane przy udziale rzeczoznawców, zgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego” i jednocze ś nie stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania. Uzasadnienie W dniu 1 lutego 2005 r. postanowieniem nr RKR-37/2005 organ antymonopolowy wszcz ął post ę powanie w sprawie stosowania - przez przedsi ę biorc ę Tadeusza Jakubca prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie handlu artyku ł ami spo ż ywczo- przemys ł owymi w Kolbuszowej - praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, poprzez stosowanie w obrocie z konsumentami formularza „Zg ł oszenia reklamacyjnego” oraz przywieszek do obuwia zawieraj ą cych sformu ł owania przywo ł ane w sentencji niniejszej decyzji. Wszcz ę cie post ę powania poprzedzi ł o przeprowadzenie post ę powania wyja ś niaj ą cego, w toku którego ustalono, i ż w stosowanym przez Przedsi ę biorc ę w obrocie z konsumentami druku „Zg ł oszenia reklamacyjnego” oraz siedmiu przywieszkach zawarte by ł y informacje, które wprowadzaj ą konsumentów w b łą d. I tak, w przypadku „Zg ł oszenia reklamacyjnego” stosowane by ł y zapisy: - pkt 8 - „ Kiedy i w jakich warunkach stwierdzono wady (poda ć dok ł adn ą dat ę i okoliczno ś ci). Wg postanowie ń art. 557 § 1 Kodeksu Cywilnego sprzedawca jest zwolniony z odpowiedzialno ś ci za wady towaru, je ż eli klient wiedzia ł o wadzie w czasie zakupu”; - pkt 9 - „ Żą danie reklamuj ą cego. (Zgodnie z art. 560 § 1 Kodeksu Cywilnego klient nie mo ż e żą da ć zwrotu pieni ę dzy lub wymiany obuwia na now ą par ę je ż eli wada jest usuwalna i sprzedawca j ą usunie prawid ł owo), 3 które - w ocenie organu antymonopolowego - wprowadza ł y konsumenta w b łą d co do obowi ą zuj ą cych przepisów. W „Zg ł oszeniu reklamacyjnym” powo ł ane zosta ł y przepisy Kodeksu cywilnego, które to przepisy nie obowi ą zuj ą w sprzeda ż y konsumenckiej od dnia 1 stycznia 2003 r., tj. od dnia wej ś cia w ż ycie ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 ze zm.). Zgodnie z art.531 1 k.c. przepisy art. 535 – 602 k.c. stosuje si ę do sprzeda ż y konsumenckiej tylko w takim zakresie, w jakim sprzeda ż ta nie jest uregulowana odr ę bnymi przepisami. Natomiast do sprzeda ż y obuwia w celu niezwi ą zanym z dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą – stosownie do tre ś ci art. 1 ww. ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej /…/ – stosuje si ę przepisy tej ustawy. Ponadto kwestionowany wzór druku „Zg ł oszenia reklamacyjnego” zawiera ł zapis: „Reklamacja zostanie rozpatrzona w ci ą gu…dni od dnia otrzymania zg ł oszenia. Dystrybutor zastrzega sobie prawo przesuni ę cia terminu reklamacji je ż eli buty nie zostan ą dostarczone przez sklep w ci ą gu 5 dni do oceny”, który w ocenie organu antymonopolowego by ł sprzeczny z art. 8 ww. ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej /…/. W ś wietle tego przepisu konsumentowi przys ł uguje prawo do zg ł oszenia sprzedawcy niezgodno ś ci zakupionego towaru z umow ą (reklamacji), a sprzedawcy przys ł uguje termin 14 dni od przyj ę cia zg ł oszenia na ustosunkowanie si ę do żą dania konsumenta, tj. poinformowania go, czy uznaje reklamacj ę za zasadn ą oraz kiedy i w jaki sposób usunie zg ł oszone wady, a w przypadku nieuwzgl ę dnienia reklamacji – poinformuje o przyczynach odmowy. Zapis ten wprowadza ł zatem konsumenta w b łą d, gdy ż zgodnie z art. 10 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej /…/ to sprzedawca, a nie dystrybutor odpowiada za niezgodno ść towaru z umow ą . W przypadku siedmiu z jedenastu przed ł o ż onych organowi antymonopolowemu przywieszek do obuwia organ antymonopolowy stwierdzi ł , i ż stosowane by ł y zapisy wprowadzaj ą ce konsumentów w b łą d. I tak w: - przywieszkach do obuwia typu „Street Runner” - produkowanego przez Fabryk ę Obuwia „Alka”S.A. z siedzib ą w S ł upsku - w cz ęś ci „Warunki reklamacji” by ł to zapis: Podstawa prawna reklamacji dot. 556 -568 Kodeksu Cywilnego; - przywieszkach do obuwia typu „M ę skie buty” - produkowanego przez Fabryk ę Obuwia „Alka”S.A. z siedzib ą w S ł upsku - w cz ęś ci „Warunki reklamacji” zapis: Podstawa prawna reklamacji dot. 556 -568 Kodeksu Cywilnego; - przywieszkach do obuwia - produkowanego przez przedsi ę biorc ę Zak ł ady Produkcji Skórzanej ESCOTT” S.- w cz ęś ci „Warunki reklamacji” zapis: „Reklamacje za ł atwiane s ą zgodnie z Kodeksem Cywilnym Dz. II R ę kojmia za wady art. 556 – 560 wraz z pó ź niejszymi zmianami (Dz. U. Ne 114/96) oraz Rozporz ą dzenie R.M. z dnia 30.05.1995 r.”; - przywieszkach do obuwia produkowanego przez przedsi ę biorc ę dzia ł aj ą cego pod firm ą „Lesta”- w „Karcie informacyjnej” zapis: „Reklamacji z tytu ł u r ę kojmi podlegaj ą wy łą cznie wady ukryte powsta ł e z winy producenta w obuwiu nie zu ż ytym. Podstawa prawna: art. 556, 557, 560, 563 § 1 Kodeksu Cywilnego”; - przywieszkach do obuwia - produkowanego przez przedsi ę biorc ę „Badura” S.K.A. z siedzib ą w Wadowicach - w cz ęś ci „Zasady u ż ytkowania obuwia” zapis: „Informujemy, ż e warunki reklamacji regulowane s ą przez Kodeks Cywilny art. 556,557,56g.”; 4 - przywieszkach do obuwia - produkowanego przez przedsi ę biorc ę dzia ł aj ą cego pod firm ą : „BUT S” w cz ęś ci „Zasady u ż ytkowania obuwia” zapis: „Informujemy, ż e warunki reklamacji regulowane s ą przez Kodeks Cywilny art. 556,557,56g.”; - przywieszkach do obuwia - produkowanego przez przedsi ę biorc ę „Sagan” z siedzib ą w K ł obucku – zawiera ł y zapis: „W przypadku reklamacji obuwie nale ż y przekaza ć producentowi za po ś rednictwem punktu sprzeda ż y. Wszelkie w ą tpliwo ś ci i spory w zakresie …b ę d ą rozpatrywane przy udziale rzeczoznawców, zgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego” W przywieszkach powo ł ane zosta ł y zatem przepisy Kodeksu cywilnego, które – jak wcze ś niej wskazano – nie obowi ą zuj ą w sprzeda ż y konsumenckiej od dnia 1 stycznia 2003 r. Ponadto zapis w przywieszkach do obuwia - produkowanego przez przedsi ę biorc ę „Sagan” o tre ś ci „W przypadku reklamacji obuwie nale ż y przekaza ć producentowi za po ś rednictwem punktu sprzeda ż y” dodatkowo wprowadza ł konsumenta w b łą d i by ł niezgodny z tre ś ci ą art. 10 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej /…/, wskazuj ą c producenta, a nie sprzedawc ę jako odpowiedzialnego wobec kupuj ą cego, je ż eli towar jest niezgodny z umow ą . Wskazane przywieszki ze wzgl ę du na swoj ą tre ść mog ą by ć jedynie u ż ywane w sprzeda ż y obuwia przedsi ę biorcom. Nie mog ą natomiast znajdowa ć si ę w opakowaniach w przypadku sprzeda ż y obuwia na rzecz osób fizycznych, które nabywaj ą je w celu nie zwi ą zanym z dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą . Pozostawienie zatem tych przywieszek przez sprzedawc ę w opakowaniach z obuwiem kierowanym do sprzeda ż y konsumenckiej narusza obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, a zatem stanowi praktyk ę - okre ś lon ą w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie /…/ - naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Przedsi ę biorca – ustosunkowuj ą c si ę do przedstawionych przez organ antymonopolowy zarzutów - w pi ś mie z dnia 15 lutego 2005r. (otrzymanym w dniu 21 lutego 2005 r.) o ś wiadczy ł , i ż z dniem 16 lutego 2005 r. wycofa ł si ę ze stosowania w obrocie z konsumentami wzoru druku ”Zg ł oszenia reklamacyjnego” kwestionowanego przez organ antymonopolowy i wprowadzi ł druk „Zg ł oszenia niezgodno ś ci towaru/us ł ugi z umow ą ”. Dokona ł ponadto przegl ą du wszystkich znajduj ą cych si ę w jego placówce handlowej opakowa ń z obuwiem i usun ął z nich przywieszki o kwestionowanej przez organ antymonopolowy tre ś ci. W ś wietle powy ż szego uzna ć nale ż a ł o, i ż przedsi ę biorca Tadeusz Jakubiec prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie handlu artyku ł ami spo ż ywczo- przemys ł owymi w Kolbuszowej zaprzesta ł stosowania zarzucanej mu praktyki. Przepis art. 23e ust. 1 ustawy o ochronie /.../ stanowi, i ż w przypadku, gdy przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 23a, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Maj ą c powy ż sze na uwadze, orzeczono jak w sentencji. 5 Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie /.../, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje stronom odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury w Krakowie, 30-011 Kraków, Plac Szczepa ń ski 5. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Barbara du Vall Otrzymuj ą : 1.Tadeusz Jakubiec Plac Wolno ś ci 7 36-100 Kolbuszowa 2.RKR a/a