RBG-33/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Jagiello ń ska 34, 85-097 Bydgoszcz tel. (052) 345-56-44, Fax (052) 345-56-17 e-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 14.11.2005 r. Znak: RBG-61-04/05/AB Wg rozdzielnika Decyzja Nr RBG 33/2005 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003 roku nr 86 poz. 804, z pó ź n. zmianami w Dz.U. z 2003 roku nr 60 poz. 535, Dz.U. z 2003 roku nr 170 poz. 1652, Dz.U. z 2004 roku nr 93 poz. 891, Dz.U. z 2004 roku nr 96 poz. 959, Dz.U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1362, Dz.U. z 2005 r. Nr 184, poz. 1539), oraz §2 ust. 1 pkt 3a i §6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego na wniosek Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Bydgoszczy przeciwko Piotrowi Brzezicha prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Hurtownia Artyku ł ów Fotograficzno- Przemys ł owych „ARTUR” z siedzib ą w Bydgoszczy, dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, I. na podstawie art. 23c ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaje si ę dzia ł ania Piotra Brzezichy prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Hurtownia Artyku ł ów Fotograficzno-Przemys ł owych „ARTUR” z siedzib ą w Bydgoszczy, polegaj ą ce na nie informowaniu konsumentów o mo ż liwo ś ci nie wywi ą zania si ę z zawartej umowy us ł ugi sta ł ego dost ę pu do sieci Internet z przyczyn technicznych, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , o której mowa w art. 23a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą c ą na naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej i prawdziwej informacji, i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania; II. na podstawie art. 23c ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaje si ę dzia ł ania Piotra Brzezichy prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Hurtownia Artyku ł ów Fotograficzno-Przemys ł owych „ARTUR” z siedzib ą w Bydgoszczy, polegaj ą ce na odmowie zwrotu konsumentom ś wiadcze ń spe ł nionych przez nich wcze ś niej ni ż ś wiadczenie przedsi ę biorcy, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , o której mowa w art. 23a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, b ę d ą c ą czynem nieuczciwej konkurencji w rozumieniu w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania; III. na podstawie art. 23c ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaje si ę dzia ł ania Piotra Brzezichy prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Hurtownia Artyku ł ów Fotograficzno-Przemys ł owych „ARTUR” z siedzib ą w Bydgoszczy, polegaj ą ce na stosowaniu postanowienia wzorca umowy sta ł ego dost ę pu do sieci Internet, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, poprzez zapis §8 pkt 2 tej umowy, zgodnie z którym: „W przypadku nie doj ś cia do ugody, spory b ę d ą podlega ł y rozstrzygni ę ciu w ł a ś ciwym dla siedziby Hurtowni ARTUR s ą dów powszechnych.”, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , o której mowa w art. 23a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania; IV. na podstawie art. 23d ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, stwierdza si ę , ż e dzia ł ania Piotra Brzezichy prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Hurtownia Artyku ł ów Fotograficzno-Przemys ł owych „ARTUR” z siedzib ą w Bydgoszczy, polegaj ą ce na rozpowszechnianiu ulotek reklamowych promuj ą cych us ł ug ę Internetu bezprzewodowego, nie stanowi ą czynu nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w postaci reklamy wprowadzaj ą cej konsumentów w b łą d co do zakresu ś wiadczonej us ł ugi dost ę pu do Internetu, oraz nie naruszaj ą zbiorowych interesów konsumentów , o których mowa w art. 23a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów; V. na podstawie art. 23d ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, stwierdza si ę , ż e dzia ł ania Piotra Brzezichy prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Hurtownia Artyku ł ów Fotograficzno-Przemys ł owych „ARTUR” z siedzib ą w Bydgoszczy, polegaj ą ce na uzale ż nianiu ś wiadczenia us ł ugi od spe ł nienia przez konsumentów dodatkowych warunków, o których przedsi ę biorca nie informowa ł konsumentów w trakcie zawierania umowy, oraz instalacji sprz ę tu i oprogramowania, nie stanowi ą czynu nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, oraz nie naruszaj ą zbiorowych interesów konsumentów, o których mowa w art. 23a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. 2 VI. na podstawie art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zmianami w Dz.U. z 2001 r. Nr 49, poz. 509, Dz.U. z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Dz.U. z 2002 r. Nr 169, poz. 1387, Dz.U. z 2003 r. Nr 130, poz. 1188, Dz.U. z 2003 r. Nr 170 poz. 1660, Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, Dz.U. z 2004 r. Nr 162, 1692, Dz.U. z 2005 r. Nr 78, poz. 682, Dz.U. z 2005 r. Nr 181, poz. 1524) w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, umarza si ę post ę powanie wszcz ę te z wniosku Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Bydgoszczy przeciwko Piotrowi Brzezicha prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Hurtownia Artyku ł ów Fotograficzno-Przemys ł owych „ARTUR” z siedzib ą w Bydgoszczy, w sprawie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na dokonywaniu jedynie wi ążą cej interpretacji umów zawartych z konsumentami i narzucaniu tej interpretacji konsumentom, jako bezprzedmiotowe. Uzasadnienie Pismem z dnia 24.01.2005 r. uzupe ł nionym pismem z dnia 21.02.2005 r. Miejski Rzecznik Konsumentów w Bydgoszczy (zwany dalej „Rzecznikiem”, b ą d ź „Wnioskodawc ą ”) wyst ą pi ł do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej „Prezesem Urz ę du”) z wnioskiem o wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów jakich zdaniem Wnioskodawcy dopuszcza ł si ę Piotr Brzezicha (zwany dalej „Uczestnikiem”) w zwi ą zku ze swoj ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą polegaj ą c ą na ś wiadczeniu us ł ugi sta ł ego dost ę pu do sieci Internet. Wobec powy ż szego, postanowieniem nr RBG 17/2005 z dnia 4.02.2005 r. Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, zarzucaj ą c Uczestnikowi zgodnie z żą daniem Wnioskodawcy: 1. naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej i prawdziwej informacji poprzez nie informowanie ich o mo ż liwo ś ci nie wywi ą zania si ę z zawartej umowy us ł ugi sta ł ego dost ę pu do sieci Internet z przyczyn technicznych; 2. stosowanie reklamy wprowadzaj ą cej konsumentów w b łą d co do zakresu ś wiadczonej us ł ugi dost ę pu do Internetu; 3. stosowanie czynu nieuczciwej konkurencji, polegaj ą cego na uzale ż nianiu ś wiadczenia us ł ugi od spe ł nienia przez konsumentów dodatkowych warunków, o których przedsi ę biorca nie informowa ł konsumentów w trakcie zawierania umowy, instalacji sprz ę tu i oprogramowania; 4. stosowanie czynu nieuczciwej konkurencji, polegaj ą cego na dokonywaniu jedynie wi ążą cej interpretacji umów zawartych z konsumentami, narzucaniu tej interpretacji konsumentom; 5. stosowanie czynu nieuczciwej konkurencji, polegaj ą cego na odmowie zwrotu konsumentom ś wiadcze ń spe ł nionych prze nich wcze ś niej ni ż ś wiadczenie przedsi ę biorcy; 6. stosowanie postanowie ń wzorca umowy sta ł ego dost ę pu do sieci Internet, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umownych uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, poprzez zapis §8 pkt 2 umowy, zgodnie z którym „W przypadku nie doj ś cia do ugody, spory b ę d ą podlega ł y rozstrzygni ę ciu w ł a ś ciwym dla siedziby Hurtowni ARTUR s ą dów powszechnych. W odpowiedzi na postawione mu zarzuty, Uczestnik uzna ł je za bezpodstawne. W szczególno ś ci podniós ł , i ż konsumenci z jakimi zawar ł umow ę na dost ę p do Internetu, nie 3 wp ł acili z tego tytu ł u ani z ł otówki, lecz zap ł acili jedynie po 450 z ł za zamówiony towar, tj. urz ą dzenia niezb ę dne do odbioru sygna ł u Internet drog ą radiow ą . W toku post ę powania, Prezes Urz ę du wyst ą pi ł do Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty z pro ś b ą o udost ę pnienie protoko ł u z kontroli przeprowadzonej w siedzibie Uczestnika, oraz innych materia ł ów zwi ą zanych z dzia ł alno ś ci ą Uczestnika, znajduj ą cych si ę w posiadaniu URTiP. Pismem z dnia 18.02.2005 r. URTiP Kujawsko-Pomorski Oddzia ł Okr ę gowy poinformowa ł Prezesa Urz ę du, i ż na dzie ń przeprowadzenia kontroli Uczestnika, tj. 10.01.1005 r., URTiP nie stwierdzi ł narusze ń przepisów ustawy Prawo telekomunikacyjne, a tak ż e wyja ś ni ł , ż e Uczestnik pos ł ugiwa ł si ę jednym punktem nadawczym o zasi ę gu od 3 do 5 km, co nie mog ł o obj ąć terenu ca ł ego miasta. W toku post ę powania, Prezes Urz ę du wyst ą pi ł równie ż do konsumentów sk ł adaj ą cych skargi na dzia ł alno ść Uczestnika (do URTiP oraz do Rzecznika, a tak ż e bezpo ś rednio do UOKiK) z zapytaniem dotycz ą cym stosunków umownych łą cz ą cych ich z Uczestnikiem. W odpowiedzi, dwoje konsumentów informowa ł o, ż e: 1. nie ma zawartej z Uczestnikiem umowy na pi ś mie, gdy ż ta mia ł a by ć zawarta w chwili gdy Internet b ę dzie dzia ł a ł , a wp ł aci ł a jedynie zaliczk ę – Pani (dane osobowe); 2. zawar ł a z Uczestnikiem umow ę na pi ś mie, i dokona ł a wp ł aty 450 z ł (najpierw zaliczka 200 z ł , a nast ę pnie przy podpisaniu umowy kolejne 250 z ł ), a nast ę pnie j ą wypowiedzia ł a w zwi ą zku z brakiem zasi ę gu sygna ł u nadawanego przez Uczestnika – Pani (dane osobowe). Zebranie materia ł u dowodowego, oraz ustalenie stanowisk obu stron post ę powania pozwoli ł o na zamkni ę cie post ę powania dowodowego w niniejszej sprawie w dniu 14.09.2005 r. W ś wietle powy ż szego, Prezes Urz ę du ustali ł co nast ę puje: Piotr Brzezicha prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Hurtownia Artyku ł ów Fotograficzno-Przemys ł owych „ARTUR” w Bydgoszczy przy ul. Kcy ń skiej 15 w oparciu o wpis do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej pod nr 23323, prowadzonej przez Prezydenta Miasta Bydgoszczy, oraz o zg ł oszenie dzia ł alno ś ci telekomunikacyjnej nie wymagaj ą cej zezwolenia (za ś wiadczenie Prezesa URTiP Nr OBY WKT-6091-47/04 z dnia 19.05.2004 r.). Przedmiotem dzia ł alno ś ci Uczestnika by ł o m.in. zapewnianie konsumentom dost ę pu do sieci Internet za po ś rednictwem urz ą dze ń radiowych, tj. anteny nadawczej zainstalowanej na budynku przy ul. Solskiego 14/65 (do dnia 15.07.2005 r.). Po dniu 15.07.2005 r. Uczestnik planowa ł rozpocz ę cie nadawania w Rynarzewie. Zgodnie z wzorcem umowy jak ą pos ł ugiwa ł si ę Uczestnik, zobowi ą zywa ł si ę on do ś wiadczenia na rzecz zamawiaj ą cych us ł ugi sta ł ego (24 godz/dob ę ) dost ę pu do mi ę dzynarodowej sieci Internet o przepustowo ś ci do 128 kbit/s, przy czym zamontowane przez Uczestnika urz ą dzenia i akcesoria niezb ę dne do odbioru by ł y w ł asno ś ci ą Uczestnika, chyba ż e urz ą dzenia i sie ć by ł y w ł asno ś ci ą zamawiaj ą cych, a koszt pod łą czenia wynosi ł : 450 z ł brutto – koszt wykonania pod łą czenia instalacyjnego, 50 z ł brutto – miesi ę czna op ł ata abonamentowa p ł atna z góry. W swojej dzia ł alno ś ci Uczestnik pos ł ugiwa ł si ę ulotk ą reklamow ą o tre ś ci: „Bardzo tani Internet bezprzewodowy! Abonament tygodniowy tylko 20 z ł , Abonament miesi ę czny tylko 50 z ł , Pr ę dko ść łą cza 128 kBit/s”. Ulotka ta by ł a rozpowszechniana tak ż e na obszarach nie obj ę tych zasi ę giem sieci Uczestnika, b ą d ź o niskiej mocy sygna ł u, nie zapewniaj ą cej nale ż ytego odbioru z wykorzystaniem urz ą dze ń dostarczanych konsumentom w cenie 450 z ł . Przed zawarciem umów z konsumentami, Uczestnik nie sprawdza ł zasi ę gu swojej sieci gdy ż wi ą za ł o si ę to z dodatkowymi op ł atami ponoszonymi na rzecz firm zewn ę trznych, oraz nie uprzedza ł konsumentów o mo ż liwych trudno ś ciach technicznych z odbiorem sygna ł u radiowego, oraz mo ż liwo ś ci zwi ę kszenia kosztów instalacyjnych o cen ę dodatkowych 4 urz ą dze ń s ł u żą cych zwi ę kszeniu mocy sygna ł u radiowego, a tak ż e nie uzale ż nia ł skuteczno ś ci zawartej umowy o dost ę p do Internetu od mo ż liwo ś ci zapewnienia konsumentom łą cza radiowego, a przeciwnie, zastrzeg ł w §7 umowy, ż e w przypadku wypowiedzenia umowy tak przez konsumenta, jak i przez niego samego, konsument traci ca łą uiszczon ą przez siebie op ł at ę instalacyjn ą . W przypadku odst ą pienia przez konsumentów od umów na skutek nie wywi ą zania si ę przez Uczestnika z obowi ą zku zapewnienia łą cza radiowego, b ą d ź w przypadku braku zgody konsumentów na poniesienie dodatkowych kosztów przy łą czenia, Uczestnik odmawia ł zwrotu konsumentom poniesionych przez nich kosztów wykonania pod łą czenia instalacyjnego, przywo ł uj ą c postanowienie §7 umów (dotyczy umów zawartych na pi ś mie), b ą d ź argumentuj ą c, ż e zawar ł z nimi skuteczne umowy sprzeda ż y tych urz ą dze ń (pozosta ł e przypadki umów zawartych ustnie). 21 czerwca 2004 r. konsument – Pan (dane osobowe) z ł o ż y ł w Delegaturze UOKiK w Bydgoszczy skarg ę , której istot ą by ł o nie wywi ą zanie si ę przez Uczestnika z ustnego zobowi ą zania zapewnienia dost ę pu do sieci Internet mimo zap ł aty przez skar żą cego 250 z ł zaliczki, oraz próba obarczenia skar żą cego kosztem zakupu wzmacniacza w wysoko ś ci 700 z ł , który by ł niezb ę dny wobec zbyt s ł abego sygna ł u radiowego nadawanego przez Uczestnika (ustalono w oparciu o akta sprawy RBG-052-22/04/AB – fakty znane organowi antymonopolowemu z urz ę du – art. 77 §4 Kodeksu post ę powania administracyjnego). Dzia ł alno ś ci Uczestnika dotyczy ł y tak ż e skargi innych konsumentów: Pani (dane osobowe) – skarga z ł o ż ona Prezesowi URTiP oraz Miejskiemu Rzecznikowi Konsumentów w Bydgoszczy. Jej istot ą by ł o nie wywi ą zanie si ę przez Uczestnika z umowy zawartej przez niego na pi ś mie ze skar żą c ą (umowa z dnia 26.11.2004), któr ą Uczestnik zobowi ą za ł si ę do zapewnienia skar żą cej sta ł ego dost ę pu do Internetu, mimo uiszczenia przez skar żą c ą 350 z ł za komplet urz ą dze ń do odbioru Internetu bezprzewodowego, oraz próba obarczenia skar żą cej kosztem kolejnych urz ą dze ń z uwagi na brak zasi ę gu sygna ł u radiowego. Pani (dane osobowe) – skarga z ł o ż ona Miejskiemu Rzecznikowi Konsumentów w Bydgoszczy. Jej istot ą by ł o nie wywi ą zanie si ę przez Uczestnika z umowy zawartej przez niego na pi ś mie ze skar żą c ą (umowa z dnia 22.11.2004), któr ą Uczestnik zobowi ą za ł si ę do zapewnienia skar żą cej sta ł ego dost ę pu do Internetu, mimo uiszczenia przez skar żą c ą 450 z ł za komplet urz ą dze ń do odbioru Internetu bezprzewodowego, oraz próba obarczenia skar żą cej kosztem kolejnych urz ą dze ń z uwagi na brak zasi ę gu sygna ł u radiowego. Pani (dane osobowe) – skarga z ł o ż ona Miejskiemu Rzecznikowi Konsumentów w Bydgoszczy. Jej istot ą by ł o nie wywi ą zanie si ę przez Uczestnika z umowy zawartej przez niego na pi ś mie ze skar żą c ą (umowa z dnia 17.05.2004), któr ą Uczestnik zobowi ą za ł si ę do zapewnienia skar żą cej sta ł ego dost ę pu do Internetu, mimo uiszczenia przez skar żą c ą 450 z ł za komplet urz ą dze ń do odbioru Internetu bezprzewodowego, oraz jednostronne o ś wiadczenie przez Uczestnika o zrzeczeniu si ę w ł asno ś ci urz ą dze ń s ł u żą cych do odbioru Internetu na rzecz skar żą cej w celu unikni ę cia rozliczenia si ę ze skar żą c ą z tytu ł u uiszczonej przez ni ą kwoty 450 z ł . Pani (dane osobowe) – skarga z ł o ż ona Miejskiemu Rzecznikowi Konsumentów w Bydgoszczy. Jej istot ą by ł o nie wywi ą zanie si ę przez Uczestnika z ustnej umowy zawartej przez niego ze skar żą c ą (umowa z dnia 20.05.2004), któr ą Uczestnik zobowi ą za ł si ę do zapewnienia skar żą cej sta ł ego dost ę pu do Internetu, mimo uiszczenia przez skar żą c ą 250 z ł za komplet urz ą dze ń do odbioru Internetu bezprzewodowego, oraz próba obarczenia skar żą cej kosztem kolejnych urz ą dze ń z uwagi na brak zasi ę gu sygna ł u radiowego. W oparciu o dokonane ustalenia faktyczne, Prezes Urz ę du zwa ż y ł co nast ę puje: Zgodnie z art. 23a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (zwana dalej „ustaw ą ”), Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy 5 konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. (ust. 1) Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479[45] Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. (ust. 2) Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów wymaga zatem spe ł nienia dwóch warunków: 1. bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy, 2. naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Powy ż sze przes ł anki zostan ą poddane ocenie odr ę bnie dla ka ż dej z zarzucanych Uczestnikowi praktyk wed ł ug kolejno ś ci oznaczonej w sentencji decyzji, uwzgl ę dniaj ą c ponadto dodatkowe przes ł anki wynikaj ą ce z zakwalifikowania dzia ł a ń Uczestnika do poszczególnych praktyk wymienionych w art. 23a ust. 2 ustawy. I. Jedn ą z praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów jest zgodnie z art. 23a ust. 2 ustawy naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Stwierdzenie naruszenia obowi ą zku informacyjnego wobec konsumentów wymaga w pierwszym rz ę dzie ustalenia, ż e na Uczestniku ci ąż y ł prawny obowi ą zek uprzedzenia konsumentów o mo ż liwo ś ci nie wywi ą zania si ę z zawartej umowy z przyczyn technicznych, tj. w istocie o zakresie i jako ś ci ś wiadczonej przez siebie us ł ugi. W tym celu nale ż y przywo ł a ć w pierwszym rz ę dzie zapisy ustawy z dnia 16.07.2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. z 2004 r. Nr 171, poz. 1800 – zwana dalej „Prawem telekomunikacyjnym”). Zgodnie z art. 56 tej ustawy, „ Umowa, o której mowa w ust. 2 (tj. umowa o ś wiadczenie publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych), powinna okre ś la ć w szczególno ś ci: (…) 2) ś wiadczone us ł ugi, dane o ich jako ś ci, w tym o czasie oczekiwania na przy łą czenie do sieci lub terminie rozpocz ę cia ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych;”. Skoro Uczestnik zawiera ł z konsumentami takie umowy, to niew ą tpliwie obowi ą zany by ł do zamieszczenia w nich istotnych informacji dotycz ą cych zakresu i jako ś ci ś wiadczonej us ł ugi. O ile zatem istnia ł y jakiekolwiek techniczne przeszkody dla ś wiadczenia us ł ugi, wynikaj ą ce z ograniczonego zasi ę gu stacji nadawczej nale żą cej do Uczestnika, to winny by ć one okre ś lone ju ż w umowie, wraz ze wskazaniem konsekwencji ich wyst ą pienia, w postaci np. kosztów dodatkowych urz ą dze ń zwi ę kszaj ą cych moc sygna ł u. Obowi ą zku informacyjnego Uczestnika dotyczy równie ż przepis art. 63 Prawa telekomunikacyjnego, zgodnie z którym „ Dostawca publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych publikuje aktualne informacje o jako ś ci tych us ł ug.”. Z obowi ą zku publikacji aktualnych danych dotycz ą cych jako ś ci us ł ug, mo ż na wysnu ć po ś rednio obowi ą zek Uczestnika bie żą cego monitorowania zasi ę gu w ł asnej sieci, oraz informowania konsumentów o wszelkich zmianach w tym zakresie, a tak ż e oferowania swoich us ł ug jedynie na tym obszarze. Niedopuszczalne jest wi ę c stanowisko Uczestnika, i ż przed zawarciem umów na dost ę p do Internetu, nie sprawdza ł on zasi ę gu swojej sieci, poniewa ż klienci nie byli zainteresowani tak ą us ł ug ą , której koszt wynosi ł dodatkowe 200-250 z ł . Na marginesie, nale ż y zauwa ż y ć , i ż Uczestnik przerzuci ł na konsumentów, pod postaci ą odr ę bnej us ł ugi, zbadanie faktycznej mo ż liwo ś ci ś wiadczenia us ł ugi, do której sam si ę umownie zobowi ą zywa ł . Wbrew obowi ą zkom, o których mowa powy ż ej, umowy zawierane przez Uczestnika nie zawiera ł y postanowie ń , które informowa ł yby konsumentów o mo ż liwych trudno ś ciach z uzyskaniem po łą czenia z sieci ą Internet. Przeciwnie, zawiera ł y one bezwarunkowe 6 zobowi ą zanie si ę Uczestnika do ś wiadczenia na rzecz zamawiaj ą cych us ł ugi sta ł ego (24 godz/dob ę ) dost ę pu do mi ę dzynarodowej sieci Internet o przepustowo ś ci do 128 kbit/s. Niezale ż nie od szczególnych regulacji Prawa telekomunikacyjnego, tak ż e ogólne zasady prawa cywilnego wymaga ł y od Uczestnika, aby ten informowa ł konsumentów o potencjalnych, a wiadomych mu trudno ś ciach z uzyskaniem dost ę pu do Internetu. Wymaga ł tego w szczególno ś ci obowi ą zek lojalno ś ci kontraktowej, oraz szczególnej (profesjonalnej) staranno ś ci. W zakresie, o którym mowa, bezprawno ść praktyki Uczestnika nale ż y ustali ć na podstawie art. 72 §2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z pó ź n. zmianami – zwana dalej „k.c.”), zgodnie z którym „ Strona, która rozpocz ęł a lub prowadzi ł a negocjacje z naruszeniem dobrych obyczajów, w szczególno ś ci bez zamiaru zawarcia umowy, jest obowi ą zana do naprawienia szkody, jak ą druga strona ponios ł a przez to, ż e liczy ł a na zawarcie umowy.”, oraz art. 355 §2 k.c., stanowi ą cym, i ż „ Nale ż yt ą staranno ść d ł u ż nika w zakresie prowadzonej przez niego dzia ł alno ś ci gospodarczej okre ś la si ę przy uwzgl ę dnieniu zawodowego charakteru tej dzia ł alno ś ci.”