RKR-35/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE L.dz.: RKR-61-39/04/WJ-1/04 Kraków, dnia 14 pa ź dziernika 2004 r. DECYZJA Nr RKR - 35/2004 Na podstawie art. 100b ust. 1 w zwi ą zku z art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, z pó ź n. zm.) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej Delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172, z pó ź n. zm.) - po przeprowadzeniu post ę powania wyja ś niaj ą cego - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, odmawia si ę wszcz ę cia , na wniosek Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Wadowicach, post ę powania pod zarzutem stosowania przez Spó ł dzielni ę Mieszkaniow ą w Wadowicach z siedzib ą na os. Kopernika 10 oraz notariusza - Pani ą Halin ę Ko ź bia ł , prowadz ą c ą kancelari ę notarialn ą w Wadowicach przy ul. Batorego 13 - praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów , o których mowa w art. 23a ust. 2 tej ustawy. UZASADNIENIE Do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Krakowie wp ł yn ął w dniu 27 maja 2004 r. wniosek Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Wadowicach (zwanego dalej „Wnioskodawc ą ”) o wszcz ę cie post ę powania w sprawie sporu zaistnia ł ego pomi ę dzy cz ł onkami Spó ł dzielni Mieszkaniowej w Wadowicach (zwanej dalej „Spó ł dzielni ą ”) - nabywaj ą cymi w ł asno ść lokali mieszkalnych - a Spó ł dzielni ą i notariuszem, prowadz ą cym kancelari ę notarialn ą w Wadowicach przy ul. Batorego 13 (zwanym dalej „Notariuszem”). Wniosek ten zosta ł poprzedzony pismami Wnioskodawcy z dnia 13 i 20 maja 2004 r., w których informowa ł on o dzia ł aniach Spó ł dzielni i Notariusza oraz przedstawia ł w ł asn ą ocen ę tych dzia ł a ń w oparciu o liczne przepisy prawa. Zgodnie z tre ś ci ą wniosku – „zarz ą d Spó ł dzielni i Notariusz, jako monopoli ś ci na swych rynkach dzia ł aj ą cy razem w porozumieniu, stosuj ą wobec swych klientów niedozwolone praktyki oraz klauzule umowne, umieszczaj ą c w umowach i zmuszaj ą c do ich podpisywania zapisy niezgodne z art. 8 ust. 2 pkt 4, 6 i 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 385 3 kodeksu cywilnego, czym naruszaj ą prawa i godz ą w interesy nabywaj ą cych”. Zdaniem Wnioskodawcy, niedozwolone postanowienia umowne znajduj ą si ę zarówno w Protokole uzgodnie ń spisanym w sprawie przeniesienia w ł asno ś ci lokalu (zwanym dalej „Protoko ł em”) – sporz ą dzonym i przedk ł adanym do podpisania cz ł onkom przez zarz ą d Spó ł dzielni, jak i w aktach notarialnych dotycz ą cych „ustanowienia 2 odr ę bnej w ł asno ś ci lokalu mieszkalnego, przeniesienia w ł asno ś ci tego lokalu i ustanowienia s ł u ż ebno ś ci gruntowej” (zwanych dalej „aktami notarialnymi”) – opracowanych dla tego celu przez Notariusza. Cytuj ą c Wnioskodawc ę – „znamiona takowych posiadaj ą zapisy § 2 pkt 1 i 2, § 4, § 5, § 6, § 7 w protokole uzgodnie ń oraz § 6 w akcie notarialnym (o których mowa w art. 385 3 pkt 5, 7, 8, 9, 10)”. Poniewa ż Wnioskodawca - mi ę dzy innymi - nie wyja ś ni ł na czym mia ł yby polega ć wspomniane naruszenia i nie uprawdopodobni ł ich dokonania oraz nie okre ś li ł w sposób precyzyjny stron ewentualnego post ę powania, wezwaniem z dnia 1 czerwca 2004 r. poinformowano go o wymogach, jakie powinien spe ł nia ć wniosek i za żą dano jego uzupe ł niania. Pismami z dnia 11 i 28 czerwca 2004 r. Wnioskodawca uzupe ł ni ł wniosek wyja ś niaj ą c, i ż domaga si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego w sprawach praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę oraz post ę powania w sprawach praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Wnosz ą c o wszcz ę cie post ę powania w sprawach praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Wnioskodawca przywo ł a ł definicj ę tej praktyki - zawart ą w art. 23a ustawy o ochronie (…) – podkre ś laj ą c, ż e polega ona równie ż na stosowaniu przez przedsi ę biorców czynów nieuczciwej konkurencji. Cytuj ą c Wnioskodawc ę – „czynem nieuczciwej konkurencji (…) jest dzia ł anie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, je ż eli zagra ż a lub narusza interes klienta – art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. 2003 r. Nr 153, poz. 1503, z pó ź n. zm.) - poprzez np. utrudnianie klientowi dost ę pu do rynku (art. 3 ust. 2 tej ustawy)”. Zdaniem Wnioskodawcy – „ograniczenie prawa w ł asno ś ci i wolno ś ci, o których mowa w §§§§§ 4, 5, 6, 7, 8, 9 Protoko ł u i § 6 aktu notarialnego taki dost ę p mu niew ą tpliwie utrudniaj ą (kto kupi, albo komu uda si ę sprzeda ć mieszkanie, je ż eli do sprzeda ż y w drodze jego licytacji ro ś ci sobie prawo Spó ł dzielnia)”. W opinii Wnioskodawcy praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest równie ż to, ż e zapisy Protoko ł u i aktów notarialnych nie zawieraj ą informacji o tre ś ci wszystkich powszechnie obowi ą zuj ą cych przepisów prawa. A zatem – zgodnie z art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie (…) - mo ż na postawi ć im zarzut naruszenia obowi ą zku udzielenia konsumentom przez Spó ł dzielni ę i Notariusza rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Zdaniem Wnioskodawcy - „interes konsumenta wyra ż a si ę tym, by umowy przedk ł adane im do podpisania nie narusza ł y prawa (…) konstytucyjnego, prawa antymonopolowego, (…) nie godzi ł y w szeroko poj ę ty interes konsumentów; tym ż e interesem s ą umowy nie naruszaj ą ce istoty prawa w ł asno ś ci i wolno ś ci do dysponowania nim oraz nie uzale ż nianie zawarcia umowy od przyj ę cia warunków drugiej strony, a taka praktyka ma miejsce, poniewa ż podpisywanie umów zosta ł o wstrzymane z tego powodu, co narusza prawa i interesy konsumentów”. Wreszcie Wnioskodawca podniós ł , ż e Protokó ł ma charakter wzorca umownego - w rozumieniu art. 384 k.c. , którego postanowienia nie zosta ł y uzgodnione indywidualnie oraz kszta ł tuj ą prawa i obowi ą zki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c ich interesy – a tym samym stanowi ą niedozwolone postanowienia umowne. Wnioskodawca argumentowa ł , i ż z tego punktu widzenia „bezprawne s ą żą dania Spó ł dzielni, by w ł a ś ciciel lokalu ponosi ł koszty eksploatacji i utrzymania mienia Spó ł dzielni oraz ponoszenia odpowiedzialno ś ci za zobowi ą zania Spó ł dzielni (§ 2 pkt. 1 Protoko ł u); by w ł a ś ciciel lokalu musia ł asygnowa ć swe pieni ą dze na dzia ł alno ść spo ł eczn ą , o ś wiatow ą , kulturaln ą Spó ł dzielni (§ 2 pkt. 2 Protoko ł u); by w ł a ś ciciel lokalu by ł zobowi ą zany 3 do informowania Spó ł dzielni o liczbie osób zamieszka ł ych w lokalu (§ 5 Protoko ł u); by w ł a ś ciciel nie mia ł prawa do remontów mieszkania wedle swego uznania (§ 7 Protoko ł u); by Spó ł dzielnia ro ś ci ł a sobie prawo do wkraczania do lokalu w ł a ś ciciela (§ 8 Protoko ł u); by Spó ł dzielnia w trybie procesu mog ł a żą da ć sprzeda ż y lokalu w ł a ś ciciela w drodze licytacji (§ 9 Protoko ł u)”. Wnioskodawca za łą czy ł do wniosku i jego uzupe ł nie ń Protokó ł oraz akt notarialny, a tak ż e korespondencj ę pomi ę dzy nim i cz ł onkami Spó ł dzielni a Spó ł dzielni ą oraz artyku ł y prasowe dotycz ą ce problematyki obj ę tej wnioskiem. Wyja ś nienia i dokumenty dostarcza ł równie ż radny Rady Powiatu Wadowickiego, zainteresowany rozstrzygni ę ciem niniejszej sprawy. Po analizie danych i informacji zawartych w uzupe ł nionym wniosku oraz za łą czonych do niego dokumentach, organ antymonopolowy uzna ł za konieczne przeprowadzenie post ę powania wyja ś niaj ą cego w celu wst ę pnego ustalenia, czy w opisanej sprawie dosz ł o do naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...) , uzasadniaj ą cego wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W toku - wszcz ę tego w dniu 30 czerwca 2004 r. - post ę powania Spó ł dzielnia wyja ś ni ł a, i ż spór pomi ę dzy ni ą a cz ł onkami Spó ł dzielni dotyczy bardzo w ą skiej grupy cz ł onków i ma raczej charakter wewn ą trzspó ł dzielczy. Na podstawie wyja ś nie ń Spó ł dzielni ustalono, i ż jest ona jedyn ą spó ł dzielni ą mieszkaniow ą dzia ł aj ą c ą na terenie Wadowic. Dysponuje 65 budynkami o łą cznej powierzchni 142.500 m 2 , na któr ą sk ł ada si ę 2.929 mieszka ń - b ę d ą cych we w ł adaniu jej cz ł onków. Spó ł dzielnia poinformowa ł a ponadto, ż e w Wadowicach dzia ł aj ą dwie kancelarie notarialne, w tym kancelaria Notariusza, którego dzia ł alno ść obj ę ta zosta ł a wnioskiem. Jak ustalono, proces wyodr ę bniania i przenoszenia w ł asno ś ci lokali mieszkalnych na cz ł onków Spó ł dzielnia rozpocz ęł a 12 maja 2004 r., wówczas bowiem zawarto pierwszy taki akt notarialny. W celu prawid ł owego przeprowadzenia tego procesu, na etapie przygotowywania materia ł ów do zawierania umów notarialnych, Spó ł dzielnia przygotowa ł a – na podstawie projektu ramowego pod nazw ą „Propozycje niektórych paragrafów do uwzgl ę dniania w tre ś ci umowy notarialnej o przeniesienie w ł asno ś ci lokalu w trybie okre ś lonym ustaw ą z dnia 15 grudnia 2000 r. o spó ł dzielniach mieszkaniowych”, opracowanego przez Zwi ą zek Rewizyjny Spó ł dzielni Mieszkaniowych Rzeczpospolitej Polskiej – Protokó ł . Zdaniem Spó ł dzielni, Protokó ł stanowi ł odzwierciedlenie przepisów tej w ł a ś nie ustawy, opublikowanej w Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116, z pó ź n. zm. (zwanej dalej „ustaw ą o spó ł dzielniach mieszkaniowych” ). Spó ł dzielnia wyja ś ni ł a, ż e Protokó ł mia ł jedynie s ł u ż y ć u ś wiadomieniu jej cz ł onkom ich praw i obowi ą zków, po przej ś ciu na nich w ł asno ś ci lokali – postanowi ł a jednak wycofa ć si ę z jego stosowania. Z uwagi na to, Protokó ł nigdy nie wszed ł w ż ycie i nie zosta ł podpisany przez ż adnego cz ł onka Spó ł dzielni, ani te ż w ł a ś ciciela rezygnuj ą cego z cz ł onkostwa. Podobnie Spó ł dzielnia utrzymywa ł a, ż e Protokó ł nigdy nie stanowi ł podstawy do zawarcia aktu notarialnego, jak równie ż nie zmusza ł a nikogo do zwi ą zania si ę tre ś ci ą Protoko ł u, pod gro ź b ą odmowy przeniesienia w ł asno ś ci lokalu. Spó ł dzielnia poinformowa ł a, ż e do dnia 9 lipca 2004 r. wniosek o ustanowienie i przeniesienie odr ę bnej w ł asno ś ci lokalu mieszkalnego z ł o ż y ł o 618 cz ł onków. 4 Jak podkre ś li ł a, jedynie 16 z nich nie przyst ą pi ł o do zawarcia aktu notarialnego, oczekuj ą c na stanowisko organu antymonopolowego w niniejszej sprawie. Odnosz ą c si ę do wy ż ej przedstawionych argumentów Spó ł dzielni oraz wezwania organu antymonopolowego dotycz ą cego dostarczenia dowodów jednoznacznie potwierdzaj ą cych stosowanie Protoko ł u, Wnioskodawca wyja ś ni ł , i ż nie posiada Protoko ł u podpisanego przez Spó ł dzielni ę i jej cz ł onka. Przes ł a ł natomiast o ś wiadczenia z ł o ż one przez 25 cz ł onków Spó ł dzielni, z których wynika, ż e Spó ł dzielnia stosowa ł a Protokó ł - wymuszaj ą c jego podpisanie oraz, ż e Notariusz i zarz ą d Spó ł dzielni uzale ż niali zawarcie aktów notarialnych przenosz ą cych w ł asno ść od jego podpisania. Poniewa ż cz ł onkowie nie zgadzali si ę z tre ś ci ą Protoko ł u, Spó ł dzielnia wycofa ł a si ę z jego stosowania. Jednocze ś nie jednak, do aktów notarialnych wprowadzono postanowienie, na podstawie którego w ł a ś ciciele mieszka ń zobowi ą zywali si ę do przestrzegania zapisów statutu i regulaminów Spó ł dzielni reguluj ą cych kwestie ich praw i obowi ą zków. Akty notarialne z przedmiotowym postanowieniem sporz ą dza ł y obie (wszystkie) wadowickie kancelarie notarialne. Wnioskodawca przed ł o ż y ł równie ż pismo Spó ł dzielni z dnia 10 maja 2004 r., które potwierdza okoliczno ś ci: odmowy podpisania Protoko ł u przez cz ł onków oraz wycofania si ę Spó ł dzielni z jego stosowania, a tak ż e wprowadzenia do aktów notarialnych zapisów dotycz ą cych wi ążą cej mocy statutu i regulaminów Spó ł dzielni. Spó ł dzielnia zastrzega jednak w tym pi ś mie, i ż nie podejmowa ł a ż adnych dzia ł a ń wymuszaj ą cych podpisanie Protoko ł u oraz uniemo ż liwiaj ą cych zawarcie aktów notarialnych. Podkre ś lenia wymaga równie ż to, i ż zarówno cz ł onkowie Spó ł dzielni, jak i Wnioskodawca przyznaj ą , ż e Spó ł dzielnia wycofa ł a si ę ze stosowania Protoko ł u. Oceniaj ą c przedstawiony powy ż ej stan faktyczny, organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Zawarte we wniosku żą danie wszcz ę cia przeciwko Spó ł dzielni i Notariuszowi post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, znalaz ł o odzwierciedlenie w sentencji niniejszej decyzji, która – z uwagi na nieprecyzyjno ść i niejasno ść zarzutów Wnioskodawcy – zosta ł a sformu ł owana w sposób ogólny. Żą danie wszcz ę cia post ę powania i zawarte w przedmiotowym wniosku zarzuty nie mog ą jednak zosta ć uwzgl ę dnione przez organ antymonopolowy. Na wst ę pie nale ż y zaznaczy ć , ż e organ antymonopolowy nie rozstrzyga w ramach ww. post ę powania wszystkich spraw z zakresu stosowania przez przedsi ę biorców niedozwolonych postanowie ń umownych. Stosownie bowiem do tre ś ci art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie (…) – „ za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę (…) stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 kodeksu post ę powania cywilnego (…) ”. Tym samym organ antymonopolowy jest uprawniony do wszcz ę cia post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów tylko i wy łą cznie w przypadku, gdy kwestionowane postanowienie jest ju ż wpisane do rejestru, okre ś lonego w tym przepisie. W warunkach faktycznych niniejszej decyzji takich postanowie ń nie doszukano si ę ani w Protokole, ani w aktach notarialnych. 5 Podobnie, organ antymonopolowy mo ż e uzna ć za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł ania przedsi ę biorców stanowi ą ce „czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów” . Takim dzia ł aniem nie jest jednak „utrudnianie klientowi dost ę pu do rynku (art. 3 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji )”, o którym mowa we wniosku. Utrudnianie dost ę pu do rynku - wyliczone w art. 3 ust. 2 ustawy o ZNK , jako jeden z wielu przyk ł adów czynów nieuczciwej konkurencji – zosta ł o doprecyzowane w art. 15 tej ustawy i polega na utrudnianiu przez przedsi ę biorc ę innym przedsi ę biorcom dost ę pu do rynku. Ustawa o ZNK nie zawiera natomiast czynu nieuczciwej konkurencji polegaj ą cego na utrudnianiu dost ę pu do rynku klientom przedsi ę biorcy. Organ antymonopolowy nie mo ż e równie ż spe ł ni ć oczekiwa ń Wnioskodawcy i wszcz ąć post ę powania w zakresie zarzutu okre ś lonego w sentencji niniejszej decyzji. Stosownie bowiem do tre ś ci art. 1 ust. 1 – ustawa o ochronie (…) znajduje zastosowanie wy łą cznie w przypadku konieczno ś ci ochrony konkurencji oraz – podejmowanej w interesie publicznym – ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. W ś wietle powy ż szego warunkiem niezb ę dnym do uruchomienia instrumentów przewidzianych w tej ustawie, w tym wszcz ę cia post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów jest, aby dzia ł ania przedsi ę biorców, którym zarzuca si ę naruszanie jej przepisów stanowi ł y potencjalne zagro ż enie interesu publicznego, nie za ś interesu jednostki lub grupy. Stanowisko takie wyra ż a w sposób konsekwentny i jednolity S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (tak wyroki z dnia: 28 maja 2001 r. – sygn. akt XVII Ama 82/00, 30 maja 2001 r. – sygn. akt XVII Ama 80/00, 6 czerwca 2001 r. – sygn. akt XVII Ama 78/00, 27 czerwca 2001 r. – sygn. akt XVII Ama 92/00, 4 lipca 2001 r. – sygn. akt XVII Ama 108/00). W uzasadnieniu jednego z powo ł anych wy ż ej wyroków z dnia 27 czerwca 2001 r. – S ą d stwierdzi ł , i ż organ antymonopolowy naruszy ł art. 1 ustawy o ochronie (…) , poniewa ż wszcz ął post ę powanie w obronie interesu grupowego, tj. – w przypadku obj ę tym wyrokiem – spó ł dzielni mieszkaniowej. Podobnie S ą d Najwy ż szy w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 maja 2001 r. (sygn. akt I CKN 1217/98) stwierdzi ł , ż e „ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny, zatem jej celem jest s ł u ż enie interesom publicznym. (…) Nie odnosi si ę to do roszcze ń indywidualnych (…)” . Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze nale ż y podkre ś li ć , i ż kr ą g kontrahentów Spó ł dzielni oraz Notariusza jest nieliczny, a przede wszystkim ś ci ś le ograniczony. Po pierwsze – z uwagi na sam ą w ł a ś ciwo ść ś wiadczenia - kr ą g ten mo ż e obejmowa ć wy łą cznie cz ł onków Spó ł dzielni. Jak podano w opisie stanu faktycznego niniejszej decyzji, w sk ł ad zasobów mieszkaniowych Spó ł dzielni wchodzi 2.929 mieszka ń , z którymi wi ążą si ę - stosownie do tre ś ci przepisów art. 9 ust. 5 oraz art. 17 1 ust. 5 ustawy o spó ł dzielniach mieszkaniowych – tylko jedno lub dwa (w przypadku ma łż e ń stwa) cz ł onkostwa. Z ró ż nych powodów, nie wszyscy cz ł onkowie zamierzaj ą wyodr ę bni ć i uzyska ć na w ł asno ść zajmowany przez nich lokal spó ł dzielczy – co dodatkowo ogranicza wspomniany kr ą g kontrahentów Spó ł dzielni oraz Notariusza. W warunkach faktycznych rozstrzyganej sprawy, do lipca br. by ł o 618 takich cz ł onków. Na koniec wreszcie, cz ęść spó ł dzielców nabywaj ą cych w ł asno ść 6 nie zamierza rezygnowa ć z cz ł onkostwa w Spó ł dzielni. Z wyja ś nie ń Spó ł dzielni wynika, ż e zdecydowana wi ę kszo ść nowych w ł a ś cicieli pozostaje cz ł onkami, a jedynie 16 z nich nie przyst ą pi ł o do zawarcia aktu notarialnego. Organ antymonopolowy uzna ł te wyja ś nienia za udowodnione - potwierdzaj ą je bowiem dowody przedstawione przez Wnioskodawc ę , tj. o ś wiadczenia z ł o ż one przez 25 cz ł onków, niezadowolonych z dzia ł a ń swojej Spó ł dzielni i Notariusza. Gdyby jednak nawet przyj ąć , ż e Wnioskodawca nie dotar ł do wszystkich „pokrzywdzonych” cz ł onków Spó ł dzielni i jest ich – jak twierdzi – kilkudziesi ę ciu, to mimo wszystko stanowi to nieliczny, ś ci ś le ograniczony kr ą g osób. Maj ą c powy ż sze na uwadze, organ antymonopolowy stoi na stanowisku, ż e dzia ł ania Spó ł dzielni i Notariusza – b ę d ą ce przedmiotem zarzutów Wnioskodawcy - maj ą bardzo ograniczony terytorialnie (ww. o ś wiadczenie 25 cz ł onków Spó ł dzielni podpisali wy łą cznie mieszka ń cy dwóch budynków) i podmiotowo skutek. W niniejszej sprawie nie mo ż na zatem dopatrywa ć si ę naruszenia interesu publicznego lecz - by ć mo ż e - indywidualnych interesów poszczególnych cz ł onków Spó ł dzielni. Wszczynaj ą c post ę powanie przeciwko Spó ł dzielni organ antymonopolowy podj ął by si ę ochrony indywidualnych, cywilnoprawnych interesów, naruszaj ą c w ten sposób przepis art. 1 ustawy o ochronie (…) . W takich przypadkach, jak opisany we wniosku - zagro ż enia interesu prywatnoprawnego uczestników obrotu rynkowego - zastosowanie maj ą ś rodki przewidziane przepisami innych ustaw, a trybem w ł a ś ciwym dla dochodzenia roszcze ń z tytu ł u naruszenia praw jest przewidziany tymi ustawami (np. kodeksem cywilnym , ustaw ą z dnia 16 wrze ś nia 1982 r. Prawo spó ł dzielcze - Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848, z pó ź n. zm., ustaw ą o spó ł dzielniach mieszkaniowych , kodeksem post ę powania cywilnego ) tryb. Spory pomi ę dzy cz ł onkami Spó ł dzielni a jej organami – przedstawione we wniosku - powinny by ć równie ż , mo ż e nawet w pierwszej kolejno ś ci, rozstrzygane w post ę powaniu wewn ą trzspó ł dzielczym. Jak argumentowa ł S ą d Antymonopolowy (obecnie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów) w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 lipca 1993 r. (sygn. akt XVII Amr 17/93) – „Prawo Spó ł dzielcze zawiera wystarczaj ą ce rozwi ą zania prawne dotycz ą ce kszta ł towania stosunków wewn ą trzspó ł dzielczych, łą cznie z mo ż liwo ś ci ą ich kontroli przez s ą d cywilny. Nie zachodzi wi ę c potrzeba wp ł ywania na te stosunki przez organ antymonopolowy w formie decyzji wydawanych na podstawie ustawy antymonopolowej” (obecnie - ustawy o ochronie (…) – przypis UOKiK). Co wi ę cej, S ą d – zmieniaj ą c w ca ł o ś ci decyzj ę organu antymonopolowego rozstrzygaj ą c ą stosunki pomi ę dzy spó ł dzielni ą i jej cz ł onkami – orzek ł , i ż dzia ł anie takie w ogóle nie mie ś ci si ę w granicach regulacji ustawy antymonopolowej. Sprzeczne z celami tej ustawy jest bowiem wkraczanie organu antymonopolowego w stosunki wewn ę trzne innych podmiotów i tym samym dublowanie kompetencji innych organów, powo ł anych do kszta ł towania takich stosunków. Uznaj ą c powy ż sze stanowisko s ą du za uzasadnione równie ż na gruncie stanu faktycznego niniejszej decyzji, organ antymonopolowy przyj ął , ż e nie mo ż e podejmowa ć ś rodków ochrony prawnej - przewidzianych w ustawie o ochronie (…) - na żą danie cz ł onków Spó ł dzielni (dzia ł aj ą cego na ich rzecz i w ich imieniu Wnioskodawcy – przypis UOKiK) i prowadzi ć post ę powania przeciwko Spó ł dzielni, któr ą ci cz ł onkowie tworz ą . Nale ż y przyj ąć – za S ą dem Antymonopolowym - ż e w zakresie post ę powania wewn ą trzspó ł dzielczego cz ł onkowie Spó ł dzielni mog ą wykorzystywa ć dla ochrony swoich praw i interesów: - postanowienia statutu Spó ł dzielni dotycz ą ce praw i obowi ą zków cz ł onków Spó ł dzielni oraz jej organów dzia ł aj ą cych w zakresie ochrony tych praw, 7 - ś rodki przewidziane w Prawie spó ł dzielczym , a zw ł aszcza procedury uchwa ł odawcze i kontrolne, podejmowane przez walne zgromadzenie i rad ę nadzorcz ą Spó ł dzielni. Podsumowuj ą c, organ antymonopolowy stan ął na stanowisku, ż e inicjowanie i realizowanie czynno ś ci przewidzianych w statucie Spó ł dzielni i Prawie spó ł dzielczym nale ż y do uprawnie ń cz ł onków Spó ł dzielni. Odpowiednie żą dania winny by ć ewentualnie kierowane bezpo ś rednio do statutowych organów Spó ł dzielni, nie za ś za po ś rednictwem organu antymonopolowego na drodze administracyjno - prawnej. Organ antymonopolowy odst ą pi ł od merytorycznej oceny tre ś ci aktów notarialnych – czego w istocie, m.in., żą da ł Wnioskodawca - uznaj ą c, ż e w tym zakresie wystarczaj ą c ą ochron ę dla klientów Notariusza stwarzaj ą przepisy ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369, z pó ź n. zm.). W ocenie organu antymonopolowego, obowi ą zuj ą ce przepisy nie daj ą mu ż adnych podstaw do merytorycznego kontrolowania tre ś ci aktów notarialnych. Zgodnie z a rt. 2 § 1 Prawa o notariacie - n otariusz w zakresie dokonywania czynno ś ci notarialnych (w tym sporz ą dzania aktów notarialnych) dzia ł a jako osoba zaufania publicznego, korzystaj ą c z ochrony przys ł uguj ą cej funkcjonariuszom publicznym. Kontrol ę nad dzia ł alno ś ci ą notariuszy w tym zakresie – zgodnie z Prawem o notariacie i rozporz ą dzeniem Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad dzia ł alno ś ci ą notariuszy i organów samorz ą du notarialnego (Dz. U. Nr 42, poz. 188, z pó ź n. zm.) – sprawuj ą niezale ż ne instytucje i organy, takie jak Minister Sprawiedliwo ś ci, prezesi s ą dów apelacyjnych i okr ę gowych oraz organy izby notarialnej. Kontrola taka jest dokonywana przez wizytacje, lustracje, odpowiednie oceny i analizy dzia ł alno ś ci notariuszy, o których mowa w powy ż szych przepisach reguluj ą cych t ę dzia ł alno ść . Maj ą c na uwadze wszystkie powy ż sze okoliczno ś ci, organ antymonopolowy odst ą pi ł od merytorycznej oceny zarzutów przedstawionych przez Wnioskodawc ę – pozostawiaj ą c j ą instytucjom i organom do tego uprawnionym oraz skorzysta ł z uprawnie ń przewidzianych w art. 100b ust. 1 ustawy o ochronie (…) . Przepis ten stanowi, i ż Prezes UOKiK mo ż e - w drodze decyzji - odmówi ć wszcz ę cia post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, je ż eli z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez organ informacji wynika w sposób oczywisty, ż e zbiorowe interesy konsumentów nie uleg ł y naruszeniu. Przed wydaniem decyzji o odmowie wszcz ę cia post ę powania, organ antymonopolowy mo ż e przeprowadzi ć post ę powanie wyja ś niaj ą ce - o którym mowa w art. 43 ust. 2 ustawy o ochronie (…) - w celu wst ę pnego ustalenia, czy nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W niniejszej sprawie przeprowadzono post ę powanie wyja ś niaj ą ce, a uzyskane w jego wyniku informacje przes ą dzi ł y o konieczno ś ci odmowy wszcz ę cia post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono, jak w sentencji. 8 Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. - od niniejszej decyzji s ł u ż y stronom odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, 31-011 Kraków, Plac Szczepa ń ski 5, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Krakowie Barbara du Vall Otrzymuj ą : 1. Pan Marek Wiero ń ski - Powiatowy Rzecznik Konsumentów, Starostwo Powiatowe w Wadowicach, ul. Batorego 2, 34-100 Wadowice, 2. Spó ł dzielnia Mieszkaniowa w Wadowicach, os. Kopernika 10, 34 - 100 Wadowice, 3. Pani Halina Ko ź bia ł , kancelaria notarialna w Wadowicach, ul. Batorego 13, 34 - 100 Wadowice, 4. a/a RKR.