Numer decyzji
RGD-16/2009
Decyzja UOKiK RGD-16/2009
- Data decyzji
- 10 lipca 2009
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DAŃSKU 80-824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL . (058) 346-29-32, (058) 346-29-33, 301-51-75 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD.61- 2/09/AW Gdańsk, dnia lipca 2009r. DECYZJA RGD.16/2009 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2, w związku z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami), stosownie do art. 33 ust. 6 ww. ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134 poz. 939), - DZIAŁAJĄC W IMNIENIU PREZESA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW PO UPRAWDOPODOBNIENIU , w toku postępowania wszczętego z urzędu, stosowania przez Powszechną Wyższą Szkołę Humanistyczną „Pomerania” z siedzibą w Choj- nicach praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów poprzez umieszcze- nie we wzorcu umownym pn. „Umowa o naukę” następujących postanowień o treści: a) „Rezygnacja Studenta z podjęcia nauki przed rozpoczęciem roku akade- mickiego na pierwszym roku studiów powoduje utratę wniesionego wpi- sowego” – postanowienie zawarte w § 4 ust. 3; b) „Uczelnia nie zwraca opłat wniesionych za czas studiów do końca seme- stru określonego w ust. 1” – postanowienie zawarte w § 7 ust. 2; c) „Wszelkie spory wynikłe z niniejszej Umowy rozstrzygać będzie sąd po- wszechny właściwy dla siedziby Uczelni” – postanowienie zawarte w § 8 ust. 2, które są tożsame z postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, oraz PO ZOBOWIĄZANIU SIĘ przez Powszechną Wyższą Szkołę Humanistyczną „Pomera- nia” z siedzibą w Chojnicach do zaniechania zarzucanej praktyki naruszającej zbio- rowe interesów konsumentów poprzez: a) zmianę umów już istniejących w obrocie prawnym i będących w trakcie wyko- nywania na umowy niezawierające zakwestionowanych postanowień, b) zawieranie nowych umów w oparciu o wzorzec umowy przedstawiony przy pi- śmie z dnia 16 kwietnia 2009r., niezawierający zakwestionowanych postano- wień, 2 nakłada się na przedsiębiorcę obowiązek wykonania zobowiązania, o którym mo- wa w punkcie a), w terminie 2 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji, na- tomiast zobowiązania, o którym mowa w punkcie b), w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), stosownie do art. 33 ust. 6 ww. ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134 poz. 939), nakłada się Powszechną Wyższą Szkołę Hu- manistyczną „Pomerania” z siedzibą w Chojnicach, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, obowiązek przekazania informacji dotyczącej wykonania zobowiązań, o których mowa w punkcie I sentencji decyzji, w terminie do dnia 10 października 2009r. UZASADNIENIE W roku 2008 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany da- lej Prezesem UOKiK) przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia, czy w przypadku działań Powszechnej Wyższej Szkoły Humanistycznej „Pomerania” z siedzibą w Chojnicach (zwanej dalej zamiennie: PWSH „Pomerania”, „szkołą” lub „przedsiębiorcą”) w zakresie świadczenia odpłatnych usług edukacyjnych nastąpiło naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania prak- tyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W toku prowadzonego postępowania Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił, iż przedsiębiorca we wzorcu umownym pn.: „Umowa o naukę„ (zw. dalej także Umową) stosuje postanowienia, których treści można uznać za toż- same z postanowieniami wzorców umownych, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 kodeksu postępowania cywilnego (zwanego dalej Rejestrem). W związku z powyższym, postanowieniem nr 29/2009 z dnia 29 stycznia 2009r. wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie stosowania przez Po- wszechną Wyższą Szkołę Humanistyczną „Pomerania” z siedzibą w Chojnicach , prak- tyki naruszającej zbiorowe interesy konsument ó w, zdefiniowanej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) [zw. dalej także ustawą o ochronie (…) ] polegającej na umieszczeniu we wzorcu umownym pn.: „Umowa o naukę” postanowień, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym stanowi art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego . dowód : Postanowienie nr 28/2009 - k. 1-2 W trakcie postępowania, szkoła ustosunkowała się do zarzutów zawartych w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, oświadczając, że wzór umowy o naukę bę- dzie zmieniony i nie będzie zawierał wskazanych w zawiadomieniu zapisów, a następ- nie wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 28 ustawy o ochronie (…) zobowiązując się do „wykreślenia i eliminacji kwestionowanych postanowień umow- 3 nych z wzorców umów”. Jednocześnie szkoła