Numer decyzji
RGD-40/2007
Decyzja UOKiK RGD-40/2007
- Data decyzji
- 19 listopada 2007
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W GDA Ń SKU 80-824 G DA Ń SK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./ FAX (058 PREFIKS ) 346-29-32, 346-29-33, 301-50-21 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD.61-27/07/MLM Gda ń sk, dnia 19 listopada 2007r. D ECYZJA NR RGD. 40/2007 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 oraz stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lu- tego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmian ą ) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konku- rencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134, poz. 939), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du, przeciwko przedsi ę biorcy Stowarzyszenie IN GREMIO z siedzib ą w G, w sprawie stosowania we wzorcu umownym „Umowa” postanowienia, o tre ś ci: - „… Nieusprawiedliwione opó ź nienie we wniesieniu czesnego powoduje ko- nieczno ść p ł acenia odsetek w wysoko ś ci 0,5% zaleg ł ej kwoty za ka ż dy dzie ń opó ź nienia”, w wyniku którego uprawdopodobniono, i ż ww. przedsi ę biorca stosuje praktyk ę o jakiej mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy i w zwi ą zku ze zobowi ą zaniem przedsi ę biorcy do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zaniechania naruszenia zbio- rowych interesów konsumentów poprzez zmian ę tre ś ci kwestionowanego posta- nowienia umownego nak ł ada si ę na Stowarzyszenie IN GREMIO z siedzib ą w G obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania poprzez zmian ę umów istniej ą cych ju ż w obrocie prawnym oraz poprzez zawieranie nowych umów zgodnie z przyj ę tym zobowi ą zaniem. II. Na podstawie art. 28 ust. 2 oraz stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmian ą ) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konku- rencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134, poz. 939), Prezes Urz ę du Ochrony Konku- rencji i Konsumentów okre ś la termin wykonania zobowi ą zania, o którym mowa w punkcie I niniejszej decyzji – do dnia 31 grudnia 2007r. III. Na podstawie art. 28 ust. 3 ww. oraz stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmian ą ) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konku- rencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134, poz. 939), Prezes Urz ę du Ochrony Konku- rencji i Konsumentów zobowi ą zuje Stowarzyszenie IN GREMIO z siedzib ą w G do z ł o ż enia sprawozdania o stopniu realizacji zobowi ą zania, o którym mowa w punkcie I niniejszej decyzji, w terminie do dnia 31 stycznia 2008r. UZASADNIENIE W 2007r. Delegatura Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku przeprowa- dzi ł a post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy przy zawieraniu umów o ś wiadczenie us ł ug edukacyjnych w niepublicznych szko ł ach podstawowych w Trójmie ś cie, nast ą pi ł o naruszenie, uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W ramach te- go post ę powania uzyskano wzorce umowne, stosowane m.in. przez Stowarzyszenie IN GREMIO z siedzib ą w G (zwan ą dalej Stowarzyszeniem). Wyniki dokonanej analizy wskaza ł y, ż e tre ść jednego z warunków zawartych w wzorcu umownym pn. „Umowa” jest to ż sama z postanowieniem wzorca umownego uznanego przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej zwany SOKiK) za niedozwolone i wpisanego do „Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone” (zwa- nego dalej Rejestrem). Maj ą c na uwadze te ustalenia, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany równie ż Prezesem Urz ę du lub organem antymonopolowym) postanowi ł o wszcz ę ciu, z dniem 19 lipca 2007r., post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na stosowaniu przez Stowarzyszenie we wzorcu umownym, tj. „Umowa” zapisu zawartego w § 2 pkt 12 wzorca, o tre ś ci: - „… Nieusprawiedliwione opó ź nienie we wniesieniu czesnego powoduje ko- nieczno ść p ł acenia odsetek w wysoko ś ci 0,5% zaleg ł ej kwoty za ka ż dy dzie ń opó ź nienia”. który móg ł zosta ć uznany za to ż samy np. z postanowieniem wpi- sanym do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c., na mocy wyroku SO- KiK z dnia 27 kwietnia 2005r. w sprawie o sygn. akt XVII AmC 103/04, w dniu 25 sierpnia 2006r. pod nr 827, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmian ą ) zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą . W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania Stowarzyszenie, pismem z dnia 14 wrze ś nia 2007r., podj ęł o zobowi ą zane do usuni ę cia kwestionowanego postano- wienia ze stosowanego wzorca umownego, jak równie ż do aneksowania zawartych umów dotycz ą cych ś wiadczenia us ł ug edukacyjnych. Organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Stowarzyszenie IN GREMIO zosta ł o wpisane do Krajowego Rejestru S ą dowego pod nume- rem KRS: ….. Prowadzi ono m.in. Szko łę Podstawow ą w G, wpisan ą do ewidencji szkó ł niepublicznych, prowadzonej przez Gmin ę Miasta G, pod nr ….. Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 a ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkuren- cji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmian ą ) przez przedsi ę biorc ę rozumie si ę „osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi 2 o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumie- niu przepisów o swobodzie dzielno ś ci gospodarczej”. W ramach dzia ł alno ś ci dydaktyczno-wychowawczej Stowarzyszenie ś wiadczy us ł ugi eduka- cyjne, które s ą us ł ugami o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. Przedstawione okoliczno ś ci jednoznacznie wskazuj ą , ż e Stowarzyszenie jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu ww. przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i mo ż e by ć stron ą post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…) stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe in- teresy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Z kolei, zgodnie z tre ś ci ą pkt 1 tego przepisu, za praktyk ę naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci „stosowanie postanowie ń wzorców umowy, które zosta ł wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 [45] ustawy z dnia 17 listopada 1964r. - Kodeksu post ę powa- nia cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.)”. Tak wiec, zachowanie przedsi ę biorcy w kontaktach z konsumentami stanowi przejaw praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, je ś li dzia ł aniu temu mo ż na przypisa ć nast ę puj ą ce atrybuty: 9 ujawnia si ę w obrocie konsumenckim, 9 jest bezprawne, 9 godzi w interes konsumentów, który nie jest sum ą indywidualnych interesów konsumentów. Stosownie do przepisu art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ilekro ć w ustawie jest mowa o konsumencie, nale ż y przez to rozumie ć „konsumenta w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z pó ź n. zm.)”. Zgodnie z przepisem art. 22 1 K.c. „za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej nie zwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą ”. Nie budzi wi ę c w ą tpliwo ś ci, ż e rodzice/opiekunowie dzieci korzystaj ą cych z us ł ug edukacyjnych, ś wiadczonych przez przedsi ę biorc ę , s ą konsumentami. W przedmiotowej sprawie postawiono przedsi ę biorcy zarzut podejmowania dzia ł a ń nosz ą - cych znamiona praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Ź ród ł em tego ro- dzaju praktyk nie jest zazwyczaj si ł a ekonomiczna, czy w ł adza rynkowa profesjonalisty, ale jego przewaga nad nieprofesjonalnymi uczestnikami obrotu (konsumentami). Nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e zakwestionowane przez organ antymonopolowy dzia ł ania przed- si ę biorcy obowi ą zywa ł y w obrocie konsumenckim, na etapie wykonania us ł ug kszta ł cenia, ś wiadczonych przez profesjonalist ę na rzecz zleceniodawców (konsumentów). Bezprawno ść jest tak ą cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami pra- wa lub zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, czy dobrymi obyczajami, bez wzgl ę du na win ę , a nawet ś wiadomo ść sprawcy. Jako „sprzeczne z prawem” nale ż y kwalifikowa ć zachowania niezgodne z nakazem zawartym w ustawie, rozporz ą dzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umow ą mi ę dzynarodow ą maj ą c ą bezpo ś rednie zastosowanie w sto- sunkach wewn ę trznych. „Sprzeczne z prawem” s ą : czyny zabronione i zagro ż one sankcj ą karn ą , czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami ad- ministracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione prze- pisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy wystarczy ustalenie, ż e jego okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa ( por. Ustawa o zwal- 3 czaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz pod redakcj ą Janusza Szwaji, Urz ą d Antymo- nopolowy, Warszawa 1994, s.38-39). O ile, generalnie, przepis art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wskazuje na przyk ł adowy katalog dzia ł a ń bezprawnych, które mog ą przybiera ć ró ż ne for- my i postaci (reklama wprowadzaj ą ca w b łą d, czyny nieuczciwej konkurencji itd.), o tyle w jednym przypadku norma ta wprost uznaje za bezprawne okre ś lony typ zachowa ń przed- si ę biorcy, jakim jest stosowanie postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone i wpisanych do „Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone” (zwa- nego dalej Rejestrem). Dla bytu tej praktyki niezb ę dnym jest łą czne wyst ą pienie nast ę pu- j ą cych przes ł anek: 9 przedsi ę biorca musi stosowa ć wzorzec umowy, 9 okre ś lone postanowienia wzorca umowy musz ą zosta ć uznane, wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za niedozwolone, 9 postanowienia niedozwolone musz ą zosta ć wpisane do w ł a ś ciwego rejestru, przez organ do tego uprawniony. Stosowan ą przez Stowarzyszenie „Umow ę ”, w oparciu o tre ść której ś wiadczone s ą us ł ugi edukacyjne, zawieraj ą c ą zbiór opracowanych (gotowych) i obowi ą zuj ą cych przepisów (klauzul), opracowanych przez przedsi ę biorc ę bez wspó ł udzia ł u, czy woli jego kontrahen- tów, nale ż y uzna ć za wzorzec umowny. Jest on definiowany w literaturze przedmiotu jako doktrynalne okre ś lenie wszelkich jednostronnie przygotowanych z góry, przed zawarciem umowy, gotowych klauzul, w postaci warunków umów, ich wzorów, regulaminów itp 1 . Zgodnie z art. 479 36 K.p.c., sprawy o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolo- ne nale żą do wy łą cznej w ł a ś ciwo ś ci S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Kon- kurencji i Konsumentów. Uznanie przez S ą d ra żą cego naruszenia interesów konsumentów poprzez stosowanie danej (konkretnej) klauzuli umownej skutkuje wpisaniem takiego postanowienia do Rejestru. Organem wyznaczonym do prowadzenia Rejestru i dokonywania w nim wpisów klauzul abuzywnych jest, zgodnie z art. 479 45 K.p.c., Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Kon- sumentów. Konsekwencj ą umieszczenia okre ś lonego postanowienia w Rejestrze jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim, w jakimkolwiek innym wzorcu umownym/wprowadzenie do innej umowy, wywo- ł uje skutek podobny do wprowadzenia do tego wzorca elementu bezwzgl ę dnie przez pra- wo zakazanego, przy czym dla uznania to ż samo ś ci klauzuli wpisanej do Rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej nie jest nawet niezb ę dna ich literalna identyczno ść , a jedynie to, aby ich tre ść wskazywa ł a na identyczny zamiar, b ą d ź wywo ł ywa ł a identyczny skutek prawny. Tak wi ę c zamiar/cel jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowana klauzula jest g ł ównym czynnikiem przes ą dzaj ą cym o tym, ż e jest ona to ż sama z klauzul ą wpisan ą do Rejestru. 2 Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść klauzul spe ł niaj ą one tak ą sam ą funkcj ę , jak przepisy prawne, a zatem dla ich oceny – w drodze analogii – stosowa ć nale ż y zasady wyk ł adni przepisów, a przy okre ś laniu znaczenia niedozwolonych postanowie ń umownych wykorzystywa ć regu- ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej. Dlatego te ż niedo- 1 E. Łę towska, Ochrona niektórych praw konsumentów. Komentarz, 3. Wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 75. 2 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 25 maja 2005r., sygn. akt XVII Ama 46/04. 4 zwolonymi s ą postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Stanowisko takie wynika nie tylko z zapisu art. 479 43 K.p.c. zgodnie którym prawomocno ść wyroku w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, zostaje rozsze- rzona na osoby trzecie od chwili wpisania wzorca umowy do Rejestru, ale tak ż e z: 9 wyroku S ą du Najwy ż szego z dnia 20 czerwca 2006r. sygn. akt III SK 7/0 w którym uzna ł on, ż e wpisanie okre ś lonej klauzuli do Rejestru ”(…) dzia ł a erga omnes, a dalsze pos ł ugiwanie si ę klauzul ą abuzywn ą wpisan ą do reje- stru jest zakazane obrocie prawnym nie tylko wzgl ę dem podmiotu, wobec którego to orzeczono, ale równie ż identycznych lub podobnego rodzaju sto- sunkach prawnych zawieranych przez osoby trzecie, bez ograniczenia w ż a- dem sposób kategorii tych podmiotów”, 9 uchwa ł y S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006r., sygn. akt III SZP 3/06, w której zaj ął on stanowisko, ż e „(…) zakaz stosowania postanowienia wpi- sanego do rejestru niedozwolonych klauzul umownych obejmuje wszystkie firmy stosuj ą ce wzorce umowne w obrocie z konsumentami, a nie tylko te, których dotyczy ł wyrok b ę d ą cy podstaw ą wpisu do rejestru”, tak ż e wtedy, gdy przedmiotem oceny s ą „przypadki wprowadzania jedynie zmian kosme- tycznych polegaj ą cych na przestawieniu wyrazów lub zast ą pieniu jednych wyrazów innymi, je ż eli tylko wyk ł adnia postanowienia pozwoli stwierdzi ć , i ż jego tre ść mie ś ci si ę w hipotezie zakazanej klauzuli”. Zatem, aby stwierdzi ć stosowanie przez okre ś lonego przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na stosowaniu postanowie ń wzorców umów wpisanych do Rejestru, nale ż y wykaza ć , ż e stosowane przez niego klauzule, w porówna- niu z klauzulami wyst ę puj ą cymi w Rejestrze, charakteryzuj ą si ę albo identycznym brzmie- niem, albo s ą nieznacznie zmodyfikowane - co nie ma istotnego wp ł ywu na zmian ę kwali- fikacji klauzuli, jako niedozwolonej - albo, pomimo ró ż nicy w brzmieniu wywo ł uj ą one to ż - same skutki. G ł ównym czynnikiem przes ą dzaj ą cym winien by ć cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwe- stionowana klauzula. Je ż eli jest on zgodny z celem utworzenia klauzuli uznanej za niedo- zwolon ą , mo ż na uzna ć , ż e klauzule s ą to ż same. 3 W dniu 27 kwietnia 2005r. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów rozpatruj ą c spraw ę z powództwa Prezesa Urz ę du, sygn. akt AmC 103/04, uzna ł za niedozwolone, postanowie- nie zawarte we wzorcu umownym, stosowanym przez Polsk ą Korporacj ę Finansowa SKAR- BIEC Sp. z o.o. z/s w Gda ń sku. W dniu 25 sierpnia 2006r. postanowienie to zosta ł o wpisa- ne do Rejestru pod pozycj ą 827. Porównanie tre ś ci klauzuli umieszczonej w Rejestrze z postanowieniem zawartym we wzorcu umownym Stowarzyszenia zawiera tablica 1. Tablica 1 P OSTANOWIENIE UMIESZCZONE W REJESTRZE POSTANO- WIE Ń NIEDOZWOLONYCH P OSTANOWIENIE UMIESZCZONE WE WZORCU S TOWARZYSZENIA P OZYCJA W REJE- STRZE T RE ŚĆ POSTANOWIENIA T RE ŚĆ POSTANOWIENIA P RZEPIS WZORCA 827 Je ż eli powstanie zaleg ł o ść w p ł aceniu rat klient zobowi ą zuje si ę do zap ł ace- nia na rzecz po ż yczkodawcy zaleg ł o ś ci wraz z op ł at ą karn ą w wysoko ś ci … Nieusprawiedliwione opó ź nienie we wniesieniu czesnego powoduje konieczno ść p ł acenia odsetek w wysoko ś ci 0,5% zaleg ł ej kwoty za § 2 PKT 12 U MOWY 3 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 25 maja 2005r., sygn. akt XVII Ama 46/04 5 0,35% kwoty raty kompletnej za ka ż dy dzie ń zw ł oki ka ż dy dzie ń opó ź nienia Wyniki analizy porównawczej postanowienia zawartego we wzorcu stosowanym przez przedsi ę biorc ę z klauzul ą umieszczon ą w Rejestrze pozwalaj ą na stwierdzenie, ż e stoso- wanie jego wywo ł uje to ż same skutki, bowiem w przypadku obu cytowanych wy ż ej posta- nowie ń okre ś lono umownie kary za opó ź nienie w spe ł nieniu ś wiadczenia pieni ęż nego, znacznie przewy ż szaj ą ce wysoko ść odsetek ustawowych. Jakkolwiek orzeczenie SOKiK, b ę d ą ce podstaw ą umieszczenia ww. klauzuli w Rejestrze, nie by ł o stosowane przez przedsi ę biorc ę ś wiadcz ą cego us ł ugi edukacyjne, jednak okolicz- no ść ta pozostaje bez wp ł ywu dla przyj ę cia w pe ł ni uzasadnionego stanowiska, ż e posta- nowienie zawarte we wzorcu stosowanym przez Stowarzyszenie jest z nim to ż same, wy- wo ł uj ą c identyczny skutek. W przypadku obu porównywanych klauzul nie odnosz ą si ę one bowiem do g ł ównego przedmiotu umowy, ale w ten sam sposób reguluj ą sankcje Nak ł a- dane na klientów/konsumentów za nieterminowe wnoszenie op ł at. Oba postanowienia reguluj ą wi ę c te same kwestie, zwi ą zane z opó ź nieniem ś wiadczenia pieni ęż nego. W aktualnym orzecznictwie z zakresu niedozwolonych postanowie ń umownych (por. wyrok SOKiK z dnia 27 kwietnia 2005r., sygn. akt XVII AmC 103/04) nie jest kwestionowane prawo wynikaj ą ce z art. 481 § 1 kc, zgodnie z którym, je ż eli d ł u ż nik opó ź nia si ę ze spe ł - nieniem ś wiadczenia, wierzyciel mo ż e żą da ć odsetek za czas opó ź nienia, chocia ż by nie poniós ł ż adnej szkody i chocia ż by opó ź nienie by ł o nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które d ł u ż nik odpowiedzialno ś ci nie ponosi. W uzasadnieniu wskazanego orzeczenia SOKiK uzna ł , ż e wysoko ść umownych odsetek - 0,35% dziennie - w zestawieniu z wysoko ś ci ą odsetek ustawowych (odsetki ustawowe wynosz ą aktualnie 11,5% rocznie tj. 0,03% dziennie) „jest zbyt wygórowana i stanowi przez to zbyt du ż e, nieusprawiedliwione oko- liczno ś ciami obci ąż enie dla konsumenta”. W przypadku Stowarzyszenia kara za miesi ę czne opó ź nienie wyniesie 15%, b ę dzie wi ę c znacznie wy ż sza ni ż odsetki ustawowe, które miesi ę cznie wynosz ą ok. 0,9%. Pos ł ugiwanie si ę postanowieniami umieszczonymi w Rejestrze stanowi wprowadzenie do umowy elementu zakazanego prawnie, a tym samym dzia ł ania przedsi ę biorcy, w tym za- kresie, maj ą charakter bezprawny, niedozwolony z mocy prawa. Z naruszeniem zbiorowych interesów konsumentów mamy do czynienia, gdy dzia ł anie lub zaniechanie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni interesy ogó ł u konsumentów, wi ę kszej ich grupy, czyli chroni interesy nieograniczonej liczby podmiotów, których nie da si ę zidentyfi- kowa ć . Poniewa ż oferta handlowa skar ż onego przedsi ę biorcy kierowana jest do bli ż ej nieokre ś lo- nej liczby jego kontrahentów/konsumentów (rodziców i/lub opiekunów zarówno obecnych, jak i przysz ł ych uczniów), nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia nie z indywidualnym interesem jednostki, ale ze zbiorowym interesem konsu- mentów. W tym stanie rzeczy uzna ć nale ż y, ż e wszystkie, wymienione wy ż ej, ustawowe przes ł anki art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie [...] zosta ł y uprawdopodobnione. Skar ż ony przedsi ę biorca stosowa ł wzorzec umowny, tre ść którego zawiera ł a postanowie- nie uznane za bezprawne i wpisane do Rejestru klauzul niedozwolonych. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie [...], je ż eli w toku po- st ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie 6 uprawdopodobnione, na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych we wniosku lub b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania z urz ę du, ż e przedsi ę biorca stosuje prak- tyk ę , o której mowa w art. 24, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . Równocze ś nie, w decyzji, o której mowa wy ż ej, Prezes Urz ę du nak ł ada na przedsi ę biorc ę lub zwi ą zek przedsi ę biorców, obowi ą zek sk ł adania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji przyj ę tych zobowi ą za ń , mo ż e te ż okre ś li ć termin ich wykonania (art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie […]). Jak wykazano wcze ś niej, okoliczno ś ci sprawy uprawdopodobni ł y, ż e Stowarzyszenie stosu- je praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Jednocze ś nie przedsi ę biorca zobowi ą za ł si ę do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie- ż enia tym naruszeniom, poprzez usuni ę cie kwestionowanego postanowienia ze stosowa- nego wzorca umownego i aneksowanie zawartych umów dotycz ą cych ś wiadczenia us ł ug edukacyjnych. W ocenie Prezesa Urz ę du podj ę te zobowi ą zanie w sposób wystarczaj ą cy zabezpiecza i chroni interesy konsumentów. Dzia ł ania przedsi ę biorcy w zakresie wykonania zobowi ą zania polega ć maj ą na konieczno ś ci aneksowania wszystkich umów istniej ą cych w obrocie b ą d ź przynajmniej podj ę cia przez przedsi ę biorc ę udokumentowanych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zmiany wcze ś niej zawartych umów, polegaj ą cych na przedstawieniu wszystkim kontrahentom aneksów zawieraj ą cych nowe regulacje i zawierania umów, z nowymi kontrahentami, w oparciu o opracowany wzorzec. Bior ą c pod uwag ę wymienione okoliczno ś ci orzeczono, jak w pkt I sentencji. Ponadto, organ antymonopolowy, w oparciu o zapis art. 28 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie […], okre ś li ł termin wykonania podj ę tego zobowi ą zania na dzie ń 31 grudnia 2007r., jak równie ż wyznaczy ł termin na przekazanie informacji o stopniu reali- zacji zobowi ą zania na dzie ń 31 stycznia 2008r. Maj ą c to na uwadze orzeczono, jak w pkt II i pkt III sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie […], w zwi ą z- ku z art. 479 28 § 2 K.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowe- go w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodnio- wym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Roman Jarz ą bek Dyrektor Delegatury UOKiK w Gda ń sku 7
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RGD-61-27/07/MLM
- Rodzaj praktyki
- Ochrona zbiorowych interesów konsumentów
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 94 DZIAŁALNOŚĆ ORGANIZACJI CZŁONKOWSKICH
- Region
- Pomorskie
- Strony
- Stowarzyszenie IN GREMIO z siedzibą w Gdyni
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów