Wróć do: Decyzje UOKiK

Numer decyzji

RKR-17/2007

Decyzja UOKiK RKR-17/2007

Data decyzji
2 marca 2007

Treść rozstrzygnięcia

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE L.dz. RKR-61-5/07/JL- 6/07 Kraków, dn. 02 marca 2007 r. DECYZJA nr RKR - 17/2007 Na podstawie art. 23c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 244, poz. 2080 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu - z urz ę du - post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – uznaje si ę za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów praktyk ę stosowan ą przez Wy ż sz ą Szko łę Bezpiecze ń stwa Publicznego i Indywidualnego „Apeiron” w Krakowie, polegaj ą c ą na stosowaniu we wzorcu umowy o odp ł atno ś ci za studia postanowie ń o tre ś ci: 1. pkt 6 lit. c): „Z chwil ą uzyskania przez Studenta – Zleceniodawc ę prawa do wpisu na kolejny semestr, rozpoczynaj ą cy nowy rok akademicki, ma on prawo w terminie do 14 dni przed zako ń czeniem bie żą cego roku akademickiego rozwi ą za ć niniejsz ą Umow ę w formie pisemnej; po tym terminie Zleceniodawca staje si ę automatycznie Studentem w kolejnym roku akademickim, ze wszystkimi wynikaj ą cymi z tego faktu prawami i obowi ą zkami Studenta WSBPI „Apeiron” okre ś lonymi niniejsz ą Umow ą ; 2. pkt 7 zdanie pierwsze: „Rozwi ą zanie umowy – co nie zwalnia jednak Studenta od dope ł nienia obowi ą zku wynikaj ą cego z pkt 6 e), 6 f) niniejszej umowy (…) mo ż e nast ą pi ć na skutek (…)” w zwi ą zku z pkt 6 e) i pkt 6 f), które stanowi ą , ż e op ł ata na nauk ę wnoszona jest w formie op ł aty rocznej (jednorazowej) lub op ł aty podzielonej na raty, które s ą zbie ż ne z postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone i nakazuje si ę zaniechanie jej stsowania. Uzasadnienie W dniu 13.11.2006 r. zosta ł o wszcz ę te post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu wst ę pne ustalenie, czy zapisy zawarte we wzorach umów zawieranych ze studentami na podstawie art. 160 ust. 3 ustawy z dnia z 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wy ż szym (Dz.U. z 2005 r. nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz w regulaminach studiów, stosowanych przez Wy ż sz ą Szko łę Bezpiecze ń stwa Publicznego i Indywidualnego „Apeiron” w Krakowie, nie stanowi ą niedozwolonych postanowie ń umownych okre ś lonych przepisami Kodeksu cywilnego oraz czy nie stanowi ą naruszenia uzasadniaj ą cego wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W toku post ę powania dokonano analizy wzorca umowy o odp ł atno ś ci za studia. Przeprowadzona analiza wykaza ł a, ż e wzorzec umowy zawieranej ze studentami zawiera postanowienia, które zosta ł y wpisane do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Maj ą c na uwadze powy ż sze ustalenia, w dniu 17.01.2007 r. zosta ł o wszcz ę te post ę powanie w sprawie stosowania przez Wy ż sz ą Szko łę Bezpiecze ń stwa Publicznego i Indywidualnego „Apeiron” praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na stosowaniu we wzorcu umowy o odp ł atno ś ci za studia postanowie ń o tre ś ci: 1. pkt 6 lit. c): „Z chwil ą uzyskania przez Studenta – Zleceniodawc ę prawa do wpisu na kolejny semestr, rozpoczynaj ą cy nowy rok akademicki, ma on prawo w terminie do 14 dni przed zako ń czeniem bie żą cego roku akademickiego rozwi ą za ć niniejsz ą Umow ę w formie pisemnej; po tym terminie Zleceniodawca staje si ę automatycznie Studentem w kolejnym roku akademickim, ze wszystkimi wynikaj ą cymi z tego faktu prawami i obowi ą zkami Studenta WSBPI „Apeiron” okre ś lonymi niniejsz ą Umow ą ” – postanowienie wpisane do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone w dniu 6 kwietnia 2006 r. pod nr 759, 2. pkt 7 zdanie pierwsze: „Rozwi ą zanie umowy – co nie zwalnia jednak Studenta od dope ł nienia obowi ą zku wynikaj ą cego z pkt 6 e), 6 f) niniejszej umowy (…) mo ż e nast ą pi ć na skutek (…)” w zwi ą zku z pkt 6 e) i pkt 6 f), które stanowi ą , ż e op ł ata na nauk ę wnoszona jest w formie op ł aty rocznej (jednorazowej) lub op ł aty podzielonej na raty – postanowienie wpisane do Rejestru w dniu 6 kwietnia 2006 r. pod nr 834, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania Wy ż sza Szko ł a Bezpiecze ń stwa Publicznego i Indywidualnego „Apeiron” (zwana dalej „Szko łą ” lub „Uczelni ą ”) zobowi ą za ł a si ę do bezzw ł ocznego zaprzestania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów i przedstawi ł a projekt wzorca umowy, który nie zawiera ju ż w swej tre ś ci postanowie ń wpisanych do Rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych niedozwolone. Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: Wy ż sza Szko ł a Bezpiecze ń stwa Publicznego i Indywidualnego „Apeiron” jest uczelni ą niepubliczn ą , wpisan ą do prowadzonego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wy ż szego Rejestru uczelni niepublicznych i zwi ą zków uczelni niepublicznych. Jednym z podstawowych zada ń uczelni jest kszta ł cenie studentów w celu ich przygotowania do pracy zawodowej. Zgodnie z art. 160 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wy ż szym, organizacje i tok studiów oraz zwi ą zane z nimi prawa i obowi ą zki studenta okre ś la regulamin studiów. Natomiast, zgodnie z ust. 3 tego przepisu, warunki odp ł atno ś ci za studia okre ś la umowa zawarta mi ę dzy uczelni ą a studentem w formie pisemnej. Stosowany przez Szko łę wzorzec umowy o odp ł atno ś ci za studia jest wzorcem umownym w rozumieniu art. 384 k.c., którego postanowienia s ą bezpo ś rednio stosowane w umowach, jakie Uczelnia zawiera ze studentami. Odp ł atne ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych ma charakter umowy, do której stosuje si ę odpowiednio przepisy o umowie zlecenia, zgodnie z art. 750 k.c. Umowa ta jest umow ą wzajemn ą , w której ś wiadczeniem g ł ównym s ą us ł ugi edukacyjne, za które konsument uiszcza op ł aty. Wyst ę puj ą w niej zatem dwie strony: Uczelnia i student. 2 Studenci, z którymi Uczelnia zwiera umowy o odp ł atne ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych, s ą konsumentami w rozumieniu art. 22 1 Kodeksu cywilnego, tj. osobami fizycznymi dokonuj ą cymi czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z ich dzia ł alno ś ci ą zawodow ą lub gospodarcz ą . Natomiast Uczelnia jest traktowana jako przedsi ę biorca, tj. podmiot ś wiadcz ą cy odp ł atnie us ł ugi edukacyjne, którego dzia ł alno ść ma charakter gospodarczy. Stanowisko to potwierdza równie ż orzecznictwo S ą du Najwy ż szego (wyrok SN z 7.04.2004 r. sygn. akt III SK 22/2004) oraz orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (wyrok z 28.09.2005 r. sygn. akt XVII AmC 18/05; wyrok z 12.12.2005 r. sygn. akt XVII Amc 80/2004). W ś wietle art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy (s ą to tzw. niedozwolone postanowienia umowne). Jak stanowi § 3 tego przepisu, nie uzgodnione indywidualnie s ą te postanowienia umowy, na których tre ść konsument nie mia ł rzeczywistego wp ł ywu; w szczególno ś ci odnosi si ę to do postanowie ń umowy przyj ę tych ze wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Maj ą c powy ż sze na uwadze, organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Tre ść art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 244, poz. 2080 ze zm.) – zwanej dalej „ustaw ą o ochronie (…)” – wskazuje, ż e jej przepisy maj ą zastosowanie wy łą cznie do ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów, podejmowanej w interesie publicznym. Zatem warunkiem koniecznym do uruchomienia instrumentów okre ś lonych w tej ustawie jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym dzia ł ania przedsi ę biorców naruszaj ą jej przepisy i jednocze ś nie stanowi ą zagro ż enie dla interesu publicznego b ą d ź te ż naruszaj ą ten interes. Niniejsze post ę powanie dotyczy stosowanych przez Szko łę wzorców umów. Wzorce te maj ą zastosowanie przy zawieraniu – wymaganych prawem – umów ze studentami. Dotycz ą one zatem obecnych i wszystkich potencjalnych studentów Szko ł y, co oznacza, ż e mog ą mie ć zastosowanie do nieokre ś lonego z góry kr ę gu adresatów. Zatem niniejsze post ę powanie prowadzone by ł o w interesie publicznym. Art. 23a ust. 1 zd. 1 ustawy o ochronie (…) stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umownych uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 k.p.c., naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Art. 23a ust. 2 precyzuje zatem klauzul ę generaln ą zawart ą w ust. 1, poprzez egzemplifikacj ę najcz ęś ciej wyst ę puj ą cych form zjawiskowych praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Jednak, w jednym przypadku, przepis z ust. 2 wprost uznaje za jedn ą z praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów stosowanie postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone. 3 Aby by ł o mo ż liwe stwierdzenie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, niezb ę dne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek, tj.: - dzia ł ania przedsi ę biorcy musz ą nosi ć znamiona bezprawno ś ci, - dzia ł ania te musz ą narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. Przes ł anka bezprawno ś ci Poj ę cie bezprawno ś ci nie jest poj ę ciem prawnie zdefiniowanym. Nale ż y zatem przyj ąć , zgodnie z jego literalnym brzmieniem, ż e „dzia ł anie bezprawne” to zachowanie sprzeczne z nakazem lub zakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w stosunkach wewn ę trznych oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tj. niezale ż nym od wyst ą pienia szkody czy te ż zamiaru po stronie przedsi ę biorcy dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Zakwestionowanym dzia ł aniem Uczelni w niniejszej sprawie jest pos ł ugiwanie si ę w stosunku do konsumentów – studentów zapisami we wzorcu umowy, których tre ść jest to ż sama z tre ś ci ą postanowie ń uznanych przez S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone i które zosta ł y wpisane do Rejestru niedozwolonych klauzul umownych. Zgodnie z art. 479 42 k.p.c. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w razie uwzgl ę dnienia powództwa o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone w sentencji wyroku przytacza tre ść postanowie ń wzorca uznanych za niedozwolone i zakazuje ich stosowania. Z brzmienia art.479 43 k.p.c. wynika równie ż , ż e wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art.479 45 §2 k.p.c.. Stanowisko Prezesa Urz ę du zosta ł o poparte orzecznictwem SOKiK. Z wyroku SOKiK z dnia 25 marca 2004r. – sygn. akt. XVII AmA 51/03 wynika, ż e wprowadzenie przez przedsi ę biorc ę do obrotu wzorca umownego zawieraj ą cego postanowienia o tre ś ci ju ż wpisanej do rejestru klauzul abuzywnych stanowi przes ł ank ę uznania bezprawno ś ci dzia ł ania tego przedsi ę biorcy, o czym stanowi art. 23a ust.1 ustawy. Oznacza to, ż e bezprawnym jest stosowanie w obrocie z konsumentami postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru, nawet je ż eli postanowienia te stosuj ą przedsi ę biorcy nie pozwani w procesie przed SOKiK na podstawie art.479 36-45 KPC. Kwestia rozszerzonej prawomocno ś ci wyroku SOKiK na podstawie którego dokonany jest wpis postanowienia do rejestru, o którym mowa w art.479 45 kpc zosta ł a ostatecznie rozstrzygni ę ta w uchwale S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006r. w sprawie o sygn. akt. III SZP 3/06. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, ż e orzeczenie s ą du w danej sprawie ma skutek równie ż wobec osób trzecich, tj. zakaz stosowania klauzuli wpisanej do Rejestru dotyczy wszystkich przedsi ę biorców, a nie tylko tych, których dotyczy ł wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Przy czym, jak podniós ł S ą d, zakazane jest wykorzystywanie nie tylko klauzuli w identycznym brzmieniu, ale tak ż e klauzuli o zbli ż onej tre ś ci, która wywo ł uje takie same skutki, jak klauzula ju ż wpisana. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, ż e Wy ż sza Szko ł a Bezpiecze ń stwa Publicznego i Indywidualnego „Apeiron”, w zakresie odp ł atnego kszta ł cenia, jest przedsi ę biorc ą i ż e stosuje we wzorcu umowy o odp ł atno ś ci za studia nast ę puj ą ce postanowienia: 4 1. pkt 6 lit. c): „Z chwil ą uzyskania przez Studenta – Zleceniodawc ę prawa do wpisu na kolejny semestr, rozpoczynaj ą cy nowy rok akademicki, ma on prawo w terminie do 14 dni przed zako ń czeniem bie żą cego roku akademickiego rozwi ą za ć niniejsz ą Umow ę w formie pisemnej; po tym terminie Zleceniodawca staje si ę automatycznie Studentem w kolejnym roku akademickim, ze wszystkimi wynikaj ą cymi z tego faktu prawami i obowi ą zkami Studenta WSBPI „Apeiron” okre ś lonymi niniejsz ą Umow ą ; 2. pkt 7 zdanie pierwsze: „Rozwi ą zanie umowy – co nie zwalnia jednak Studenta od dope ł nienia obowi ą zku wynikaj ą cego z pkt 6 e), 6 f) niniejszej umowy (…) mo ż e nast ą pi ć na skutek (…)” w zwi ą zku z pkt 6 e) i pkt 6 f), które stanowi ą , ż e op ł ata na nauk ę wnoszona jest w formie op ł aty rocznej (jednorazowej) lub op ł aty podzielonej na raty. W celu zatem udowodnienia bezprawno ś ci dzia ł a ń Uczelni nale ż y wykaza ć , ż e ww. zapisy s ą to ż same z zapisami umieszczonymi w Rejestrze postanowie ń umownych uznanych za niedozwolone. ad 1 Zapis z pkt 6 lit c) wzorca umowy stanowi, ż e wypowiedzenie umowy przez studenta mo ż liwe jest wy łą cznie w jednym terminie, tj. z chwil ą uzyskania wpisu na kolejny rok akademicki w ci ą gu 14 przed zako ń czeniem bie żą cego roku akademickiego. Po tym terminie student staje si ę automatycznie studentem kolejnego roku akademickiego. Jak ju ż wy ż ej wskazano, umowa o odp ł atne ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych ma charakter umowy zlecenia. Zgodnie z art. 746 § 1 k.c. daj ą cy zlecenie mo ż e je wypowiedzie ć w ka ż dym czasie, licz ą c si ę oczywi ś cie z konsekwencjami, jakie si ę z tym wi ążą . Nie mo ż na te ż – zgodnie z § 3 tego przepisu – zrzec si ę z góry uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z wa ż nych powodów. Wypowiedzenie umowy wi ąż e si ę z okre ś lonymi skutkami, które s ą zró ż nicowane w zale ż no ś ci od tego, kto wypowiada umow ę . Je ż eli uczyni ł to daj ą cy zlecenie, to powinien przyjmuj ą cemu zlecenie: zwróci ć uzasadnione wydatki, a przy odp ł atnym zleceniu ui ś ci ć ponadto odpowiedni ą cz ęść umówionego wynagrodzenia oraz je ż eli wypowiedzenie nast ą pi ł o bez wa ż nego powodu, powinien naprawi ć tak ż e ewentualn ą szkod ę . Je ż eli umow ę zlecenia wypowiedzia ł przyjmuj ą cy je, to powinien rozliczy ć si ę z otrzymanych zaliczek, a je ż eli to uczyni ł bez wa ż nego powodu – jest tak ż e odpowiedzialny za ewentualn ą szkod ę powsta łą z tego tytu ł u. Zatem, jak wynika z powy ż szego, nie mo ż na ogranicza ć - stronom umowy zlecenia - prawa do wypowiedzenia jej w ka ż dym czasie, co ma miejsce w rozpatrywanym przypadku. Postanowienie z pkt 6 lit. c) wzorca umowy przewiduje prawo wypowiedzenia umowy, jedynie w ci ą gu 14 dni przed zako ń czeniem bie żą cego roku akademickiego. W efekcie student, który nie wypowie umowy w tym terminie, traci prawo do jej rozwi ą zania, a tym samym zobowi ą zany jest nadal spe ł nia ć ś wiadczenia na rzecz Uczelni, tj. uiszcza ć czesne. Jak uzna ł S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w uzasadnieniu wyroku z dnia 28.09.2005 r. (sygn. akt XVII AmC 18/05), zapis taki „narusza dobre obyczaje, jak rzetelno ść i uczciwo ść kupieck ą i ra żą co narusza interesy konsumenta/studenta, który jest zmuszony do poniesienia dodatkowych kosztów w postaci naliczenia czesnego za semestr nauki, z której nie korzysta, w sytuacji, gdy z wa ż nych powodów wypowiedzia ł umow ę ” . Prezes Urz ę du uzna ł zatem, ż e zapis z pkt 6 lit. c) wzorca umowy jest zbie ż ny w swej tre ś ci i skutkach z nast ę puj ą cym zapisem umieszczonym ju ż w Rejestrze postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone: 5 - klauzula wpisana do Rejestru w dniu 20.06.2006 r. pod nr 759: „Student ma prawo do rozwi ą zania umowy z ko ń cem danego semestru, tj. z dniem 28 lutego w semestrze zimowym i z dniem 30 wrze ś nia w semestrze letnim(…)” ; Powy ż ej wskazana klauzula równie ż ogranicza uprawnienie studenta do rozwi ą zania umowy, w tym przypadku do ś ci ś le okre ś lonych dwóch terminów (na koniec semestru zimowego i letniego), a tym samym pozbawia go wypowiedzenia umowy w ka ż dym czasie. Zbie ż no ść obu postanowie ń , tj. wpisanego do Rejestru i stosowanego przez Szko łę , jest wi ę c oczywista. Zatem Wy ż sza Szko ł a Bezpiecze ń stwa Publicznego i Indywidualnego „Apeiron”, stosuj ą c przedmiotowy zapis z pkt 6 lit. c) wzorca umowy, dopu ś ci ł a si ę tym samym stosowania klauzuli wpisanej ju ż do Rejestru, co oznacza, i ż naruszy ł a przepis art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. ad 2 Zapis z pkt 7 w zwi ą zku z pkt 6 e) i pkt 6 f) wzorca umowy, wskazuje, ż e rozwi ą zanie umowy, nie zwalnia studenta z obowi ą zku uiszczenia op ł at za studia. W pkt ad 1 (powy ż ej) wskazano ju ż , jakie konsekwencje przewiduje Kodeks cywilny w zwi ą zku z wypowiedzeniem umowy zlecenia. I takie te ż konsekwencje powinny mie ć tu miejsce. Autorytarne stwierdzenie, ż e rozwi ą zanie umowy nie zwalnia studenta z obowi ą zku ś wiadczenia na rzecz Uczelni, nie mie ś ci si ę zatem w dyspozycji art. 746 § 1 k.c. Skoro bowiem umowa o odp ł atne ś wiadczenie us ł ug zosta ł a wypowiedziana i student nie korzysta ju ż z tych us ł ug, odpada konieczno ść dalszego uiszczania wynagrodzenia przyjmuj ą cemu zleceni, tj. Uczelni. Stosowane przez Uczelni ę postanowienie stanowi zatem naruszenie istoty umowy wzajemnej, w której ś wiadczenie jednej strony jest odpowiednikiem ś wiadczenia drugiej. Prezes Urz ę du uzna ł , ż e zapis z pkt 7 w zwi ą zku z pkt 6e) i pkt 6 f) wzorca umowy jest zbie ż ny z zapisem umieszczonymi ju ż w Rejestrze postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone w dniu 6.04.2006 r. pod nr 834, jako klauzula w brzmieniu: „Rozwi ą zanie umowy w trakcie trwania semestru nie zwalnia z obowi ą zku zap ł aty ca ł o ś ci czesnego za bie żą cy semestr”. Powy ż ej wskazane postanowienie umowne wskazuje, ż e rozwi ą zanie umowy w trakcie trwania semestru nie zwalnia studenta z obowi ą zków finansowych wzgl ę dem Uczelni. Zatem Wy ż sza Szko ł a Bezpiecze ń stwa Publicznego i Indywidualnego „Apeiron”, stosuj ą c przedmiotowy zapis we wzorcu umowy, dopu ś ci ł a si ę tym samym stosowania klauzuli wpisanej ju ż do Rejestru, co oznacza, i ż naruszy ł a przepis art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przes ł anka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuje poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzaj ą c jedynie w art. 23a ust. 1 zd. 2, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W ś wietle art. 1 ust. 1 ustawy – powo ł anego na wst ę pie uzasadnienia prawnego niniejszej decyzji - nale ż y przyj ąć , ż e ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy s ą powszechne i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego konsumenta b ę d ą cego kontrahentem przedsi ę biorcy. W orzecznictwie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrwali ł si ę pogl ą d, i ż naruszenie interesu publicznoprawnego ma miejsce wówczas, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z przepisami prawa antymonopolowego dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, wzgl ę dnie, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą na rynku inne niekorzystne zjawiska (wyrok SA 6 z 24.01.1991 r., XV Amr 8/90; 4.07.2001 r. XVII Ama 108/00; 23.20.2002 r. XVII Ama 133/2001). Stanowisko to potwierdzone zosta ł o równie ż w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 wrze ś nia 2003 r. (sygn. akt: I CKN 504/01) stwierdzi ł , i ż : „nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy antymonopolowej mo ż na wszczyna ć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów” . Stosowany przez Uczelni ę wzorzec umowy wykorzystywany jest przy zawieraniu umów ze studentami. Stron ą takiej umowy s ą zarówno wszyscy aktualni studenci Uczelni, jak i wszyscy przyszli (potencjalni). Zatem kr ą g adresatów takiego wzorca nie jest z góry okre ś lony. Bior ą c pod uwag ę , ż e student podejmuj ą cy odp ł atn ą nauk ę na Uczelni nie ma wp ł ywu na zapisy zawieranej z nim umowy, gdy ż nie jest ona z nim indywidualnie negocjowana, nale ż y uzna ć , ż e wszelkie zawarte w niej bezprawne zapisy, godz ą w jego interes. Wobec powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , ż e obie przes ł anki zasta ł y spe ł nione, co oznacza, i ż Uczelnia dopu ś ci ł a si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 23c ust. 1 ustawy o ochronie (…), Prezes Urz ę du w decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów nakazuje zaniechanie jej stosowania. Maj ą c powy ż sze na uwadze, postanowiono, jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Krakowie (31 – 011 Kraków, Plac Szczepa ń ski 5). Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zast ę pca Dyrektora Delegatury w Krakowie Leszek Piekarz Otrzymuje: Wy ż sza Szko ł a Bezpiecze ń stwa Publicznego i Indywidualnego „Apeiron” ul. Krupnicza 3 31-123 Kraków 7

Analiza z kontekstem sprawy

Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o tę decyzję

Informacje o sprawie

Sygnatura
RKR-61-5/07/JL-6/07
Kara finansowa
nie
Branża
85.42 Zakłady kształcenia nauczycieli, kolegia pracowników służb społecznych oraz szkoły wyższe
Region
Małopolskie
Strony
Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego Apeiron w Krakowie
Odwołanie do sądu
Nie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów