RGD-2/2001

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA W G DAŃSKU 80-824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL . (058) 346-29-32, T EL /F AX (058) 346-29-33, T EL . C ENTRALA (058) 301-50-21 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD.413-13/00/01/MLM Gdańsk, 29 stycznia 2001r. DECYZJA NR RGD.2/2001 Na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 15a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. z 1999r., Nr 52, poz. 547 z późniejszymi zmianami), po prze- prowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie niewykonania w terminie, o którym mowa w art. 11 ust. 1, w związku z art.11 ust. 2 pkt 3a ustawy, obowiązku zgłoszenia zamiaru łączenia przedsiębiorców, polegającego na objęciu przez Spółkę LOT S.A. w Warszawie udziałów nowoutworzonej Spółki z o.o. śURAW w G, w ilości powodującej uzyskanie ….% głosów na Zgromadzeniu Wspólników utworzonej Spółki, nakłada się na LOT S.A. karę pienięŜną w wysokości …. (słownie: …. złotych) płatną do budŜetu państwa. UZASADNIENIE Do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Prezesem lub organem antymonopolowym) w październiku br., wpłynęło zgłoszenie zamiaru łączenia polegającego na objęciu przez Spółkę (zwaną dalej NDI) i Spółkę (dalej LOT) udziałów, utworzonej dnia 28 lipca 2000r., Spółki z o.o. śURAW w G. W wyniku przedmiotowej operacji obaj uczestnicy łączenia (NDI i LOT) uzy- skali po ….% głosów w organach utworzonej Spółki śURAW. 2 Z dokumentów finansowych dołączonych do zgłoszenia wynika, Ŝe łączna wartość przychodów ze sprzedaŜy towarów uzyskana przez obu uczestników łączenia – w roku kalendarzowym poprzedzającym rok obowiązku zgłoszenia zamiaru łączenia – przekracza 25 mln EURO. W związku z tym, Ŝe spełnione zostały przesłanki określone art. 11 ust. 2 pkt 3a ustawy o przeciwdziałaniu […], na uczestnikach łączenia spoczywał obowiązek zgłoszenia Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zamiaru dokonania operacji – zgodnie z wymogami obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1999r. w sprawie określenia szczegółowych warunków, jakim powinno od- powiadać zgłoszenie zamiaru łączenia się przedsiębiorców oraz określenia organów przedsiębiorców zobowiązanych do dokonania zgłoszenia (Dz.U. Nr 99, poz. 1161). Formularze zgłoszeniowe, opracowane zgodnie z wymogami określonymi w ww. rozporządzeniu, zostały złoŜone w dniach 10 października 2000r. (LOT) i 16 paź- dziernika 2000r. (NDI). Mając na względzie powyŜsze okoliczności, w dniu 28 listopada 2000r. zo- stało wszczęte z urzędu przeciwko Spółce LOT S.A. w Sopocie postępowanie admini- stracyjne w sprawie nałoŜenia, na podstawie art. 15 a ust. 1 pkt 1 ustawy antymono- polowej, kary pienięŜnej za niezgłoszenie w terminie zamiaru łączenia przedsiębior- ców. W odpowiedzi na wszczęcie postępowania skarŜona Spółka, w piśmie z dnia 14 grudnia 2000r., wyjaśniała m.in., iŜ „ opóźnienie w zgłoszeniu przedmiotowego zamiaru łączenia wynikało jedynie z braku doświadczenia pracowników LOT, gdyŜ sprawy dot. ochrony konkurencji i konsumentów występują w praktyce LOT S.A. bar- dzo sporadycznie”. O RGAN ANTYMONOPOLOWY USTALIŁ I ZWAśYŁ CO NASTĘPUJE : 3 Art. 11 ustawy o przeciwdziałaniu […] wyznacza zakres kontroli Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawach łączenia przedsiębiorców. Obecna kontrola organu antymonopolowego, w aspekcie oceny działań koncentracyjnych mających miejsce na rynku, nie jest kontrolą ex post , jak miało to miejsce w okresie przed nowelizacją ustawy antymonopolowej dokonaną ustawą z dnia 3 lutego 1995r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycz- nym (Dz.U. z 1995r., Nr 41, poz. 208), tj. przed wejściem w Ŝycie w dniu 19 maja 1995r., lecz kontrolą ex ante . Art. 11 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu […] stanowi, Ŝe zgłoszeniu do Urzędu podlega zamiar łączenia przedsiębiorców w terminie 14 dni od daty dokona- nia czynności, z którą ustawa wiąŜe ten obowiązek. Zgłoszenie, o którym mowa wyŜej powinno zatem poprzedzać fazę urzeczywistnienia zamiaru. Nie ma przy tym prze- szkód prawnych, aby nastąpiło ono odpowiednio wcześniej, z tym Ŝe sam zamiar musi być jednak na tyle skonkretyzowany, by zgłoszenie pozwalało organowi antymonopo- lowemu no ocenę łączenia z punktu widzenia przesłanek o których mowa w art. 11 ust. 8 ustawy o przeciwdziałaniu […] (por. St. Gronowski, Ustawa antymonopolowa. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 257-258). Stąd teŜ naleŜy przyjąć, Ŝe opiniowaniu przez Urząd podlega nie prognoza, ale konkretne działania właściwych organów przedsiębiorstw (decyzje lub podjęte w innej formie oświadcze- nie woli) zmierzające do dokonania łączenia, tak aby ustalić było moŜna, czy po stro- nie tychŜe przedsiębiorstw istnieje obowiązek zgłoszenia. W świetle poczynionych ustaleń Spółka LOT powinna była wystąpić z wnio- skiem o notyfikację łączenia, określonego art. 11 ust. 2 pkt 3a, w ciągu 14 dni od daty powzięcia zamiaru, najpóźniej jednak do dnia 28 lipca 2000r. bowiem w tym dniu na- stąpiło zawarcie umowy Spółki śURAW a jednocześnie konsumpcja powziętego zamia- ru. W chwili zawarcia umowy spółki mamy juŜ do czynienia nie z zamiarem ale z łą- czeniem czyli z utworzeniem nowego przedsiębiorcy. Taka spółka funkcjonuje juŜ jako spółka cywilna zaś poprzez rejestrację uzyskuje osobowość prawną. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Antymonopolowego, potwierdzonym autory- tetem Sądu NajwyŜszego bieg przedawnienia dla wszczęcia postępowania administra- 4 cyjnego o nałoŜenia kary pienięŜnej, w razie dokonania przez przedsiębiorców łączenia bez uprzedniej akceptacji organy antymonopolowego rozpoczyna się z upływem 14 dni od dokonania takiego łączenia, zaś moŜliwość wszczęcia takiego postępowania, stosownie do art. 21 ust. 1 powołanej ustawy, wygasa z ostatnim dniem roku następ- nego (por. wyroki Sądu Antymonopolowego z dnia 4 lutego 1998r., sygn. akt XVII Ama 57/97, z dnia 8 marca 2000r., sygn. akt XVII Ama 60/99 oraz Sądu NajwyŜszego z dnia 21 maja 1999r., sygn. akt I CKN 415/98). W przedmiotowej sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego o na- łoŜenie kary pienięŜnej z art. 15a ust. 1 pkt 1 było moŜliwe w okresie od dnia 28 lipca 1999r. do końca 2001 roku. Jest bezsporne, iŜ nakładanie kar w trybie przepisów art. 15 a ust. 1 pkt 1 odbywa się w trybie uznania administracyjnego. NaleŜy jednakŜe przy tym wskazać, iŜ nałoŜenie kary pienięŜnej przewidzianej w powołanym art. 15a ust. 1 ustawy antymo- nopolowej nie jest uzaleŜnione od oceny skutków wpływu łączenia przedsiębiorców na konkurencję. Przepis ten przewiduje wypadki niedopełnienia obowiązków wynikają- cych z ustawy i sam fakt ich niedopełnienia stanowi przesłankę nałoŜenia kary pie- nięŜnej. Ewentualny brak negatywnych skutków łączenia moŜe mieć wpływ na wyso- kość kary pienięŜnej (por. wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 3 grudnia 1999r., sygn. akt XVII Ama 67/99). Merytoryczna ocena wpływu zamierzonego łączenia na stan konkurencji naleŜy do organu antymonopolowego, który nakładając karę pienięŜ- ną bierze równieŜ pod uwagę oddziaływanie tego łączenia na konkurencję rynkową w kontekście zgodności z aksjologią ustawy o przeciwdziałaniu […]. Przepis art. 15a ust. 1 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu […] przewiduje moŜliwość nałoŜenia na przedsiębiorcę kary pienięŜnej do wysokości 1% przychodu, za kaŜdy rozpoczęty miesiąc niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 11 ustawy. Oznacza to, Ŝe choć stawki kary pienięŜnej przewidziane w tym przepisie ma- ją charakter maksymalny, to o jej wysokości decyduje w tym konkretnym przypadku organ antymonopolowy kierując się załoŜeniem, Ŝe sankcja ta musi spełniać zarówno funkcję represyjną, jak i prewencyjną (dyscyplinującą), przy czym w zaleŜności od okoliczności sprawy pierwsza lub druga funkcja uznana jest za wiodącą. Aby sankcja 5 finansowa w wymiarze kwotowym wywoływała oczekiwany skutek, powinna stać w odpowiedniej relacji do potencjału, przychodu i zysku ukaranego przedsiębiorcy. Z danych uzyskanych od LOT S.A. wynika, Ŝe przychód liczony na podsta- wie zasad określonych w art. 2 pkt. 10 ustawy antymonopolowej wyniósł ….. zł. Biorąc pod uwagę, iŜ okres opóźnienia, licząc od momentu zawarcia umowy Spółki śURAW tj.; od dnia 28 lipca 2000r. do chwili dokonania zgłoszenia w dniu 10 października 2000r., wyniósł 4 miesiące, wysokość kary w maksymalnym wymiarze, zgodnie z art. 15a ust. 1 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu […], powinna wynieść: 1% OD …. X 4 M - CY = … ZŁ Wobec niedopełnienia przez LOT obowiązku zgłoszenia w terminie zamiar łączenia organ antymonopolowy nałoŜył karę w wysokości …. (słownie: …. złotych), co stanowi ok….% obliczonego wyŜej wymiaru kary. Organ antymonopolowy ustalając wysokość kary na poziomie znacznie niŜ- szym niŜ maksymalny uznał, iŜ winna ona mieć charakter nie represyjny, a prewen- cyjny, a tej celem jest przede wszystkim przeciwdziałanie w przyszłości podobnemu naruszeniu prawa. Odstąpiono od nałoŜenia kary w maksymalnym wymiarze, biorąc pod uwa- gę przede wszystkim fakt, Ŝe Spółka, aczkolwiek po terminie, to jednak dobrowolnie i z własnej inicjatywy wywiązała się z ustawowego obowiązku zgłoszenia. O złagodze- niu wymiaru kary pośrednio zadecydowały równieŜ następujące okoliczności: - podstawowy cel uregulowań ustawy antymonopolowej dotyczących kon- troli zmian strukturalnych przedsiębiorców nie został naruszony, - wynikający z art. 11 ust 1 ustawy o przeciwdziałaniu [...] obowiązek zo- stał ostatecznie przez strony łączenia dopełniony, - opóźnienie ze strony Spółki LOT miało miejsce po raz pierwszy. Mając na uwadze powyŜsze orzeczono jak w sentencji. 6 Karę naleŜy uiścić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w NBP O/O Warszawa 10101010-7878-223-1, w terminie 7 dni od daty uprawomocnie- nia się decyzji. P OUCZENIE : Od decyzji niniejszej przysługuje stronie prawo odwołania do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego, za pośrednictwem Dele- gatury UOKiK w Gdańsku, w terminie 14 dni od daty doręczenia. Z UPOWAśNIENIA PREZESA URZĘDU Roman Jarząbek Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku