RKR-23/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK W KRAKOWIE 31-011 Kraków, Pl. Szczepański 5, Tel/fax (012) 421-75-79, 421-74-98, E-mail: krakow@uokik.gov.pl RKR-61-8/09/DN - 9/09 Kraków, dn. 30 października 2009 r. DECYZJA Nr RKR - 23/2009 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 oraz art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) , a także stosownie do § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134, poz. 939) , w związku z § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887) w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po przeprowadzeniu, wszczętego z urzędu, postępowania w sprawie stosowania przez przedsiębiorcę Karpacka Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w Tarnowie, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na stosowaniu we wzorcu Umowy o przyłączenie do sieci gazowej postanowienia w brzmieniu: „Zakład Gazowniczy uprawniony jest do przedłużenia terminu, o którym mowa w § 1 ust. 3 niniejszej umowy w przypadkach: (…) 2. Niezależnej od Zakładu Gazowniczego zwłoki w uzyskaniu pozwoleń administracyjno-prawnych (…), które jest tożsame z postanowieniem wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) w wyniku którego uprawdopodobniono stosowanie przez przedsiębiorcę Karpacka Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w Tarnowie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów , o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i przyjęto zobowiązanie wskazanego wyżej przedsiębiorcy do zaprzestania stosowania we wzorcu umowy kwestionowanego postanowienia oraz do zmiany jego treści w ten sposób, że postanowienie to otrzymuje brzmienie: 1. „ Zakład Gazowniczy uprawniony jest do przedłużenia terminu, o którym mowa w § 1 ust. 3 niniejszej umowy w przypadkach: (…) 2. Niezależnego od Zakładu Gazowniczego opóźnienia w uzyskaniu pozwoleń administracyjno-prawnych (o czym Zakład Gazowniczy poinformuje Podmiot), przy czym w wypadku takim Podmiot uprawniony będzie do odstąpienia od niniejszej umowy. W przypadku odstąpienia każda ze stron obowiązana będzie zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy niniejszej umowy, z zastrzeżeniem ust. 2. (…) 2 2. Jeżeli opóźnienie w uzyskaniu pozwoleń administracyjno-prawnych, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 powyżej, będzie następstwem okoliczności zawinionych przez Zakład Gazowniczy, Podmiot uprawniony będzie do dochodzenia swoich roszczeń odszkodowawczych na zasadach ogólnych, niezależnie od tego, czy skorzystał z przysługującego mu na podstawie ust. 1 pkt 2 uprawnienia do odstąpienia od niniejszej umowy”. a także do przedłożenia wszystkim konsumentom , z którymi umowy jeszcze nie wygasły aneksów do tych umów , uwzględniających wprowadzone we wzorcu zmiany, nakłada się na ww. przedsiębiorcę Karpacka Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. Tarnowie obowiązek wykonania tego zobowiązania. II. Na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, a także § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134, poz. 939) , w związku z § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887) w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: ustala się termin wykonania zobowiązania, o którym mowa w pkt I sentencji niniejszej decyzji , do dnia 30 kwietnia 2010 r. III. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, a także § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134, poz. 939) , w związku z § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887) w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nakłada się na ww. przedsiębiorcę Karpacką Spółkę Gazownictwa Sp. z o.o. obowiązek złożenia w terminie do dnia 15 maja 2010 r. informacji o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania nałożonego w punkcie II sentencji niniejszej decyzji, przy czym sprawozdanie powinno zawierać: 1. informację dotyczącą ilości umów o przyłączenie do sieci gazowej zawartych z konsumentami w oparciu o kwestionowany wzorzec, które obowiązywały w dniu otrzymania niniejszej decyzji; 2. informacje dotyczące ilości konsumentów, którym doręczono aneksy do umów zawartych w oparciu o kwestionowany wzorzec umowy, a które obowiązywały w dniu otrzymania niniejszej decyzji wraz z kopiami 5 przykładowych aneksów podpisanych przez konsumentów; 3. informacje dotyczące ilości umów nowo zawartych tj. w oparciu o zmieniony wzór umowy, w okresie od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji do dnia sporządzenia sprawozdania wraz z kopiami 5 przykładowych umów zawartych z konsumentami w tym okresie. 3 IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, a także § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134, poz. 939) , w związku z § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887) w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: obciąża się ww. przedsiębiorcę Karpacką Spółkę Gazownictwa Sp. z o.o. kosztami niniejszego postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowiązuje się ww. przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 20,65 PLN (słownie: dwadzieścia złotych sześćdziesiąt pięć groszy). U z a s a d n i e n i e Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Krakowie (dalej „Prezes UOKiK”) przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu wstępne ustalenie czy działania Karpackiego Operatora Systemu Dystrybucyjnego Sp. z o.o. z siedzibą w Tarnowie, w zakresie warunków zawierania i realizacji umów o przyłączenie do sieci gazowej naruszają przepisy ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Powyższe postępowanie zostało wszczęte na skutek zawiadomienia o podejrzeniu stosowania przez ww. Spółkę praktyk ograniczających konkurencję oraz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono m.in., iż na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Krakowie z dnia 02 września 2008 r. nastąpiła zmiana firmy Spółki KOSD na Karpacką Spółkę Gazownictwa Sp. z o.o. (dalej „Spółka KSG”). W ramach prowadzonego j.w. postępowania Spółka KSG przedłożyła m.in. wzorce umów o przyłączenie do sieci gazowej oraz kopie losowo wybranych umów zawartych konsumentami z terenu 4 województw w latach 2006, 2007 i 2008. Analiza tych umów wykazała, iż zostały sporządzone w oparciu o wzorzec, wspólny dla poszczególnych oddziałów Spółki. Prezes UOKiK zwrócił uwagę, iż postanowienie w brzmieniu: „Zakład Gazowniczy uprawniony jest do przedłużenia terminu, o którym mowa w § 1 ust. 3 1 niniejszej umowy w przypadkach: (…) 2. Niezależnej od Zakładu Gazowniczego zwłoki w uzyskaniu pozwoleń administracyjno-prawnych (…)”. może być uznane za tożsame w skutkach z klauzulami wpisanymi do rejestru klauzul niedozwolonych, o którym stanowi art. 479 45 K.p.c. w pozycjach nr 230, 882, oraz 921. 1 § 1 ust. 3 wzorca umowy o przyłączenie do sieci gazowej określa m.in. termin przyłączenia instalacji gazowej klienta Spółki KSG do sieci gazowej (przyp. UOKiK). 4 Uwzględniając powyższe, postanowieniem nr RKR-90/2009 z dnia 15 czerwca 2009 r. Prezes UOKiK wszczął postępowanie w sprawie stosowania przez stosowania przez Karpacką Spółkę Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w Tarnowie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na stosowaniu we wzorcu Umowy o przyłączenie do sieci gazowej postanowienia w brzmieniu: - „Zakład Gazowniczy uprawniony jest do przedłużenia terminu, o którym mowa w § 1 ust. 3 niniejszej umowy w przypadkach: (…) 2. Niezależnej od Zakładu Gazowniczego zwłoki w uzyskaniu pozwoleń administracyjno-prawnych (…). Postanowieniem Nr RKR-91/2009 z dnia 15 czerwca 2009 r. zaliczono w poczet przedmiotowego postępowania administracyjnego dowody uzyskane w uprzednio przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym (karty nr 2-178 w aktach sprawy). Ustosunkowując się do przedstawionych zarzutów pismem z dnia 25 czerwca 2009 r. (karty nr 182-195) Spółka KSG wyjaśniła, iż konieczność stosowania w umowach kwestionowanego postanowienia wynika z branżowej specyfiki i charakteru Umowy o przyłączenie do sieci gazowej. Jak podniosła Spółka, umowa ta jest specyficznym kontraktem, uwzględniającym unormowania zawarte w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.) i przepisów wykonawczych. Unormowania te nakładają na przedsiębiorstwo energetyczne (jakim jest Spółka KSG) obowiązek spełnienia różnego rodzaju warunków obowiązujących w energetyce. Spółka KSG podkreśliła, iż jedną z podstawowych dyrektyw jakimi kieruje się w prowadzonej działalności gospodarczej jest dbałość o klientów. Jednocześnie, przywołując art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Spółka KSG zobowiązała się do korekty kwestionowanego postanowienia, które w wersji zaproponowanej przez Spółkę otrzymało brzmienie: „Zakład Gazowniczy uprawniony jest do przedłużenia terminu, o którym mowa w § 1 ust. 3 niniejszej umowy w przypadkach: (…) 2. Niezależnej od Zakładu Gazowniczego zwłoki w uzyskaniu pozwoleń administracyjno-prawnych (…) /o czym Zakład Gazowniczy poinformuje Podmiot/, przy czym w wypadku takim Podmiot uprawniony będzie do odstąpienia od niniejszej umowy. W przypadku odstąpienia każda ze Stron obowiązana będzie zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy niniejszej umowy (…). W ocenie Spółki zmienione postanowienie w pełni uwzględnia interesy podmiotów przyłączanych do sieci, w tym konsumentów, ponieważ pozwala im na dwojakie uregulowanie stosunków prawnych Umowy o przyłączenie do sieci gazowej (dalej też „Umowy”), w zależności od potrzeb i oczekiwań, umożliwiając:
Odstąpienie od Umowy, jeżeli przedłużenie terminu przyłączenia instalacji gazowej Podmiotu, spowodowane niezależną od Spółki zwłoką w uzyskaniu pozwoleń administracyjno-prawnych, nie znajdzie akceptacji klient. W takim przypadku wszystkie świadczenia spełnione przez każdą ze stron na mocy Umowy podlegać będą zwrotowi na rzecz drugiej strony.
Kontynuowanie Umowy w przypadku, gdy klient zaakceptuje ww. przedłużenie terminu. Pismem z dnia 15 lipca 2009 r. (karty nr 196-197) Prezes UOKiK przedstawił swoje stanowisko odnośnie zaproponowanej zmiany kwestionowanego postanowienia 5 Umowy, wskazując na konieczność jego doprecyzowania odnośnie ustalenia zakresu wyłączenia odpowiedzialności z tytułu wykonania zobowiązania umownego w ustalonym terminie. W piśmie z dnia 28 lipca 2009 r. (karty nr 198-201) Spółka KSG podała, iż ideą zaproponowanej zmiany było umożliwienie konsumentowi – wedle wyboru – alternatywnego uregulowania skutków prawnych Umowy, w zależności od jego potrzeb i oczekiwań. W szczególności, intencją Spółki było zagwarantowanie klientom możliwości odstąpienia od Umowy o przyłączenie do sieci gazowej w przypadku przedłużającego się terminu realizacji tej Umowy i to niezależnie od tego, czy opóźnienie będzie wynikało z przyczyn zawinionych czy też niezawinionych przez Spółkę. Spółką podkreśliła, iż nie było jej zamiarem wyłączenie bądź ograniczenie zakresu jej odpowiedzialności w przypadku wystąpienia zwłoki w spełnieniu świadczenia wobec klienta. Jednocześnie Spółka KSG przedstawiła projekt zmiany treści kwestionowanego postanowienia, który - w stosunku do pierwotnej propozycji – został uzupełniony o dodatkowy punkt i otrzymał brzmienie: 1. „ Zakład Gazowniczy uprawniony jest do przedłużenia terminu, o którym mowa w § 1 ust. 3 niniejszej umowy w przypadkach: (…) 2. Niezależnego od Zakładu Gazowniczego opóźnienia w uzyskaniu pozwoleń administracyjno-prawnych (o czym Zakład Gazowniczy poinformuje Podmiot), przy czym w wypadku takim Podmiot uprawniony będzie do odstąpienia od niniejszej umowy. W przypadku odstąpienia każda ze stron obowiązana będzie zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy niniejszej umowy, z zastrzeżeniem ust. 2. (…) 2. Jeżeli opóźnienie w uzyskaniu pozwoleń administracyjno-prawnych, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 powyżej, będzie następstwem okoliczności zawinionych przez Zakład Gazowniczy, Podmiot uprawniony będzie do dochodzenia swoich roszczeń odszkodowawczych na zasadach ogólnych, niezależnie od tego, czy skorzystał z przysługującego mu na podstawie ust. 1 pkt 2 uprawnienia do odstąpienia od niniejszej umowy”. Ponadto, Spółka KSG zobowiązała się do przeprowadzenia procedury aneksowania umów z konsumentami, które nie uległy wygaśnięciu wskazując, iż procedura ta winna być zakończona nie później niż w ciągu 6 miesięcy od daty zakończenia przedmiotowego postępowania. Spółka podkreśliła, iż przy ustaleniu końcowej daty procesu aneksowania wzięła pod uwagę dużą ilość (tj. 3 517) obowiązujących umów oraz uwzględniła, iż przy zmianie umowy niezbędne będzie współdziałanie kontrahentów. Pismem z dnia 20 października 2009 r. (karta nr 203) Prezes UOKiK powiadomił stronę postępowania o zamknięciu postępowania dowodowego i możliwością zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w toku przedmiotowego postępowania. W dniu 28 października 2009 r. pełnomocnik Spółki KSG zapoznał się z materiałem dowodowym zebranym w aktach sprawy. 6 Prezes UOKiK ustalił, co następuje: Spółka KSG prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000043974 (karty nr 184-195). Jest przedsiębiorstwem energetycznym, którego przedmiotem działalności jest m.in. wykonywanie robót w zakresie przesyłowych obiektów liniowych, wykonywanie instalacji gazowych oraz dystrybucja paliw gazowych w systemie sieciowym. W strukturze Spółki KSG działa 8 Oddziałów – Zakładów Gazowniczych z siedzibami: w Jarosławiu, Jaśle, Kielcach, Krakowie, Lublinie, Rzeszowie, Sandomierzu i w Tarnowie. W ramach Spółki działa osiem terenowych Oddziałów – Zakładów Gazowniczych tj. Z.G. w Jarosławiu, Z.G. w Jaśle, Z.G. w Kielcach, Z.G. w Krakowie, Z.G. w Lublinie, Z.G. w Rzeszowie, Z.G. w Sandomierzu i Z.G. w Tarnowie. Działalność Spółki obejmuje obszar województwa podkarpackiego oraz części województw: małopolskiego, lubelskiego i świętokrzyskiego. Procedura uruchomienia dostaw gazu do klienta odbywa się w czterech podstawowych etapach. W pierwszym etapie klient składa dostawcy wniosek o wydanie warunków przyłączenia do sieci gazowej. Drugi etap zamyka się wydaniem przez dostawcę technicznych oraz ekonomicznych warunków przyłączenia do sieci gazowej. Kolejny etap rozpoczyna zawarcie umowy o przyłączenie, po czym dostawca przystępuje do realizacji tej umowy poprzez wykonanie dokumentacji projektowej, przeprowadza niezbędne uzgodnienia oraz dokonuje czynności wymaganych przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), np. uzyskuje pozwolenie na budowę. Następnie przystępuje do budowy przyłącza. W tym czasie klient przygotowuje swój obiekt do odbioru gazu tj. zleca wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej wraz ze skrzynką na gazomierz. Ostatnim etapem jest zawarcie umowy sprzedaży paliwa gazowego w wybranej jednostce przedsiębiorstwa obrotu. Przedmiotem analizy w prowadzonym postępowaniu są warunki umowy zawieranej na etapie trzecim tj. Umowy o przyłączenie do sieci gazowej. Spółka KSG zawiera z klientami tego rodzaju umowy w oparciu o wzorzec, wspólny dla poszczególnych oddziałów Spółki. W okresie od 1stycznia do 31 maja 2009 r. Spółka zawarła z konsumentami 3 517 Umów o przyłączenie do sieci gazowej. Wzorzec Umowy o przyłączenie do sieci gazowej zawiera m.in. postanowienie w brzmieniu: „Zakład Gazowniczy uprawniony jest do przedłużenia terminu, o którym mowa w § 1 ust. 3 niniejszej umowy w przypadkach: (…) 2. Niezależnej od Zakładu Gazowniczego zwłoki w uzyskaniu pozwoleń administracyjno-prawnych (…). W rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. (dalej „Rejestr klauzul abuzywnych”) znajdują się następujące postanowienia:
„Opóźnienia wywołane decyzjami administracyjnymi lub ich brakiem, w wyniku zmiany przepisów oraz innych niezależnych od sprzedającego przeszkód spowodują 7 odpowiednie przesunięcie terminów rozpoczęcia budowy i oddania przedmiotu budowy kupującemu” klauzula wpisana do rejestru klauzul abuzywnych pod nr 882 na mocy wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej „SOKiK”) z dnia 18.05.2005 r., sygn. akt XVII Amc 86/03;
„Fronton zastrzega sobie prawo do zmiany terminu zakończenia inwestycji wynikających z przyczyn od niego niezależnych w tym w szczególności: a. siły wyższej, b. działań organów administracyjnych, c. działań nabywcy, przy czym zobowiązany jest o takiej zmianie poinformować pisemnie nabywcę z odpowiednimi wyjaśnieniami i wskazaniem nowego terminu” klauzula wpisana do rejestru klauzul abuzywnych pod nr 921 na mocy wyroku SOKiK z dnia 17.08.2006 r. sygn. akt XVII Amc 100/05;
„ W razie niewykonania umowy przez Sprzedającego i rezygnacji z umowy przez Kupującego zwróci on wpłacone kwoty w całości Kupującemu po znalezieniu nowego nabywcy, lecz nie później niż z końcem inwestycji. Przez niewykonanie umowy przez Sprzedającego strony rozumieją rażąco niezgodne z projektem lub wadliwe wykonawstwo - przedłużenie czasu trwania umowy o więcej niż 90 dni. Termin realizacji może być przesunięty w przypadku, gdy mimo dołożenia należytej staranności przez Sprzedającego wystąpiły przyczyny niezależne od Sprzedającego takie jak: -warunki pogodowe uniemożliwiające prowadzenie robót odnotowane w dzienniku budowy, - powódź, kataklizm, - zmiana przepisów prawa itp., -opóźnienie w uzgodnieniach formalno-prawnych z Urzędami i Instytucjami wynikającymi z przekroczenia terminów podanych w KPA” klauzula wpisana do rejestru klauzul abuzywnych pod nr 230 na mocy wyroku SOKiK z dnia 10.10.2004 r. sygn. akt XVII Amc 47/03. Mając powyższe na uwadze, Prezes UOKiK zważył, co następuje: Interes publiczny. Art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ogranicza zastosowanie jej przepisów wyłącznie do podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów określonych w ustawie jest zatem, aby działania przedsiębiorców – którym zarzucono naruszenie jej przepisów – stanowiły potencjalne zagrożenie interesu publicznego, nie zaś jednostki lub grupy. Takie stanowisko konsekwentnie prezentuje Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dawniej Sąd Antymonopolowy). W wyroku z dnia 27.06.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 92/00) Sąd stwierdził, że „Interes publiczny w postępowaniu administracyjnym nie jest pojęciem jednolitym i stałym. W każdej sprawie winien on być ustalony i konkretyzowany co do swych wymagań. Organ administracji – Prezes Urzędu winien być w toku postępowania i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zadań w strukturze administracji publicznej – art. 7 k.p.a. Publiczny znaczy dotyczący ogółu, dotykający ogółu a nie jednostki, czy też określonej grupy. A zatem podstawą do zastosowania przez Prezesa Urzędu przepisów ustawy antymonopolowej winno być uprzednie stwierdzenie, że został naruszony interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki czy też grupy”. 8 Podobnie na temat interesu publicznego Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wypowiedział w wielu innych wyrokach, np. z dnia 30.05.