RGD-12/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DAŃSKU 80-824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL . (058) 346-29-32, (058) 346-29-33, 301-51-75 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD.61- 1/09/AW Gdańsk, dnia lipca 2009r. DECYZJA RGD.12/2009 I. I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2, w związku z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami), stosownie do art. 33 ust. 6 ww. ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134 poz. 939), - DZIAŁAJĄC W IMIENIU PREZESA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW PO UPRAWDOPODOBNIENIU , w toku postępowania wszczętego z urzędu, stosowania przez Szczecińską Szkołę Wyższą Collegium Balticum z siedzibą w Szczecinie prak- tyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów poprzez umieszczenie we wzor- cu umownym pn. „ Umowa o przeprowadzenie procesu kształcenia w Szczecińskiej Szkole Wyższej Collegium Balticum ” następujących postanowień o treści: a) „Zmiany opłat, o których mowa w §6 ust. 1, dokonywane będą w postaci Zarządzenia Kanclerza SSW Collegium Balticum, którego treść zostanie podana do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń i na stronie internetowej co będzie skutkowało zmianą niniejszej umowy” – postanowienie zawarte w § 6 ust. 4; b) „W przypadku nie podjęcia nauki przez Studenta wpisowe, opłata rekruta- cyjna nie podlega zwrotowi” – postanowienie zawarte w § 8 ust. 1; c) „W przypadku, gdy wskutek wykonania niniejszej umowy dojdzie do sporu sądowego, właściwym sądem jest sąd siedziby SWW Collegium Balticum” – postanowienie zawarte w § 11 ust. 2, które są tożsame z postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, oraz PO ZOBOWIĄZANIU SIĘ przez Szczecińską Szkołę Wyższą Collegium Balticum z sie- dzibą w Szczecinie do zaniechania zarzucanej praktyki naruszającej zbiorowe inte- resów konsumentów poprzez: 2 a) zmianę umów już istniejących w obrocie prawnym i będących w trakcie wyko- nywania na umowy niezawierające zakwestionowanych postanowień, b) zawieranie nowych umów w oparciu o wzorzec umowy przedstawiony przy pi- śmie z dnia 17 kwietnia 2009r., niezawierający zakwestionowanych postanowień, nakłada się na przedsiębiorcę obowiązek wykonania zobowiązania, o którym mo- wa w punkcie a), w terminie 2 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji, na- tomiast zobowiązania, o którym mowa w punkcie b), w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), stosownie do art. 33 ust. 6 ww. usta- wy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsu- mentów (Dz.U. Nr 134 poz. 939), nakłada się na Szczecińską Szkołę Wyższą Collegium Balticum z siedzibą w Szczecinie, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, obowiązek przekazania informacji dotyczącej wykonania zobowiązań, o których mowa w punkcie I sentencji decyzji, w terminie do dnia 10 października 2009r. UZASADNIENIE W roku 2008 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany da- lej Prezesem UOKiK) przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia, czy w przypadku działań Szczecińskiej Szkoły Wyższej Collegium Balticum z siedzibą w Szczecinie (zwanej dalej zamiennie, „SSW Collegium Balticum”, „szkołą” lub „przed- siębiorcą”) w zakresie świadczenia odpłatnych usług edukacyjnych nastąpiło narusze- nie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk na- ruszających zbiorowe interesy konsumentów. W toku prowadzonego postępowania Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił, iż przedsiębiorca we wzorcu umownym pn.: „Umowa o prze- prowadzenie procesu kształcenia w Szczecińskiej Szkole Wyższej Collegium Balticum”, (zw. dalej także Umową) stosuje postanowienia, których treści można uznać za toż- same z postanowieniami wzorców umownych, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 kodeksu postępowania cywilnego (zwanego dalej Rejestrem). W związku z powyższym, postanowieniem nr 28/2009 z dnia 29 stycznia 2009r. wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie stosowania przez Szczeciń- ską Szkołę Wyższą Collegium Balticum z siedzibą w Szczecinie , praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsument ó w, zdefiniowanej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) [zw. dalej także ustawą o ochronie (…) ] polegającej na umieszczeniu we wzorcu umownym pn.: „Umowa o przeprowadzenie procesu kształcenia w Szcze- cińskiej Szkole Wyższej Collegium Balticum” postanowień, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym stanowi art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego . dowód : Postanowienie nr 28/2009 - k. 1-2 3 W trakcie postępowania, szkoła ustosunkowała się do zarzutów zawartych w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, oświadczając, że wzór umowy o przepro- wadzenie procesu kształcenia w SSW Collegium Balticum będzie zmieniony i nie bę- dzie zawierał wskazanych w zawiadomieniu zapisów, a następnie wystąpiła z wnio- skiem o wydanie decyzji w trybie art. 28 ustawy o ochronie (…) zobowiązując się do „wykreślenia i eliminacji kwestionowanych postanowień umownych o proces kształce- nia (…)”. Jednocześnie szkoła przedstawiła nowy wzorzec umowy, niezawierający za- kwestionowanych postanowień. dowód: pismo szkoły z dnia 17.04.2009 r. – k. 12 Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: SSW Collegium Balticum z siedzibą w Szczecinie jest niepubliczną szkołą wyż- szą, prowadzącą działalność edukacyjną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.). Organizację i tok studiów określa „Regulamin Studiów”, zatwierdzony przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Zgodnie z treścią art. 12 ustawy o szkolnictwie wyższym, uczelnia ma osobo- wość prawną, a jednym z podstawowych zadań, określonych w art. 13 ust. 1 tej usta- wy, jest świadczenie usług edukacyjnych i wychowawczych, polegających na kształce- niu studentów w celu ich przygotowania do pracy zawodowej, która to działalność ma charakter usług użyteczności publicznej. Uwzględniając te okoliczności uznać należy, że SSW Collegium Balticum, posiadając osobowość prawną i świadcząc usługi eduka- cyjne, jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 a ustawy o ochronie (…), zgodnie z którym przez przedsiębiorcę rozumie się „osobę fizyczną, osobę prawną a także jed- nostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdol- ność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicz- nej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia- łalności gospodarczej”. Przedstawione okoliczności jednoznacznie wskazują, że SSW Collegium Balti- cum jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i kon- sumentów i może być stroną postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Płatne usługi edukacyjne wykonywane są przez przedsiębiorcę na podstawie umowy zawartej ze studentami. Projekty umów przedstawiane konsumentom, przygotowane z góry przed za- warciem umowy, zawierają gotowe jednolite postanowienia, wpisywane następnie do konkretnych umów podpisywanych ze studentami, stanowiąc tym samym wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c. Stosowany przez przedsiębiorcę wzorzec umowy zawiera miedzy innymi na- stępujące postanowienia: a) „Zmiany opłat, o których mowa w §6 ust. 1, dokonywane będą w postaci Zarządzenia Kanclerza SSW Collegium Balticum, którego treść zostanie podana do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogło- szeń i na stronie internetowej co będzie skutkowało zmianą niniejszej umowy” – postanowienie zawarte w § 6 ust. 4; 4 b) „W przypadku nie podjęcia nauki przez Studenta wpisowe, opłata rekru- tacyjna nie podlega zwrotowi” – postanowienie zawarte w § 8 ust. 1; c) „W przypadku, gdy wskutek wykonania niniejszej umowy dojdzie do spo- ru sądowego, właściwym sądem jest sąd siedziby SWW Collegium Balti- cum” – postanowienie zawarte w § 11 ust. 2, Szkoła, po wszczęciu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszają- cych zbiorowe interesy konsumentów, zobowiązała się do uwzględnienia uwag Preze- sa Urzędu, poprzez wykreślenie i eliminację kwestionowanych postanowień umownych we wzorcu umowy o proces kształcenia SSW Collegium Balticum. Jednocześnie szkoła przedstawiła nowy wzorzec umowy, niezawierający zakwestionowanych postanowień. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zwa- żył, co następuje: Aby rozstrzygnąć sprawę w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (…) nie- zbędnym jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagro- żony został interes publicznoprawny. Wykazanie tej okoliczności, upoważnia dopiero Prezesa UOKiK do realizacji celu ustawy, którym zgodnie z jej art. 1 ust 1, jest okre- ślenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interes ó w przedsiębiorców i konsument ó w. W ocenie Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznopraw- ny, albowiem wiąże się i dotyczy ochrony interesu szerszej grupy konsumentów, któ- rzy są lub mogą być studentami SSW Collegium Balticum. Skarżonemu przedsiębiorcy przedstawiono zarzuty naruszenia art. 24 ust 1 ustawy o ochronie (…) , który stanowi iż, „ Zakazane jest stosowanie praktyk narusza- jących zbiorowe interesy konsumentów. ” Zgodnie z ust. 2 tegoż artykułu „Przez prak- tykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bez- prawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzor- ców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego. (…).” Aby działania przedsiębiorcy - w tym przypadku SSW Collegium Balticum z siedzibą w Szczecinie - mogły zostać uznane za sprzeczne z powołanym wyżej przepi- sem art. 24 ustawy antymonopolowej, winny więc spełniać łącznie następujące prze- słanki: ujawniać się w obrocie konsumenckim – a więc w relacjach pomiędzy podmio- tem posiadającym przymiot przedsiębiorcy a konsumentami – stanowić działanie bez- prawne, naruszając jednocześnie zbiorowy interes konsumentów. Zgodnie z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i art. 22 1 k.c. za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej nie związanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Niekwestiono- wana przez uczestnika postępowania okoliczność zawierania umów o przeprowadzenie procesu kształcenia z osobami fizycznymi, na potrzeby zaspokojenia ich potrzeb, jed- noznacznie potwierdza fakt spełnienia pierwszej z przesłanek powołanego wyżej prze- pisu ustawy antymonopolowej. Odnośnie drugiej przesłanki, tj. bezprawności, rozumianej jako działania sprzecznego z przepisami prawa podnieść należy, iż przedsiębiorcy postawiony został zarzut naruszenia art. 24 ust 1 i 2 ustawy o ochronie (...) , polegający na stosowaniu 5 w umowach zawieranych z konsumentami postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o któ- rym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. Zakaz stosowania postanowień wpisanych do rejestru dotyczy nie tylko tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu zapadł wyrok w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, lecz również innych przedsiębiorców. Art. 479 43 k.p.c . rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Preze- sa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w ww. rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bez- względnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od te- go momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umow- nych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Naj- wyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(…) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postano- wień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w War- szawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (…)”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „ (…) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.o.k.ik. obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyjęta powyżej rozsze- rzająca wykładnia art. 23a u.o.k.ik. znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (…)”. Nie jest, zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej. Stąd niedozwolone będą także postanowie- nia umów, mieszczące się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zo- stanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. W ocenie Prezesa Urzędu zakwestionowane w niniejszym postępowaniu, zapi- sy wzorca umowy pn.:„ Umowa o przeprowadzenie procesu kształcenia w Szczecińskiej Szkole Wyższej Collegium Balticum ”, stosowane przez SSW Collegium Balticum z sie- dzibą w Szczecinie, są tożsame z treścią postanowień uznanych za niedozwolone pra- womocnymi wyrokami Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanymi do Re- jestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego , pod pozycjami: 388, 756, 801, 838, 1191, 1249. I tak po pierwsze , postanowienie o treści: „ Zmiany opłat, o których mowa w §6 ust. 1, dokonywane będą w postaci Za- rządzenia Kanclerza SSW Collegium Balticum, którego treść zostanie podana do pu- blicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń i na stronie internetowej 6 co będzie skutkowało zmianą niniejszej umowy ” - zawarte w §6 ust. 4, należy uznać za tożsame z klauzulami wpisanymi do Rejestru pod pozycjami 756, 1191 uznanymi uprzednio wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone postanowienia umowne . Wyrokiem z dnia 1 marca 2007r. (sygn. akt XVII AmC 12/06) Sąd uznał za niedozwolone postanowienie o treści: „Czesne płatne jest za semestr z góry, jego wy- sokość regulowana jest osobnym zarządzeniem, podawanym do publicznej wiadomo- ści na głównej tablicy ogłoszeń, najpóźniej na miesiąc przed rozpoczęciem semestru, jak również jest publikowana na stronie internetowej www.cek.pl ” . Także wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2006r. (sygn. akt XVII 49/05) Sąd uznał za niedozwolone podobne w skutkach postanowienie umowne o treści: „Uczelnia zastrzega sobie prawo zmiany warunków niniejszej umowy, które nastąpi poprzez zarządzenie Kanclerza Wyższej Szkoły Edukacji Zdrowotnej w Łodzi, nie wymaga to wypowiedzenia warunków niniej- szej umowy. Zarządzenie podane zostanie do wiadomości studentów przez ogłoszenie na tablicy informacyjnej oraz w dziekanacie” . W przytoczonym orzecznictwie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zajął stanowisko, że ww. postanowienia naruszają wymogi prawa dotyczące obowiązku do- ręczania konsumentowi wzorca umowy. W świetle uregulowania zawartego w art. 384§1 k.c., każda umowa zawierania z użyciem wzorca wymaga jego doręczenia dru- giej stronie umowy. Przewidziane w art. 384§2 k.c. wyjątki dotyczące możliwości ła- twego zapoznania się z treścią wzorca dotyczą umów niekonsumenckich, gdy posłu- giwanie się wzorcem jest w stosunkach danego rodzaju zwyczajowo przyjęte, a także umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego. W związku z tym, że umowy o świadczenie usług edukacyjnych zawierane ze słucha- czami mają charakter umów konsumenckich i nie są zawierane w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego, nie odnosi się do nich żaden ze wskazanych w przepi- sach k.c. wyjątków. Podanie informacji o wysokości czesnego do wiadomości publicz- nej np. poprzez wywieszenie stosownego ogłoszenia w siedzibie Szkoły czy też opubli- kowanie jej na stronie internetowej, nie stanowi wypełnienia obowiązku doręczenia kontrahentowi wzorca. Obowiązek doręczenia dotyczy zarówno pierwotnego wzorca, jak i każdego kolejnego wzorca, poprzez który Szkoła wprowadza zmianę do treści istniejącego już stosunku prawnego (art. 384 1 k.c.). Działanie polegające na niedorę- czaniu wzorców umów powoduje brak odpowiedniej informacji dla konsumentów o treści łączącego ich stosunku prawnego. Prowadzi to do ukształtowania stosunku prawnego na zasadzie rażącej nierówności stron, co bezsprzecznie narusza dobre oby- czaje i w sposób istotny godzi w interesy konsumentów. Postanowienie to jako sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszające interesy konsumentów, wy- pełnia dyspozycję art. 385 1 §1 k.c. Również treść postanowienia stosowanego przez SSW Collegium Balticum przewiduje, iż przedsiębiorca może informować o zmianach opłat w postaci zarządze- nia Kanclerza Szkoły poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń lub umieszczenie na stronie internetowej. Istotą zakwestionowanej klauzuli (§ 6 ust. 4) jest jej generalna zasada rażącej nierówności stron przy doręczaniu konsumentowi wzorca umowy, która nie stanowi wypełnienia obowiązku doręczenia kontrahentowi wzorca, co narusza wskazane przez Sąd w uzasadnieniu do ww. wyroku prawa konsumenta. Z tych też względów Prezes UOKiK uznał wymienione zapisy, mimo odmien- ności wynikających z różnic w sformułowaniu i użytych zwrotach porównywanych klauzul za tożsame. 7 Reasumując uznać należy, iż kwestionowane postanowienie, zawarte we wzorcu umownym, stosowanym przez przedsiębiorcę, mieści się w hipotezie wymie- nionej klauzuli, wpisanej do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za nie- dozwolone. Po drugie , postanowienie o treści: „W przypadku nie podjęcia nauki przez Studenta wpisowe, opłata rekrutacyjna nie podlega zwrotowi” - zawarte w §8 ust. 1, należy uznać za tożsame z klauzulami wpisanymi do Rejestru pod pozycjami 838, 1249 uznanymi uprzednio wyrokiem Są- du Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedo- zwolone postanowienia umowne. Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2006r. (sygn. akt XVII AmC 50/05) Sąd uznał za niedozwolone postanowienie umowne o treści: „50zł – wpisowe płatne w sekretariacie przy zapisie do grupy językowej, jest to kwota bezwrotna” . Także wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2004 r. (sygn. akt XVII Amc 46/03) Sąd uznał za niedozwolone podobne w skutkach postanowienie umowne o treści: „W przypadku rezygnacji z nauki w terminie przed rozpoczęciem zajęć, zwrot wniesionych opłat nie przysługuje” . Porównywane, do zakwestionowanych w niniejszej sprawie postanowień umownych, sformułowania nie zachowują wprawdzie identycznego brzmienia, jednak- że analiza ich treści prowadzi do wniosku, że wywołują one identyczne, tożsame kon- sekwencje dla studenta. Wszystkie wymienione postanowienia umowne skutkują bo- wiem odmową zwrotu wniesionych opłat w przypadku rezygnacji z nauki. W przytoczonym orzecznictwie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zajął stanowisko, że zapisy wzorca umowy, które przewidują obowiązek spełnienia świad- czenia za okres po odstąpieniu od umowy, lub też pozwalają zatrzymać spełnione wcześniej świadczenie za okres po odstąpieniu od umowy jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interes konsumenta. Kwestionowane postanowienie skutkuje utratą przez studenta wniesionego wpisowego w przypadku jego rezygnacji z podjęcia nauki przed rozpoczęciem roku akademickiego na pierwszym roku studiów. Tym samym, wzorzec nakłada na studen- ta obowiązek zapłaty określonej sumy w związku z jego rezygnacją z podjęcia nauki. Wzorzec nie przewiduje analogicznych obowiązków po stronie przedsiębiorcy. W kon- sekwencji, uznać należy, iż kwestionowane postanowienie spełnia przesłanki niedo- zwolonej klauzuli umownej określonej w art. 385 3 pkt 16 k.c., nakładającej wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy. Przeprowadzona analiza kwestionowanych postanowień wzorca umowy sto- sowanych przez szkołę, z wymienionymi wyżej postanowieniami uznanymi przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone i wpisanymi do rejestru niedo- zwolonych klauzul umownych, wskazuje na identyczność skutków porównywanych klauzul, a różnica w zakresie użytych sformułowań i wyrazów pozostaje bez wpływu na ich ocenę. Z powyższych względów porównywane postanowienia należy uznać za tożsame. Po trzecie , postanowienie o treści: „W przypadku, gdy wskutek wykonania niniejszej umowy dojdzie do sporu są- dowego, właściwym sądem jest sąd siedziby SWW Collegium Balticum” - zawarte w 8 §11 ust. 2, należy uznać za tożsame z treścią klauzul wpisanych do Rejestru pod po- zycjami 388, 801 uznanych wyrokami Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochro- ny Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone postanowienia umowne. Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2004r. sygn. akt XVII Amc 15/04) Sąd uznał za niedozwolone posta- nowienie o treści: „ Za sąd właściwy do rozpoznania spraw spornych strony uznają Sąd miejscowo właściwy dla Impuls School” ”. Także wyrokiem z dnia z dnia 11 maja 2006r. sygn. akt XVII Amc 176/05) Sąd uznał za niedozwolone, podobne w skutkach postanowienie umowne, o treści: „W przypadku nie dojścia przez strony do porozu- mienia, sądem właściwym do rozstrzygnięcia wszelkich sporów będzie Sąd właściwy dla siedziby Uniwersyteckiej Szkoły Kształcenia Indywidualnego” . Każde z tych postanowień narzuca studentowi rozpoznanie sprawy przez sąd wskazany przez szkołę, który zgodnie z ustawą niekoniecznie będzie sądem właści- wym miejscowo, jak np. w sprawach dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od konsumenta czy ustalenia treści umowy. W przypadku tych spraw, zgodnie z właściwością ogólną sądu, sądem właściwym byłby sąd miejsca zamieszkania kon- sumenta. Stanowią więc one niedozwolone postanowienia umowy wskazane w art. 385 3 pkt 23 k.c. Analiza kwestionowanego postanowienia wskazuje, że mieści się ono w hipotezach ww. klauzul wpisanych do rejestru niedozwolonych klauzul umownych, pomimo różnic w zakresie użytych sformułowań i wyrazów. Należy nadmienić, że Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wielokrotnie i konsekwentnie dawał wyraz sta- nowisku, iż analogiczne postanowienia wypełniają hipotezę przepisu art. 385 3 pkt 23 k.c. o czym świadczą także inne postanowienia umowne wpisane do rejestru. Reasumując, uznać należy, iż kwestionowane postanowienia wzorców umów o treści: I. „ Zmiany opłat, o których mowa w §6 ust. 1, dokonywane będą w postaci Zarządzenia Kanclerza SSW Collegium Balticum, którego treść zostanie podana do pu- blicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń i na stronie internetowej co będzie skutkowało zmianą niniejszej umowy ” - zawarte w §6 ust. 4, mieszczą się w hipotezach wymienionych klauzul wpisanych do Rejestru postanowień wzorców umo- wy uznanych za niedozwolone odpowiednio pod pozycjami 756, 1191 ; II. „W przypadku nie podjęcia nauki przez Studenta wpisowe, opłata rekruta- cyjna nie podlega zwrotowi” - zawarte w §8 ust. 1, mieszczą się w hipotezach wy- mienionych klauzul wpisanych do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone odpowiednio pod pozycjami 838, 1249 ; III. „W przypadku, gdy wskutek wykonania niniejszej umowy dojdzie do sporu sądowego, właściwym sądem jest sąd siedziby SWW Collegium Balticum” - zawarte w §11 ust. 2, mieszczą się w hipotezach wymienionych klauzul wpisanych do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone odpowiednio pod pozycjami 388, 801 . Także trzecią przesłankę, uznać należało za spełnioną. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów ma miejsce wtedy, gdy działanie przedsiębiorcy godzi w inte- resy konsumentów jako zbiorowości, to jest, w sytuacji gdy skierowane jest nie tylko do wyodrębnionej indywidualnie grupy konsumentów, lecz szerszego nieograniczone- 9 go liczbowo kręgu osób, do których dotarła i dotrzeć może oferta przedsiębiorcy. W rozpatrywanej sprawie wyżej wymienione warunki zostały spełnione . Działanie szkoły godzi w interesy ogółu obecnie korzystających z jej usług konsumentów, ale także każdego potencjalnego konsumenta, który zdecyduje się zawrzeć z nią umowę w oparciu o wzorzec umowy zawierający kwestionowane postanowienia. Naruszane przy tym interesy konsumentów nie mają jednostkowego charakteru, ale są wspólne dla z góry nieustalonej zbiorowości konsumentów. W tym stanie rzeczy uznać należy, że wszystkie, wymienione wyżej, ustawo- we przesłanki art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie (...) zostały uprawdopodobnione. Skarżony przedsiębiorca stosował wzorzec umowny, którego treść zawierała postanowienia uznane za niedozwolone i wpisane do Rejestru klauzul niedozwolonych. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie (...) , jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumen- tów zostanie uprawdopodobnione, na podstawie okoliczności sprawy, informacji za- wartych we wniosku lub będących podstawą wszczęcia postępowania z urzędu, że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Równocześnie, w decyzji, o której mowa wyżej, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę lub związek przedsiębiorców, obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji przyjętych zobowiązań (art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie […] ). Jak wykazano wcześniej, w okolicznościach przedmiotowej sprawy zostało uprawdopodobnione, że Szczecińska Szkoła Wyższa Collegium Balticum stosuje prak- tykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 2 pkt 1 z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie […] ). Jednocześnie przedsiębiorca zmodyfikował treść dotychczasowego wzorca umownego o proces kształcenia SSW Collegium Balti- cum, poprzez wykreślenie kwestionowanych postanowień, a także zobowiązał się aneksować umowy będące w trakcie realizacji oraz zawierać umowy z nowymi klien- tami w oparciu o nowoopracowany wzorzec, niezawierający zakwestionowanych po- stanowień. W ocenie Prezesa Urzędu podjęte zobowiązanie w sposób wystarczający za- bezpiecza i chroni interesy konsumentów. Biorąc pod uwagę wymienione okoliczności orzeczono, jak w pkt I sentencji. Ponadto, organ antymonopolowy, w oparciu o przepis art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie (…) wyznaczył termin do dnia 10 października 2009r. na przekazanie informacji o wykonaniu zobowiązania. Mając to na uwadze orzeczono, jak w pkt II sentencji. Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen- tów, w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c ., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwo- łanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzę- du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku. 10 Otrzymuje: Szczecińska Szkoła Wyższa Collegium Balticum ul. Mieszka I 61c 71-011 Szczecin