przedstawiła nowy wzorzec umowy pn. „Umowa o naukę”, niezawierający zakwestionowanych postanowień. . dowód: pismo szkoły z dnia 16.04.2009 r. – k. 17-18 Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: PWSH „Pomerania” z siedzibą w Chojnicach jest niepubliczną szkołą wyższą, prowadzącą działalność edukacyjną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.). Organizację i tok studiów określa „Regulamin Studiów”, zatwierdzony przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyż- szego. Zgodnie z treścią art. 12 ustawy o szkolnictwie wyższym, uczelnia ma osobo- wość prawną, a jednym z podstawowych zadań, określonych w art. 13 ust. 1 tej usta- wy, jest świadczenie usług edukacyjnych i wychowawczych, polegających na kształce- niu studentów w celu ich przygotowania do pracy zawodowej, która to działalność ma charakter usług użyteczności publicznej. Uwzględniając te okoliczności uznać należy, że PWSH „Pomerania”, posiadając osobowość prawną i świadcząc usługi edukacyjne, jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 a ustawy o ochronie (…), zgodnie z któ- rym przez przedsiębiorcę rozumie się „osobę fizyczną, osobę prawną a także jednost- kę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalno- ści gospodarczej”. Przedstawione okoliczności jednoznacznie wskazują, że PWSH „Pomerania” jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsu- mentów i może być stroną postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Płatne usługi edukacyjne wykonywane są przez przedsiębiorcę na podstawie umowy zawartej ze studentami. Projekty umów przedstawiane konsumentom, przygotowane z góry przed za- warciem umowy, zawierają gotowe jednolite postanowienia, wpisywane następnie do konkretnych umów podpisywanych ze studentami, stanowiąc tym samym wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c. Stosowany przez przedsiębiorcę wzorzec umowy zawiera miedzy innymi na- stępujące postanowienia: a) „Rezygnacja Studenta z podjęcia nauki przed rozpoczęciem roku akade- mickiego na pierwszym roku studiów powoduje utratę wniesionego wpi- sowego” – postanowienie zawarte w § 4 ust. 3; b) „Uczelnia nie zwraca opłat wniesionych za czas studiów do końca seme- stru określonego w ust. 1” – postanowienie zawarte w § 7 ust. 2; c) „Wszelkie spory wynikłe z niniejszej Umowy rozstrzygać będzie sąd po- wszechny właściwy dla siedziby Uczelni” – postanowienie zawarte w § 8 ust. 2. 4 Szkoła, po wszczęciu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszają- cych zbiorowe interesy konsumentów, zobowiązała się do uwzględnienia uwag Preze- sa Urzędu, poprzez wykreślenie i eliminację kwestionowanych postanowień umownych we wzorcach umów o naukę w PWSH „Pomerania”. Jednocześnie szkoła przedstawiła nowy wzorzec umowy pn. „Umowa o naukę”, niezawierający zakwestionowanych po- stanowień. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zwa- żył, co następuje: Aby rozstrzygnąć sprawę w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (…) nie- zbędnym jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagro- żony został interes publicznoprawny. Wykazanie tej okoliczności, upoważnia dopiero Prezesa UOKiK do realizacji celu ustawy, którym zgodnie z jej art. 1 ust 1, jest okre- ślenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interes ó w przedsiębiorców i konsument ó w. W ocenie Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznopraw- ny, albowiem wiąże się i dotyczy ochrony interesu szerszej grupy konsumentów, któ- rzy są lub mogą być studentami PWSH „Pomerania”. Skarżonemu przedsiębiorcy przedstawiono zarzuty naruszenia art. 24 ust 1 ustawy o ochronie (…) , który stanowi iż, „ Zakazane jest stosowanie praktyk narusza- jących zbiorowe interesy konsumentów. ” Zgodnie z ust. 2 tegoż artykułu „Przez prak- tykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bez- prawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzor- ców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego. (…).” Aby działania przedsiębiorcy - w tym przypadku PWSH „Pomerania” z siedzibą w Szczecinie - mogły zostać uznane za sprzeczne z powołanym wyżej przepisem art. 24 ustawy antymonopolowej, winny więc spełniać łącznie następujące przesłanki: ujawniać się w obrocie konsumenckim – a więc w relacjach pomiędzy podmiotem po- siadającym przymiot przedsiębiorcy a konsumentami – stanowić działanie bezprawne, naruszając jednocześnie zbiorowy interes konsumentów. Zgodnie z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i art. 22 1 k.c. za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej nie związanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Niekwestiono- wana przez uczestnika postępowania okoliczność zawierania umów o przeprowadzenie procesu kształcenia z osobami fizycznymi, na potrzeby zaspokojenia ich potrzeb, jed- noznacznie potwierdza fakt spełnienia pierwszej z przesłanek powołanego wyżej prze- pisu ustawy antymonopolowej. Odnośnie drugiej przesłanki, tj. bezprawności, rozumianej jako działania sprzecznego z przepisami prawa podnieść należy, iż przedsiębiorcy postawiony został zarzut naruszenia art. 24 ust 1 i 2 ustawy o ochronie (...) , polegający na stosowaniu w umowach zawieranych z konsumentami postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o któ- rym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. 5 Zakaz stosowania postanowień wpisanych do rejestru dotyczy nie tylko tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu zapadł wyrok w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, lecz również innych przedsiębiorców. Art. 479 43 k.p.c . rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Preze- sa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w w.w. rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bez- względnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od te- go momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umow- nych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Naj- wyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(…) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postano- wień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w War- szawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (…)”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „ (…) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.o.k.ik. obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyjęta powyżej rozsze- rzająca wykładnia art. 23a u.o.k.ik. znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (…)”. Nie jest, zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej. Stąd niedozwolone będą także postanowie- nia umów, mieszczące się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zo- stanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. W ocenie Prezesa Urzędu zakwestionowane w niniejszym postępowaniu, zapi- sy wzorca umowy pn.:„ Umowa o naukę” stosowane przez Powszechną Wyższą Szkołę Humanistyczną „Pomerania” z siedzibą w Chojnicach, są tożsame z treścią postano- wień uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanymi do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postę- powania cywilnego , pod pozycjami: 388, 625, 801, 833, 838, 1249. I tak po pierwsze , postanowienie o treści: „ Rezygnacja Studenta z podjęcia nauki przed rozpoczęciem roku akademic- kiego na pierwszym roku studiów powoduje utratę wniesionego wpisowego ” - zawarte w §4 ust. 3, należy uznać za tożsame z klauzulami wpisanymi do Rejestru pod pozy- cjami 838, 1249 uznanymi uprzednio wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone postanowienia umowne. 6 Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2006r. (sygn. akt XVII AmC 50/05) Sąd uznał za niedozwolone postanowienie umowne o treści: „50zł – wpisowe płatne w sekretariacie przy zapisie do grupy językowej, jest to kwota bezwrotna” . Także wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2004 r. sygn. akt XVII Amc 46/03) Sąd uznał za niedozwolone podobne w skutkach postanowienie umowne o treści: „W przypadku rezygnacji z nauki w terminie przed rozpoczęciem zajęć, zwrot wniesionych opłat nie przysługuje” . Porównywane, do zakwestionowanych w niniejszej sprawie postanowień umownych, sformułowania nie zachowują wprawdzie identycznego brzmienia, jednak- że analiza ich treści prowadzi do wniosku, że wywołują one identyczne, tożsame kon- sekwencje dla studenta. Wszystkie wymienione postanowienia umowne skutkują bo- wiem odmową zwrotu wniesionych opłat w przypadku rezygnacji z nauki. W przytoczonym orzecznictwie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zajął stanowisko, że zapisy wzorca umowy, które przewidują obowiązek spełnienia świad- czenia za okres po odstąpieniu od umowy, lub też pozwalają zatrzymać spełnione wcześniej świadczenie za okres po odstąpieniu od umowy jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interes konsumenta. Kwestionowane postanowienie skutkuje utratą przez studenta wniesionego wpisowego w przypadku jego rezygnacji z podjęcia nauki przed rozpoczęciem roku akademickiego na pierwszym roku studiów. Tym samym, wzorzec nakłada na studen- ta obowiązek zapłaty określonej sumy w związku z jego rezygnacją z podjęcia nauki. Wzorzec nie przewiduje analogicznych obowiązków po stronie przedsiębiorcy. W kon- sekwencji, uznać należy, iż kwestionowane postanowienie spełnia przesłanki niedo- zwolonej klauzuli umownej określonej w art. 385 3 pkt 16 k.c., nakładającej wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy.. Przeprowadzona analiza porównawcza kwestionowanych postanowień wzorca umowy stosowanych przez szkołę, z wymienionymi wyżej postanowieniami uznanymi przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone i wpisanymi do reje- stru niedozwolonych klauzul umownych, wskazuje na identyczność skutków porówny- wanych klauzul, a różnica w zakresie użytych sformułowań i wyrazów pozostaje bez wpływu na ich ocenę. Z powyższych względów porównywane postanowienia należy uznać za tożsame. Po drugie , postanowienie o treści: „Uczelnia nie zwraca opłat wniesionych za czas studiów do końca semestru określonego w ust. 1” - zawarte w §7 ust. 2, należy uznać za tożsame z klauzulami wpisanymi do Rejestru pod pozycjami 625 , 833 uznanymi uprzednio wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwo- lone postanowienia umowne . Wyrokiem z dnia 20 października 2005r. (sygn. akt XVII AmC 78/05) Sąd uznał za niedozwolone podobne w skutkach postanowienie umowne o treści „W przypadku rezygnacji studenta z nauki w trakcie semestru, wpłacone w całości czesne za cały semestr nie podlega zwrotowi”. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził iż, w jego ocenie, „postanowienie wzorca umowy jest niedozwolone w świetle art. 385 3 pkt 12 k.c., gdyż przewiduje w przypadku rezygnacji z umowy przez studenta w trakcie se- mestru, brak zwrotu czesnego za cały semestr, nawet za okres kiedy nie korzystał on z nauki” 7 Ponadto, wyrokiem zapadłym w dniu 6 kwietnia 2006r. (sygn. akt XVII AmC 79/05) Sąd uznał za niedozwolone postanowienie umowne o treści: „Czesne nie pod- lega zwrotowi, jeżeli student w trakcie semestru przerwał studia”. Także wyrokiem z dnia 20 października 2005r. (sygn. akt XVII AmC 78/05) Sąd uznał za niedozwolone podobne w skutkach postanowienie umowne o treści „W przypadku rezygnacji studenta z nauki w trakcie semestru, wpłacone w całości czesne za cały semestr nie podlega zwrotowi”. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził iż, w jego ocenie, „postanowienie wzorca umowy jest niedozwolone w świetle art. 385 3 pkt 12 k.c., gdyż przewiduje w przypadku rezygnacji z umowy przez studenta w trak- cie semestru, brak zwrotu czesnego za cały semestr, nawet za okres kiedy nie korzy- stał on z nauki” Zgodnie z treścią kwestionowanego postanowienia wzorca umowy, uczelnia nie przewiduje zwrotu opłat wniesionych przez studenta za czas studiów do końca semestru. Tym samym, kwestionowane postanowienie pozbawia studenta możliwości odstąpienia od umowy, przy jednoczesnym uzyskaniu przez niego zwrotu (w całości lub części) opłat wniesionych za czas studiów do końca semestru. Zatem skutek sto- sowania tego postanowienia jest identyczny do wynikającego ze stosowania postano- wień, które zostały wpisane do rejestru pod numerami 625 i 833 tzn. wyłączony zo- staje obowiązek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie nie spełnio- ne w całości lub części. Po trzecie , postanowienie o treści: „Wszelkie spory wynikłe z niniejszej Umowy rozstrzygać będzie sąd po- wszechny właściwy dla siedziby Uczelni” - zawarte w §8 ust. 2, należy uznać za tożsame z treścią klauzul wpisanych do Rejestru pod pozycjami 388, 801 uznanych wyrokami Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone postanowienia umowne. Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2004r. sygn. akt XVII Amc 15/04) Sąd uznał za niedozwolone postanowienie o treści: „ Za sąd właściwy do rozpoznania spraw spornych strony uznają Sąd miejscowo właściwy dla Impuls School” ”. Także wyrokiem z dnia z dnia 11 maja 2006r. sygn. akt XVII Amc 176/05) Sąd uznał za niedozwolone, podobne w skutkach postanowienie umowne, o treści: „W przypadku nie dojścia przez strony do porozumienia, sądem właściwym do rozstrzygnięcia wszelkich sporów będzie Sąd właściwy dla siedziby Uniwersyteckiej Szkoły Kształcenia Indywidualnego” . Każde z tych postanowień narzuca studentowi rozpoznanie sprawy przez sąd wskazany przez szkołę, który zgodnie z ustawą niekoniecznie będzie sądem właści- wym miejscowo, jak np. w sprawach dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od konsumenta czy ustalenia treści umowy. W przypadku tych spraw, zgodnie z właściwością ogólną sądu, sądem właściwym byłby sąd miejsca zamieszkania kon- sumenta. Stanowią więc one niedozwolone postanowienia umowy wskazane w art. 385 3 pkt 23 k.c.. Analiza kwestionowanego postanowienia wskazuje, że mieści się ono w hipotezach ww. klauzul wpisanych do rejestru niedozwolonych klauzul umownych, pomimo różnic w zakresie użytych sformułowań i wyrazów. Należy nadmienić, że Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wielokrotnie i konsekwentnie dawał wyraz sta- nowisku, iż analogiczne postanowienia wypełniają hipotezę przepisu art. 385 3 pkt 23 k.c. o czym świadczą także inne postanowienia umowne wpisane do rejestru. 8 Reasumując uznać należy, iż kwestionowane postanowienia wzorca umowy o treści: I. „ Rezygnacja Studenta z podjęcia nauki przed rozpoczęciem roku akademic- kiego na pierwszym roku studiów powoduje utratę wniesionego wpisowego ” - zawarte w §4 ust. 3, mieszczą się w hipotezach wymienionych klauzul wpisanych do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone odpowiednio pod pozycjami 838, 1249 ; II. „Uczelnia nie zwraca opłat wniesionych za czas studiów do końca semestru określonego w ust. 1” - zawarte w §7 ust. 2, mieszczą się w hipotezach wymienio- nych klauzul wpisanych do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedo- zwolone odpowiednio pod pozycjami 625 , 833 ; III. „Wszelkie spory wynikłe z niniejszej Umowy rozstrzygać będzie sąd po- wszechny właściwy dla siedziby Uczelni” - zawarte w §8 ust. 2, mieszczą się w hipo- tezach wymienionych klauzul wpisanych do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone odpowiednio pod pozycjami 388, 801. Także trzecią przesłankę, uznać należało za spełnioną. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów ma miejsce wtedy, gdy działanie przedsiębiorcy godzi w inte- resy konsumentów jako zbiorowości, to jest, w sytuacji gdy skierowane jest nie tylko do wyodrębnionej indywidualnie grupy konsumentów, lecz szerszego nieograniczone- go liczbowo kręgu osób, do których dotarła i dotrzeć może oferta przedsiębiorcy. W rozpatrywanej sprawie wyżej wymienione warunki zostały spełnione. Działanie szkoły godzi w interesy ogółu obecnie korzystających z jej usług konsumentów, ale także każdego potencjalnego konsumenta, który zdecyduje się zawrzeć z nią umowę w oparciu o wzorzec umowy zawierający kwestionowane postanowienia. Naruszane przy tym interesy konsumentów nie mają jednostkowego charakteru, ale są wspólne dla z góry nieustalonej zbiorowości konsumentów. W tym stanie rzeczy uznać należy, że wszystkie, wymienione wyżej, ustawo- we przesłanki art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie (...) zostały uprawdopodobnione. Skarżony przedsiębiorca stosował wzorzec umowny, którego treść zawierała postanowienia uznane za niedozwolone i wpisane do Rejestru klauzul niedozwolonych. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie (...), jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumen- tów zostanie uprawdopodobnione, na podstawie okoliczności sprawy, informacji za- wartych we wniosku lub będących podstawą wszczęcia postępowania z urzędu, że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Równocześnie, w decyzji, o której mowa wyżej, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę lub związek przedsiębiorców, obowiązek składania w wyznaczonym 9 terminie informacji o stopniu realizacji przyjętych zobowiązań (art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie […]). Jak wykazano wcześniej, w okolicznościach przedmiotowej sprawy zostało uprawdopodobnione, że Powszechna Wyższa Szkoła Humanistyczna „Pomerania” sto- suje praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Jednocześnie przedsiębiorca zmodyfikował treść do- tychczasowego wzorca umownego poprzez wykreślenie kwestionowanych postano- wień, a także zobowiązał się aneksować umowy będące w trakcie realizacji oraz za- wierać umowy z nowymi klientami w oparciu o nowoopracowany wzorzec, nie zawie- rający zakwestionowanych postanowień. W ocenie Prezesa Urzędu podjęte zobowiązanie w sposób wystarczający za- bezpiecza i chroni interesy konsumentów. Biorąc pod uwagę wymienione okoliczności orzeczono, jak w pkt I sentencji. Ponadto, organ antymonopolowy, w oparciu o przepis art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie (…) wyznaczył do dnia 10 października 2009r. termin na przekazanie informacji o wykonaniu zobowiązania. Mając to na uwadze orzeczono, jak w pkt II sentencji. Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen- tów, w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c ., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwo- łanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzę- du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku. Otrzymuje: Powszechna Wyższa Szkoła Humanistyczna „Pomerania” ul. Młodzieżowa 44 89-604 Chojnice
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RGD.61- 2/09/AW
- Rodzaj praktyki
- Ochrona zbiorowych interesów konsumentów
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 85.42 Zakłady kształcenia nauczycieli, kolegia pracowników służb społecznych oraz szkoły wyższe
- Region
- Pomorskie
- Strony
- Powszechna Wyższa Szkoła Humanistyczna „Pomerania” z siedzibą w Chojnicach
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów