RKR-36/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE RKR-61- 12/07/BR- /07 Kraków, dn. 20 kwietnia 2007 r. DECYZJA Nr RKR - 36 / 2007 Na podstawie art. 23 c ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2080 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Tesco Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie przy ul. Kapelanka 56 - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, wskazan ą w art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, dzia ł anie Tesco Polska Sp. z o.o ., polegaj ą ce na: - naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, poprzez: a) niepodanie w hipermarkecie Tesco zlokalizowanym w Krakowie przy ul. Kapelanka 56 na wywieszce cenowej pe ł nego symbolu sprzedawanej kamery, tj. JVC DV GR-320E, a jedynie symbol JVC DV GR-320; b) udzielanie przez sprzedawc ę w hipermarkecie Tesco zlokalizowanym w Krakowie przy ul. Kapelanka 56 nieprawdziwej informacji co do rodzaju wizjera posiadanego przez sprzedawan ą kamer ę JVC DV GR-320E; co stanowi naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.) oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 ze zm.), - niezapewnieniu konsumentom w hipermarkecie Tesco zlokalizowanym w Krakowie przy ul. Kapelanka 56 w miejscu sprzeda ż y - przed dokonaniem zakupu - warunków techniczno-organizacyjnych do sprawdzenia: a) funkcjonowania mechanizmów i podzespo ł ów kamery JVC DV GR-320E; b) kompletno ś ci towaru na podstawie instrukcji obs ł ugi; co stanowi naruszenie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 ze zm.), i nakazuje si ę zaniechania jej stosowania. 2 UZASADNIENIE Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urz ę du w Krakowie, zwany dalej „organem antymonopolowym”, otrzyma ł skarg ę konsumenta na dzia ł ania Tesco Polska Sp. z o.o. (zwanej dalej Tesco lub Spó ł k ą ) w hipermarkecie Tesco zlokalizowanym w Krakowie przy ul. Kapelanka 56 zwi ą zane ze sprzeda żą kamery JVC GR-D 320 E. Jak stwierdzi ł konsument na tabliczce cenowej umieszczony zosta ł przez sprzedawc ę niepe ł ny symbol kamery (tylko JVC GR-D 320 – bez ostatniej litery). Pracownik obs ł uguj ą cy stoisko poinformowa ł konsumenta, i ż kamera ta wyposa ż ona jest w wizjer kolorowy, mimo, i ż jak si ę okaza ł o pó ź niej posiada ł a ona wizjer czarno-bia ł y. Ponadto na stoisku nie by ł o mo ż liwo ś ci sprawdzenia wszystkich funkcji kamery poniewa ż nie by ł a na ł adowana bateria. Jak twierdzi ł konsument, niemo ż liwe by ł o równie ż zapoznanie si ę przed zakupem z instrukcj ą obs ł ugi. W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy zwróci ł si ę do Ma ł opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (zwanego dalej MWIIH) z pro ś b ą o przeprowadzenie kontroli w siedzibie marketu Tesco w Krakowie przy ul. Kapelanka 56 w zakresie: - oznaczenia symbolu kamery JVC GR-D 320 E na tabliczce cenowej; - zakresu informacji udzielanych przez sprzedawc ę stoiska, co do rodzaju wizjera, w jaki wyposa ż ona jest kamera JVC GR-D 320 E; - dost ę pno ś ci przed zakupem instrukcji obs ł ugi ww. kamery; - mo ż liwo ś ci sprawdzenia wszystkich funkcji przedmiotowej kamery przed zakupem. W toku kontroli przeprowadzonej przez MWIIH w tym markecie w dniach 2-3 stycznia 2007r. ustalono, i ż : - Istnia ł a rozbie ż no ść pomi ę dzy symbolem kamery umieszczonym na tabliczce znamionowej (JVC DV GR-320E), a na wywieszce z cen ą (JVC DV GR-320); - Sprzedawca specjalistycznego stoiska butik RTV nie posiada ł rzetelnej wiedzy na temat w ł a ś ciwo ś ci wizjera. Twierdzi ł on, i ż przedmiotowa kamera wyposa ż ona jest w wizjer kolorowy, kiedy w rzeczywisto ś ci ten typ kamery wyposa ż ony jest w wizjer czarno-bia ł y; - Instrukcja obs ł ugi kamery nie by ł a dost ę pna dla konsumenta przed dokonaniem zakupu; - Tesco jako sprzedawca nie zapewni ł konsumentowi mo ż liwo ś ci sprawdzenia pracy kamery, a co za tym idzie posiadanych przez ni ą funkcji, przed dokonaniem zakupu, a dopiero w punkcie serwisowym po zakupie – za kasami. W zwi ą zku z powy ż szym, p ostanowieniem z dnia 22 stycznia 2007 r. Nr RKR-58/2007 na podstawie art. 44 ust. 1 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, organ antymonopolowy wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie stosowania - przez Tesco - praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz dzia ł aniu sprzecznym z prawem i dobrymi obyczajami, w zwi ą zku z: 3 - niepodaniem na wywieszce cenowej pe ł nego symbolu kamery, tj. JVC DV GR-320E, a jedynie symbol JVC DV GR-320; - udzielaniem przez sprzedawc ę nieprawdziwej informacji co do rodzaju wizjera posiadanego przez kamer ę JVC DV GR-320E; - niezapewnieniem konsumentowi w miejscu sprzeda ż y - przed dokonaniem zakupu - mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z instrukcj ą obs ł ugi kamery i warunków techniczno- organizacyjnych do sprawdzenia funkcjonowania mechanizmów i podzespo ł ów kamery JVC DV GR-320E. W poczet dowodów w niniejszym post ę powaniu zaliczone zosta ł y informacje i dokumenty uzyskane przez organ antymonopolowy w post ę powaniu w sprawie stosowania - przez przedsi ę biorc ę Tesco - praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na stosowaniu nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy poprzez zamieszczenie w gazetce reklamowej obowi ą zuj ą cej w okresie od 20 do 26 lipca 2006 r. informacji o sprzeda ż y kamery JVC GR-D 320 posiadaj ą cej kolorowy wizjer, podczas gdy sprzedawana by ł a kamera JVC GR-D 320 E z wizjerem czarno-bia ł ym - prowadzonym pod sygnatur ą akt RKR-61-12/06/BR. Z postawionymi przez organ antymonopolowy zarzutami Tesco nie zgodzi ł o si ę i wnios ł o o umorzenie post ę powania (pismo Tesco z dnia 7 lutego 2007 r.). Spó ł ka stwierdzi ł a, i ż litery E i EZ wyst ę puj ą ce po w ł a ś ciwym symbolu kamery nie maj ą znaczenia dla potencjalnych nabywców, poniewa ż oznaczaj ą wy łą cznie j ę zyk w jakim sporz ą dzana jest instrukcja. Spó ł ka podnios ł a ponadto, i ż udzielenie nieprawdziwej informacji przez sprzedawc ę , co do rodzaju wizjera nie mo ż e stanowi ć praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, poniewa ż to naruszenie nie ma charakteru tak ra żą cego, jak czyny wymienione w art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ocenie Tesco b łę dne poinformowanie pojedynczego klienta przez sprzedawc ę podpada ć by mog ł o jedynie pod poj ę cie naruszenia indywidualnego interesu konsumenta, a nie zbiorowego. Zdaniem Spó ł ki organ antymonopolowy nie by ł uprawniony do wszcz ę cia post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Jak podnios ł o Tesco - nie mo ż na uzna ć , ż e podanie nieprawdziwej informacji dotycz ą cej kolorowego wizjera kamery by ł o dzia ł aniem zmierzaj ą cym do niedoinformowania, dezorientacji, wywo ł ania b łę dnego przekazu u konsumenta. Ponadto Spó ł ka zaprzeczy ł a jakoby w sklepach sieci Tesco nie istnia ł a mo ż liwo ść zapoznania si ę z instrukcj ą obs ł ugi sprzedawanego sprz ę tu – w tym kamery – przed zakupem towaru. Brak instrukcji kamery na sali sprzeda ż y wynika ł w analizowanym przypadku jedynie z faktu eksponowania kamery bez opakowania. Instrukcja jest przechowywana w cz ęś ci magazynowej sklepu wraz z opakowaniem. Zdaniem Tesco istnieje mo ż liwo ść sprawdzenia kamery zarówno na stoisku sprzeda ż y, jak i w punkcie serwisowym. 4 Dodatkowo Tesco wskaza ł o na mo ż liwo ść dokonania przez konsumenta zwrotu kamery w ci ą gu 5 dni od daty dokonania zakupu. W toku post ę powania organ antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Tesco Polska Sp. z o.o. zosta ł a wpisana do Rejestru Przedsi ę biorców - Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000016108. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest mi ę dzy innymi sprzeda ż detaliczna w niewyspecjalizowanych sklepach z przewag ą ż ywno ś ci, napojów, wyrobów tytoniowych oraz wszelka dzia ł alno ść bezpo ś rednio i po ś rednio z tym zwi ą zana, w tym mi ę dzy innymi sprzeda ż detaliczna sprz ę tu optycznego, fotograficznego oraz precyzyjnego. Jak ustali ł MWIIH w toku kontroli przeprowadzonej w hipermarkecie Tesco zlokalizowanym w Krakowie przy ul. Kapelanka 56 w dniach 2-3 stycznia 2007 r. (protokó ł kontroli nr akt WN.42-1/2007): - kamera JVC DV GR-320E sprzedawana by ł a na specjalistycznym stoisku RTV (zwanym przez Tesco butikiem RTV); - w okresie przed ś wi ą tecznym prowadzona by ł a sprzeda ż promocyjna tego urz ą dzenia; - istnia ł a rozbie ż no ść pomi ę dzy symbolem kamery umieszczonym na tabliczce znamionowej urz ą dzenia (JVC DV GR-320E), a na wywieszce z cen ą (JVC DV GR- 320); - Sprzedawca stoiska nie posiada ł rzetelnej wiedzy na temat w ł a ś ciwo ś ci wizjera. Twierdzi ł on, i ż przedmiotowa kamera wyposa ż ona jest w wizjer kolorowy; - Instrukcja obs ł ugi kamery nie by ł a dost ę pna dla konsumenta przed dokonaniem zakupu; - Tesco jako sprzedawca nie zapewni ł konsumentowi mo ż liwo ś ci sprawdzenia pracy kamery, a co za tym idzie posiadanych przez ni ą funkcji na stoisku RTV, przed dokonaniem zakupu, a dopiero w punkcie serwisowym znajduj ą cym si ę za kasami. - Sprzedawca stoiska twierdzi ł , i ż nie mo ż e sprawdzi ć kamery ze wzgl ę du na brak baterii. Jak ustali ł organ antymonopolowy litery E i EZ umieszczane w symbolu kamery typu JVC GR- D320 nie okre ś laj ą ż adnej cechy towaru, o czym producent poinformowa ł równie ż Tesco - dowód: pisma Tesco z dnia 4 wrze ś nia i 3 pa ź dziernika 2006 r.; pismo JVC Polska Sp. z o.o. z dnia 23 pa ź dziernika 2006 r. Nie istniej ą ró ż nice - z punktu widzenia konsumenta - w kamerach oznaczonych symbolem JVC GR- D320 i JVC GR- D320 E. Ostatnie litery w symbolu wskazuj ą na j ę zyk w jakim za łą czona jest instrukcja. Na rynek polski, angielski, czeski i rosyjski kierowane s ą kamery z symbolem ko ń cowym E, EZ – dowód: pisma JVC Polska Sp. z o.o. z dnia: 23 pa ź dziernika 2006 r., 20 listopada 2006 r., 12 grudnia 2006 r. Kamery typu JVC GR- D320 s ą wyposa ż one – zgodnie z o ś wiadczeniem JVC Polska Sp. z o.o. - zawsze w wizjer czarno-bia ł y. 5 JVC Polska Sp. z o.o. nie umia ł a wyt ł umaczy ć dlaczego w ofercie zamieszczonej na niemieckoj ę zycznej stronie internetowej proponowana by ł a do sprzeda ż y kamera o symbolu JVC GR- D320 E skoro, wg opinii tego przedsi ę biorcy nie jest ona przeznaczona na rynek takich krajów. Na stronie internetowej http://www.jvc.pl/files/instruction_manual/gr-d320.pdf mo ż na znale źć instrukcj ę obs ł ugi do tego typu kamery – dowód: pismo JVC Polska Sp. z o.o. z dnia 12 grudnia 2006 r. Jak ustali ł organ antymonopolowy na wy ż ej wskazanej stronie internetowej znajduje si ę instrukcja obs ł ugi dla kamery oznaczonej symbolem JVC GR-D320 E. Na stronie 6 instrukcji wymienione zosta ł o wyposa ż enie do łą czone do kamery, które winno jako komplet by ć do łą czone do sprzedawanej kamery. W instrukcji obs ł ugi zosta ł y ponadto opisane zasady dzia ł ania poszczególnych mechanizmów kamery. Natomiast na oficjalnej stronie internetowej JVC ( www.jvc.pl ) brak jest danych technicznych kamer oznaczonych symbolem JVC GR- D320, tj. takich jakie by ł y sprzedawane zgodnie z tre ś ci ą wywieszki cenowej w hipermarkecie Tesco zlokalizowanym w Krakowie przy ul. Kapelanka 56. W okresie od 23 sierpnia 2006 r. do 7 lutego 2007 r. organ antymonopolowy przeprowadzi ł - poprzedzone post ę powaniem wyja ś niaj ą cym - post ę powanie w sprawie stosowania - przez przedsi ę biorc ę Tesco praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na stosowaniu nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy poprzez zamieszczenie w gazetce reklamowej obowi ą zuj ą cej w okresie od 20 do 26 lipca 2006 r. informacji o sprzeda ż y kamery JVC GR-D 320 posiadaj ą cej kolorowy wizjer, podczas gdy sprzedawana by ł a kamera JVC GR-D 320 E z wizjerem czarno-bia ł ym. W toku ww. post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , ż e w gazetce reklamowej dotycz ą cej promocji odbywaj ą cej si ę w hipermarketach Tesco w dniach 20 do 26 lipca 2006 r. zamieszczona zosta ł a informacja, i ż b ę d ą ca przedmiotem promocji kamera cyfrowa JVC GR- D 320 wyposa ż ona jest w kolorowy wizjer i ż e informacja ta by ł a b łę dna, poniewa ż w rzeczywisto ś ci wizjer by ł czarno-bia ł y. Dane o rodzaju wizjera zosta ł y zamieszczone z wy łą cznej winy producenta kamer – JVC Polska Sp. z o.o., który w ofercie handlowej poprzedzaj ą cej promocj ę , skierowanej do Spó ł ki poczt ą elektroniczn ą - poinformowa ł , i ż przedmiotowa kamera jest wyposa ż ona w kolorowy wizjer – dowód: pismo Tesco z dnia 3 pa ź dziernika 2006 r. Druk gazetki zosta ł zlecony na podstawie oferty JVC Polska Sp. z o.o. jeszcze przed zakupem towaru przez Tesco – dowód: pismo Tesco z dnia 3 pa ź dziernika 2006 r. Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ogranicza zastosowanie jej przepisów wy łą cznie do podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów okre ś lonych w ustawie jest zatem, aby dzia ł ania przedsi ę biorców 6 – którym zarzucono naruszenie jej przepisów – stanowi ł y potencjalne naruszenie interesu publicznego, nie za ś jednostki lub grupy. Takie stanowisko konsekwentnie prezentuje S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W wyroku z dnia 27 czerwca 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 92/00) S ą d stwierdzi ł , ż e interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany co do swych wymaga ń . Organ administracji – Prezes Urz ę du winien by ć w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada ń w strukturze administracji publicznej – art. 7 k.p.a. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dotykaj ą cy ogó ł u a nie jednostki, czy te ż okre ś lonej grupy. A zatem podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepisów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki czy te ż grupy”. Ponadto w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lutego 2004 r. (sygn. akt III SK 2/04) S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , i ż naruszenie indywidualnego interesu (w powo ł anym wyroku – konsumenta), nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia publicznego zbiorowego interesu . W ś wietle powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , i ż rozpatrywana sprawa ma charakter publiczno – prawny, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy byli zainteresowani zakupem kamery JVC GR-D320 E w markecie Tesco w Krakowie przy ul. Kapelanka 56. Nale ż y wzi ąć pod uwag ę w niniejszej sprawie równie ż potencjalnych nabywców kamer, a nie tylko konsumenta, który z ł o ż y ł skarg ę do organu antymonopolowego oraz Inspektorów MWIIH dokonuj ą cych zakupu w toku czynno ś ci kontrolnych. Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów: „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy . Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów”. Zgodnie za ś z art. 23a ust. 2 powo ł anej ustawy „Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci(…) naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów” . Stosownie do art. 22 1 Kodeksu cywilnego, za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą i zawodow ą . Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie prawnej przed godz ą cymi w nie naruszeniami, polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem (zakazanych przez przepisy innych ustaw) oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami, dzia ł aniach przedsi ę biorców. Tworz ą c katalog dzia ł a ń , które b ę d ą uznawane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca pos ł u ż y ł si ę zwrotem „w szczególno ś ci”. Oznacza to, ż e wskazany katalog ma charakter przyk ł adowy. Zamiarem ustawodawcy by ł o uznanie za praktyk ę dzia ł a ń , które naruszaj ą przepisy innych ustaw. W art. 23a ustawy nie ma odwo ł ania do konkretnych ustaw z tego wzgl ę du, i ż ogranicza ł oby to Prezesa UOKiK w jego decyzjach w sprawie niedozwolonych praktyk naruszaj ą cych interesy konsumentów. 7 Zgodnie z dyspozycj ą art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, aby dosz ł o do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów musz ą zosta ć kumulatywnie spe ł nione dwie przes ł anki tj.: 1) bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, 2) godzenie tymi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. Zgodnie z tre ś ci ą art. 4 pkt 1 lit. a i b ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pod poj ę ciem „przedsi ę biorca” - rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 i z 2000 r. ze zm.), a tak ż e osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu. W badanej sprawie przedmiotem oceny s ą dzia ł ania spó ł ki Tesco Polska Sp. z o.o. – w zwi ą zku ze sprzeda żą kamer JVC GR-D320 E w butiku RTV w hipermarkecie w Krakowie przy ul. Kapelanka 56. Tesco Polska Sp. z o.o. jest spó ł k ą prawa handlowego wpisan ą do Rejestru Przedsi ę biorców - KRS pod numerem 0000016108, co oznacza, ż e jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i jej dzia ł ania mo ż na ocenia ć pod k ą tem naruszenia przepisów art. 23a ust. 1 i 2 tej ustawy. Jako „bezprawne” nale ż y kwalifikowa ć zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych. Sprzeczne z prawem s ą czyny: zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. „ Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Dla ustalenia przeto bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa.” (tak :Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 – 118). Aby tak zdefiniowane, bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy wype ł nia ł y przes ł anki z art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów winny by ć one skierowane przeciwko interesom konsumentów. Musi zatem wyst ą pi ć zwi ą zek mi ę dzy czynem sprzecznym z prawem, a interesami konsumentów pojmowanymi nie tylko jako ich interesy ekonomiczne, ale równie ż szeroko rozumiane prawo do informacji. Co wi ę cej bezprawnym czynem, a wi ę c dzia ł aniem lub zaniechaniem, naruszone musz ą zosta ć zbiorowe interesy konsumentów, a wi ę c nie konkretnego dokonuj ą cego transakcji z przedsi ę biorc ą kontrahenta, a szerszej, bli ż ej nieokre ś lonej grupy potencjalnych kontrahentów traktowanych in abstracto. Aktami prawnymi, do których nale ż y odwo ł a ć si ę w niniejszej sprawie mówi ą c o bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy jest ustawa z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.) oraz ustawa z dnia 8 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 ze zm.). Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej sprzedawca dokonuj ą cy sprzeda ż y w Rzeczpospolitej Polskiej jest obowi ą zany udzieli ć kupuj ą cemu jasnych, zrozumia ł ych i niewprowadzaj ą cych w b łą d informacji, wystarczaj ą cych do prawid ł owego i pe ł nego korzystania ze sprzedawanego towaru konsumpcyjnego. Zgodnie z doktryn ą – komentarz do art.3 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej (tak E. Wieczorek „Sprzeda ż konsumencka. Komentarz do ustawy” wydawnictwo O ś rodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o., Gda ń sk 2005) - str. 40 „S przedawca ma obowi ą zek udzielenia kupuj ą cemu w odpowiedni sposób okre ś lonych informacji o towarze ”; - str. 44 „J e ż eli towar sprzedawany jest luzem, informacje powinny by ć umieszczone w miejscu sprzeda ż y i mog ą by ć one ograniczone do podania nazwy towaru i jego g ł ównej cechy u ż ytkowej”; - str. 45 „Sprzedawca obowi ą zany jest udzieli ć kupuj ą cemu jasnych i zrozumia ł ych informacji…” - str. 45 „Istnieje ogólny wymóg formu ł owania postanowie ń w sposób jednoznaczny i zrozumia ł y”; - str.45 „Zakaz wprowadzania w b łą d. Informacje nie mog ą wprowadza ć kupuj ą cego w b łą d” Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w art. 3 ust. 1 wskazuje, i ż czynem nieuczciwej konkurencji jest dzia ł anie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, je ż eli zagra ż a lub narusza interes innego przedsi ę biorcy lub klienta. Zgodnie z doktryn ą (tak: ”Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz pod redakcj ą prof. Dr hab. J. Szwaji, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 154 i nast.) dobre obyczaje to mi ę dzy innymi uczciwo ść kupiecka. Dobre obyczaje zdaniem tego autora nie b ę d ą c normami prawnymi s ą niew ą tpliwie normami post ę powania, podobnie jak zasady wspó łż ycia spo ł ecznego oraz ustalone zwyczaje. Na tre ść zasad wspó łż ycia spo ł ecznego sk ł adaj ą si ę elementy etyczne i socjologiczne kszta ł towane przez oceny moralne i spo ł eczne stanowi ą ce uzupe ł nienie porz ą dku prawnego. Za miar ę wymaga ń etycznych winien by ć brany przeci ę tny poziom moralny w ł a ś ciwy godziwemu ż yciu zarobkowemu i gospodarczemu. Dla zaistnienia czynu nieuczciwej konkurencji nie potrzeba, aby towarzyszy ł mu zamiar konkurenta wprowadzenia w b łą d klientów. Dokonuj ą c analizy dzia ł a ń Tesco pod k ą tem bezprawno ś ci organ antymonopolowy dodatkowo odwo ł a ł si ę do Dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycz ą c ą nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsi ę biorstwa wobec konsumentów na rynku wewn ę trznym oraz zmieniaj ą ca dyrektyw ę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporz ą dzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dziennik 9 Urz ę dowy Unii Europejskiej L 149/22) – zwan ą dalej Dyrektyw ą o nieuczciwych praktykach handlowych. Zgodnie z art. 3 ust.5 tej Dyrektywy przez okres sze ś ciu lat od 12 czerwca 2007 r. Pa ń stwa Cz ł onkowskie mog ą w dziedzinie zbli ż onej niniejsz ą dyrektyw ą nadal stosowa ć przepisy krajowe o charakterze bardziej restrykcyjnym lub nakazowym ni ż niniejsza Dyrektywa. Nieuczciwa praktyka handlowa – zgodnie z definicj ą zawart ą w Dyrektywie - jest to praktyka sprzeczna z zasadami staranno ś ci zawodowej, a staranno ść t ą nale ż y ocenia ć g ł ównie przez pryzmat uczciwo ś ci kupieckiej i dobrej wiary oraz kodeksów post ę powania. Stosownie do art. 5 Dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych - nieuczciwe praktyki handlowe s ą zabronione. Praktyka handlowa - zgodnie z wy ż ej cytowanym art. 5 Dyrektywy - jest nieuczciwa, je ż eli jest sprzeczna z wymogami staranno ś ci zawodowej i w sposób istotny zniekszta ł ca lub mo ż e w