RBG-7/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Jagiello ń ska 34 85-097 Bydgoszcz tel. (052) 345-56-44, Fax (052) 345-56-17, E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dn. 05 czerwca 2006r. Znak:RBG-61-18/05/MT/RK-J Decyzja Nr RBG-07/2006 Na podstawie art. 23e ust. 1 i 2 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 244 poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( Dz. U. Nr 18 poz. 172, z pó ź n. zm.: 2003r. Nr 6 poz. 68), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów − w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 23a ust. 1 i 2 powo ł anej ustawy, dzia ł ania Pana Piotra Jastrz ę bskiego, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Firma Handlowo-Us ł ugowa „MASMAL” w Warlubiu, reprezentowanego przez Pani ą Magdalen ę Rybczy ń sk ą , polegaj ą ce na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez: 1. wprowadzaj ą ce w b łą d oznakowanie produktu o nazwie „Ekstra z Warlubia” – kolorystyka, rysunek i szata graficzna (skopki z mlekiem) podobne do szaty graficznej „Mas ł a Ekstra” oraz zamieszczenie na eksponowanej cz ęś ci opakowania du żą czcionk ą nazwy „Ekstra z Warlubia” i umieszczenie nazwy rodzajowej w sposób niewidoczny i niedostrzegalny dla konsumenta, 2. wprowadzaj ą ce w b łą d oznakowanie produktu o nazwie „ Ś mietankowe z Warlubia” poprzez zamieszczenie rysunku krowy oraz du żą czcionk ą nazwy „ Ś mietankowe z Warlubia” na eksponowanej cz ęś ci opakowania i umieszczenie nazwy rodzajowej w sposób niewidoczny i niedostrzegalny dla konsumenta, 3. podanie w wykazie sk ł adników produktów „Ekstra z Warlubia” i „ Ś mietankowe z Warlubia” zawarto ś ci mas ł a zamiast zawarto ś ci t ł uszczu mlecznego, co stanowi naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. nr 153 poz. 1503 z pó ź n. zm.: Dz. U. z 2004r. nr 96 poz. 959, Nr 162 poz. 1693, Nr 172 poz. 1804, Dz. U. z 2005r. Nr 10 poz. 68), oraz narusza art. 7 ust. 2 oraz art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000r. o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno-spo ż ywczych (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 187 poz. 1577) oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141 poz. 1176 z pó ź n. zm.: Dz. U. z 2004r. Nr 96 poz. 959) oraz stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 24 stycznia 2006r. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 28 wrze ś nia 2005r. (zmienionym postanowieniem z dnia 23 i 27 marca 2006r.), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej Prezes Urz ę du, organ antymonopolowy), zosta ł o wszcz ę te – moc ą udzielonego upowa ż nienia Prezesa Urz ę du z dnia 13 wrze ś nia 2005r. - z urz ę du, wobec Pana Piotra Jastrz ę bskiego, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Firma Handlowo- Us ł ugowa „MASMAL” w Warlubiu (dalej MASMAL, przedsi ę biorca), reprezentowanego przez Pani ą Magdalen ę Rybczy ń sk ą (k. 57) post ę powanie w sprawie stosowania przez wymienionego przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na: 1. wprowadzaj ą cym w b łą d oznakowaniu produktu o nazwie „Ekstra z Warlubia” – kolorystyka, rysunek i szata graficzna (skopki z mlekiem) podobne do szaty graficznej „Mas ł a Ekstra” oraz zamieszczeniu na eksponowanej cz ęś ci opakowania du żą czcionk ą nazwy „Ekstra z Warlubia” i umieszczeniu nazwy rodzajowej w sposób niewidoczny i niedostrzegalny dla konsumenta, 2. wprowadzaj ą cym w b łą d oznakowaniu produktu o nazwie „ Ś mietankowe z Warlubia” poprzez zamieszczenie rysunku krowy oraz du żą czcionk ą nazwy „ Ś mietankowe z Warlubia” na eksponowanej cz ęś ci opakowania i umieszczenie nazwy rodzajowej w sposób niewidoczny i niedostrzegalny dla konsumenta, 3. podaniu w wykazie sk ł adników produktów „Ekstra z Warlubia” i „ Ś mietankowe z Warlubia” zawarto ś ci mas ł a zamiast zawarto ś ci t ł uszczu mlecznego, jako mog ą ce stanowi ć czyn nieuczciwej konkurencji, okre ś lony w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 153 poz. 1503 z pó ź n. zm., dalej uznk) poprzez takie oznaczenie towaru, które mo ż e wprowadza ć klientów w b łą d co do pochodzenia, ilo ś ci, jako ś ci, sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów albo us ł ug, a tak ż e zatajenie ryzyka jakie wi ąż e si ę z korzystaniem z nich, a tym samym mog ą ce stanowi ć naruszenie art. 23a ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 244 poz. 2080) poprzez naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji dotycz ą cej produktów. 2 Podstaw ę wszcz ę cia post ę powania stanowi ł y przed ł o ż one przez G ł ówny Inspektorat Inspekcji Handlowej dokumenty z kontroli przeprowadzonych w pierwszym kwartale 2005r. przez Pomorski Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Gda ń sku – w Hurtowni P.H.U. SEZAMEK Spó ł ka Jawna z siedzib ą w Pucku. Programem kontroli obj ę te by ł y wymogi dotycz ą ce jako ś ci i prawid ł owo ś ci oznacze ń miksów t ł uszczowych (k.3). Z przekazanych dokumentów wynika, i ż Inspekcja Handlowa zakwestionowa ł a prawid ł owo ść oznaczenia wyrobów MASMAL tj. „Ekstra z Warlubia” i „ Ś mietankowe z Warlubia”. Inspekcja podnios ł a, i ż w przypadku „Ekstra z Warlubia” szata graficzna podobna jest do szaty graficznej „Mas ł a Ekstra” tego samego producenta. W przypadku obu wymienionych wyrobów Inspekcja podnios ł a, i ż w wykazie sk ł adników brak jest informacji o procentowej zawarto ś ci t ł uszczu mlecznego. Inspekcja wyja ś ni ł a, i ż umieszczenie w oznaczeniu informacji o zawarto ś ci mas ł a nie jest to ż same z informacj ą o zawarto ś ci t ł uszczu mlecznego (k.4). Ponadto Inspekcja podnios ł a, i ż szata graficzna opakowa ń obu wyrobów sugeruje produkt pochodzenia zwierz ę cego. Tak ż e nazwy obu produktów mog ą wprowadza ć w b łą d konsumentów co do rodzaju - istotnych cech produktów. Jednocze ś nie z powy ż szym Inspekcja wyja ś ni ł a, i ż oznakowanie wyrobu MASMAL „Ekstra z Warlubia” kwestionowane by ł o ju ż w toku kontroli przeprowadzonej w trzecim kwartale 2004r. (k.3 na odwrocie). W ocenie Inspekcji oznaczenie obu produktów w sposób przez ni ą zakwestionowany wskazuje na prowadzenie przez producenta dzia ł alno ś ci nosz ą cej znamiona czynu nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 10 ust. 1 uznk (k.4 na odwrocie). W pi ś mie z dnia 11 pa ź dziernika 2005r. MASMAL podniós ł , i ż w ż adnym z produktów nie nadu ż ywa s ł ów „mas ł o” i „margaryna” – nazwy brzmi ą „Ekstra z Warlubia” i „ Ś mietankowe z Warlubia” – a pod nazw ą produktu zmienion ą czcionk ą wprowadzono zapis „mieszana substancja do smarowania”. Ponadto MASMAL podniós ł , i ż oba produkty zawieraj ą informacje w zakresie opisu produktu, ca ł kowitego procentu t ł uszczu w momencie produkcji, zawarto ś ci t ł uszczu ro ś linnego, mlecznego w porz ą dku malej ą cym, oraz procentow ą zawarto ść soli. Ponadto w ocenie MASMAL informacje na produktach s ą ł atwe do zrozumienia, umieszczone w miejscu widocznym dla konsumenta, aby by ł y ł atwo dostrzegalne i czytelne oraz nie dawa ł y si ę zetrze ć . W ocenie MASMAL nie zosta ł naruszony art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000r. o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno- spo ż ywczych (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 187 poz. 1577 z pó ź n. zm.), gdy ż oznakowania produktów nie wprowadzaj ą w b łą d konsumenta co do to ż samo ś ci towarów. Przedsi ę biorca podniós ł , i ż nie sugeruje klientowi, ż e artyku ł posiada specjalne w ł a ś ciwo ś ci – zarówno nazwy towarów nie zawieraj ą s ł ów „mas ł o” i „margaryna” jaki i pod nazw ą produktu zmienion ą czcionk ą wprowadzono napis „mieszana substancja do smarowania” (k. 35-38). W toku prowadzonego post ę powania organ antymonopolowy uzyska ł stanowisko Wojewódzkiego Inspektoratu Jako ś ci Handlowej Artyku ł ów Rolno-Spo ż ywczych w kwestii oceny oznakowania wyrobów MASMAL tj. „Ekstra z Warlubia” i „ Ś mietankowe z Warlubia” (k. 42-44). I tak odno ś nie pierwszego z wymienionych wyrobów Inspektorat Jako ś ci Handlowej podniós ł m.in., i ż : 1/ nazwa ś rodka spo ż ywczego „Ekstra z Warlubia” nie informuje o rodzaju ś rodka spo ż ywczego. Nazwie nie towarzysz ą dodatkowe informacje umo ż liwiaj ą ce odró ż nienie wyrobu od podobnych ś rodków spo ż ywczych. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o jako ś ci 3 handlowej artyku ł ów rolno-spo ż ywczych nazwa ś rodka spo ż ywczego ma precyzyjnie informowa ć konsumenta o rodzaju ś rodka spo ż ywczego. Nazwie powinny towarzyszy ć informacje dotycz ą ce postaci ś rodka spo ż ywczego lub procesów technologicznych stosowanych w produkcji, w przypadku gdy brak tej informacji mo ż e wprowadzi ć konsumenta w b łą d 2/ w wykazie sk ł adników podano zawarto ść t ł uszczu ro ś linnego i mas ł a, co jest niezgodne z zapisami art. 3 ust. 1 pkt C rozporz ą dzenia Rady WE Nr 2991/94 z dnia 5 grudnia 1994r. okre ś laj ą ce normy dla t ł uszczów do smarowania (Dz. U. L. 316), wed ł ug którego nale ż y wskaza ć zawarto ść t ł uszczu ro ś linnego i mlecznego. Odno ś nie natomiast drugiego z wymienionych produktów Inspektorat Jako ś ci Handlowej podniós ł mi. in., i ż 1/ nazwa ś rodka spo ż ywczego „ Ś mietanowe z Warlubia” nie informuje o rodzaju ś rodka spo ż ywczego. Nazwie nie towarzysz ą dodatkowe informacje umo ż liwiaj ą ce odró ż nienie wyrobu od podobnych ś rodków spo ż ywczych. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno-spo ż ywczych nazwa ś rodka spo ż ywczego ma precyzyjnie informowa ć konsumenta o rodzaju ś rodka spo ż ywczego. Nazwie powinny towarzyszy ć informacje dotycz ą ce postaci ś rodka spo ż ywczego lub procesów technologicznych stosowanych w produkcji, w przypadku gdy brak tej informacji mo ż e wprowadzi ć konsumenta w b łą d, 2/ przedstawiony element graficzny przedstawiaj ą cy wizerunek krowy sugeruje, i ż jest to wyrób w pe ł ni mleczny (zawarto ść mas ł a w produkcie ko ń cowym stanowi zaledwie 15%), 3/ w wykazie sk ł adników podano zawarto ść t ł uszczu ro ś linnego i mas ł a, co jest niezgodne z zapisami art. 3 ust. 1 pkt C rozporz ą dzenia Rady WE Nr 2991/94 z dnia 5 grudnia 1994r. okre ś laj ą ce normy dla t ł uszczów do smarowania (Dz. U. L. 316), wed ł ug którego nale ż y wskaza ć zawarto ść t ł uszczu ro ś linnego i mlecznego. Jednocze ś nie z powy ż szym Inspektorat Jako ś ci Handlowej podniós ł , i ż w zwi ą zku z ujawnionymi nieprawid ł owo ś ciami nakaza ł w drodze decyzji administracyjnej dokona ć zmiany w oznakowaniu analizowanych wyrobów na zgodno ść z obowi ą zuj ą cymi przepisami (k. 44). W pismach z dnia 26 stycznia 2006r. i 15 lutego 2006r. MASMAL podniós ł , i ż produkty „Ekstra z Warlubia” i „ Ś mietankowe z Warlubia” zosta ł y wycofane z obrotu z dniem 24 stycznia 2006r. (k. 50 i k. 56). Na potwierdzenie wycofania produktu z obrotu MASMAL przedstawi ł dokument wewn ę trzny skierowany do dzia ł u zamówie ń , technologa i kierownika produkcji podpisany przez Magdalen ę Rybczy ń sk ą (pe ł nomocnika Pana Piotra Jastrz ę bskiego), jako pe ł nomocnika w ł a ś ciciela ds. zarz ą dzania jako ś ci ą i HACCP (k. 69). W pi ś mie z dnia 20 marca 2006r. MASMAL przed ł o ż y ł wydruki opakowa ń wyrobów „Ekstra z Warlubia” i „ Ś mietankowe z Warlubia” a tak ż e opakowanie „Mas ł a Ekstra”. Postanowieniem z dnia 23 marca 2006r. organ antymonopolowy zaliczy ł w poczet dowodów prowadzonego post ę powania 1. wyniki bada ń opinii publicznej na temat „Mas ł o czy margaryna? – opinie Polaków o Ekstra Pomorskim”, stanowi ą ce dokument zebrany w toku prowadzonego przez Delegatur ę Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu post ę powania wyja ś niaj ą cego, dotycz ą cego praktyk stosowanych przez Elmilk Sp. z o.o. z siedzib ą w Szczecinku (k. 75-95), 4 2. pismo Wojewódzkiego Inspektoratu Jako ś ci Handlowej Artyku ł ów Rolno- Spo ż ywczych w Bydgoszczy z dnia 14 marca 2006r. wraz z za łą cznikami – kolorow ą kopi ą opakowania „ Ś mietankowego z Warlubia” i kopi ą sk ł adu tego produktu, kolorow ą kopi ą opakowania „Ekstra z Warlubia” i kopi ą sk ł adu tego produktu, opakowaniem „Mas ł a Ekstra” (k. 96-101), 3. pismo Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Gda ń sku z dnia 10 marca 2006r. wraz z za łą cznikami – pismem G ł ównego Inspektoratu Inspekcji Handlowej z dnia 03 listopada 2004r., pismem Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Gda ń sku z dnia 22 pa ź dziernika 2004r., sprawozdaniem z bada ń nr 5470-5471/2004 z dnia 01 wrze ś nia 2004r. (G ł ównego Inspektoratu Inspekcji Handlowej Laboratorium Kontrolno-Analityczne w Olsztynie), opakowanie Ekstra z Warlubia z napisem mix mas ł a i t ł uszczu ro ś linnego zawarto ść t ł uszczu nie wi ę cej ni ż 82%, opakowanie Mas ł a Ekstra, pismo Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Gda ń sku z dnia 27 wrze ś nia 2004r., pismo FHU MASMAL w Warlubiu z dnia 30 wrze ś nia 2004r., sprawozdanie z bada ń 5441-5442/2004 z dnia 01 wrze ś nia 2004r. (G ł ównego Inspektoratu Inspekcji Handlowej Laboratorium Kontrolno-Analityczne w Olsztynie), opakowanie Ekstra z Warlubia z napisem mieszana substancja do smarowania 72% (k. 103-119). Pismem z dnia 10 kwietnia 2006r. przedsi ę biorca przed ł o ż y ł normy zak ł adowe dla „ Ś mietankowe z Warlubia” (k.129-134, normy zak ł adowe dla „Ekstra z Warlubia zosta ł y przed ł o ż one przez Inspekcj ę Handlow ą wraz z wynikami kontroli). MASMAL podniós ł , i ż w jego ocenie nie dopuszcza si ę swoim zachowaniem czynu nieuczciwej konkurencji okre ś lonego w art. 10 ust. 1 uznk, gdy ż produkty „Ekstra z Warlubia” i „ Ś mietankowe z Warlubia” posiadaj ą na opakowaniu wszelkie informacje niezb ę dne do identyfikacji artyku ł u. Oznakowanie produktów tak ż e nie wprowadza w b łą d, co sugeruj ą przed ł o ż one wyniki bada ń OBOP. Zarówno rodzaj, w ł a ś ciwo ś ci, sk ł ad, ilo ść , trwa ł o ść , pochodzenie jak i sposób produkcji s ą zgodne z prawd ą . Nie sugeruj ą one jakoby produkt ten mia ł w ł a ś ciwo ś ci, których nie posiada. Ponadto MASMAL podniós ł , i ż ż aden przepis nie zabrania stosowania np. rysunku krowy na produkcie b ę d ą cym margaryn ą . Ponadto przedsi ę biorca podniós ł , i ż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141 poz. 1176 z pó ź n. zm.) sprzedawca obowi ą zany jest udziela ć kupuj ą cemu jasnych i nie wprowadzaj ą cych w b łą d informacji w j ę zyku polskim, co ze szczególn ą dba ł o ś ci ą jest wype ł niane przez MASMAL. Ponadto na produktach nie zosta ł u ż yty wyraz „mas ł o” dlatego nie jest mo ż liwym, by kupuj ą cy pomyli ł wyroby z mas ł em ś mietankowym – tym samym MASMAL nie wprowadza w b łą d kupuj ą cych sugeruj ą c, i ż „Ekstra z Warlubia” i „ Ś mietankowe z Warlubia” posiadaj ą specjalne w ł a ś ciwo ś ci. W ocenie MASMAL wszystkie informacje znajduj ą ce si ę na opakowaniach s ą jasne, zrozumia ł e i w pe ł ni wystarczaj ą ce do identyfikacji artyku ł u. Pismem z dnia 21 kwietnia 2006r. zawiadomiono MASMAL o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego i wyznaczono termin do zapoznania si ę z aktami sprawy. Strona nie skorzysta ł a z powy ż szego uprawnienia. Organ antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Pan Piotr Jastrz ę bski prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Firma Handlowo- Us ł ugowa MASMAL Piotr Jastrz ę bski w Warlubiu (dalej przedsi ę biorca, MASMAL) na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Gmin ę Warlubie 5 pod numerem 276/96/01/02/04. Do przedmiotu dzia ł alno ś ci gospodarczej przedsi ę biorcy nale ż y: przetwórstwo mleka i wyrób serów, produkcja margaryny i podobnych t ł uszczów jadalnych, sprzeda ż hurtowa wyrobów mleczarskich, olejów i t ł uszczów jadalnych oraz pozosta ł a sprzeda ż detaliczna w niewyspecjalizowanych sklepach. W ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci przedsi ę biorca produkuje m.in. nast ę puj ą ce wyroby „Ekstra z Warlubia”, „ Ś mietankowe z Warlubia” oraz „Mas ł o Ekstra”. Opakowanie „Extra z Warlubia” stanowi folia aluminiowa w kolorze z ł otym z nadrukiem laminowana pergaminem (k. 99, 100, 119). Produkt uformowany jest w kostki o masie netto 200g. Na wierzchu opakowania znajduje si ę nadruk od góry poziomo: - czerwony napis du żą czcionk ą „EKSTRA” powtarzaj ą cy si ę w linii, pomi ę dzy s ł owami znajduje si ę w ma ł ych granatowych okr ę gach napis „Certyfikat ISO ‘9001 HACCP”, - przez ś rodek opakowania przebiega granatowy pas szeroko ś ci ok. 3,5cm, poni ż ej którego bezpo ś rednio przebiega czerwony pas szeroko ś ci ok. 1cm. Na pasie tym znajduj ą si ę powtarzaj ą ce si ę skopki z mlekiem. Nad ka ż dym skopkiem widnieje czerwony napis na bia ł ym tle „Masmal” - poni ż ej granatow ą du żą czcionk ą powtarzaj ą cy si ę linii napis „z Warlubia”. Na spodzie opakowania znajduje si ę nadruk ma łą czcionk ą „Mieszana substancja do smarowania 72%. Zawarto ść t ł uszczu 72%”, natomiast w wykazie sk ł adników zosta ł y wymienione w nast ę puj ą cej kolejno ś ci: t ł uszcz ro ś linny (60%), woda, mas ł o (15%), sól (0,5%), emulgatory: E 471, lecytyna, konserwant: sorbian potasu, regulator kwasowo ś ci: kwas cytrynowy, aromat, barwnik naturalny – annato. Zgodnie z definicj ą zawart ą w cz ęś ci C pkt 4 za łą cznika do Rozporz ą dzenia Rady (WE) Nr 2991/94 z dnia 5 grudnia 1994r. okre ś laj ą cego normy dla t ł uszczów do smarowania (Dz. U. UE.L.94.316.2), dalej Rozporz ą dzenie 2991/94, produkt „Ekstra z Warlubia” jest mieszan ą substancj ą do smarowania 72%, zatem wyrób ten nie jest mas ł em w rozumieniu definicji zawartej w cz ęś ci A pkt 1 za łą cznika do Rozporz ą dzenia 2991/94. Opakowanie „ Ś mietankowe z Warlubia” stanowi pergamin w kolorze kremowym z nadrukiem (k. 97, 98). Produkt uformowany jest w kostki o masie netto 200g. Na wierzchu opakowania znajduj ą si ę powtarzaj ą ce si ę dwa projekty graficzne nadruku. Pierwszy z nich przedstawia si ę nast ę puj ą co: od góry nadruk w kolorze czerwonym du żą czcionk ą „ Ś mietankowe”, poni ż ej w kolorze granatowym du żą czcionk ą „z Warlubia”, poni ż ej w kolorze czerwonym mniejsz ą czcionk ą „Masmal”, a poni ż ej grafika krowy. Obok tego projektu graficznego znajduje si ę drugi projekt przedstawiaj ą cy si ę nast ę puj ą co - od góry „Masmal”, poni ż ej grafika krowy, poni ż ej napis „ Ś mietankowe” i poni ż ej „z Warlubia”. Kolorystyka oraz uk ł ad poszczególnych elementów projektów graficznych jest zachowany – zmieniona jest tylko ich kolejno ść . Dwa te projekty graficzne oddziela ma ł y czarny okr ą g z napisem „Certyfikat ISSO ‘9001 HACCP”. Na spodzie opakowania znajduje si ę nadruk ma łą czcionk ą „Mieszana substancja do smarowania 72%. Zawarto ść t ł uszczu 72%”, natomiast w wykazie sk ł adników zosta ł y wymienione w nast ę puj ą cej kolejno ś ci: t ł uszcz ro ś linny (60%), woda, mas ł o (15%), sól (0,5%), emulgatory: E 471, lecytyna, konserwant: sorbian potasu, regulator kwasowo ś ci: kwas cytrynowy, aromat, barwnik naturalny – annato. 6 Zgodnie z definicj ą zawart ą w cz ęś ci C pkt 4 za łą cznika do Rozporz ą dzenia Rady (WE) Nr 2991/94 z dnia 5 grudnia 1994r. okre ś laj ą cego normy dla t ł uszczów do smarowania (Dz. U. UE.L.94.316.2), dalej Rozporz ą dzenie 2991/94, produkt „ Ś mietankowe z Warlubia” jest mieszan ą substancj ą do smarowania 72%, zatem wyrób ten nie jest mas ł em w rozumieniu definicji zawartej w cz ęś ci A pkt 1 za łą cznika do Rozporz ą dzenia 2991/94. Natomiast produkowane przez MASMAL „Mas ł o Ekstra”, do którego szaty graficznej podobne jest opakowanie „Ekstra z Warlubia” stanowi folia aluminiowa w kolorze z ł otym z nadrukiem laminowana pergaminem (k. 101). Produkt uformowany jest w kostki o masie netto 200g. Na wierzchu opakowania znajduje si ę nadruk od góry poziomo: - czerwony napis du żą czcionk ą „Mas ł o” powtarzaj ą cy si ę przemiennie w linii poziomej z granatowym napisem du żą czcionk ą „Ekstra” pomi ę dzy którym znajduje si ę w ma ł ych granatowych okr ę gach napis „Certyfikat ISO ‘9001 HACCP”, - przez ś rodek opakowania przebiega granatowy pas szeroko ś ci ok. 3,5 cm, poni ż ej którego bezpo ś rednio przebiega czerwony pas szeroko ś ci ok. 1cm. Na pasie tym znajduj ą si ę powtarzaj ą ce si ę skopki z mlekiem oddzielone niewielk ą grafik ą krowy w kolorze z ł otym (na pasie granatowym) oraz napisem ma łą czcionk ą w dwóch liniach „Zawarto ść t ł uszczu” i obok wi ę ksz ą czcionk ą „82%” (na pasie czerwonym). Poni ż ej powtórzony jest napis du żą czcionk ą „Mas ł o” i „Ekstra” jak na górnym pasku opisanym powy ż ej. Na spodzie opakowania znajduje si ę nadruk „Zawarto ść t ł uszczu 82%”. Inspekcja Handlowa zakwestionowa ł a sposób oznakowania „Ekstra z Warlubia” ju ż w toku kontroli przeprowadzonej w sklepie „ROYAL MARKET” Nr 4014 w Gda ń sku oraz w hurtowni „MLEKPOL” Sp. z o.o. w Wejherowie w trzecim kwartale 2004r. (k. 104-119). W toku kontroli prowadzonej natomiast w pierwszym kwartale 2005r. w Hurtowni P.H.U. SEZAMEK Spó ł ka Jawna z siedzib ą w Pucku Inspekcja ponownie zakwestionowa ł a oznakowanie wyrobu „Ekstra z Warlubia”, a tak ż e oznakowanie wyrobu „ Ś mietankowe z Warlubia”. MASMAL w toku kontroli prowadzonej w 2005r. podniós ł , i ż do kontrolowanej partii wyrobu „Ekstra z Warlubia” w wyniku b łę du pracownika zastosowano wycofane z obrotu (w dniu 15 grudnia 2004r. – k. 65) niew ł a ś ciwie oznaczone opakowanie, o czym poinformowa ł tak ż e Inspekcj ę pismem z dnia 01 kwietnia 2005r. (k. 23). Jednocze ś nie MASMAL przes ł a ł niezw ł ocznie wzór folii aktualnie stosowanej w produkcji (k. 5 na odwrocie) oraz zobowi ą za ł si ę do wycofania z obrotu ca ł ej partii wyrobu „Ekstra z Warlubia” b łę dnie opakowanego w nieaktualne opakowanie (k.6). „Stare” i „nowe” opakowania „Ekstra z Warlubia” ró ż ni ł y si ę tym, i ż „stare” opakowanie na spodzie mia ł o nadruk „Mix mas ł a i t ł uszczu ro ś linnego, zawarto ść t ł uszczu nie wi ę cej ni ż 82%”, a w wykazie sk ł adników podano: mas ł o ekstra, emulsj ę olejow ą oraz naturalny barwnik annato. 7 „Nowe” opakowanie oznaczone jest natomiast (z cz ęś ciowym uwzgl ę dnieniem uwag Inspekcji podniesionych w czasie kontroli w roku 2004r.-przyp. UOKiK 1 ) w sposób opisany dok ł adnie powy ż ej. Dokonane przez MASMAL w opakowaniu zmiany nie w pe ł ni dostosowa ł y sposób oznaczenia produktu do stanowiska Inspekcji wyra ż onego w toku pierwszej kontroli, albowiem Inspekcja w dalszym ci ą gu kwestionowa ł a sposób oznakowania przed ł o ż onego przez MASMAL „nowego” opakowania „Extra z Warlubia” stosowanego w obrocie. Inspekcja zakwestionowa ł a oznakowanie przed ł o ż onego opakowania „Ekstra z Warlubia” podnosz ą c, i ż szata graficzna podobna jest do szaty graficznej „Mas ł a Ekstra” tego samego producenta. W przypadku obu wyrobów tj. „Ekstra z Warlubia” i „ Ś mietankowe z Warlubia” Inspekcja zakwestionowa ł a brak w wykazie sk ł adników informacji o procentowej zawarto ś ci t ł uszczu mlecznego (umieszczenie w oznaczeniu informacji o zawarto ś ci mas ł a nie jest to ż same z informacj ą o zawarto ś ci t ł uszczu mlecznego - k.4). Ponadto Inspekcja podnios ł a, i ż szata graficzna opakowa ń obu wyrobów sugeruje produkt pochodzenia zwierz ę cego. Tak ż e nazwy obu produktów mog ą wprowadza ć w b łą d konsumentów co do rodzaju - istotnych cech produktów. Z zaliczonych – postanowieniem z dnia 23 marca 2006r. (k.73-74) - w poczet dowodów prowadzonego post ę powania wyników bada ń opinii publicznej na temat „Mas ł o czy margaryna? – opinie Polaków o Ekstra Pomorskim” (dotycz ą cych opinii na temat wyrobu „Ekstra Pomorskie Ś mietankowe – k. 77), stanowi ą cych dokument zebrany w toku prowadzonego przez Delegatur ę Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu post ę powania wyja ś niaj ą cego, dotycz ą cego praktyk stosowanych przez Elmilk Sp. z o.o. z siedzib ą w Szczecinku (k. 75-95) wynika, i ż 32% badanych konsumentów, oceniaj ą cych opakowanie produktu spo ż ywczego uzna ł o, i ż nazwa „Ekstra Pomorskie Ś mietankowe” sugeruje, ż e jest to mas ł o. Natomiast 28% badanych konsumentów kojarzy znajduj ą ce si ę na opakowaniu rysunki krowy i maselnicy (skopka) z mas ł em. Ponadto wyniki bada ń opinii publicznej wykaza ł y, i ż 97% konsumentów (prawie wszyscy respondenci) uwa ż a opakowanie stosowane przez Elmilk Sp. z o.o. za mog ą ce wprowadza ć w b łą d . Konsumenci twierdzenie uzasadniali podobie ń stwem tego produktu (opakowania i nazwy) do mas ł a. 86% konsumentów uwa ż a ł o przedstawiany im produkt „Ekstra Pomorskie Ś mietankowe” za mas ł o. Produkty „Ekstra z Warlubia” i „ Ś mietankowe z Warlubia” zosta ł y wycofane z obrotu z dniem 24 stycznia 2006r., co wynika z przedstawionego dokumentu wewn ę trznego skierowanego do dzia ł u zamówie ń , technologa i kierownika produkcji podpisany przez Magdalen ę Rybczy ń sk ą (pe ł nomocnika Pana Piotra Jastrz ę bskiego), jako pe ł nomocnika w ł a ś ciciela ds. zarz ą dzania jako ś ci ą i HACCP (k. 69). Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z tre ś ci ą art. 23a ust.1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 244 poz. 2080, dalej ustawa) przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie 1 Inspekcja w toku kontroli w roku 2004r. zakwestionowa ł a tak ż e podanie informacji o zawarto ś ci t ł uszczu „nie wi ę cej ni ż 82%” podczas, gdy norma zak ł adowa przewiduje „nie mniej ni ż 72% t ł uszczu” , a tak ż e nie wymienienie na opakowaniu sk ł adników pochodz ą cych z u ż ytej emulsji t ł uszczowej pe ł ni ą cych funkcje technologiczne tj. emulgatorów: E 471, lecytyny, konserwantów: sorbianu potasu, regulatora kwasowo ś ci: kwasu cytrynowego (k. 3 na odwrocie). 8 bezprawne dzia ł ania przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Stosownie natomiast do tre ś ci art. 23a ust. 2 ustawy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę m. in. naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Do uznania okre ś lonego dzia ł ania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 1 ustawy, spe ł nione musz ą by ć nast ę puj ą ce przes ł anki: - dzia ł anie to godzi w zbiorowe interesy konsumentów, -okre ś lonemu dzia ł aniu przedsi ę biorcy mo ż na przypisa ć cech ę bezprawno ś ci. Pierwsza przes ł anka jest spe ł niona, gdy dane dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci. Zbiorowy interes konsumentów oznacza interes dotycz ą cy ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku. Ustawa w odniesieniu do konsumentów chroni ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów konieczne jest, by dzia ł anie przedsi ę biorcy zosta ł o skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do adresata którego nie da si ę z góry oznaczy ć indywidualnie. Wobec tego dzia ł anie to jest w stanie wywo ł a ć niekorzystne nast ę pstwa w odniesieniu do ka ż dego z konsumentów i zagra ż a ono przynajmniej potencjalnie, interesom ka ż dego z cz ł onków zbiorowo ś ci konsumentów. Z tak ą sytuacj ą mamy do czynienia w niniejszym post ę powaniu, albowiem dzia ł ania Pana Piotra Jastrz ę bskiego, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Firma Handlowo- Us ł ugowa „MASMAL” w Warlubiu (dalej MASMAL, przedsi ę biorca), skierowane s ą do z góry nieokre ś lonej liczby konsumentów poprzez skierowanie do nich oferty handlowej w postaci mo ż liwo ś ci zakupu produkowanych przez niego wyrobów – „Ekstra z Warlubia” i „ Ś mietankowe z Warlubia”. Tym samym nale ż y uzna ć , ż e w niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem zbiorowych interesów konsumentów. Druga natomiast przes ł anka - bezprawno ść dzia ł ania przedsi ę biorcy – jest spe ł niona, gdy nast ę puje naruszenie chronionych prawem interesów konsumentów, zatem dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania niezb ę dne jest ustalenie, i ż okre ś lone zachowania koliduj ą z przepisami prawa. Organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż obowi ą zek informowania partnera o istotnych (z jego punktu widzenia) okoliczno ś ciach dotycz ą cych kontraktu, jego przedmiotu i tre ś ci, a tak ż e powinno ść czynienia tego w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny – jest cech ą zasadnicz ą prawa umów i wyp ł ywa z obowi ą zku lojalnego kontraktowania. Kontrahentem konsumenta jest zawsze zawodowiec, profesjonalista. Wprowadzenie w b łą d przy udzielaniu informacji oznacza zachowanie prowadz ą ce do wywo ł ania b łę du, a wi ę c fa ł szywego odzwierciedlenia rzeczywisto ś ci w ś wiadomo ś ci osoby, do której jest skierowane, jak równie ż mo ż e zosta ć osi ą gni ę te przez przemilczenie, zaniechanie poinformowania o faktycznym stanie rzeczy. Od znawcy, profesjonalisty wymaga si ę wi ę cej ni ż od laika. Profesjonalista musi by ć kompetentny tzn. reprezentowa ć odpowiedni poziom wiedzy, aby móg ł udziela ć informacji, a udzielaj ą c jej musi zachowa ć si ę odpowiednio starannie, tak, aby poziom udzielonej informacji odpowiada ł tej wiedzy, odniesionej do konkretnej sytuacji. Zdaniem doktryny, z chwil ą zainicjowania wzajemnych kontraktów pomi ę dzy profesjonalist ą a konsumentem 9 nast ę puje najwi ę ksze nat ęż enie obowi ą zków profesjonalisty wobec konsumenta. Dotyczy to konieczno ś ci udzielenia tych informacji, które s ą niezb ę dne dla ś wiadomego dokonania wyboru i podj ę cia decyzji o wdaniu si ę w transakcj ę przez konsumenta. Ten w ł a ś nie moment jest miarodajny dla oceny, czy kontrahent konsumenta wywi ą za ł si ę ze swych powinno ś ci co do przedmiotu, tre ś ci i adekwatno ś ci informacji (Ewa Łę towska „Prawo umów konsumenckich”, Wydanie drugie, Wydawnictwo C.H. Beck 2002, str. 215 i n.). Ponadto, Europejski Trybuna ł Sprawiedliwo ś ci w wyroku z dnia 7 marca 1990r. (sygn. akt C-362/88, Zb. Orz. I-667) stwierdzi ł , i ż prawo konsumenta do informacji jest jednym z jego zasadniczych praw, bowiem brak pe ł nej wiedzy uniemo ż liwia konsumentowi swobod ę oceny i wyboru, ograniczaj ą c wolno ść jego decyzji rynkowych. Ź ród ł em informacji, jakie uzyskuje konsument o towarze s ą przede wszystkim wszelkie informacje umieszczone na towarze. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż tre ść tych informacji powinna by ć rzetelna, prawdziwa i pe ł na. I tak odnosz ą c si ę do punktu pierwszego decyzji organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż wspomnianym powy ż ej kryteriom nie odpowiadaj ą dzia ł ania MASMAL oferuj ą cego konsumentom produkt „Ekstra z Warlubia” we wprowadzaj ą cym w b łą d oznakowaniu – kolorystyka, rysunek i szata graficzna (skopki z mlekiem) podobne do szaty graficznej „Mas ł a Ekstra” oraz zamieszczeniu na eksponowanej cz ęś ci opakowania du żą czcionk ą nazwy „Ekstra z Warlubia” i umieszczeniu nazwy rodzajowej w sposób niewidoczny i niedostrzegalny dla konsumenta. Organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż opakowanie „Ekstra z Warlubia” jest podobne do opakowania „Mas ł a Ekstra” tego samego producenta, bowiem szata graficzna obu produktów ró ż ni si ę nieznacznie. Oba produkty opakowane s ą w z ł ot ą foli ę aluminiow ą z nadrukiem i maj ą tak ą sam ą mas ę netto. Ró ż nica pomi ę dzy przedmiotowymi produktami polega na u ż yciu na opakowaniu „Mas ł a Ekstra” na wierzchu opakowania w miejsce co drugiego s ł owa „ekstra” s ł owa „mas ł o” oraz zamiast s ł ów „z Warlubia” powtarzaj ą cych si ę s ł ów „mas ł o ekstra”, a tak ż e niezastosowaniu s ł owa „Masmal” (niewielk ą czcionk ą ) lecz niewielkiej grafiki krowy na szerokim niebieskim pasie oraz u ż yciu na w ą skim czerwonym pasie niewielk ą czcionk ą nadruku „zawarto ść t ł uszczu 82%”. Pomimo opisanych ró ż nic opakowania nie ró ż ni ą si ę na pierwszy ogl ą d. Ró ż nice dostrzegalne s ą dopiero po d ł u ż szym wnikliwym przyjrzeniu. W ocenie Prezesa Urz ę du „Ekstra z Warlubia” oraz „Mas ł o Ekstra”, z uwagi na zastosowane opakowanie w postaci z ł otej folii aluminiowej i identyczn ą kolorystyk ę nadruków (czerwono- granatow ą ), nie ró ż ni ą si ę w sposób pozwalaj ą cy na dostateczne rozró ż nienie tych produktów. Pomimo u ż ycia na opakowaniu „Mas ł a Ekstra” s ł owa mas ł o, co nie wyst ę puje na opakowaniu „Ekstra z Warlubia”, uk ł ad graficzny opakowania i jego kolorystyka, zbli ż ona wielko ść czcionek, nie pozwalaj ą na precyzyjne rozró ż nienie przez konsumentów obu tych produktów celem okre ś lenia z jakim produktem spo ż ywczym konsument ma do czynienia, czy z mas ł em czy z mieszan ą substancj ą do smarowania. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o uzna ć , i ż szata graficzna i kolorystyka opakowania „Ekstra z Warlubia” stwarzaj ą u konsumentów mylne wyobra ż enie o produkcie poprzez uznanie ich za mas ł o. Ponadto organ antymonopolowy podkre ś la, i ż na eksponowanej cz ęś ci opakowania – na jego wierzchu - zamieszczono du żą czcionk ą nazw ę „Ekstra z Warlubia” a nazwa rodzajowa zosta ł a umieszczona w sposób niewidoczny dla konsumenta i dla niego dostrzegalny. W ocenie Prezesa Urz ę du dzia ł ania MASMAL zagra ż a i narusza interes klienta, bowiem wprowadzaj ą ca w b łą d tre ść opakowania produktu mo ż e wp ł ywa ć na decyzj ę klienta w zakresie nabycia danego wyrobu. Oznakowanie to zmierza do ograniczenia prawa 10 konsumenta do wyboru i zakupu produktu stosownie do indywidualnych preferencji i wyboru najodpowiedniejszego dost ę pnego na rynku towaru. Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet dowodów wyniki bada ń opinii publicznej dotycz ą cych odbioru przez konsumentów opakowania produktu ,,Ekstra Pomorskie Ś mietankowe”. Co prawda opakowania MASMAL i opakowanie stosowane przez Elmilk Sp. z o.o. z siedzib ą w Szczecinku (dalej Elmilk) nie s ą identyczne, jednak ż e s ą one podobne. Opakowanie stosowane przez Elmilk wyst ę puje w kolorze kremowym 2 , natomiast opakowanie „Ekstra z Warlubia” stanowi folia aluminiowa w kolorze z ł otym – zatem kolorystyka opakowania jest bardzo zbli ż ona. Ponadto opakowanie „Ekstra z Warlubia” zawiera elementy graficzne (skopki z mlekiem) i s ł owne („Ekstra…”) wyst ę puj ą ce na opakowaniu stosowanym przez Elmilk, co tak ż e wp ł yn ęł o na uznanie, i ż przeprowadzone badania opinii publicznej maj ą zastosowanie do produktu „Ekstra z Warlubia” (na podstawie art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 81 ustawy). Przeprowadzone badania opinii publicznej wykaza ł y, i ż 97% respondentów uwa ż a, ż e opakowanie ,,Ekstra Pomorskie Ś mietankowe” mo ż e wprowadza ć w b łą d, uzasadniaj ą c swoj ą opini ę podobie ń stwem tego produktu (z powodu nazwy, rysunku krowy i maselnicy - skopka) do mas ł a. Nale ż y podkre ś li ć , i ż a ż 32% respondentów uzna ł o, i ż nazwa sugeruje ż e jest to mas ł o, a a ż 28% respondentów uzna ł o, i ż rysunek krowy i maselnicy – skopka – kojarzy si ę z mas ł em. Analogiczne wnioski Prezes Urz ę du wyci ą gn ął w stosunku do ,,Ekstra z Warlubia”, poniewa ż nazwa „Ekstra z Warlubia” tak ż e sugeruje, i ż jest to mas ł o, a ponadto na opakowaniu tak ż e znajduj ą si ę skopki. W ocenie Prezesa Urz ę du u ż ycie w szacie graficznej opakowania oznacze ń takich jak skopek z mlekiem („Ekstra z Warlubia”), krowa ( Ś mietankowe z Warlubia”), sugeruj ą cych, i ż produkt wyprodukowany jest z mleka i ono jest g ł ównym sk ł adnikiem produktu jest nieprawid ł ow ą praktyk ą przedsi ę biorcy. Takie te ż wnioski znajduj ą odzwierciedlenie w opinii bada ń publicznych pt. „Opinie Polaków o Ekstra Pomorskim” Konsumenci uznali, i ż u ż ycie tego rodzaju oznacze ń na produkcie powoduje, i ż w przekonaniu odbiorców oznakowania powstaje mylne wyobra ż enie o wyrobie, jako o ma ś le. Zatem Prezes Urz ę du nie podziela argumentacji MASMAL, i ż zamieszczone grafiki krowy czy skopka z mlekiem nie wprowadzaj ą konsumentów w b łą d, pomimo – na co wskazuje przedsi ę biorca - niezamieszczenia na wyrobach s ł owa „mas ł o”. Organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż zgodnie z definicj ą zawart ą w cz ęś ci C pkt 4 za łą cznika do Rozporz ą dzenia Rady (WE) Nr 2991/94 z dnia 5 grudnia 1994r. okre ś laj ą cego normy dla t ł uszczów do smarowania (Dz. U. UE.L.94.316.2), dalej Rozporz ą dzenie 2991/94, produkt „Ekstra z Warlubia” jest mieszan ą substancj ą do smarowania 72%. Oznacza to, i ż wyrób ten nie jest mas ł em zgodnie z definicj ą zawart ą w cz ęś ci A pkt 1 za łą cznika do Rozporz ą dzenia 2991/94. Ponadto organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż stosownie do tre ś ci art. 3 ust. 2 Rozporz ą dzenia Komisji EWG Nr 1898/87 z dnia 02 lipca 1987r. w sprawie ochrony oznacze ń stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz. U. UE.L.87.182.36, dalej Rozporz ą dzenie 1898/87) nie wolno - w odniesieniu do produktów innych ni ż przetwory mleczne - u ż ywa ć ż adnej etykiety, dokumentu handlowego, materia ł u handlowego ani ż adnej formy reklamy, ani ż adnej formy prezentacji, która wskazuje, implikuje lub sugeruje, ż e produkt ten jest przetworem mlecznym. Z uwagi na zastosowanie na opakowaniu grafiki skopka nale ż y uzna ć , i ż sugeruje ona konsumentowi, i ż dokonuje on zakupu mas ł a, co narusza powo ł an ą powy ż ej norm ę prawn ą . 2 ź ród ł o www.elmilk.pl 11 Ponadto organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż uregulowania dotycz ą ce ci ążą cego na przedsi ę biorcy obowi ą zku w ł a ś ciwego oznaczania produktów znajduj ą si ę równie ż na gruncie prawa krajowego. Stosownie do tre ś ci art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000r. o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno-spo ż ywczych (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 187 poz. 1577, dalej jhars) nazwa ś rodka spo ż ywczego ma precyzyjnie informowa ć konsumenta o rodzaju ś rodka spo ż ywczego, umo ż liwia ć odró ż nienie go od podobnych ś rodków spo ż ywczych. W ocenie organu antymonopolowego nazwa wyrobu „Ekstra z Warlubia” nie tylko nie informuje konsumenta precyzyjnie lecz wr ę cz nie informuje wcale o rodzaju ś rodka spo ż ywczego. Nazwa rodzajowa ś rodka spo ż ywczego zosta ł a umieszczona na spodzie opakowania niewielk ą czcionk ą , w sposób niewidoczny i niedostrzegalny dla konsumenta. Aby konsument uzyska ł informacj ę dotycz ą ca wyrobu, musi wzi ąć wyrób do r ę ki, odwróci ć go i odczyta ć nazw ę rodzajow ą , przy za ł o ż eniu, ż e ma dobry wzrok, bowiem czcionka zastosowana przy nadruku nazwy rodzajowej wyrobu jest niewielka. Ponadto organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż stosownie do tre ś ci art. 6 ust. 5 ustawy jhars oznakowanie artyku ł u rolno-spo ż ywczego nie mo ż e w szczególno ś ci wprowadza ć w b łą d konsumenta co do to ż samo ś ci tego artyku ł u, w tym jego rodzaju, w ł a ś ciwo ś ci, sk ł adu, ilo ś ci, trwa ł o ś ci, pochodzenia oraz sposobu produkcji, lub sugerowa ć , ż e artyku ł ten posiada specjalne w ł a ś ciwo ś ci, je ż eli ich nie posiada lub je ż eli inne podobne artyku ł y rolno- spo ż ywcze posiadaj ą takie w ł a ś ciwo ś ci. W ocenie organu antymonopolowego zastosowane przez producenta oznakowanie wyrobu „Ekstra z Warlubia” wprowadza konsumenta w b łą d z uwagi na podobie ń stwo szaty graficznej do „Mas ł a Ekstra”, zastosowanie nazwy wyrobu, która nie informuje o rodzaju ś rodka spo ż ywczego, umieszczenie nazwy rodzajowej w sposób niewidoczny dla konsumenta. Organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż tak ż e stosownie do tre ś ci art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej oraz zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141 poz. 1176 z pó ź n. zm.: Dz. U. z 2004r. Nr 96 poz. 959, dalej ustawa o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej) sprzedawca dokonuj ą cy sprzeda ż y w Rzeczypospolitej Polskiej jest obowi ą zany udzieli ć kupuj ą cemu jasnych, zrozumia ł ych i niewprowadzaj ą cych w b łą d informacji, wystarczaj ą cych do prawid ł owego i pe ł nego korzystania ze sprzedanego towaru konsumpcyjnego. W ocenie organu antymonopolowego umieszczone przez MASMAL na „Ekstra z Warlubia” elementy graficzne i s ł owne, o których mowa powy ż ej, s ą informacjami wprowadzaj ą cymi konsumentów w b łą d, zatem stanowi ą naruszenie normy prawnej zawartej w powo ł anym przepisie. Wobec powy ż szego organ antymonopolowy nie podziela stanowiska przedsi ę biorcy, i ż informacje zamieszczone na produkcie nie wprowadzaj ą konsumentów w b łą d co do to ż samo ś ci towaru, a tak ż e i ż s ą umieszczone w miejscu widocznym dla konsumenta i ł atwo dostrzegalne. Organ antymonopolowy nie podziela tak ż e stanowiska przedsi ę biorcy, i ż pod nazw ą produktu zamieszczono nazw ę rodzajow ą . Nazwa rodzajowa zamieszczona jest na odwrocie opakowania. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, dzia ł anie to stanowi, zdaniem Prezesa Urz ę du, naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnych, prawdziwych i pe ł nych informacji o sprzedawanym produkcie. Tym samym dzia ł anie takie w oparciu o art. 23a ust. 2 stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Dzia ł anie takie wype ł nia tak ż e przes ł anki czynu nieuczciwej konkurencji okre ś lonego w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. nr 153 poz. 1503 z pó ź n. zm.: Dz. U. z 2004r. nr 96 poz. 959, Nr 162 poz. 1693, Nr 172 poz. 1804, Dz. U. z 2005r. Nr 10 poz. 68, dalej uznk). Przepis ten stanowi, i ż czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towaru, które mo ż e 12 wprowadza ć klientów w b łą d co do pochodzenia, ilo ś ci, jako ś ci, sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów albo us ł ug, a tak ż e zatajenie ryzyka jakie wi ąż e si ę z korzystaniem z nich. W niniejszej sprawie nale ż y stwierdzi ć , i ż dzia ł ania MASMAL, opisane powy ż ej, wyczerpuj ą znamiona czynu nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 10 ust. 1 uznk. Tym samym spe ł niona zosta ł a przes ł anka z art. 23a kwalifikuj ą ca zachowanie MASMAL pod k ą tem czynu nieuczciwej konkurencji w postaci naruszenia obowi ą zku udzielenia konsumentom rzetelnych, prawdziwych i pe ł nych informacji o sprzedawanym wyrobie. Wobec powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , i ż zosta ł a spe ł niona przes ł anka bezprawno ś ci dzia ł ania w przypadku pierwszej z zarzucanych przedsi ę biorcy praktyk. Odnosz ą c si ę natomiast do punktu drugiego decyzji Prezes Urz ę du zauwa ż a, i ż tak ż e w tym wypadku dzia ł ania MASMAL oferuj ą cego konsumentom produkt „ Ś mietankowe z Warlubia” we wprowadzaj ą cym w b łą d oznakowaniu - poprzez zamieszczenie rysunku krowy oraz du żą czcionk ą nazwy „ Ś mietankowe z Warlubia” na eksponowanej cz ęś ci opakowania i umieszczenie nazwy rodzajowej w sposób niewidoczny i niedostrzegalny dla konsumenta - naruszaj ą obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji dotycz ą cej produktu. Organ antymonopolowy podkre ś la, i ż w przypadku „ Ś mietankowe z Warlubia” (podobnie jak w przypadku „Ekstra z Warlubia”) na eksponowanej cz ęś ci opakowania – na jego wierzchu zamieszczono du żą czcionk ą nazw ę „Ekstra z Warlubia” a nazwa rodzajowa zosta ł a umieszczona w sposób niewidoczny dla konsumenta i niedostrzegalny na spodzie (odwrocie) opakowania, co w ocenie Prezesa Urz ę du, zagra ż a i narusza interes klienta, bowiem wprowadzaj ą ca w b łą d tre ść opakowania produktu mo ż e wp ł ywa ć na decyzj ę klienta w zakresie nabycia danego wyrobu. Ponadto, w ocenie Prezesa Urz ę du u ż ycie w szacie graficznej opakowania oznaczenia w postaci grafiki krowy (podobnie jak skopka na „Ekstra z Warlubia”) sugeruj ą cej, i ż produkt wyprodukowany jest z mleka i ono jest g ł ównym sk ł adnikiem produktu jest niew ł a ś ciw ą praktyk ą przedsi ę biorcy. Tak ż e takie wnioski wyp ł ywaj ą z bada ń opinii publicznej pt. „Opinie Polaków o Ekstra Pomorskim”, zaliczonych w poczet dowodów niniejszego post ę powania. Opakowanie „Ekstra Pomorskiego Ś mietankowego” wyst ę puje w kolorze kremowym identycznie jak opakowanie „ Ś mietankowego z Warlubia”. Ponadto na opakowaniu wyrobu MASMAL zastosowano elementy s ł owne („ ś mietankowe”) i graficzne („rysunek krowy”) wyst ę puj ą ce na opakowaniu produktu Elmilk. Wobec powy ż szego Prezes Urz ę du uzna ł , i ż wyniki bada ń opinii publicznej maj ą zastosowanie, podobnie jak w przypadku „Ekstra z Warlubia”, tak ż e do produktu „ Ś mietankowe z Warlubia”. W przeprowadzonych badaniach opinii publicznej respondenci uznali, i ż u ż ycie rysunku krowy i maselnicy – skopka- kojarzy si ę z mas ł em (28% respondentów), nazwa produktu (respondenci wskazywali, ż e ś mietankowe mo ż e by ć tylko mas ł o) sugeruje, ż e jest to mas ł o, a tak ż e wskazywali, i ż u ż ycie nazwy w rodzaju nijakim („ ś mietankowe”), w którym wyst ę puje s ł owo mas ł o, tak ż e kojarzy im si ę z mas ł em (5% respondentów). A zatem zastosowanie oznacze ń wyst ę puj ą cych na produkcie powoduje mylne wyobra ż enie odbiorców oznakowania wyrobu, jako o ma ś le. Prezes Urz ę du zauwa ż a, i ż zgodnie z definicj ą zawart ą w cz ęś ci C pkt 4 za łą cznika do Rozporz ą dzenia 2991/94, produkt „Ekstra z Warlubia” jest mieszan ą substancj ą do smarowania 72%. Oznacza to, i ż wyrób ten nie jest mas ł em zgodnie z definicj ą zawart ą w cz ęś ci A pkt 1 za łą cznika do Rozporz ą dzenia 2991/94. Ponadto, w ocenie organu 13 antymonopolowego, z uwagi na zamieszczenie na opakowaniu grafiki krowy oznakowanie opakowania sugeruje konsumentom, i ż dokonuj ą zakupu mas ł a, co narusza art. 3 ust. 2 Rozporz ą dzenia 1898/87. Prezes Urz ę du zauwa ż a, i ż podobnie jak w przypadku „Ekstra z Warlubia”, tak ż e w przypadku „ Ś mietankowe z Warlubia” zosta ł y naruszone obowi ą zki wyp ł ywaj ą ce z art. 7 ust. 2 ustawy jhars, albowiem nazwa wyrobu „ Ś mietankowe z Warlubia” nie tylko nie informuje konsumenta precyzyjnie o rodzaju ś rodka spo ż ywczego, lecz wcale nie informuje konsumenta o rodzaju ś rodka spo ż ywczego. Co wi ę cej u ż ycie przymiotnika „ ś mietankowe” w rodzaju nijakim wprowadza w b łą d, i ż chodzi o mas ł o (s ł owo mas ł o jest rzeczownikiem w rodzaju nijakim), podczas gdy nazwa rodzajowa „mieszana substancja…” wyst ę puje w rodzaju ż e ń skim, a zatem przymiotnik „ ś mietankowe” w ż aden sposób nie przystaje do nazwy rodzajowej wyrobu, co wynika tak ż e z przeprowadzonych bada ń opinii publicznej. Ponadto, podobnie jak w przypadku pierwszego z analizowanych opakowa ń , nazwa rodzajowa ś rodka spo ż ywczego zosta ł a umieszczona na spodzie opakowania niewielk ą czcionk ą , w sposób niewidoczny i niedostrzegalny dla konsumenta – zatem aby konsument uzyska ł informacj ę dotycz ą ca wyrobu, musi wzi ąć wyrób do r ę ki, odwróci ć go i odczyta ć nazw ę rodzajow ą , przy czym nale ż y podkre ś li ć , i ż zosta ł a ona podana niewielk ą czcionk ą . Ponadto organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż zastosowanie nazwy wyrobu, która nie informuje o rodzaju ś rodka spo ż ywczego, umieszczenie nazwy rodzajowej w sposób niewidoczny dla konsumenta stanowi wprowadzaj ą ce konsumenta w b łą d oznakowanie artyku ł u rolno-spo ż ywczego i pozostaje w sprzeczno ś ci z norm ą zawart ą w art. 6 ust. 5 ustawy jhars. Ponadto Prezes Urz ę du zauwa ż a, i ż tak ż e w przypadku „ Ś mietankowe z Warlubia” - z uwagi na umieszczone na wyrobie elementy graficzne i s ł owne, które, w ocenie organu antymonopolowego, s ą informacjami wprowadzaj ą cymi konsumentów w b łą d - dzia ł ania MASMAL pozostaj ą w sprzeczno ś ci z art. 3 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej. Wobec powy ż szego, podobnie jak w przypadku „Ekstra z Warlubia” organ antymonopolowy nie podziela stanowiska przedsi ę biorcy, i ż zamieszczone grafiki krowy nie wprowadzaj ą konsumentów w b łą d pomimo niezamieszczenia na opakowaniu s ł owa „mas ł o”, a tak ż e, ż e informacje na produkcie s ą umieszczone w miejscu widocznym dla konsumenta i ł atwo dostrzegalne oraz ż e nazwa rodzajowa zosta ł a umieszczona pod nazw ą produktu. Konkluduj ą c, w ocenie organu antymonopolowego, nale ż y uzna ć , i ż dzia ł anie to stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnych, prawdziwych i pe ł nych informacji o sprzedawanym produkcie a tym samym dzia ł anie takie stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Ponadto dzia ł anie MASMAL wype ł nia tak ż e przes ł anki czynu nieuczciwej konkurencji okre ś lonego w art. 10 ust. 1 uznk a tym samym spe ł niona zosta ł a przes ł anka z art. 23a kwalifikuj ą ca zachowanie MASMAL pod k ą tem czynu nieuczciwej konkurencji w postaci naruszenia obowi ą zku udzielenia konsumentom rzetelnych, prawdziwych i pe ł nych informacji o sprzedawanym wyrobie. Wobec powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , i ż zosta ł a spe ł niona przes ł anka bezprawno ś ci dzia ł ania tak ż e w przypadku drugiej z zarzucanych przedsi ę biorcy praktyk. Odnosz ą c si ę natomiast do trzeciej z zarzucanych przedsi ę biorcy praktyk, organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż dzia ł ania MASMAL polegaj ą ce na podaniu w wykazie sk ł adników produktów „Ekstra z Warlubia” i „ Ś mietankowe z Warlubia” zawarto ś ci mas ł a 14 zamiast zawarto ś ci t ł uszczu mlecznego, naruszaj ą obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji dotycz ą cej produktu. Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. C Rozporz ą dzenia 2991/94 podczas znakowania i prezentacji produktów nale ż y wskaza ć zawarto ść t ł uszczu ro ś linnego, mlecznego lub innego zwierz ę cego w porz ą dku malej ą cym (…). Wbrew twierdzeniom przedsi ę biorcy zawartym w pi ś mie z dnia 11 pa ź dziernika 2005r. (k. 37) wyroby „Ekstra z Warlubia” oraz „ Ś mietankowe z Warlubia” nie zawieraj ą w wykazie sk ł adników zawarto ś ci t ł uszczu mlecznego lecz mas ł a (tak te ż opinia Inspekcji Handlowej –k. 3, k.4, k. 25 na odwrocie, oraz Inspekcji Jako ś ci Handlowej Artyku ł ów Rolno Spo ż ywczych –k.43, k.44), co stanowi naruszenie powo ł anej powy ż ej normy prawnej. Nale ż y podkre ś li ć , i ż zgodnie z art. 249 Traktatu Ustanawiaj ą cego Wspólnot ę Europejsk ą (tekst skonsolidowany uwzgl ę dniaj ą cy zmiany wprowadzone Traktatem z Nicei Dziennik Urz ę dowy UE C 325 z 24 grudnia 2002 r.) rozporz ą dzenie (tu Rozporz ą dzenie 2991/94) ma zasi ę g ogólny, wi ąż e w ca ł o ś ci i jest bezpo ś rednio stosowane we wszystkich Pa ń stwach Cz ł onkowskich, co oznacza, i ż przepisy te maj ą bezpo ś redni ą moc obowi ą zuj ą c ą , bez konieczno ś ci ich implementowania do krajowego porz ą dku prawnego. Ponadto organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż niepodanie w wykazie sk ł adników „Ekstra z Warlubia” i „ Ś mietankowe z Warlubia” informacji o zawarto ś ci t ł uszczu mlecznego stanowi naruszenie art. 6 ust. 5 ustawy jhars. Nale ż y tak ż e zauwa ż y ć , i ż podanie informacji o zawarto ś ci mas ł a w produktach zamiast informacji o zawarto ś ci t ł uszczu mlecznego stanowi informacj ę wprowadzaj ą c ą w b łą d kupuj ą cych, a zatem stanowi naruszenie obowi ą zku sprzedaj ą cego, okre ś lonego art. 3 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej, nakazuj ą cego udzielanie kupuj ą cemu niewprowadzaj ą cych w b łą d informacji. W ocenie organu antymonopolowego, niepodanie w wykazie sk ł adników informacji o zawarto ś ci t ł uszczu mlecznego stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnych, prawdziwych i pe ł nych informacji o sprzedawanym produkcie, a tym samym dzia ł anie takie stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Ponadto dzia ł anie takie wype ł nia tak ż e przes ł anki czynu nieuczciwej konkurencji okre ś lonego w art. 10 ust. 1 uznk, a tym samym spe ł niona zosta ł a przes ł anka z art. 23a kwalifikuj ą ca zachowanie MASMAL pod katem czynu nieuczciwej konkurencji w postaci naruszenia obowi ą zku udzielenia konsumentom rzetelnych, prawdziwych i pe ł nych informacji o sprzedawanym wyrobie. Wobec powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , i ż przes ł anka bezprawno ś ci dzia ł ania zosta ł a spe ł niona tak ż e w przypadku trzeciej z zarzucanych przedsi ę biorcy praktyk. Maj ą c na uwadze wycofanie z obrotu przez MASMAL - z dniem 24 stycznia 2006r. - produktów „Ekstra z Warlubia” i „ Ś mietankowe z Warlubia” orzeczono o zaniechaniu stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów jako, ż e na dzie ń wydania niniejszej decyzji MASMAL praktyki tej ju ż nie stosowa ł . Wobec powy ż szego nale ż a ł o orzec jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy. 15 Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Bydgoszczy Andrzej Chaj ę cki Otrzymuj ą : 1. Pani Magdalena Rybczy ń ska Przedsi ę biorstwo Handlowo Us ł ugowe „MASMAL” ul. Domy Kolejowe 9 86-160 Warlubie 2. a/a 16