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 80/00), z dnia 4.07.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 108/00), z dnia 6.06.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 78/00). W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Spółka KSG przyjęła określoną procedurę zawierania umów o przyłączenie klientów do sieci gazowej. Działania Spółki nie były ograniczone do określonych odbiorców lub ich grupy lecz dotyczyły wszystkich przyszłych odbiorców gazu. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów, co oznacza, iż naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa UOKiK działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, iż do oceny stanu faktycznego przedmiotowej sprawy zastosowanie mają przepisy ww. ustawy, a postępowanie prowadzone było w interesie publicznym. Punktem wyjścia do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy działania Spółki KSG mogły nosić znamiona praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, że przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 24 ust. 1 zakazuje stosowania takich praktyk. Naruszenie tego przepisu następuje wówczas, gdy spełnione są łącznie następujące kryteria: - działania przedsiębiorcy noszą znamiona bezprawności, - działania te naruszają zbiorowe interesy konsumentów. Przesłanka bezprawności Odnosząc się do pierwszej z przesłanek art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów tj. bezprawności działań przedsiębiorcy, stwierdzić należy, iż bezprawność rozumie się jako sprzeczność zachowania danego podmiotu z przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego. Chodzi tu mianowicie o sprzeczność z szeroko rozumianym porządkiem prawnym, jako całością. Bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tzn. niezależnym od wystąpienia szkody, czy zaistnienia zamiaru po stronie podmiotu dopuszczającego się działań bezprawnych. Podkreślenia wymaga okoliczność, że przepisy ww. ustawy nie definiują pojęcia bezprawności działań przedsiębiorcy, na co zwrócił uwagę SOKiK w wyroku z dnia 23.06.2006r. (sygn. akt XVIII Ama 32/05), stwierdzając, iż art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 15 grudnia 2000r. – którego odpowiednikiem w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 r. jest art. 24 ust. 2 – nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw, gdyż dopiero na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem. Niemniej, ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w jednym przypadku 9 wprost identyfikuje działanie przedsiębiorcy jako bezprawne – mianowicie, działanie polegające na stosowaniu postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone i wpisanych do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK, co SOKiK potwierdził w innym wyroku z dnia 25.03.2004r. (sygn. akt XVII Ama 51/03), stwierdzając, że można sformułować samoistną przesłankę bezprawności, jeżeli ustali się, że przedsiębiorca stosował postanowienia wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Zatem wykazanie, że przedsiębiorca wprowadził do obrotu wzorzec umowny zawierający postanowienia o treści już wpisanej do rejestru klauzul abuzywnych stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia bezprawności działania tego przedsiębiorcy. Pokreślenia wymaga, iż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 — 479 45 k.p.c.) dokonuje się niezależnie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy też nie był zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje SOKiK i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa UOKiK, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w ww. rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych, tj. stosowanych także przez innych przedsiębiorców. Prezes UOKiK może stwierdzić stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na posługiwaniu się postanowieniem wzorca umownego, które zostało wpisane do rejestru, bez względu na to, czy wpis dotyczy tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu jest prowadzone postępowanie, czy też nie. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2.12.2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskazał, że zgodnie z art. 23 a ust. 2 (aktualnie art. 24 ust. 4) ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów, praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest posługiwanie się postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powstał w związku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada się stosowanie praktyki. Sąd wskazał też, że naruszenie interesów konsumentów może nastąpić w wyniku działań podmiotów, które stosują klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru związany jest z działaniami innych kontrahentów konsumentów. Analogicznie orzekł Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 29.09.2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19.12.2003r. (sygn. akt III CZP 95/03), stwierdził, iż wyrok uwzględniający powództwo przez uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek także wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyrażonym w wyroku z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, iż określona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, że mieści się ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodność porównywanych klauzul. Czynnikiem przesądzającym o podobieństwie dwóch klauzul powinien być zatem zamiar, cel, jakiemu ma służyć kwestionowane postanowienie. Jeśli cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada 10 celowi sformułowania klauzuli uznanej za niedozwoloną, oba zapisy można uznać za tożsame. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 13.07.2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(...) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (...)”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „(...) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a uokik [obecnie art. 24 – przyp. UOKIK] obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a uokik znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (...).” Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Przedmiotem niniejszego postępowania jest uprawdopodobnienie, że wyżej wymieniony, zakwestionowany przez Prezesa UOKiK zapis wzorca umownego stosowanego przez Spółkę KSG przy zawieraniu umów z konsumentami jest tożsamy z treścią postanowienia uznanego za niedozwolone prawomocnym wyrokiem SOKiK, wpisanym do Rejestru klauzul abuzywnych w pozycji nr 882 (jak również w pozycjach nr 921 i 230) . Jak wyżej wskazano, wzorzec Umowy o przyłączenie do sieci gazowej zawiera postanowienie w brzmieniu: „Zakład Gazowniczy uprawniony jest do przedłużenia terminu, o którym mowa w § 1 ust. 3 niniejszej umowy w przypadkach: (…) 2. Niezależnej od Zakładu Gazowniczego zwłoki w uzyskaniu pozwoleń administracyjno-prawnych (…). W ocenie Prezesa UOKiK tak sformułowane postanowienie może sugerować, iż zamiarem Spółki KSG jest uchylenie się bądź ograniczenie odpowiedzialności z tytułu nieterminowego wykonania umowy (tj. nieterminowego przyłączenia instalacji gazowej klienta Spółki KSG do sieci gazowej). Należy zwrócić uwagę, iż nie wszystkie przypadki opóźnienia w uzyskaniu pozwoleń administracyjno-prawnych są tożsame z przyczynami leżącymi po stronie organu administracyjnego bądź po stronie konsumenta. Pojęcie „niezależnego od zakładu opóźnienia” jest nieprecyzyjne. Jak wskazał Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku o sygn. akt XVII Amc 86/03 przyczyny niezależne od przedsiębiorcy mogą mieć charakter przyczyn przez niego zawinionych, np. wstrzymanie realizacji inwestycji przez organ nadzoru budowlanego na skutek uchybień wykonawcy, błędów projektu sporządzonego przez osoby trzecie, konieczność przerwania robót z powodu nieosiągnięci planowanego stadium realizacji inwestycji, itp. 11 W wyroku z dnia 18 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 86/03) SOKiK uznał za niedozwolone postanowienie umowne zapis, który następnie został wpisany pod pozycją 882 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „Opóźnienia wywołane decyzjami administracyjnymi lub ich brakiem, w wyniku zmiany przepisów oraz innych niezależnych od sprzedającego przeszkód spowodują odpowiednie przesunięcie terminów rozpoczęcia budowy i oddania przedmiotu budowy kupującemu”. Jest to niedozwolone postanowienie, o którym mowa w art. 385 3 pkt 2 k.c. stanowiący, iż „w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania”. Postanowieniami takimi są również klauzule wpisane do ww. Rejestru pod numerami 921 i 230 o treści: „Fronton zastrzega sobie prawo do zmiany terminu zakończenia inwestycji wynikających z przyczyn od niego niezależnych w tym w szczególności: a. siły wyższej, b. działań organów administracyjnych, c. działań nabywcy, przy czym zobowiązany jest o takiej zmianie poinformować pisemnie nabywcę z odpowiednimi wyjaśnieniami i wskazaniem nowego terminu” (poz. nr 921 – wyrok SOKiK z dnia 17.08.2006 r., sygn. akt XVII Amc 100/05) „ W razie niewykonania umowy przez Sprzedającego i rezygnacji z umowy przez Kupującego zwróci on wpłacone kwoty w całości Kupującemu po znalezieniu nowego nabywcy, lecz nie później niż z końcem inwestycji. Przez niewykonanie umowy przez Sprzedającego strony rozumieją rażąco niezgodne z projektem lub wadliwe wykonawstwo - przedłużenie czasu trwania umowy o więcej niż 90 dni. Termin realizacji może być przesunięty