sposób istotny zniekszta ł ci ć zachowanie gospodarcze wzgl ę dem produktu przeci ę tnego konsumenta, do którego dociera b ą d ź do którego jest skierowana. Za nieuczciwe uznawane s ą w szczególno ś ci praktyki handlowe, które wprowadzaj ą w b łą d. Praktyk ę handlow ą uznaje si ę za wprowadzaj ą c ą w b łą d – stosownie do art. 6 ww. Dyrektywy – je ż eli zawiera ona fa ł szywe informacje i w zwi ą zku z tym jest niezgodna z prawd ą lub w jakikolwiek sposób, w tym poprzez wszystkie okoliczno ś ci jej prezentacji, wprowadza lub mo ż e wprowadzi ć w b łą d przeci ę tnego konsumenta, nawet je ż eli informacje te w odniesieniu do jednego lub wi ę kszej liczby wymienionych ni ż ej elementów s ą zgodne z rzeczywisto ś ci ą , i która w ka ż dym przypadku powoduje lub mo ż e spowodowa ć podj ę cie przez konsumenta decyzji dotycz ą cej transakcji, której inaczej by nie podj ął - w tym g ł ówne cechy produktu, jak wyposa ż enie dodatkowe, spodziewane wyniki jego zastosowania. Praktyk ę uznaje si ę za wprowadzaj ą c ą w b łą d – zgodnie z art. 7 ww. Dyrektywy – je ż eli w konkretnym przypadku, bior ą c pod uwag ę wszystkie jej cechy i okoliczno ś ci oraz ograniczenia ś rodka przekazu, pomija ona istotne informacje potrzebne przeci ę tnemu konsumentowi, stosownie do okoliczno ś ci, do podj ę cia ś wiadomej decyzji dotycz ą cej transakcji i tym samym powoduje lub mo ż e powodowa ć podj ę cie przez przeci ę tnego konsumenta decyzji dotycz ą cych transakcji, której inaczej by nie podj ął . Oceniaj ą c potencjaln ą mo ż liwo ść wprowadzenia w b łą d konsumentów poprzez udzielanie nierzetelnej, nieprawdziwej i niepe ł nej informacji, w tym równie ż przekazu z jakim mamy do czynienia w omawianym stanie faktycznym, tj. tabliczki cenowej, informacji udzielanych przez sprzedawc ę butiku RTV, brak dost ę pu do instrukcji obs ł ugi nale ż y uwzgl ę dni ć , i ż konsument jest s ł abszym uczestnikiem rynku posiadaj ą cym mniejsz ą wiedz ę i do ś wiadczenie ni ż dzia ł aj ą cy profesjonalnie przedsi ę biorca. W tym kontek ś cie nie sposób nie odnie ść si ę do proponowanych przez literatur ę i orzecznictwo tzw. modeli (wzorców) konsumenta. Oceniaj ą c model konsumenta organ antymonopolowy wzi ął pod uwag ę wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 lutego 2006r. (sygn. Akt: XVII AmA 118/04) w którym czytamy, ż e „(…) oceniaj ą c model krajowego konsumenta nale ż y pami ę ta ć o specyfice stosunków i zwyczajów panuj ą cych na rynkach wewn ę trznych ka ż dego kraju i takie argumenty mo ż na przytoczy ć dla ochrony interesów rodzimego konsumenta na arenie mi ę dzynarodowej. Zdaniem S ą du „... konsumenci krajowi, którzy przez kilkadziesi ą t lat nie byli poddawani rozwijaj ą cym si ę w tym okresie w krajach zachodnich technikom reklamowym nie s ą wyrobieni w dostatecznym stopniu. Dlatego kryteria oceny dzia ł a ń promocyjnych na 10 krajowym rynku musz ą by ć dla nich bardziej restrykcyjne. W konsekwencji równie ż przepisy wewn ę trzne reguluj ą ce zasady ochrony interesów konsumentów i zwalczania nieuczciwej konkurencji obowi ą zuj ą ce w kraju s ą ostrzejsze, a ich wyk ł adnia dostosowana do rynku na jakim obowi ą zuj ą .” W ś wietle powy ż szego nale ż y przyj ąć , ż e analizy przedmiotowej sprawy nale ż y dokona ć przez pryzmat konsumenta nie ś wiadomego i nieostro ż nego, a tym samym uzna ć , ż e informacja na tabliczce cenowej oraz zapewnienia sprzedawcy co do rodzaju wizjera stanowi ł y dla konsumenta nierzeteln ą , nieprawdziw ą i niepe ł n ą informacj ę . Ponadto brak – przed dokonaniem zakupu - mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z instrukcja obs ł ugi powoduje, i ż konsument otrzymuje niepe ł n ą informacj ę o istotnej cesze towaru jakim jest rodzaj wizjera. Konsument na podstawie wyja ś nie ń sprzedawcy jest przekonany, ż e za cen ę proponowan ą nabywa kamer ę nieco wy ż szej klasy, ni ż kamera w rzeczywisto ś ci oferowana. Podejmuje zatem decyzj ę odno ś nie transakcji, której móg ł by nie podj ąć , znaj ą c cechy towaru i odpowiadaj ą c ą tym cech ą cen ę . Ponadto – nawet ś wiadomemu i ostro ż nemu konsumentowi - podanie niepe ł nego symbolu kamery, tj. niepe ł nej informacji o towarze, nie pozwala ł o na zweryfikowanie danych zawartych na tabliczce cenowej na stronach internetowych producenta kamery, poniewa ż – jak ustali ł organ antymonopolowy – na stronach tych nie ma informacji o parametrach kamery JVC GR-D 320, a jedynie o kamerach oznaczonych symbolami JVC GR-D 320E lub JVC GR-D 320 EZ. W ocenie zachowa ń Spó ł ki w hipermarkecie Tesco w Krakowie przy ul. Kapelanka 56 uwzgl ę dnienia wymagaj ą fakty ustalone przez MWIIH w toku kontroli przeprowadzonej w hipermarkecie sieci. Nie bez znaczenia dla oceny zachowa ń przedsi ę biorcy pozostaje chronologia wydarze ń dotycz ą cych sprzeda ż y przez Tesco przedmiotowej kamery: - W okresie od 20 do 26 lipca 2006 r. prowadzona by ł a przez Spó ł k ę promocyjna sprzeda ż kamer JVC GR-D 320 E; - Ww. promocja reklamowana by ł a na str. 3 gazetki reklamowej wydawanej przez Tesco. Zgodnie z tre ś ci ą reklamy mia ł a by ć w obrocie kamera JVC GR-D 320 wyposa ż ona mi ę dzy innymi w kolorowy wizjer; - W kresie od 23 sierpnia 2006 r. do 7 lutego 2007 r. organ antymonopolowy przeprowadzi ł - poprzedzone post ę powaniem wyja ś niaj ą cym - post ę powanie w sprawie stosowania przez Tesco praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na stosowaniu nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy poprzez zamieszczenie w gazetce reklamowej obowi ą zuj ą cej w okresie od 20 do 26 lipca 2006 r. informacji o sprzeda ż y kamery JVC GR-D 320 posiadaj ą cej kolorowy wizjer, podczas gdy sprzedawana by ł a kamera JVC GR-D 320 E z wizjerem czarno-bia ł ym; - W toku ww. post ę powa ń Spó ł ka potwierdzi ł a, i ż informacja odno ś nie rodzaju wizjera zamieszczona w gazetce reklamowej by ł a b łę dna ; 11 - Tesco wskaza ł o, i ż nieprawdziwe dane o rodzaju wizjera zosta ł y zamieszczone w gazetce z wy łą cznej winy producenta kamer – JVC Polska Sp. z o.o., który w ofercie przes ł anej poczt ą elektroniczn ą - przed dokonaniem przez Spó ł k ę zakupu - poinformowa ł , i ż przedmiotowa kamera jest wyposa ż ona w kolorowy wizjer; - W dniu 7 lutego 2007 r. organ antymonopolowy decyzj ą nr RKR-5/2007 uzna ł za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, wskazan ą w art. 23 a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, dzia ł anie Tesco, polegaj ą ce na stosowaniu reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d konsumentów poprzez zamieszczenie w gazetce reklamowej wydawanej przez przedsi ę biorc ę , obowi ą zuj ą cej w okresie od 20 do 26 lipca 2006 r. reklamy informuj ą cej konsumentów o mo ż liwo ś ci zakupu kamery JVC GR-D 320 z kolorowym wizjerem, podczas gdy faktycznie sprzedawana by ł a kamera JVC GR-D 320 E z wizjerem czarno-bia ł ym, co stanowi naruszenie art. 3 ust. 1 i 2 i art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i stwierdzi ł zaniechanie jej stosowania z dniem 26 lipca 2006 r. Od decyzji tej Tesco z ł o ż y ł o odwo ł anie. - W toku kontroli przeprowadzonej w markecie Tesco przy ul. Kapelanka 56 w Krakowie w dniach 2-3 stycznia 2007r. MWIIH ustali ł , i ż sprzedawca udziela ł nieprawdziwej i niepe ł nej informacji co do symbolu kamery i rodzaju posiadanego przez ni ą wizjera. W ocenie organu antymonopolowego - skoro sprzedawca po 5 miesi ą cach od zako ń czenia promocji, b ę d ą cej przedmiotem zainteresowania organu antymonopolowego w toku wcze ś niej prowadzonego post ę powania, nadal udziela ł konsumentom informacji, i ż kamera sprzedawana w hipermarkecie Tesco w Krakowie przy ul. Kapelanka 56 posiada kolorowy wizjer nale ż y uzna ć , i ż Tesco ś wiadomie udziela ł o konsumentom nierzetelnej, nieprawdziwej i niepe ł nej informacji. Dzia ł anie takie stoi – zdaniem organu antymonopolowego - w sprzeczno ś ci z uczciwo ś ci ą kupieck ą oraz zasadami etyki zawodowej. Nale ż y w ocenie dzia ł a ń Tesco wzi ąć pod uwag ę dodatkowo fakt, i ż w kontrolowanym hipermarkecie w Krakowie niemo ż liwe by ł o zapoznanie si ę z instrukcj ą obs ł ugi i sprawdzenie pracy kamery, a co za tym idzie przeprowadzenie weryfikacji cech opisanych przez sprzedawc ę - przed dokonaniem zakupu. Konsument otrzymywa ł od sprzedawcy specjalistycznego stoiska – butiku RTV nierzetelne, nieprawdziwe i niepe ł ne informacje co do cechy produktu - JVC GR-D 320E. Ponadto niepodaj ą c na tabliczce cenowej pe ł nego symbolu kamery Tesco udziela ł o konsumentom niepe ł nej informacji o towarze i tym samym odebra ł o im mo ż liwo ść zapoznania si ę z instrukcj ą obs ł ugi zamieszczon ą na stronie internetowej producenta. Na stronie tej instrukcja oznaczona by ł a bowiem pe ł nym symbolem kamery, tj. JVC GR-D 320E. Dzia ł anie z jakim mamy do czynienia w przypadku Tesco zosta ł o okre ś lone w art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jako praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów – udzielanie konsumentom nierzetelnej, nieprawdziwej i niepe ł nej informacji. 12 Dzia ł anie Tesco, jako sprzedawcy polegaj ą ce na udzielaniu konsumentom nierzetelnej, nieprawdziwej i niepe ł nej informacji co do symbolu i cechy kamery - w ocenie organu antymonopolowego – narusza art. 3 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej. Sprzedawca – zgodnie z tym przepisem – jest bowiem zobowi ą zany udziela ć kupuj ą cemu jasnych, zrozumia ł ych i niewprowadzaj ą cych w b łą d informacji. Ponadto opisane dzia ł anie Spó ł ki nale ż y uzna ć za czyn nieuczciwej konkurencji okre ś lony w art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, gdy ż jest sprzeczne z prawem oraz dobrymi obyczajami kupieckimi. Narusza ono interes klienta – potencjalnego nabywcy przedmiotowej kamery, gdy ż otrzymuje on towar ni ż szej klasy, ni ż wynika to z - nieweryfikowalnych przez dokonaniem zakupu - informacji otrzymanych od sprzedawcy. Nale ż y dodatkowo zwróci ć uwag ę , i ż mamy w tym przypadku do czynienia nie tylko z naruszeniem przepisów krajowych, ale równie ż z nieuczciwymi praktykami handlowymi, o których mowa w art. 5, 6 i 7 Dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych. Bezprawno ść dzia ł a ń Tesco nale ż y ponadto oceni ć pod k ą tem naruszenia art. 3 ust. 3 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej. Zgodnie z wy ż ej przywo ł anym przepisem sprzedawca jest obowi ą zany zapewni ć w miejscu sprzeda ż y odpowiednie warunki techniczno – organizacyjne umo ż liwiaj ą ce dokonanie wyboru towaru konsumpcyjnego i sprawdzenia jego jako ś ci, kompletno ś ci oraz funkcjonowania g ł ównych mechanizmów i podstawowych podzespo ł ów. Sprzeda ż przedmiotowej kamery odbywa ł a si ę na specjalistycznym stoisku - w butiku RTV. Jak poinformowa ł organ antymonopolowy konsument, a sprawdzi ł w toku kontroli MWIIH - na stoisku tym nie by ł o mo ż liwo ś ci sprawdzenia pracy kamery. Jak t ł umaczy ł sprzedawca, w kamerze brak by ł o baterii. Ze wzgl ę du na fakt, i ż w instrukcji obs ł ugi kamery wymienione s ą w formie obrazkowej i tekstowej informacje o do łą czonym przez producenta wyposa ż eniu kamery, niedost ę pno ść jej przed dokonaniem zakupu pozbawi ł a konsumenta mo ż liwo ś ci sprawdzenia kompletno ś ci towaru. Z informacji uzyskanej od konsumenta i potwierdzonej w toku kontroli MWIIH sprawdzenie sprz ę tu by ł o mo ż liwe dopiero po dokonaniu zakupu, za stanowiskami kasowymi w punkcie serwisowym. Zatem Spó ł ka jako sprzedawca w hipermarkecie Tesco w Krakowie przy ul. Kapelanka 56 nie zapewni ł a konsumentom w miejscu sprzeda ż y odpowiednich warunki techniczno – organizacyjne umo ż liwiaj ą cych dokonanie wyboru towaru konsumpcyjnego - kamery JVC GR-D320 E i sprawdzenia jej jako ś ci, kompletno ś ci oraz funkcjonowania g ł ównych mechanizmów i podstawowych podzespo ł ów, tj. dzia ł a ł a niezgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej. Wyja ś nienia Tesco, i ż mimo baraku baterii mo ż liwe by ł o sprawdzenie pracy kamery poprzez pod łą czenie do gniazda pr ą dowego nie znajduje potwierdzenia w informacjach uzyskanych od konsumenta, ani te ż w protokole kontroli MWIIH. 13 Kontrola kamery w punkcie serwisowym znajduj ą cym si ę poza kasami, czyli po dokonaniu transakcji sprzeda ż y nie spe ł nia wymogu wy ż ej cytowanego przepisu, poniewa ż mo ż liwo ść tak ą winien posiada ć konsument w miejscu sprzeda ż y. Konsument przed sprawdzeniem kamery musi zap ł aci ć za towar. Ka ż dy zatem zwrot po dokonaniu sprawdzenia nara ż a konsumenta na dodatkowe niedogodno ś ci chocia ż by w postaci procedury zwrotu towaru, spisania protoko ł u, zwrotu gotówki lub anulacji transakcji dokonanej kart ą p ł atnicz ą /kredytow ą . Musi on podj ąć odr ę bne post ę powanie reklamacyjne dla dochodzenia roszcze ń , do którego to post ę powania by nie dosz ł o je ż eli – zgodnie z art.3 ust. 3 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej – sprzedawca w miejscu sprzeda ż y zapewni ł by odpowiednie warunki techniczno-organizacyjne do sprawdzenia kamery.. Brak w butiku RTV instrukcji obs ł ugi tego sprz ę tu powodowa ł , i ż niemo ż liwe by ł o sprawdzenie przez konsumenta przed dokonaniem zakupu kompletno ś ci sprzedawanej kamery pod wzgl ę dem wyposa ż enia. Stanowisko organu antymonopolowego odno ś nie obowi ą zku zapewnienia konsumentowi warunków techniczno-organizacyjnych w miejscu sprzeda ż y znajduje potwierdzenie w doktrynie (tak E. Wieczorek „Sprzeda ż konsumencka. Komentarz do ustawy” wydawnictwo O ś rodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o., Gda ń sk 2005 str. 46) „ sprzedawca winien zapewni ć w miejscu sprzeda ż y odpowiednie warunki techniczno – organizacyjne umo ż liwiaj ą ce dokonanie wyboru towaru konsumpcyjnego oraz sprawdzenie jego jako ś ci, kompletno ś ci, a tak ż e funkcjonowania g ł ównych mechanizmów i podstawowych podzespo ł ów. Nie oznacza to bynajmniej, ż e na kupuj ą cym ci ąż y obowi ą zek zbadania towaru. Powinien on jednak dokona ć rozs ą dnych ogl ę dzin towaru. Reasumuj ą c - dzia ł ania Tesco w hipermarkecie w Krakowie przy ul. Kapelanka 56 polegaj ą ce na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, poprzez: c) niepodanie na wywieszce cenowej pe ł nego symbolu kamery, tj. JVC DV GR- 320E, a jedynie symbol JVC DV GR-320; d) udzielanie przez sprzedawc ę nieprawdziwej informacji co do rodzaju wizjera posiadanego przez kamer ę JVC DV GR-320E; s ą czynem nieuczciwej konkurencji okre ś lonym w art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz naruszaj ą art. 3 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej. Zosta ł y równie ż okre ś lone jako zakazane, nieuczciwe praktyki handlowe w art. 5, 6 i 7 Dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych. Natomiast dzia ł ania Tesco polegaj ą ce na niezapewnieniu konsumentom w miejscu sprzeda ż y - przed dokonaniem zakupu - warunków techniczno-organizacyjnych do sprawdzenia funkcjonowania mechanizmów i podzespo ł ów kamery JVC DV GR-320E oraz kontroli jej kompletno ś ci na podstawie instrukcji obs ł ugi s ą bezprawne poniewa ż naruszaj ą przepis art. 3 ust. 3 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej. 14 Dodatkowo nale ż y wskaza ć , i ż wy ż ej zaprezentowane stanowisko organu antymonopolowego w przedmiocie charakteru dzia ł a ń stanowi ą cych praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów znajduje uzasadnienie w orzecznictwie. S ą d Najwy ż szy w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 lipca 2005 r. (sygn. akt I CK 832/04, IC Biuletyn SN 2005 nr 11) wskaza ł , ż e „w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. „ra żą ce naruszenie interesów konsumenta” oznacza nieusprawiedliwion ą dysproporcj ę praw i obowi ą zków na jego niekorzy ść ”. Jak stwierdzi ł S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22.11.2005 r. (sygn. Akt VI ACa 177/2005), „ pojecie interesów konsumenta nale ż y interpretowa ć szeroko, nie zaw ęż aj ą c ich tylko do kwestii interesu ekonomicznego, lecz rozwa ż aj ą c to pojecie równie ż w aspekcie utrudnie ń i komplikacji, jak i dezorganizacji ż ycia oraz konieczno ś ci podj ę cia odr ę bnego post ę powania dla dochodzenia roszcze ń ”. Tym samym spe ł niona zosta ł a pierwsza przes ł anka z art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie (…) tj. bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Dokonuj ą c analizy drugiej przes ł anki zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nale ż y udowodni ć , i ż opisane powy ż ej dzia ł ania Tesco godz ą w zbiorowe interesy konsumentów i rodz ą po ich stronie niekorzystne skutki. Z naruszeniem zbiorowych interesów konsumentów, mamy do czynienia, gdy skutkami bezprawnych dzia ł a ń przedsi ę biorców dotkni ę ty jest szeroki kr ą g odbiorców – konsumentów, gdy dzia ł ania godz ą w interesy ka ż dego, bli ż ej nieokre ś lonego, traktowanego in abstracto konsumenta. Zbiorowy interes konsumentów oznacza interes dotycz ą cy ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w odniesieniu do konsumentów chroni ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów konieczne jest, by dzia ł anie przedsi ę biorcy zosta ł o skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do adresata, którego nie da si ę z góry oznaczy ć indywidualnie. Wobec tego dzia ł anie to jest w stanie wywo ł a ć niekorzystne nast ę pstwa w odniesieniu do ka ż dego z konsumentów (a nie jedynie wobec okre ś lonego konsumenta) i zagra ż a ono, przynajmniej potencjalnie, interesom ka ż dego z cz ł onków zbiorowo ś ci konsumentów. Przyj ąć zatem nale ż y, ż e ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy s ą powszechne i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego klienta przedsi ę biorcy – czyli konsumenta. Stanowisko to potwierdzone zosta ł o w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 wrze ś nia 2003 r. (sygn. akt: I CKN 504/01) stwierdzi ł , i ż : „ nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy antymonopolowej mo ż na wszczyna ć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów ” . 15 Równie ż w literaturze podkre ś la si ę , ż e w przypadku zbiorowych interesów konsumentów, nie chodzi o naruszenie interesu konkretnego konsumenta, dokonuj ą cego transakcji z przedsi ę biorc ą , lecz szersz ą kategori ę (tak: J. Jankowski „Prawo dost ę pu do efektywnego systemu za ł atwiania reklamacji i skarg”, w opracowaniu „Model prawnej ochrony konsumenta”, pod redakcj ą G. Rokickiej, Warszawa 1996, s.119 i nast ę pne). W ś wietle powy ż szego, nale ż y przyj ąć , ż e w niniejszej sprawie bez w ą tpienia mamy do czynienia z godzeniem w zbiorowe interesy tych wszystkich konsumentów, którzy potencjalnie mogli by ć zainteresowani zakupem przedmiotowej kamery w hipermarkecie Tesco zlokalizowanym w Krakowie przy ul. Kapelanka 56 i otrzymali nierzetelne, nieprawdziwe i niepe ł ne informacje, jak równie ż przed zap ł aceniem za towar nie mogli sprawdzi ć jego cech i kompletno ś ci. Nie mo ż na si ę zgodzi ć ze stanowiskiem Tesco, ż e w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z indywidualnym interesem konsumenta, a nie z interesem zbiorowym. W toku post ę powania nie by ł analizowany bowiem jeden przypadek, a potencjalne przypadki bezprawno ś ci dzia ł a ń wobec konsumentów, jakie mog ł y mie ć miejsce w zwi ą zku z zachowaniem Tesco jako sprzedawcy w hipermarkecie w Krakowie przy ul. Kapelanka 56. Nale ż y zwróci ć uwag ę , i ż pomi ę dzy skarg ą konsumenta, a kontrol ą przeprowadzon ą przez MWIIH up ł yn ęł o kilka tygodni, a informacje udzielane przez sprzedawc ę butiku RTV oraz mo ż liwo ś ci sprawdzenia sprz ę tu w tym okresie by ł y identyczne. Ponadto od 20 lipca 2006 r., tj. od daty rozpocz ę cia promocyjnej sprzeda ż y przedmiotowej kamery, Tesco wiedzia ł o, i ż ten typ urz ą dzenia wyposa ż ony jest w wizjer czarno-bia ł y. W okresie kilku tygodni, tj. od skargi konsumenta do kontroli przeprowadzonej przez MWIIH, nie uleg ł y równie ż zmianie warunki techniczno-organizacyjne umo ż liwiaj ą ce sprawdzenie kamery. Widoczne jest wi ę c, ż e bezprawne zachowanie Spó ł ki nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny i nie daj ą cy si ę porówna ć z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami kr ę gu konsumentów – potencjalnych nabywców przedmiotowej kamery, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej grupy faktycznych lub potencjalnych kontrahentów Tesco w hipermarkecie w Krakowie przy ul. Kapelanka 56. Zrozumia ł e jest, ż e sprzedawca zach ę ca do nabywania danego towaru, nale ż y jednak wskaza ć , i ż rol ą przekazu informacyjnego jest nie tylko promowanie tego produktu i namawianie konsumentów do jego zakupu, ale równie ż rzetelne i zgodne z prawd ą informowanie o rodzaju i cechach towaru oraz zapewnienie warunków, które pozwalaj ą na przemy ś lany zakup. Tak nakazuje uczciwo ść kupiecka i etyka zawodowa. Zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du dzia ł anie Spó ł ki jest dzia ł aniem godz ą cym w interesy konsumentów, którzy nabywali kamer ę o innym symbolu oraz gorszym parametrze technicznym ni ż wynika ł o to z tabliczki cenowej i informacji udzielonej przez sprzedawc ę . Ze wzgl ę du na niedost ę pno ść instrukcji obs ł ugi nie mieli ponadto – przed zap ł aceniem za towar – mo ż liwo ś ci sprawdzenia kompletno ś ci towaru. 16 Zatem wype ł niona zosta ł a dyspozycja drugiej przes ł anki niezb ę dnej do stwierdzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, zakazanej art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. godzenia przez przedsi ę biorc ę swoimi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. Wobec łą cznego spe ł nienia obu przes ł anek organ antymonopolowy zakwalifikowa ł dzia ł anie przedsi ę biorcy jako praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono, jak na wst ę pie. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Krakowie 31 - 011 Kraków, Plac Szczepa ń ski 5. z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zast ę pca Dyrektora delegatury Leszek Piekarz Otrzymuj ą : 1. TESCO Polska Sp. z o.o. za po ś rednictwem pe ł nomocnika: radc ę prawnego Jakuba Górskiego T. Stadnicki, K. P ł eszka, Z. Ć wi ą kalski, J. Górski sp. k. ul. Jab ł onowskich 8 31-114 Kraków 2. RKR a/a