RKR-2/2018

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE Kraków, 27 kwietnia 2018 r. RKR – 430 – 2 ( )/17 (BR) DECYZJA nr RKR- 2/2018 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2017 poz. 229 ze zm.) oraz § 2 pkt 5 i § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 816), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, wszczętego z urzędu przeciwko Polskiemu Towarzystwu Medycyny Estetycznej i Anti – Aging - Polskie Towarz ystwo Lekarskie Oddział w Warszawie z siedzibą w Warszawie - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów : I. Na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2017 poz. 229 ze zm.) nakłada się na Polskie Towarzystwo Medycyny Estetycznej i Anti – Aging - Polskie Towarzystwo Lekarskie Oddział w Warszawie z siedzibą w Warszawie karę pieniężną w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy zł otych ), stanowiącą równowartość 1 198,78 eur o (słownie: tysiąc sto dziewięćdziesiąt osiem euro 78/100), za nieudzielenie informacji żądanych na podstawie art. 50 ust. 1 ww. ustawy w wezwaniach Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia: 22 września 2017 r., 28 września 2017 r. i 14 listopada 2017 r. w postępowaniu wyjaśniającym w sprawie badania rynku usług organizacji imprez o charakterze zbliżonym, ze względu na liczbę uczestników, do imprez masowych (powyżej 1000 uczestników) pod kątem ewentualnego występowania na tym rynku działań mogących naruszać przepisy ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. II. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r. poz. 1257) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów postanawia się obciążyć Polskie Towarzystwo Medycyny Estetycznej i Anti – Aging - Polskie Towarzystwo Lekarskie Oddział w Warszawie z s iedzibą w Warszawie kosztami postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 27, 60 zł (słownie: dwadzieścia siedem złotych 60/100) oraz zobowiązać do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Uzasadnienie (1) W dniu 22 września 2017 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krako wie (dalej również „Prezes UOKiK”, „Prezes Urzędu”) wszczął postanowieniem nr RKR- 62/2017 postępowanie wyjaśniające w sprawie badania rynku usług organizacji imprez o charakterze zbliżonym, ze względu na liczbę Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl strona 2 z 13 uczestników, do imprez masowych (powyżej 1000 uczestników) pod kątem ewentualnego występowania na tym rynku działań mogących naruszać przepisy ustawy okik. dowód: postanowienie nr RKR -62/2017 (k.7) (2) W ramach tego postępowania Prezes UOKiK ustalił wstępną listę 15 podmiotów, które według ogólnodostępnych danych mogły organizować imprezy o charakterze zbliżonym, ze względu na liczbę uczestników, do imprez masowych (powyżej 1000 uczestników). (3) Ww. przedsiębiorcy, w ocenie Prezesa UOKiK, posiadali informacje niezbędne w prowadzonym postępowaniu wyjaśniający m. (4) W przypadku Polskiego Towarzystwa Medycyny Estetycznej i Anti – Aging - Polskie Towarzystwo Lekarskie Oddział w Warszawie z siedzibą w Warszawie (dalej również „PTM” lub „Przedsiębiorca”) na jego stronie internetowej można było znaleźć informację cyt.: „ Międzynarodowy Kongres Medycyny Estetycznej i Anti - Aging PTMEiAA to największe spotkanie lekarzy i najważniejszych ekspertów branży medycyny estetycznej oraz przeciwstarzeniowej. Organizowane corocznie, trwające trzy dni wydarzenie stanowi doskonałą okazję do poznania wybitnych naukowców i praktyków z całego świata, pracujących na rzecz rozwoju tej gałęzi medycyny. Jest to największy tego typu kongres w Europie Ś rodkowej ”. (5) W związku z powyższym wśród wytypowanych do badania ankietowego przedsiębiorców znalazło się między innymi PTM, zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 26 maja 2010 r. pod Nr KRS:0000357150. Zgodnie z informacją zawartą w ww. rejestrze podmiot wpisany w Rejestrze Stowarzyszeń, innych Organizacji Społecznych i Zawodowych, Fundacji oraz Samodzielnych Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej, a także do Rejestru Przedsiębiorców (REGON: 142421711, NIP: 7010236972). dowód: http://www.icaam.pl/informacje.html, odpis z KRS (k.18 -23) (6) W dniu 22 września 2017r. listem poleconym zostało do ww. Przedsiębiorcy wystosowane wezwanie z dnia 22 września 2017 r. (sygnatura pisma: RKR -401-1 (1)/17(BR)) do wypełnienia załączonej do wezwania ankiety zawierającej 4 grupy pytań dot. organizowanych przez Przedsiębiorcę imprez, tj.: - po dstawowe dane przedsiębiorcy, - organizowane w Polsce fora, kongresy, konferencje, festiwale, - zasady organizacji imprez przez ankietowanego przedsiębiorcę, - problem rynku usług związanych z organizacją forów, kongresów, konferencji, festiwali. (7) Termin na udz ielenie wyjaśnień został określony jako 14 dni od daty otrzymania pisma. (8) Identyczne, co do treści wezwania dotyczące wypełnienia załączonej do nich ankiety zostały wystosowane , w tej samej dacie, jeszcze do 14 innych podmiotów objętych badaniem i wytypowan ych do badania na identycznych zasadach jak PTM. (9) Przez PTM ww. pismo wraz z ankietą zostało podjęte w dniu 26 września 2017 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl strona 3 z 13 dowód: wezwanie z dnia 22.09.17 r., karta książki nadawczej, wydruk ze strony Poczty Polskiej – śledzenie przesyłek (k.8 -10) (10) W dn iu 28 września 2017 r. Przedsiębiorca zwrócił się do Prezesa UOKiK z prośbą o zgodę na odesłanie wypełnionej ankiety w terminie do dnia 17 października 2017 r. Prośbę swoją motywował zbiegiem terminów organizacji XVII Kongresu Medycyny Estetycznej i Anti-Anging (6- 8.10.2017 r.) i wypełnienia ankiety. Przesłanie wystąpienia poprzedziła rozmowa telefoniczna przeprowadzona przez Członka Zarządu PTM z pracownikiem prowadzącym postępowanie. dowód: mail z 28.09.17 r. (k.11) (11) W związku z powyższym Prezes UOKiK w dniu 28 września 2017 r. wyraził zgodę na przedłużenie terminu na wypełnienie przesłanej Przedsiębiorcy ankiety i wezwał PTM na podstawie art. 50 ustawy okik do doręczenia odpowiedzi w terminie do dnia 17 października 2017 r. (sygn. pisma: RKR-401-1(4)/17(BR)). dowód: wezwanie z dnia 28.09.17 r. (k.12 -13) (12) Ponieważ do dnia 14 listopada 2017 r. nie został odnotowany wpływ odpowiedzi na ww. wezwania, listem polecony z potwierdzeniem odbioru zostało wystosowane do Przedsiębiorcy kolejne wezwanie (pismo o sygnatu rze: RKR-401- 1(23)/17 (BR)) z wyznaczonym terminem na udzielenie wyjaśnień do dnia 24 listopada 2017 r. (13) List został podjęty z ramienia przedsiębiorcy przez Jolantę Nowicką, zgodnie z adnotacją na potwierdzeniu odbioru, w dniu 17 listopada 2017r. (14) Potwierdze nie odbioru dotyczące ww. wezwania dostarczone zostało w dniu 18 grudnia 2017 r., dopiero po złożeniu przez Prezesa UOKiK reklamacji w placówce Poczty Polskiej. (15) Do dnia wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, tj. 29 grudnia 2017 r. nie wpłynęła do Prezesa UOKiK odpowiedź od Przedsiębiorcy na ww. wezwania. dowód: wezwanie z dnia 14.11.2017 r. wraz potwierdzeniem odbioru (k.14 -17) (16) Podstawą prawną skierowanych do PTM żądań był art. 50 ust. 1 ustawy okik. (17) Wszystkie 3 wezwania zostały doręczone PTM odpowiednio w dniu 26 września 2017 r., 28 września 2017 r., 17 listopada 2017 r. W każdym z wezwań kierowanych do Przedsiębiorcy był on informowany o możliwości nałożenia na niego - na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy okik - przez Prezesa UOKiK, w drodze decyzji, kary pieniężnej w wysokości stanowiącej równowartość do 50 000 000 euro, jeżeli przedsiębiorca choćby nieumyślnie nie udzieli informacji żądanych przez Prezesa UOKiK na podstawie art. 50, bądź udzieli nieprawdziwych lub wprowad zających w błąd informacji. (18) Ponadto Przedsiębiorca w wezwaniu z dnia 14 listopada 2017 r. został dodatkowo pouczony, że po bezskutecznym upływie terminu zakreślonego w tym wezwaniu na udzielenie wyjaśnień, bez dodatkowych wezwań, zostanie wszczęte z urzędu - na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy okik - postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za nieudzielenie informacji żądanych przez Prezesa Urzędu. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl strona 4 z 13 (19) W przypadku pozostałych czternastu ankietowanych przedsiębiorców wypełnione ankiety zostały przesłane do Prezesa UOKiK. Ostatnia z ankiet wpłynęła w dniu 23 listopada 2017 r. (20) Wobec braku odpowiedzi na wszystkie trzy skierowane do Przedsiębiorcy wezwania do dnia 29 grudnia 2017 r., w tej dacie postanowieniem nr RKR-81/2017 wszczęte zostało postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę Polskie Towarzystwo Medycyny Estetycznej i Anti – Aging - Polskie Towarzystwo Lekarskie Oddział w Warszawie z siedzibą w Warszawie za nieudzielanie informacji żądanych przez Prezesa UOKiK na podstaw ie art. 50 ustawy okik , o czym przedsiębiorca został zawiadomiony pismem z dnia 29 grudnia 2017 r. (pismo o sygnaturze: RKR-430-2(2)/17(BR)). (21) Równocześnie w poczet dowodów w ww. postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej postanowieniem włączone zostały następujące dokumenty: - postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie badania rynku usług organizacji imprez o charakterze zbliżonym, ze względu na liczbę uczestników, do imprez masowych (powyżej 1000 uczestników) pod kątem ewentualnego występowania na tym rynku działań mogących naruszać przepisy ustawy okik - nr RKR-62/2017, - wezwanie z dnia 22 września 2017 r., sygn.: RKR -401-1 (1)/17 (BR), - strona z „Pocztowej książki nadawczej”, - prośba Przedsiębiorcy z dnia 28 września 2017 r., o prz edłużenie terminu na udzielenie wyjaśnień, - drugie wezwanie z dnia 28 września 2018 r., sygn.: RKR -401- 1(4)/17(BR), - kolejne wezwanie z dnia 14 listopada 2017 r., sygn.: RKR-401- 1(23)/17(BR), - potwierdzenie odbioru listu poleconego. (22) Przedsiębiorca wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej został wezwany na podstawie art. 50 ustawy okik do podania wartości obrotu za rok poprzedzający rok nałożenia kary. W piśmie wskazany został termin na ustosunkowanie się do zarzutu i udzielenie wyjaśnień jako 14 dni od daty otrzymania pisma. PTM podjęło zawiadomienie w dniu 9 stycznia 2018 r. dowód: postanowienie RKR -81/2017 (k.1), postanowienie RKR-80/2017 (k.6), pismo z dnia 29.12.2017 r. wraz wydrukiem ze strony Poczty Polskiej – śledzenie przesyłek (k.24-26) (23) Ponieważ do dnia 29 stycznia 2018 r. nie został odnotowany wpływ odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej skierowane zostało do Przedsiębiorcy powtórne wezwanie z o kreślonym te rminem na udzielenie wyjaśnień jako 7 dni od daty otrzymania wezwania. Wezwanie – zgodnie z potwierdzeniem odbioru – zostało pojęte przez PTM w dniu 1 lutego 2018 r. dowód: pismo z 29.01.2018 r. wraz z dowodem odbioru (k.27 -29) Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl strona 5 z 13 (24) Odpowiedź Przedsiębiorcy na wezwanie z dnia 29 grudnia 2017 r. wystosowane w toku postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wraz z wypełnioną ankietą skierowaną do PTM w ramach postępowania wyjaśniającego w sprawie badania rynku usług organizacji imprez o charakterze zbliżonym , ze względu na liczbę uczestników, do imprez masowych, wpłynęło do Prezesa UOKiK dopiero po wystosowaniu drugiego wezwania w postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej oraz po kontakcie telefonicznym przedstawiciela Zarządu PTM z osobą prowadzącą sprawę - w dniu 8 lutego 2018 r. Pismo datowane było na dzień 5 lutego 2018 r. (25) PTM wskazało w ww. piśmie następujące powody nieudzielania odpowiedzi – wypełnienia ankiety od września 2017 r. do lutego 2018 r.: (26) Niemożliwość udzielenia odpowiedzi na pytanie 2. 2 ankiety. W pytaniu tym należało podać informacje dotyczące organizowanych imprez w 2017 r., tj. wypełnić tabelę zawierającą następujące kolumny: Nazwa imprezy Charakter imprezy jednorazowy/cykliczny Termin organizacji imprezy (miesiąc) Ilość prelegentów Ilość uczestników Ilość krajów, z których pochodzą uczestnicy (27) Zdaniem Przedsiębiorcy odpowiedzi na ww. pytanie należało udzielić w zakresie wszystkich organizowanych imprez w roku 2017, a ostatnia impreza organizowana przez PTM w roku 2017 miała miejsce w grudniu. (28) Kolejnym pytaniem, na które wg. Przedsiębiorcy nie mógł on odpowiedzieć w żadnym z wyznaczonych przez Prezesa UOKiK terminów było pytanie 3.10. W odpowiedzi należało podać nazwę, przychód, koszty i zysk dla każdej z imprez organizowanych w okres ie ostatnich 12 miesięcy od daty wypełnienia ankiety. PTM podniosło, że przygotowuje dane księgowe za okresy miesięczne lub roczne. Przygotowanie zestawienia dotyczącego 4 imprez organizowanych w analizowanym okresie wymagało dodatkowej pracy ukończonej przez zewnętrzną firmę księgową w styczniu 2018 r. (29) PTM równocześnie powołało się na fakt, że we wskazówkach dot. wypełnienia ankiety znajdowało się pouczenie o karze 50 000 000 euro za nieudzielanie informacji, co w ocenie Przedsiębiorcy mogło mieć w stosunk u do niego zastosowanie w przypadku niepodania danych wymaganych w pkt 3.10 ankiety. (30) W piśmie z dnia 5 lutego 2018 r. Przedsiębiorca wniósł także o odstąpienie od nałożenia kary lub nałożenia kary w szczególnie niskiej wysokości. (31) PTM wskazało ponadto - odpowiadając na powtórne wezwanie skierowane po wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej - że nie dysponowało na dzień udzielenia odpowiedzi danymi dotyczącymi obrotu na rok 2017. Przekazało w związku z powyższym wartość obrotu Przedsiębiorcy z działalności gospodarczej za rok 2016. Wskazało równocześnie, że zysk z działalności przekazywany jest na działalność statutową , w tym edukacyjną. dowód: pismo PTM (k.30 -50) Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl strona 6 z 13 (32) Podnieść należy, że Przedsiębiorca mimo powstałych w toku wypełniania ankie ty wątpliwości, wskazanych w piśmie z dnia 5 lutego 2018 r., nie skontaktował się z osobą prowadzącą sprawę, która została wskazana we wszystkich kierowanych do PTM wezwaniach. (33) PTM natomiast kontaktowało się zarówno telefonicznie, jak i mailowo w dniu 28 września 2017 r., kiedy to występowało o przedłużenie terminu na wypełnienie ankiety do dnia 17 października 2017 r. Termin ten został samodzielnie określony przez Przedsiębiorcę, jako termin, który jest wystarczający na wypełnienie ankiety. Na tym etapie nie zostały zgłoszone żadne problemy i wątpliwości związane z zagadnieniami podniesionymi w ankiecie wręcz w mailu wskazano, że termin 17 października 2017 r. pozwoli cyt.: „ sumiennie odpowiedzieć na pytania zadane w ankiecie w ciągu najbliższych dni ”. (34) Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w dniu 23 lutego 2018 r., skierowane zostało do Przedsiębiorcy szczegółowe uzasadnienie zarzutów. Termin na zajęcie stanowiska został określony jako 14 dni od daty otrzymania pisma. dowód: k. 52 -62, szc zegółowe uzasadnienie zarzutów (35) Przedsiębiorca podjął szczegółowe uzasadnienie zarzutów w dniu 1 marca 018 r. Odpowiadając na ww. pismo w swoim stanowisku zaprezentowanym w dniu 16 marca 2018 r. podniósł, iż Prezes UOKiK dokonał niewłaściwego wyboru uczestnika badania ankietowego w postępowaniu wyjaśniającym w sprawie badania rynku usług organizacji imprez o charakterze zbliżonym, ze względu na liczbę uczestników, do imprez masowych (powyżej 1000 uczestników) pod kątem ewentualnego występowania na tym rynku działań mogących naruszać przepisy ustawy okik. , tj. PTM. (36) Zakwestionował ponadto, że dane wymagane przez Prezesa Urzędu nie są danymi podstawowymi obrazującymi działalność PTM, niezbędnymi do wykonywania ustawowych zadań przez Prezesa UOKiK. PTM nie je st bowiem typowym przedsiębiorcą, który wykonuje zarobkową działalność handlową w sposób zorganizowany i ciągły. Nie posiada również cyt.: „ usystematyzowanej struktury organizacyjnej w postaci sekretariatu. (…) Co do zasady misją Towarzystwa jest „praca na ukowa w zakresie medycyny estetycznej i anti-aging, rozpowszechnianie w Polsce idei medycyny estetycznej, edukacji i szkolenia lekarzy w tym zakresie… ”. (37) Przedsiębiorca podniósł ponadto, że nie został poinformowany przez Prezesa Urzędu o możliwości dostarczenia niepełnej ankiety, późniejszego dostarczenia ankiety, natomiast został poinformowany o możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności za udzielanie odpowiedzi nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. (38) PTM uznało ponadto, iż informacja przekazywana we w szystkich wezwaniach kierowanych przez Prezesa Urzędu do Przedsiębiorcy, że ankiety kierowane są w ramach postępowania wyjaśniające go w sprawie badania rynku usług organizacji imprez o charakterze zbliżonym, ze względu na liczbę uczestników, do imprez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl strona 7 z 13 maso wych (powyżej 1000 uczestników) pod kątem ewentualnego występowania na tym rynku działań mogących naruszać przepisy ustawy okik nie wskazuje na potrzeby jakiego postępowania Prezes UOKiK żądał danych od PTM . W związku z powyższym w działaniach Prezesa brak było przejrzystości. (39) Dodatkowo Przedsiębiorca powołując się na doktrynę wskazał, że Prezes UOKiK nie może żądać od przedsiębiorców sporządzania opracowań, analiz, lecz tylko udostępnienia posiadanych dokumentów i informacji. Zatem w ocenie PTM żądanie danych z zakresu księgowości nie może być uznane za żądanie danych podstawowych. dowód: wydruk ze strony Poczty Polskiej – śledzenie przesyłek k.63, pismo Przedsiębiorcy z dnia 16.03.2018 r. k. 64-68 (40) W dniu 6 kwietnia 2018 r. przesłane zostało do Przedsiębiorcy zawiadomienie o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy. (41) Przedsiębiorca skorzystał z możliwości zapoznania z aktami w dniu 20 kwietnia 2018 r. Prezes UOKiK zważył, co następuje: Ad. I. sentencji decyzji (42) Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy okik, przedsiębiorcy są obowiązani do przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów na żądanie Prezesa Urzędu. Ust. 2 art. 50 tej ustawy stanowi, że żądanie takie powinno zawierać: 1) wskazanie zakresu informacji; 2) wskazanie celu żądania; 3) wskazanie terminu udzielenia informacji; 4) pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. (43) Obowiązkiem każdego przedsiębiorcy, do którego Prezes UOKiK zwróci się z ww. żądaniem jest przekazanie informacji w sposób pełny. Informacje te powinny być prawdziwe i rzetelne oraz przekazane w terminie wskazanym przez Prezesa UOKiK. Przepisy ustawy okik kładą nacisk przede wszystkim na przydatność żądanych przez Prezesa Urzędu informacji na potrzeby prowadzonego przez niego postępowania 1 . (44) Żądanie udzielenia informacji skierowane przez Prezesa UOKiK w trybie art. 50 ust. 1 jest wiążące dla adresata (przedsiębiorcy). Ustalenie, czy określona informacja lub dokument są konieczne do realizacji zadań Prezesa UOKiK należy przy tym do tego organu. Oznacza to, że przedsiębiorca nie może odmówić udzielenia żądanej informacji nawet gdy uważa, iż nie jest ona konieczna dla Prezesa UOKiK 2 . Również Sąd Najwyższy w swoi m wyroku 3 zajął stanowisko w 1 Tak np.: E. Modzelewska- Wąchal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Warszawa 2002r., str. 339- 340; wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 19 listopada 1992r., sygn. akt: XVII Amr 24/92 2 np.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2016r., sygn. akt: VI ACa 630/15 oraz orzecznictwo i stanowiska tam powołane Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl strona 8 z 13 przedmiotowej kwestii. Stwierdził, że obowiązek udzielania informacji jest możliwy do zrealizowania tylko wówczas, gdy skierowane do przedsiębiorcy żądanie określa wszystkie elementy wymienione w art. 45 ust. 2 (obecnie w art. 50 ust. 2) ustawy okik. (45) Należy jednocześnie zauważyć, że z uprawnienia do żądania od przedsiębiorcy informacji Prezes UOKiK może skorzystać zarówno w toku postępowania antymonopolowego, postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, jak i postępowania wyjaśniającego. (46) W analizowanej sprawie wezwanie do PTM skierowane zostało w toku postępowania wyjaśniającego dotyczącego badania rynku usług organizacji imprez o charakterze zbliżonym, ze względu na liczbę uczestników, do imprez masowych (powyżej 1000 uczestników) pod kątem ewentualnego występowania na tym rynku działań mogących naruszać przepisy ustawy okik. A zatem Prezes UOKiK posiadał – mając na uwadze charakter postępowania - ustawowe uprawnienia do wezwania Przedsiębiorcy do udzielenia wyjaśnień. (47) Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy okik wezwania na tej podstawie mogą być kierowane wyłącznie do przedsiębiorców. Zakazy przewidziane w ustawie okik odnoszą się bowiem wyłącznie do działań podejmowanych przez przedsiębiorców lub związki przedsiębiorców. (48) Pojęcie „przedsiębiorcy” stanowi pojęcie kluczowe dla prawa konkurencji. Wyznacza bowiem podmiotowy zakres zastosowania norm tego prawa. Stosownie do treści art. 4 pkt 1 ustawy okik pod pojęciem przedsiębiorcy rozumie się: - przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, a także: - osobę fizyczną, osobę prawną, jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, - osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takieg o zawodu, - osobę fizyczną, która posiada kontrolę, w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy okik, nad co najmniej jednym przedsiębiorcą, choćby nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli podejmuje dalsze działania podlegające kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13, - związek przedsiębiorców w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy okik, z wyłączeniem przepisów dotyczących koncentracji. (49) Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy okik przez związki przedsiębiorców - rozumie się izby, zrzeszenia i inne organizacje zrzeszające przedsiębiorców, jak również związki tych organizacji. 3 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2004r., sygn. akt: III SK 31/2004 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl strona 9 z 13 (50) Szeroka definicja przedsiębiorcy zawarta w ustawie okik służyć ma jak najlepszej realizacji celów tej ustawy i umożliwianiu jej stosowania wobec wszystkich podmiotów uczestniczących w rynku. (51) Zgodnie z informacją zawartą w KRS Polskie Towarzystwo Medycyny Estetycznej i Anti – Aging - Polskie Towarzystwo Lekarskie Oddział w Warszawie wpisane jest zarówno do Rejestru Stowarzyszeń, innych Organizacji Społecznych i Zawodowych, Fundacji oraz Samodzielnych Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej, jak i do Rejestru Przedsiębiorców. (52) Zatem, w świetle obowiązującej definicji przedsiębiorcy - Polskie Towarzystwo Medycyny Estetycznej i Anti-Aging posiada st atus przedsiębiorcy, a co za tym idzie mają w stosunku do niego zastosowanie przepisy ustawy okik. A zatem na PTM, jako przedsiębiorcy, spoczywał obowiązek przekazywania wszelkich niezbędnych informacji i dokumentów żądanych przez Prezesa UOKiK na podstawi e art. 50 ust. 1 tej ustawy. (53) W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniające go w sprawie badania rynku usług organizacji imprez o charakterze zbliżonym, ze względu na liczbę uczestników, do imprez masowych (powyżej 1000 uczestników) pod kątem ewentualnego występowania na tym rynku działań mogących naruszać przepisy ustawy okik Prezes UOKiK trzy krotnie wezwał PTM do udzielenia informacji – wypełnienia przesłanej do przedsiębiorcy ankiety, wskazując jako podstawę prawną żądań przepis art. 50 ust. 1 ww. ustaw y. Wszystkie wezwania odpowiadały wymogom okr eślonym w art. 50 ust. 2 ustawy, wskazywały bowiem:  zakres wymaganych informacji,  cel żądania,  termin udzielenia informacji, oraz  zawierały pouczenie o sankcjach za nieudzielanie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. (54) Wezwania te zostały prawidłowo doręczone Przedsiębiorcy odpowiednio: 26 września 2017 r., 28 września 2017 r., 17 listopada 2017 r. Niestety PTM nie odpowiedziało na żadne z kierowanych do niego wezwań w toku postępowania wyjaśniającego w sprawie badania r ynku. (55) Zgodnie z art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy okik, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50 000 000 euro, jeżeli przedsiębiorca ten choćby nieumyślnie nie udzielił informacji żądanych przez Prezesa Urzędu między innymi na podstawie art. 50 ustawy bądź udzielił nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji. (56) Celem kary pieniężnej nakładanej na podstawie wyżej powołanego przepisu (art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy okik) jest z dyscyplinowanie uczestników i realizacja zasady ekonomiki postępowania prowadzonego w interesie publicznym. Kary pieniężne nakładane przez Prezesa UOKiK w związku z nieudzieleniem żądanych informacji mają charakter represyjny – stanowią sankcję za naruszen ie ustawowego obowiązku udzielania informacji, oraz prewencyjny – zapobiegający podobnym naruszeniom w przyszłości i zniechęcający do takiego naruszenia – zarówno ze strony przedsiębiorcy, na którego kara jest nakładana (prewencja indywidualna), jak i inny ch przedsiębiorców w podobnej sytuacji (prewencja ogólna). Realność Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl strona 10 z 13 zagrożenia karami posiada charakter dyscyplinujący, a celem ich nakładan ia jest zapobieganie sytuacjom, w których przedsiębiorcy poprzez nieudzielenie informacji lub nieprzekazanie dokumen tów opóźniają lub uniemożliwiają realizację zadań ustawowych Prezesa UOKiK. (57) Nałożenie kary na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy okik odbywa się w trybie uznania administracyjnego. O tym, czy w konkretnej sprawie na konkretnego przedsiębiorcę nałożona zostanie kara pieniężna decyduje Prezes UOKiK. (58) W niniejszej sprawie Prezes UOKiK skorzystał ze środka represji jakim jest nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej uznając, że przemawiają za tym negatywne skutki wynikające z zaniechania PTM w udzieleniu odpowiedzi na skierowane do niego wezwania. Niezastosowanie się Przedsiębiorcy do otrzymanych wezwań uniemożliwiło osiągnięcie zamierzonego przez Prezesa UOKiK celu, jakim było pozyskanie bezpośrednio od uczestników badanego rynku, w tym od PTM, informac ji pozwalających na ustalenie zasad działania rynku organizacji imprez o charakterze zbliżonym do imprez masowych i czy na tym rynku nie mamy do czynienia z naruszeniem przepisów ustawy okik. W przypadku postępowania wyjaśniającego dotyczącego badania rynku niemożliwe jest jego zakończenie bez uzyskania informacji od wszystkich ankietowanych przedsiębiorców. (59) Odnosząc się do kwestii wysokości kary należy wskazać, że a rt. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy okik nie przesądza o wysokości kar nakładanych przez Prezesa UOK iK. Przesłanki wymiaru kar, o których mowa w tym przepisie, zostały określone w art. 111 ust. 1, zwłaszcza zaś w art. 111 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Przepisy te stanowi ą, że ustalając wysokość nakładanej kary pieniężnej Prezes UOKiK uwzględnia w szczególnośc i okoliczności naruszenia przepisów ustawy, uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także wpływ naruszenia na przebieg i termin zakończenia postępowania. Zgodnie z art. 111 ust. 2 ustawy, ustalając wysokość kar pieniężnych Prezes UOKiK bierze dodatkowo po d uwagę okoliczności łagodzące lub obciążające, które wystąpiły w sprawie. (60) Jak już podkreślono, PTM nie udzieliło wyjaśnień na żadne z otrzymanych wezwań Prezesa UOKiK do chwili wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Żądane w ww. postępowaniu wyjaśnienia, jak i wypełniona ankieta - przesłana do Przedsiębiorcy w ramach postępowania wyjaśniającego dotyczącego badania rynku - zostały złożone dopiero po wystosowaniu drugiego wezwania w ramach postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężn ej. (61) Równocześnie zwrócono uwagę, że PTM po raz pierwszy naruszyło przepisy ustawy okik. (62) Wskazane przez Przedsiębiorcę przyczyny nieudzielania wyjaśnień stoją w sprzeczności ze złożonym w dniu 28 września 2017 r. przez niego oświadczeniem, iż przedłużenie terminu na wypełnienie ankiety skierowanej do PTM przez Prezesa UOKiK do dnia 17 października 2017 r. pozwoli cyt.: „ sumiennie odpowiedzieć na pytania zadane w ankiecie w ciągu najbliższych dni ” (63) Wymienione w wezwaniach informacje i dokumenty miały istotn e znaczenie dla dokonania ustaleń faktycznych w postępowaniu, w którym ich zażądano. (64) Na skutek zaniechania PTM Prezes UOKiK nie mógł zakończyć postępowania wyjaśniającego dotyczącego badania rynku usług organizacji imprez o charakterze zbliżonym, ze względu na liczbę uczestników, do imprez masowych (powyżej 1000 uczestników) pod kątem ewentualnego występowania na tym rynku działań mogących naruszać przepisy ustawy okik, a w konsekwencji podjąć ewentualnych Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl strona 11 z 13 działań mających na celu eliminację naruszeń lub zapobieżenie naruszeniom w przyszłości . (65) W świetle ww. okoliczności Prezes UOKiK uznał, że zaniechanie Przedsiębiorcy utrudniło w istotnym stopniu dokonanie ustaleń faktycznych pozwalających na osiągnięcie celu w jakim wszczęte zostało postępowanie wyjaśniające w sprawie badania rynku . (66) PTM nie udzielając odpowiedzi na wezwania Prezesa UOKiK w zakreślonych w nich terminach zakłócił o przebieg ww. postępowania wyjaśniającego w sprawie badania rynku, przedłużając jego trwanie o ponad 3 miesiące. (67) A zatem nieudzielenie przez PTM odpowiedzi na skierowane do niego wezwania utrudniło sprawny i efektywny przebieg ww. postępowania wyjaśniającego. (68) Podkreślenia ponadto wymaga, że z uwagi na prawidłowe doręczenie wezwań PTM mogło bez przeszkód zapoznać się z nimi, przekazując na nie stosowną odpowiedź Prezesowi UOKiK. Również możliwa była – w przypadku powstania wątpliwości w czasie wypełniania ankiety - konsultacja z osobą prowadzącą sprawę. (69) Poprzez zamieszczenie w ww. trzech wezwaniach na etapie postępowania wyjaśniającego w sprawie badania rynku oraz dwóch wezwaniach w postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej za nieudzielanie informacji pouczenia o sankcjach, Przedsiębiorca miał też świadomość skutków nieudzielenia informacji w postaci możliwości nałożenia na niego kary pieniężnej. PTM było bowiem jednoznacznie informowane o konsekwencjach zaniechania w tym zakresie. (70) Oceniając działania PTM Prezes UOKiK uznał, że Przedsiębiorca umyślnie nie odpowiedział na wezwania, zamierzając w ten sposób nie ujawniać danych dotyczących organizowanych przez siebie imprez o charakterze zbliżonym do masowych. PTM musiało zdawać sobie sprawę z tego, że w ten sposób co najmniej utrudnia przebieg prowadzonego postępowania. (71) Z tego względu Prezes UOKiK uznał za okoliczność obciążającą przy ustaleniu wysokości kary umyślne naruszenie p rzez PTM przepisu art. 50 ust. 1 ustawy okik. (72) Nie dopatrzono się natomiast w sprawie zaistnienia okoliczności łagodzących. (73) Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności sprawy Prezes UOKiK nałożył na PTM karę pieniężną w wysokości 5 000 zł, co s tanowi równowartość 1 198,78 euro. Wartość euro została przeliczona na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 29 grudnia 2017 r. (Tabela nr 251/A/NBP/2017) , zgodnie z którym kurs euro wynosił 4,1709 zł. (74) Stosownie bowiem do art. 5 ustawy okik, przeliczenie wartości euro oraz innych walut obcych na złote oraz wartości złotego na euro jest dokonywane według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego p oprzedzającego rok nałożenia kary. (75) W ocenie Prezesa Urzędu, nałożona na PTM kara pieniężna jest adekwatna do okoliczności stwierdzonego naruszenia oraz jego wpływu na przebieg i termin zakończenia postępowania wyjaśniającego w sprawie badania rynku usług organizacji imprez o charakterze zbliżonym, ze względu na liczbę uczestników, do imprez masowych (powyżej 1000 uczestników) pod kątem ewentualnego Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl strona 12 z 13 występowania na tym rynku działań mogących naruszać przepisy ustawy okik. Jej wysokość jest na tyle dolegliwa, że stanowi dla Przedsiębiorcy odpowiedni środek represji, a jednocześnie skutecznie zapobiegnie ponownym naruszeniom przez PTM przepisów ustawy okik. Nałożona kara spełnia równocześnie funkcję prewencji ogólnej, zniechęcając do naruszania prawa również innych przedsiębiorców. Jednocześnie wysokość kary nie powinna negatywnie wpłynąć na działalność statutową Przedsiębiorcy, w tym edukacyjną. (76) Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w pkt I sentencji. (77) Ponieważ w odpowiedzi na szczegółowe uzasadnienie zarzutu PTM nie wniosło żadnych nowych i istotnych informacji w rozpatrywanej przez Prezesa UOKiK kwestii, a szczegółowe uzasadnienie zarzutów zawierało wszystkie informacje dotyczące argumentów podniesionych przez PTM i ich wyjaśnienie, tj. informacje dotyczące:  zasad wyboru uczestników badania ankietowego,  rodzaju i celu postępowania, w którym prowadzone było badanie ankietowe,  szerokiej definicji przedsiębiorcy w ustawie okik,  zakresu żądań Prezesa UOKiK w przypadku występowania do przedsiębiorców,  uprawnień Prezesa w zakresie oceny potrzeby pozyskania określonych informacji, uznano, że nie istnieje potrzeba dalszego prowadzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, gdyż Przedsiębiorca otrzymał wszelkie należyte i wyczerpujące informacje. Ad II sentencji decyzji Koszty postępowania (78) Zgodnie z art. 80 ustawy okik Prezes UOKiK rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. (79) Natomiast stosownie do art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeżeli w wyniku postępowania stwierdzono naruszenie jej przepisów, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. (80) Zgodnie z art. 263 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r. poz. 1257 ze zm. ) do kosztów postępowania zalicza się między innymi koszty doręczenia stronom pism urzędowych. (81) Stosownie natomiast do art. 264 § 1 K.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia wysoko ść kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. (82) Postępowanie zakończone niniejszą decyzją zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes UOKiK stwierdził naruszenie przez PTM przepisów ustawy okik. Kosz tami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa UOKiK w toku przedmiotowego postępowania w łącznej wysokości 27, 6 0 zł. (83) Mając powyższe na uwadze, Prezes UOKiK orzekł, jak w pkt II sentencji decyzji. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie pl. Szczepański 5 < 31 - 011 Kraków tel. 12 421 75 79 < faks 12 421 74 98 krakow@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl strona 13 z 13 Pouczenia: Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy okik , w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1822 ze zm. – dalej również „K.p.c.”) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia , za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Krakowie, 31 - 011 Kraków, Plac Szczepański 5. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach, zawartego w punkcie II sentencji niniejszej decyzji – stosownie do treści art. 81 ust. 5 ustawy okik w związku z art. 479 32 K.p.c. oraz na podstawie art. 264 § 2 K.p.a., w związku z art. 83 ustawy okik – przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia tej decyzji. Zażalenie wnosi się za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Krakowie, 31- 011 Kraków, Plac Szczepański 5. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy okik k arę pieniężną orzeczoną w pkt I decyzji należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Koszty niniejszego postępowania określone w pkt II sentencji decyzji przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie NBP O/O Warszawa Nr 51101010100078782231000000, w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszej decyzji . Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związ ku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 300), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł. Zgodnie z art. 102 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Zgodnie z art. 105 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Stosownie do treści art. 117 § 1, § 2, § 3 i § 4 K.p.c. strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba prawna lub inna jednostk a organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lu b radcy prawnego. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Dyrektor Delegatury UOKiK w Krakowie Waldemar Jurasz otrzymują: 1. Polskie Towarzystwo Medycyny Estetycznej i Anti- Aging PTL Oddział w Warszawie al. Ujazdowskie 22/2 00-478 Warszawa32- 091 Michałowice 2. RKR a/a