w przypadku, gdy mimo dołożenia należytej staranności przez Sprzedającego wystąpiły przyczyny niezależne od Sprzedającego takie jak: -warunki pogodowe uniemożliwiające prowadzenie robót odnotowane w dzienniku budowy, - powódź, kataklizm, - zmiana przepisów prawa itp., -opóźnienie w uzgodnieniach formalno-prawnych z Urzędami i Instytucjami wynikającymi z przekroczenia terminów podanych w KPA” (poz. 230 - wyrok SOKiK z dnia 10.10.2004 r., sygn. akt XVII Amc 47/03). W uzasadnieniach wyżej wskazanych wyroków Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał postanowienia cytowane klauzule za niedozwolone postanowienia umowne, o których mowa w 385 3 pkt 2 k.c. Zakwalifikowanie przywołanych wyżej postanowień z Rejestru klauzul abuzywnych do jednej kategorii– pomimo różnicy w brzmieniu – ma swoje uzasadnienie w skutkach jakie mogą wywoływać w odniesieniu do konsumentów. Postanowienia te, bowiem w taki sam sposób konstytuują uprawnienie przedsiębiorcy do jednostronnego przedłużenia terminu wykonania zobowiązania, a w konsekwencji uwolnienia się od odpowiedzialności z tytułu nieterminowej realizacji zobowiązania, spowodowanej – co może być bardzo szeroko interpretowane – różnego rodzaju „opóźnieniami administracyjnymi”, które mogą powstać z różnych przyczyn. Odbywa się to kosztem konsumenta, który – jako słabszy uczestnik rynku – pozbawiony jest możliwości dochodzenia roszczeń. Do tej samej kategorii – zdaniem Prezesa UOKiK – można zaliczyć ww. postanowienie z wzorca Umowy o przyłączenie do sieci gazowej. Wprawdzie, 12 postanowienie stosowane we wzorcu przez Spółkę KSG nie jest literalnie identyczne z wyżej cytowanymi klauzulami niedozwolonymi, jednakże może wywoływać tożsame skutki. W ocenie Prezesa UOKiK, powyższe wskazuje, iż ww. klauzula umowna stosowana przez Spółkę KSG, może być uznana za tożsamą z ww. postanowieniem wpisanym do Rejestru klauzul abuzywnych . Z uwagi na powyższe należy uznać za uprawdopodobnione, iż zarówno przytoczone postanowienia z Rejestru klauzul abuzywnych jak i zapis kwestionowany przez Prezesa UOKiK są tożsame. Bez znaczenia przy tym pozostają różnice w zapisach wynikające z użytych sformułowań i wyrazów, które nie wpływają na wykładnię klauzuli. Mając na uwadze zobowiązania Spółki KSG do dokonania zmian zakwestionowanego postanowienia we wzorcu Umowy o przyłączenie do sieci gazowej, a także do przedłożenia wszystkim konsumentom, z którymi umowy jeszcze nie wygasły aneksów do tych umów, uwzględniających wprowadzone we wzorcu zmiany, Prezes UOKiK uznał, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie może znaleźć przepis art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl tego przepisu jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione, że przedsiębiorca stosuje praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, a przedsiębiorca, któremu zarzucane jest stosowanie tejże praktyki, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Biorąc pod uwagę powyższe, Prezes UOKiK stwierdził, iż istnieją przesłanki wystarczające do nałożenia na Spółkę KSG, w drodze decyzji, na podstawie przepisu art. 28 ust. 1 uokik, obowiązku wykonania przedmiotowych zobowiązań. Uwzględniając powyższe, Prezes UOKiK uznał, iż pierwsza przesłanka, niezbędna do uprawdopodobnienia, iż działania Spółki KSG noszą znamiona praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, tj. przesłanka bezprawności została spełniona. Przesłanka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuje „zbiorowego interesu konsumentów”, wskazując jednak w przepisie art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów oznacza zatem narażenie na uszczerbek interesów znacznej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowaną przez przedsiębiorcę praktykę, obejmującą tak działania, jak i zaniechania. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy stwierdził, iż nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów można wszcząć tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także 13 funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczbie potencjalnych konsumentów . 2 Dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest ustalenie, że konkretne działanie przedsiębiorcy nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Oznacza to, że nie ilość faktycznych, potwierdzonych naruszeń, ale przede wszystkim ich charakter, a w związku z tym możliwość (chociażby tylko potencjalna) wywołania negatywnych skutków wobec określonej zbiorowości przesądza o naruszeniu zbiorowego interesu. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów. Prezes UOKiK podejmując rozstrzygnięcie zawarte w niniejszej decyzji nie opierał się zatem na indywidualnych przypadkach przedstawianych przez konsumentów, a wziął pod uwagę działania Spółki odnoszące się do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, a więc pewnej, potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów. W omawianym przypadku naruszenie mogło przejawiać się bowiem w stosowaniu procedury zawierania umów o przyłączenie do sieci gazowej w oparciu o wzorzec zawierający postanowienie, które może być uznane za tożsame z postanowieniem wpisanym do Rejestru klauzul niedozwolonych. Zbiorowy interes realizuje się w tym przypadku poprzez fakt, iż potencjalnie wszyscy konsumenci – aktualni bądź przyszli odbiorcy gazu na obszarze działania Spółki mogli lub mogą zostać dotknięci przedmiotowym naruszeniem. Działania Spółki KSG odnosiło się zatem do zbiorowości tych konsumentów, dla których skutek w ww. postaci był wspólny. Interes konsumentów należy rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę na zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, iż określenie stałego czy zamkniętego katalogu interesów konsumentów nie jest możliwe, ani też zasadne. 3 Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów powiązane jest z naruszaniem interesów gospodarczych konsumentów. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze majątkowym), jak również prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych, zapewniających konsumentom dokonywanie transakcji handlowych z przedsiębiorcami przy całkowitym zrozumieniu rzeczywistego sensu ekonomicznego i prawnego warunków dokonywanych czynności na etapie przedkontraktowym oraz w czasie wykonywania umowy, czego urzeczywistnieniem jest m.in. abstrakcyjnie pojmowane prawo do rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w komunikacji pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem. . Uwzględniając powyższe należy uznać, iż druga przesłanka do uznania za uprawdopodobnione, iż działania Spółki KSG mogą stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów została spełniona. Mając powyższe na uwadze, orzeka się jak w pkt I sentencji decyzji. Podejmując zobowiązanie do dokonania stosowanych zmian we wzorcu Umowy o przyłączenie do sieci gazowej oraz przedłożenia wszystkim konsumentom, z którymi 2 wyrok SN z dnia 12 września 2003 r., I CKN 504/01; 3 patrz: M. Szydło, „Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów”, Monitor Prawniczy 2004/17/791; 14 umowy jeszcze nie wygasły, stosownych aneksów do tych umów, Spółka KSG poinformowała o konieczności sporządzenia aneksu do 3 517 umów. Jednocześnie, jako przewidywany okres niezbędny do zakończenia procesu aneksowania umów Spółka wskazała 6 miesięcy od daty zakończenia przedmiotowego postępowania. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu może określić termin wykonania zobowiązania. Korzystając z ww. uprawnienia Prezes UOKiK uwzględnił nie tylko datę wykonania zobowiązania wskazaną przez Spółkę KSG lecz również wziął pod uwagę dużą ilość umów wymagających sporządzenia aneksu. Uwzględniając powyższe, orzeczono jak w pkt II sentencji decyzji. Przepis art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obliguje Prezesa UOKiK, by w decyzji, o której mowa w art. 28 ust. 1 ustawy nałożył obowiązek złożenia w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Mając na uwadze powyższe, orzeka się jak w pkt III sentencji decyzji. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes UOKiK rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 tej ustawy, jeżeli w wyniku postępowania Prezes UOKiK stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, obowiązany jest ponieść koszty postępowania. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes UOKiK w punkcie I sentencji decyzji stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa UOKiK w tej sprawie. W związku z powyższym postanowiono obciążyć Spółkę KSG kosztami postępowania w wysokości 20,65 PLN (słownie: dwadzieścia złotych sześćdziesiąt pięć groszy). Powyższą kwotę Spółka KSG obowiązana jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i konsumentów: NBP o/o Warszawa nr 511 01 01 01 000 78 78 22 31 000 000. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Krakowie, 31 – 011 Kraków, Pl. Szczepański 5. 15 Na postanowienie rozstrzygające o kosztach , zawarte w pkt IV sentencji niniejszej decyzji, na podstawie art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art.479 28 § 2 k.p.c. , stronie przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Krakowie, 31 – 011 Kraków, Pl. Szczepański 5, w terminie tygodnia od dnia doręczenia, w przypadku zaskarżenia jedynie rozstrzygnięcia o kosztach. upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymują: 1. Karpacka Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. ul. Wita Stwosza 7 33-100 Tarnów 2. RKR a/a.