. W doktrynie oraz orzecznictwie podkre ś la si ę , ż e lojalno ść kontraktowa wymaga m.in. poinformowania partnera o okoliczno ś ciach jakie mog ą mie ć wp ł yw na jego decyzj ę zawarcia umowy. W szczególno ś ci, je ś li druga strona (w analizowanym przypadku Uczestnik), w chwili zawierania umowy zdaje sobie spraw ę z niemo ż liwo ś ci ś wiadczenia, powinna o tym lojalnie uprzedzi ć , w przeciwnym razie mo ż na jej postawi ć zarzut culpa in contrahendo (wina w kontraktowaniu) i obci ąż y ć odpowiedzialno ś ci ą na podstawie art. 387 §2 k.c., zgodnie z którym „ Strona, która w chwili zawarcia umowy wiedzia ł a o niemo ż liwo ś ci ś wiadczenia, a drugiej strony z b łę du nie wyprowadzi ł a, obowi ą zana jest do naprawienia szkody, któr ą druga strona ponios ł a przez to, ż e zawar ł a umow ę nie wiedz ą c o niemo ż liwo ś ci ś wiadczenia.”. Ponadto, ju ż sam fakt zawierania z konsumentami umów w sytuacji, gdy Uczestnik nie mia ł pewno ś ci co do mo ż liwo ś ci ś wiadczenia, mo ż na uzna ć za dorozumiane udzielenie konsumentom nieprawdziwej informacji o braku przeszkód dla ś wiadczenia tej us ł ugi i zakwalifikowa ć jako naruszenie obowi ą zku informacyjnego, o czym mowa w art. 23a ust. 2 ustawy. W tym miejscu nale ż y doda ć , i ż skar żą cy si ę konsumenci odebrali takie post ę powanie Uczestnika w kategoriach karno-prawnych, podnosz ą c zarzut wy ł udzenia op ł aty instalacyjnej. Jako prób ę uwolnienia si ę przez Uczestnika od obowi ą zku informowania konsumentów o zakresie i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug, w tym o mo ż liwo ś ci nie wywi ą zania si ę z umowy z przyczyn technicznych, Prezes Urz ę du traktuje równie ż przyznany przez Uczestnika fakt, i ż poza 3 umowami znajduj ą cymi w aktach niniejszego post ę powania, nie zawiera ł on innych umów na pi ś mie. Nie zawieranie umów o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych na pi ś mie, narusza nie tylko obowi ą zek okre ś lony w art. 56 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego, ale mo ż e równie ż prowadzi ć do udzielania konsumentom nierzetelnych, nieprawdziwych i niepe ł nych informacji. Pozwala to zakwalifikowa ć t ę praktyk ę jako naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów (niezale ż nie od sankcji okre ś lonej w art. 209 Prawa telekomunikacyjnego – kara pieni ęż na). W ś wietle powy ż szego, nie informowanie konsumentów przez Uczestnika o mo ż liwo ś ci nie wywi ą zania si ę z zawartej umowy us ł ugi sta ł ego dost ę pu do sieci Internet z przyczyn technicznych – za co w pe ł ni odpowiada ł Uczestnik – nale ż y uzna ć za dzia ł anie bezprawne, o którym mowa w art. 23a ust. 1 ustawy. Bezsporny fakt poinformowania jednego z konsumentów – Pani (dane osobowe) o mo ż liwo ś ci wyst ę powania przerw w po łą czeniu, nie zmienia powy ż szej oceny. Okoliczno ść ta nie zosta ł a potwierdzona w przypadku pozosta ł ych skar żą cych, a przede wszystkim, wbrew obowi ą zkom na ł o ż onym przepisami Prawa telekomunikacyjnego, nie zosta ł a potwierdzona tre ś ci ą umowy, b ą d ź obj ę ta publikacj ą Uczestnika w rozumieniu art. 63 Prawa telekomunikacyjnego. Tym samym, fakt dotycz ą cy informowania Pani (dane osobowe), zosta ł uznany przez Prezesa Urz ę du za wyj ą tek od kwestionowanej zasady. 7 Spe ł nienie drugiej przes ł anki wymaga, aby dzia ł anie Uczestnika narusza ł o zbiorowy interes konsumentów. Ze zbiorowym interesem konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorców dotyczy, lub mo ż e dotyczy ć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zindywidualizowa ć . Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów, cho ć by liczba pokrzywdzonych konsumentów by ł a bardzo du ż a. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z dzia ł alno ś ci ą informacyjn ą Uczestnika, kierowan ą do nieoznaczonej liczby osób – konsumentów i potencjalnych konsumentów us ł ugi dost ę pu do Internetu. Do kategorii tej nale żą wszystkie osoby, do których dotar ł , lub móg ł dotrze ć Uczestnik z informacj ą o prowadzonej przez siebie dzia ł alno ś ci, i które by ł y nara ż one na potencjalne niebezpiecze ń stwo znalezienia si ę poza zasi ę giem fal radiowych emitowanych przez stacj ę nadawcz ą Uczestnika, o czym nie by ł y przez niego informowane. Co do samego naruszenia interesów konsumentów, to jest ono w niniejszym przypadku oczywiste, skoro skutkiem nie poinformowania konsumentów o mo ż liwych trudno ś ciach z dost ę pem do Internetu, by ł o zawieranie przez nich umów niewykonalnych, b ą d ź zale ż nych od spe ł nienia przez konsumentów dodatkowych warunków, o czym nie byli oni informowani w chwili zawierania umów, jak równie ż ponoszenie bezprzedmiotowych kosztów wykonania pod łą czenia instalacyjnego, a ponadto, faktyczne ograniczenie konsumentom mo ż liwo ś ci korzystania ze ś wiadcze ń innych, konkurencyjnych operatorów w czasie oczekiwania na wykonanie umowy przez Uczestnika. Wobec powy ż szego, na podstawie art. 23c ust. 1 ustawy, zgodnie z którym „ Prezes Urz ę du w decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów nakazuje zaniechanie jej stosowania.”, nale ż a ł o orzec o stosowaniu przez Uczestnika praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów i nakaza ć zaniechanie jej stosowania. II. Jednym z zarzutów postawionych Uczestnikowi przez Wnioskodawc ę , by ł zarzut stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, w postaci czynu nieuczciwej konkurencji, polegaj ą cego na odmowie zwrotu konsumentom ś wiadcze ń spe ł nionych przez nich wcze ś niej ni ż ś wiadczenie przedsi ę biorcy. Na wst ę pie, Prezes Urz ę du zastrzega, i ż ocena praktyki jak wy ż ej, dotyczy jedynie przypadków umów zawieranych przez Uczestnika na pi ś mie. Niew ą tpliwym jest, ż e Uczestnik zawiera ł z konsumentami równie ż (przede wszystkim) umowy ustne, b ą d ź nawet poprzez czynno ś ci dorozumiane. Prezes Urz ę du mia ł na uwadze, i ż zgodnie z o ś wiadczeniem Uczestnika, w tym drugim przypadku nie zawiera ł on umów o ś wiadczenie us ł ug, lecz jedynie sprzedawa ł konsumentom urz ą dzenia niezb ę dne do odbioru Internetu drog ą radiow ą , czego dowodem s ą wystawione faktury VAT i dowody wp ł aty. W takim przypadku, o ile w ł asno ść tych urz ą dze ń zosta ł a przeniesiona na konsumentów, zasadnym by ł oby uznanie, ż e Uczestnik spe ł ni ł swoje ś wiadczenie. Z uwzgl ę dnieniem posiadanych kompetencji, Prezes Urz ę du nie dysponuje mo ż liwo ś ci ą ustalenia spornej tre ś ci stosunków umownych łą cz ą cych Uczestnika z konsumentami, co uniemo ż liwia uznanie, ż e tak ż e w tych przypadkach konsumentów dotkn ęł a to ż sama praktyka. Nie tylko dok ł adna tre ść tych umów, ale równie ż ich przedmiot s ą przedmiotem sporu, który winien by ć rozstrzygni ę ty przez w ł a ś ciwe s ą dy powszechne z uwzgl ę dnieniem konkretnych okoliczno ś ci danego przypadku. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (zwana dalej „ustaw ą o z.n.k.”), „ Czynem nieuczciwej konkurencji jest dzia ł anie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, je ż eli zagra ż a lub narusza interes innego przedsi ę biorcy lub klienta.”. Aby dosz ł o do pope ł nienia czynu nieuczciwej konkurencji niezb ę dne jest zatem kumulatywne spe ł nienie nast ę puj ą cych przes ł anek: 1. dzia ł anie musi zosta ć podj ę te przez przedsi ę biorc ę (w toku dzia ł alno ś ci gospodarczej) – spe ł nienie tej przes ł anki jest w niniejszym post ę powaniu bezsporne; 2. czyn ten musi by ć sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami; 3. dzia ł anie to musi zagra ż a ć lub narusza ć interes innego przedsi ę biorcy lub klienta. 8 Zasadniczo, s ą to przes ł anki to ż same z warunkami uznania praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 23a ust. 1 ustawy. Ró ż nica polega na tym, i ż czyny nieuczciwej konkurencji, o których mowa w art. 23a ust. 2 ustawy, musz ą dodatkowo godzi ć w zbiorowy interes konsumentów. O bezprawno ś ci praktyki w analizowanym przypadku przes ą dza naruszenie przepisów art. 493 i art. 494 k.c., gdy ż bez w ą tpienia, umowa o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych (dost ę p do Internetu) nale ż y do kategorii umów wzajemnych, gdzie ś wiadczenie jednej ze stron umowy jest odpowiednikiem ś wiadczenia drugiej strony (art. 487 §2 k.c.). Natomiast obowi ą zkiem Uczestnika by ł o bez w ą tpienia weryfikowanie swoich mo ż liwo ś ci w zakresie dostarczania sygna ł u radiowego tym konsumentom, z którymi zawiera ł umow ę , co przes ą dza o uznaniu jego winy w niemo ż liwo ś ci ś wiadczenia. Zgodnie z art. 493 k.c. „ Je ż eli jedno ze ś wiadcze ń wzajemnych sta ł o si ę niemo ż liwe wskutek okoliczno ś ci, za które ponosi odpowiedzialno ść strona zobowi ą zana, druga strona mo ż e, wed ł ug swego wyboru, albo żą da ć naprawienia szkody wynik ł ej z niewykonania zobowi ą zania, albo od umowy odst ą pi ć . (§ 1) . W razie cz ęś ciowej niemo ż liwo ś ci ś wiadczenia jednej ze stron druga strona mo ż e od umowy odst ą pi ć , je ż eli wykonanie cz ęś ciowe nie mia ł oby dla niej znaczenia ze wzgl ę du na w ł a ś ciwo ś ci zobowi ą zania albo ze wzgl ę du na zamierzony przez t ę stron ę cel umowy, wiadomy stronie, której ś wiadczenie sta ł o si ę cz ęś ciowo niemo ż liwe. (§2)”. W analizowanym przypadku, niew ą tpliwym jest, ż e mimo przeniesienia na konsumentów w ł asno ś ci urz ą dze ń s ł u żą cych do odbioru Internetu (co mo ż na zakwalifikowa ć jako cz ęś ciowe ś wiadczenie Uczestnika), ś wiadczenie w pozosta ł ej cz ęś ci, polegaj ą ce na zapewnieniu po łą czenia z sieci ą Internet okaza ł o si ę niemo ż liwe (przynajmniej na warunkach okre ś lonych w umowach). Bior ą c pod uwag ę zamierzony przez strony cel umów, jakim by ł o zgodnie z ich §1 zapewnienie konsumentom us ł ugi sta ł ego dost ę pu do mi ę dzynarodowej sieci Internet, cz ęś ciowe wykonanie umowy przez Uczestnika, polegaj ą ce na przeniesieniu w ł asno ś ci urz ą dze ń , nie mia ł o dla konsumentów znaczenia, i upowa ż nia ł o ich do odst ą pienia od umów. Odst ę puj ą c od nich, konsumenci mogli żą da ć rozliczenia si ę zgodnie z art. 494 k.c., zgodnie z którym „ Strona, która odst ę puje od umowy wzajemnej, obowi ą zana jest zwróci ć drugiej stronie wszystko, co otrzyma ł a od niej na mocy umowy; mo ż e żą da ć nie tylko zwrotu tego, co ś wiadczy ł a, lecz równie ż naprawienia szkody wynik ł ej z niewykonania zobowi ą zania.”. Przepis, o którym mowa, maj ą c charakter normy bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cej, nie móg ł by ć wy łą czony przez zapis §7 umowy, na który powo ł ywa ł si ę Uczestnik uzasadniaj ą c swoj ą praktyk ę . Nawet gdyby uzna ć , i ż niemo ż liwo ść ś wiadczenia przez Uczestnika nie zosta ł a przez niego zawiniona w rozumieniu art. 493 k.c., to zgodnie z art. 495 k.c., w sytuacji gdy cz ęś ciowe wykonanie umowy nie ma dla konsumentów znaczenia, to równie ż w takim przypadku maj ą oni prawo od umowy odst ą pi ć i żą da ć zwrotu w ł asnych ś wiadcze ń . Równie ż ewentualne uznanie ś wiadcze ń Uczestnika za mo ż liwe – jednak po spe ł nieniu dodatkowych warunków – nie zmienia powy ż szej oceny, skoro bezspornym jest zw ł oka Uczestnika w wykonaniu umów wzajemnych, której konsekwencj ą , zgodnie z przepisem art. 491 k.c., by ł o prawo konsumentów do odst ą pienia od umowy i żą dania zwrotu spe ł nionych ju ż ś wiadcze ń (tak ż e przy za ł o ż eniu podzielno ś ci ś wiadczenia Uczestnika, skoro wykonanie cz ęś ciowe nie mia ł o dla konsumentów znaczenia – art. 491 §2 k.c.). Tym samym, praktyka Uczestnika polegaj ą ca na odmowie zwrotu konsumentom ś wiadcze ń spe ł nionych przez nich wcze ś niej ni ż zasadnicze z punktu widzenia ich interesu ś wiadczenie w postaci zapewnienia im łą cza z sieci ą Internet, w przypadku gdy konsumenci odst ę puj ą od umowy na skutek niemo ż liwo ś ci (wzgl ę dnej, b ą d ź bezwzgl ę dnej) ś wiadczenia Uczestnika, b ą d ź jego zw ł oki, uznana zosta ł a przez Prezesa Urz ę du za praktyk ę bezprawn ą w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o z.n.k. i art. 23a ustawy. Pomocnicze znaczenie dla oceny bezprawno ś ci praktyki, o której mowa, maj ą art. 385 3 pkt 12 i pkt 13 k.c., zgodnie z którymi, „ W razie w ą tpliwo ś ci uwa ż a si ę , ż e 9 niedozwolonymi postanowieniami umownymi s ą te, które w szczególno ś ci: (…) 12) wy łą czaj ą obowi ą zek zwrotu konsumentowi uiszczonej zap ł aty za ś wiadczenie nie spe ł nione w ca ł o ś ci lub cz ęś ci, je ż eli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania, 13) przewiduj ą utrat ę prawa żą dania zwrotu ś wiadczenia konsumenta spe ł nionego wcze ś niej ni ż ś wiadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadaj ą , rozwi ą zuj ą lub odst ę puj ą od umowy,”. Skoro ustawodawca uzna ł za niedozwolone postanowienia umowne, które w sytuacjach jak wy ż ej, zezwalaj ą przedsi ę biorcy na zatrzymanie przedmiotu ś wiadczenia konsumentów, to zasadnym jest wniosek, ż e równie ż b ę d ą ca ich wyrazem praktyka przedsi ę biorcy jest bezprawna. W tym miejscu, Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł , ż e w stosowanym przez siebie wzorcu umowy, Uczestnik zamie ś ci ł zapis, zgodnie z którym „Wypowiedzenie umowy tak przez konsumentów, jak i Uczestnika, powoduje utrat ę ca ł ej kwoty instalacyjnej poniesionej przy podpisywaniu umowy przez konsumentów” (§7). Tym samym, zagwarantowa ł sobie prawo do zatrzymania kwoty instalacyjnej nawet w tych przypadkach, gdy odst ą pienie od umowy przez konsumentów, by ł o przez niego zawinione. W tym miejscu, Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł , ż e wbrew literalnemu brzmieniu cytowanego postanowienia, Uczestnik stosowa ł je nie tyle w sytuacji wypowiedzenia umowy przez konsumentów, ale odst ą pienia od niej, nie rozró ż niaj ą c tych dwóch przypadków. W ramach kolejnej z wymienionych przes ł anek, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , i ż dla uznania praktyki Uczestnika za czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o z.n.k., koniecznym jest, aby prowadzi ł a ona do zachwiania woln ą i uczciw ą konkurencj ą na rynku, tj. w praktyce, aby z wykorzystaniem metod bezprawnych, prowadzi ł a do naruszenia interesu konkurentów – innych przedsi ę biorców (ratio legis ustawy o z.n.k.). Skutek taki w ocenie Prezesa Urz ę du móg ł nast ą pi ć na skutek praktyki odmowy zwracania konsumentom wcze ś niej spe ł nionych przez nich ś wiadcze ń , co prowadzi ł o do bezpodstawnego wzbogacenia Uczestnika, i jego uprzywilejowania wobec konkurentów dzia ł aj ą cych uczciwie. Z punktu widzenia rynkowego, równie istotnym by ł fakt, ż e konsumenci, którzy mimo odst ą pienia od umowy, bezskutecznie domagali si ę zwrotu swoich ś wiadcze ń , mieli ograniczon ą mo ż liwo ść korzystania z oferty konkurentów Uczestnika w czasie trwania sporu jaki z nim toczyli. Jednocze ś nie, konsumenci b ę d ą c zwi ą zani swoim o ś wiadczeniem o odst ą pieniu od umów, nie byli uprawnieni do eksploatacji posiadanego sprz ę tu, za po ś rednictwem którego mogliby ewentualnie korzysta ć z us ł ug ś wiadczonych przez konkurencyjnych operatorów, gdy ż stanowi ł on w ł asno ść Uczestnika, a móg ł by ć przez konsumentów zatrzymany jedynie dla zabezpieczenia roszcze ń o zwrot ich ś wiadcze ń na zasadzie art. 496 k.c. (prawo zatrzymania). Maj ą c na uwadze, ż e niedozwolon ą praktyk ą , o której mowa w art. 23a ust. 2 ustawy mo ż e by ć tylko taki czyn nieuczciwej konkurencji, który godzi w zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e konsumenci dotkni ę ci praktyk ą Uczestnika, mieli ograniczone mo ż liwo ś ci korzystania z us ł ug operatorów konkurencyjnych w czasie oczekiwania na wykonanie ś wiadczenia przez Uczestnika, b ą d ź na zwrot gotówki „zamro ż onej” na koncie Uczestnika po odst ą pieniu od umowy. O bezpo ś rednim naruszeniu ich interesów ś wiadczy tak ż e wprost warto ść uszczerbku maj ą tkowego, na który sk ł ada ł si ę koszt wykonania pod łą czenia instalacyjnego poniesiony na rzecz Uczestnika. Badaj ą c czy w niniejszej sprawie naruszony zosta ł interes zbiorowy w rozumieniu art. 23a ust. 1 ustawy, Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e ka ż dy z konsumentów, jaki potencjalnie zawar ł by z Uczestnikiem umow ę wed ł ug stosowanego przez niego wzorca, a by ł by zmuszony do odst ą pienia od niej na skutek jej niewykonania przez Uczestnika, zosta ł by dotkni ę ty t ą praktyk ą . Przes ą dza to o zbiorowym charakterze praktyki, która nie by ł a skierowana do konkretnych osób, b ą d ź konkretnej, zamkni ę tej grupy konsumentów, lecz ich bli ż ej nieokre ś lonej liczby. Nie ma przy tym znaczenia, i ż faktycznie Uczestnik zawar ł jedynie 3 umowy na pi ś mie. Przes ł anka, o której mowa jest równie ż konsekwencj ą naruszenia regu ł uczciwej konkurencji, co w równym stopniu dotkn ęł o, b ą d ź mog ł o dotkn ąć interesów wszystkich konsumentów b ę d ą cych uczestnikami przedmiotowego rynku. 10 Tym samym, nale ż a ł o uzna ć , ż e dzia ł anie Uczestnika wyczerpa ł o wszystkie przes ł anki czynu nieuczciwej konkurencji, który godzi w zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 ustawy. Wobec powy ż szego, na podstawie art. 23c ust. 1 ustawy, Prezes Urz ę du orzek ł o stosowaniu przez Uczestnika praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów i nakaza ł zaniechanie jej stosowania. III. Praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, jest zgodnie z art. 23a ust. 2 ustawy stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone. Zgodnie z art. 479 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zmianami – zwana dalej „k.p.c.”), " 43 Wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art. 479[45] § 2.”). Tym samym, nale ż a ł o oceni ć , czy stosowany przez Uczestnika zapis, zgodnie z którym „W przypadku nie doj ś cia do ugody, spory b ę d ą podlega ł y rozstrzygni ę ciu w ł a ś ciwym dla siedziby Hurtowni ARTUR s ą dów powszechnych.” (postanowienie § 8 pkt 2 wzorca umowy), mia ł swój odpowiednik w rejestrze prowadzonym przez Prezesa Urz ę du. Badaj ą c powy ż sze, Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e zapis o to ż samej co do meritum tre ś ci zosta ł wpisany do rejestru wielokrotnie. Stanowi on odzwierciedlenie orzecznictwa S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (S ą d Okr ę gowy w Warszawie), który wielokrotnie i konsekwentnie dawa ł wyraz stanowisku, stosownie do którego, analogiczne postanowienia wype ł niaj ą hipotez ę przepisu art. 385 3 pkt 23 k.c., zgodnie z którym „ W razie w ą tpliwo ś ci uwa ż a si ę , ż e niedozwolonymi postanowieniami umownymi s ą te, które w szczególno ś ci: (…) 23) wy łą czaj ą jurysdykcj ę s ą dów polskich lub poddaj ą spraw ę pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a tak ż e narzucaj ą rozpoznanie sprawy przez s ą d, który wedle ustawy nie jest miejscowo w ł a ś ciwy.”. Nale ż y wymieni ć nast ę puj ą ce pozycje rejestru, pod które wpisano przedmiotowe postanowienie: 1. 77 – wyrok z dnia 4 czerwca 2003 r. Sygn. Akt XVII Amc 60/02; 2. 169 – wyrok z dnia 21 wrze ś nia 2004 r. Sygn. akt XVII Amc 78/03; 3. 210 – wyrok z dnia 18 listopada 2004 r. Sygn. akt XVII Amc 49/03 4. 276 – wyrok z dnia 8 grudnia 2004 r. sygn. akt XVII Amc 79/03; 5. 309 – wyrok z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. akt XVII Amc 119/03; 6. 340 – wyrok z dnia 21 grudnia 2004 r. sygn. akt XVII 94/03; 7. 349 – wyrok z dnia 10 grudnia 2004 r. sygn. akt XVII Amc 64/04; 8. 353 – wyrok z dnia 18 pa ź dziernika 2004 r. sygn. akt XVII Amc 101/03; 9. 361 – wyrok z dnia 10 listopada 2004 r. sygn. akt XVII Amc 80/03; 10. 385 – wyrok z dnia 18 stycznia 2005 r. sygn. akt XVII Amc 48/04; 11. 388 – wyrok z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt XVII Amc 15/04; 12. 409 – wyrok z dnia 31 stycznia 2005 r. Sygn. Akt XVII Amc 59/04; 13. 418 – wyrok z dnia 2 lutego 2005 r. Sygn. Akt XVII Amc 104/04; 14. 445 – wyrok z dnia 16 lutego 2005 r. Sygn. Akt XVII Amc 98/03; 15. 486 – wyrok z dnia 25 maja 2005 r. sygn. akt XVII Amc 81/05; 16. 488 – wyrok z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. akt XVII Amc 8/04; 17. 501 – wyrok z dnia 22 czerwca 2005 r. sygn. akt XVII Amc 52/04; 18. 527 – wyrok z dnia 23 maja 2005 r. sygn. akt XVII Amc 77/04. Maj ą c na uwadze, i ż skutkiem wpisu postanowienia do rejestru jest powszechny zakaz jego stosowania (rozszerzona prawomocno ść ), pocz ą wszy od dnia 14 sierpnia 2003 r. (dzie ń pierwszego wpisu do rejestru) obowi ą zkiem Uczestnika, jako przedsi ę biorcy pos ł uguj ą cego si ę wzorcem umownym, by ł o uwzgl ę dnienie zakazu stosowania 11 postanowienia, które narzuca ł o konsumentom s ą d w ł a ś ciwo ś ci ogólnej Uczestnika (jego siedziby). Naruszaj ą c obowi ą zek, o którym mowa, Uczestnik post ę powa ł bezprawnie, dopuszczaj ą c si ę praktyki wymienionej wprost w art. 23a ust. 2 ustawy. O zbiorowym charakterze praktyki Uczestnika przes ą dza w tym przypadku fakt, i ż jej ź ród ł em by ł o stosowanie wzorca umownego, co oznacza, i ż umowa by ł a zawierana na skutek przyst ą pienia do niej (adhezji) konsumentów bez dokonywania indywidualnych uzgodnie ń . Naruszenie interesów konsumentów wi ąż e si ę w tym przypadku z narzuceniem im wy łą cznej w ł a ś ciwo ś ci s ą du ustalonego wed ł ug siedziby Uczestnika, co z punktu widzenia ekonomiki procesowej mo ż e by ć dla nich niekorzystne. Orzekaj ą c w tym punkcie, Prezes Urz ę du mia ł równie ż na uwadze, ż e poza generalnym zakwestionowaniem zasadno ś ci wniosku, w toku post ę powania Uczestnik nie kwestionowa ł tego zarzutu Wnioskodawcy. Wobec powy ż szego, na podstawie art. 23c ust. 1 ustawy, nale ż a ł o orzec o stosowaniu przez Uczestnika praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów i nakaza ć zaniechanie jej stosowania. IV. Kolejny zarzut, jaki w niniejszym post ę powaniu zosta ł postawiony Uczestnikowi, polega ł na stosowaniu reklamy wprowadzaj ą cej konsumentów w b łą d co do zakresu ś wiadczonej us ł ugi dost ę pu do Internetu. Oceny tego zarzutu nale ż y dokona ć w szczególno ś ci w ś wietle ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o z.n.k., a konkretnie, jej art. 16 ust. 1 pkt 2, zgodnie z którym „ Czynem nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy jest w szczególno ś ci: (…) 2) reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi,”. Przepis ten wymaga równoczesnego spe ł nienia dwóch przes ł anek. Pierwsza, to wprowadzenie w b łą d, tj. wywo ł anie u klienta niezgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy wyobra ż enia o towarze lub us ł udze. Druga, to mo ż liwo ść podj ę cia pod wp ł ywem b łę du decyzji dotycz ą cej nabycia towaru lub us ł ugi. Dla postawienia odpowiedniego zarzutu oboj ę tne jest przy tym, czy tre ść reklamy jest fa ł szywa (nieprawdziwa), czy myl ą ca, jak równie ż oboj ę tna jest wina sprawcy. Natomiast zgodnie z ust. 2 art. 16 cyt. ustawy, „ Przy ocenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d nale ż y uwzgl ę dni ć wszystkie jej elementy, zw ł aszcza dotycz ą ce ilo ś ci, jako ś ci, sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy lub konserwacji reklamowanych towarów lub us ł ug, a tak ż e zachowania si ę klienta.”. Na wst ę pie, nale ż y ustali ć , czy ulotki rozpowszechniane przez Uczestnika, o tre ś ci jak wy ż ej, mia ł y charakter reklamowy, czy te ż , zgodnie z twierdzeniem Uczestnika, by ł y jedynie ankiet ą marketingow ą sprawdzaj ą c ą zapotrzebowanie na us ł ugi ś wiadczone przez Uczestnika. Zgodnie z definicj ą zawart ą w ustawie z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tekst jedn. w Dz.U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2531 z pó ź n. zmianami), „ W rozumieniu ustawy: (...) 6) reklam ą jest ka ż dy przekaz, niepochodz ą cy od nadawcy, zmierzaj ą cy do promocji sprzeda ż y albo innych form korzystania z towarów lub us ł ug... (art. 4 pkt 6 tej ustawy). W ocenie Prezesa Urz ę du, przedmiotowe ulotki zawiera ł y wszelkie cechy reklamy, jako przekazu, którego celem jest budowanie w ś ród odbiorców pozytywnego wizerunku us ł ugi ś wiadczonej przez Uczestnika, i mia ł y na celu wp ł yni ę cie na ich decyzj ę o nabyciu tej us ł ugi. Wskazuj ą na to w sposób bezpo ś redni takie elementy ulotki, jak: 1. stosowanie wyra ż e ń warto ś ciuj ą cych – „bardzo tani Internet”, „abonament (…) tylko”; 2. stosowanie znaków interpunkcyjnych s ł u żą cych podkre ś leniu si ł y przekazu, woli reklamuj ą cego, oraz maj ą cych oddzia ł ywa ć na emocje odbiorców reklamy – „!”; 3. wskazanie konkretnych warunków ś wiadczonej us ł ugi – pr ę dko ść łą cza i wysoko ść op ł at; 4. numery telefoniczne pozwalaj ą ce na osi ą gniecie celu reklamy, tj. skonfrontowanie reklamuj ą cego si ę i odbiorcy przekazu reklamowego, i sprzeda ż us ł ugi. 12 Z o ś wiadcze ń skar żą cych wynika ponadto, ż e ulotka sk ł oni ł a ich do skontaktowania si ę z Uczestnikiem, i w efekcie, do zawarcia z nim umowy. W ż adnym natomiast razie ulotka ta nie jawi si ę jako ankieta marketingowa, skoro nie zawiera standardowego zestawu pyta ń zadawanych zazwyczaj osobom poddawanym ankiecie. Przechodz ą c do oceny wy ż ej sformu ł owanych przes ł anek uznania reklamy za wprowadzaj ą c ą w b łą d, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , i ż ulotka reklamowa jak ą pos ł ugiwa ł si ę Uczestnik, nie prowadzi ł a do wywo ł ania w ś ród konsumentów wra ż enia niezgodnego ze stanem rzeczywistym. Ich b łą d nie by ł bowiem wynikiem samej lektury ulotek reklamowych, lecz naruszenia obowi ą zku informacyjnego przez Uczestnika na etapie zawierania umowy, o czym by ł a mowa w pkt I sentencji decyzji. W tym miejscu, nale ż a ł o uwzgl ę dni ć specyfik ę dzia ł alno ś ci Uczestnika, który nie jest w stanie okre ś li ć ze 100% pewno ś ci ą mo ż liwo ś ci dotarcia ze swoim sygna ł em do ka ż dego z jego potencjalnych klientów (adresatów reklamy). Bior ą c pod uwag ę wszelkie mo ż liwe ź ród ł a zak ł óce ń sygna ł u radiowego – których wyst ę powanie jest niezale ż ne od nominalnego zasi ę gu anteny nadawczej – oceniaj ą c faktyczn ą mo ż liwo ść ś wiadczenia us ł ugi, Uczestnik winien ka ż dorazowo prowadzi ć próby techniczne w lokalu zainteresowanej osoby. Uwzgl ę dniaj ą c ten aspekt, nie mo ż na wymaga ć od Uczestnika, aby reklamowa ł on swoj ą dzia ł alno ść jedynie w takich miejscach gdzie b ę dzie móg ł ś wiadczy ć reklamowan ą us ł ug ę i to bez konieczno ś ci stosowania urz ą dze ń s ł u żą cych wzmocnieniu sygna ł u radiowego. Tytu ł em analogii, mo ż na przytoczy ć przyk ł ad reklamy telewizyjnej, adresowanej do wszystkich odbiorów, lecz oferuj ą cej towary dost ę pne jedynie w kilku punktach sprzeda ż y na terenie kraju, co faktycznie czyni je niedost ę pnymi dla odbiorców reklamy zamieszkuj ą cych dalej po ł o ż one miejscowo ś ci, b ą d ź zmusza ich do poniesienia dodatkowych, wysokich kosztów transportu. Przyjmuj ą c zasadno ść zarzutu stawianego przez Wnioskodawc ę , nale ż a ł oby i w tym przypadku zakaza ć jej stosowania. Nie mo ż na równie ż wykluczy ć , ż e Uczestnik planowa ł rozszerzenie zasi ę gu swojej stacji nadawczej i w tym celu podj ął dzia ł alno ść reklamow ą na terenach nie pokrytych jej zasi ę giem. Móg ł on tam bowiem reklamowa ć swoj ą dzia ł alno ść jako przysz łą . Nale ż y równie ż odró ż ni ć reklam ę od oferty, któr ą Uczestnik by ł by zwi ą zany. W tym miejscu Wnioskodawca b łę dnie za ł o ż y ł , ż e ulotki reklamowe Uczestnika stanowi ł y jego ofert ę . Zgodnie z art. 71 k.c., „ Og ł oszenia, reklamy, cenniki i inne informacje, skierowane do ogó ł u lub do poszczególnych osób, poczytuje si ę w razie w ą tpliwo ś ci nie za ofert ę , lecz za zaproszenie do zawarcia umowy.”. Maj ą c wi ę c na uwadze, ż e kwestionowana reklama nie zawiera ł a konkretnej i wi ążą cej propozycji zawarcia umowy okre ś lonej tre ś ci, obejmuj ą cej jej wszystkie istotne postanowienia, a jedynie te wybrane, decyduj ą ce o atrakcyjno ś ci propozycji Uczestnika (w odró ż nieniu od oferty o której stanowi art. 66 k.c.), nale ż y do niej stosowa ć powo ł an ą norm ę interpretacyjn ą i uzna ć reklam ę wy łą cznie za zaproszenie do zawarcia umowy, tj. faktycznie do podj ę cia rokowa ń , w trakcie których dopiero Uczestnik winien zweryfikowa ć mo ż liwo ść zapewnienia nale ż ytej jako ś ci sygna ł u na rzecz danego konsumenta i uzale ż ni ć od tego skuteczne zawarcie umowy. Wobec powy ż szego, negatywn ą rol ę reklamy Uczestnika mo ż na rozpatrywa ć jedynie w zwi ą zku z naruszeniem obowi ą zku informacyjnego, o czym by ł a mowa w pkt I. W tym znaczeniu, reklama ta wraz z innymi informacjami udzielanymi, b ą d ź nie udzielanymi przez Uczestnika, utwierdza ł a konsumentów w przekonaniu, i ż Uczestnik jest zdolny do ś wiadczenia na ich rzecz us ł ugi dost ę pu do Internetu. Jednak sama w sobie, nie wywo ł ywa ł a wyobra ż enia niezgodnego z rzeczywisto ś ci ą , gdy ż niew ą tpliwym jest, ż e us ł uga na wskazanych w reklamie warunkach by ł a ś wiadczona przez Uczestnika na terenie Bydgoszczy. Fakt, i ż poddana ocenie reklama nie spe ł nia przes ł anki wprowadzania konsumentów w b łą d, czyni zb ę dnym rozwa ż enie dalszych przes ł anek uznania jej stosowania za czyn nieuczciwej konkurencji i praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du uzna ł , ż e reklama Uczestnika, nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o z.n.k. i stwierdzi ł w 13 oparciu o art. 23d ustawy, zgodnie z którym „ Je ż eli nie zachodz ą okoliczno ś ci okre ś lone w art. 23a, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę , w której stwierdza, ż e dana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów.”, ż e praktyka Uczestnika zwi ą zana z jej rozpowszechnianiem, nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. V. W dalszej kolejno ś ci, Wnioskodawca zarzuci ł Uczestnikowi stosowanie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cej na uzale ż nianiu ś wiadczenia us ł ugi od spe ł nienia przez konsumentów dodatkowych warunków, o których przedsi ę biorca (Uczestnik) nie informowa ł konsumentów w trakcie zawierania umowy, instalacji sprz ę tu i oprogramowania. Mo ż na si ę jedynie domy ś la ć , ż e warunki do jakich nawi ą za ł Wnioskodawca, dotyczy ł y konieczno ś ci poniesienia przez konsumentów dodatkowych kosztów zakupu urz ą dze ń , jakie po zawarciu umowy okaza ł y si ę konieczne dla wzmocnienia sygna ł u nadawanego przez Uczestnika. W tym miejscu nale ż y podkre ś li ć , i ż mimo ci ążą cego na nim obowi ą zku (art. 84 ust. 2 w zwi ą zku z art. 100b ust. 3 pkt 2 ustawy), Wnioskodawca nie uzasadni ł w nale ż yty sposób zarówno tego zarzutu, jak i innych, poprzestaj ą c na przekazaniu kopii dokumentów zgromadzonych w zwi ą zku reprezentowaniem interesów konsumentów (skar żą cych). Maj ą c na uwadze, i ż Wnioskodawca nie wskaza ł przepisów, jakie jego zdaniem narusza analizowana praktyka Uczestnika, oraz dobrych obyczajów obowi ą zuj ą cych w tym zakresie, jak równie ż negatywnych skutków rynkowych jej stosowania, Prezes Urz ę du poprzestanie na w ł asnych ustaleniach, o których mowa poni ż ej, bior ą c pod uwag ę przes ł anki konieczne dla uznania praktyki za godz ą c ą w zbiorowe interesy konsumentów. Zarzucanie Uczestnikowi, i ż uzale ż nia ł on ś wiadczenie us ł ugi od spe ł nienia przez konsumentów dodatkowych warunków sugeruje, ż e Uczestnik dopuszcza ł si ę swego rodzaju szanta ż u gospodarczego. Przedmiotem tego szanta ż u by ł aby kwota instalacyjna (450 z ł ), której przepadkiem Uczestnik grozi ł by konsumentom w przypadku odst ą pienia przez nich od umowy, co musia ł o by ć naturaln ą konsekwencj ą niewykonania umów przez Uczestnika. Aby doj ść do takich wniosków, w ocenie Prezesa Urz ę du, nale ż a ł oby ustali ć , ż e Uczestnik wysuwa ł wobec konsumentów żą dania dotycz ą ce pokrycia dodatkowych kosztów wzmocnienia sygna ł u niezale ż nie od faktycznych mo ż liwo ś ci jego dostarczania. Wbrew temu, analiza tre ś ci skarg konsumentów wskazuje, i ż po zawarciu umowy i zainstalowaniu urz ą dze ń odbiorczych, nast ę powa ł a próba po łą czenia, i dopiero w sytuacji, gdy by ł a ona nieudana, Uczestnik proponowa ł , jako rozwi ą zanie tego problemu, zakup i instalacj ę dodatkowych urz ą dze ń . W ocenie Prezesa Urz ę du, analizowany zarzut nale ż y rozpatrywa ć w kontek ś cie przepisów k.c. dotycz ą cych niewykonania, lub nienale ż ytego wykonania umowy. Fakt, i ż Uczestnik, ju ż po zawarciu umowy, stwierdza ł niemo ż liwo ść ś wiadczenia na skutek braku, b ą d ź zbyt s ł abego sygna ł u radiowego, jest niczym innym, jak niewykonaniem przez niego umowy. Kierowanej do konsumentów propozycji zakupu dodatkowych urz ą dze ń s ł u żą cych wzmocnieniu sygna ł u nie mo ż na uzna ć za narzucanie dodatkowych – w domy ś le uci ąż liwych – warunków, skoro ich spe ł nienie w sposób obiektywny warunkowa ł o mo ż liwo ść ś wiadczenia us ł ugi przez Uczestnika. Je ś li zatem Uczestnik nie mia ł innej mo ż liwo ś ci spe ł nienia ś wiadczenia, to zrozumia łą i dopuszczaln ą jest jego propozycja, rozumiana jako oferta zmiany umowy zawartej z konsumentem. Ż aden z obowi ą zuj ą cych przepisów, jak równie ż znanych Prezesowi Urz ę du dobrych obyczajów, nie zabrania wyst ę powa ć przedsi ę biorcom do konsumentów z podobnymi wnioskami. Wol ą ka ż dego z konsumentów by ł o b ą d ź skorzystanie z oferty Uczestnika i wyra ż enie zgody na zmian ę umowy w proponowany sposób, b ą d ź wysuwanie roszcze ń na podstawie odpowiednich przepisów k.c. Tym samym, brak by ł o podstaw dla uznania praktyki Uczestnika za bezprawn ą . Równie ż przes ł ank ę naruszenia interesów konsumentów nale ż y w tym przypadku uzna ć za niespe ł nion ą . Do naruszenia interesu konsumentów nie dochodzi ł o bowiem na skutek uzale ż nienia wykonania umowy od spe ł nienia dodatkowych warunków przez 14 konsumentów, lecz ju ż wcze ś niej, na skutek zobowi ą zania si ę przez Uczestnika do wykonania umowy, której wykonalno ść by ł a w ą tpliwa, bez poinformowania konsumentów o takim fakcie, oraz o jego konsekwencjach (vide: pkt I sentencji decyzji). Tym samym, Prezes Urz ę du uzna ł , ż e omawiana praktyka by ł a jedynie naturaln ą konsekwencj ą niedozwolonej praktyki Uczestnika, o której mowa w pkt I, i jako taka, nie narusza ł a zbiorowych interesów konsumentów. Wobec powy ż szego, praktyka, o której mowa, nie mog ł a by ć uznana za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, co przes ą dzi ł o o wydaniu decyzji na podstawie art. 23d ustawy. VI. Zdaniem Wnioskodawcy, Uczestnik dopu ś ci ł si ę ponadto czynu nieuczciwej konkurencji polegaj ą cego na dokonywaniu jedynie wi ążą cej interpretacji umów zawartych z konsumentami i narzucaniu tej interpretacji konsumentom. Wnioskodawca nie wskaza ł przy tym jakich zapisów umowy dotyczy ł a jedynie wi ążą ca interpretacja Uczestnika, oraz na czym w praktyce polega ł o jej narzucanie konsumentom, a Prezes Urz ę du nie stwierdzi ł , aby wzorzec umowy stosowany przez Uczestnika zawiera ł postanowienie przyznaj ą ce Uczestnikowi uprawnienie do dokonywanie jedynie wi ążą cej interpretacji umowy, b ą d ź postanowienie, którym konsument zrzeka ł by si ę przys ł uguj ą cego mu (z mo ż liwo ś ci ą realizacji s ą dowej) prawa interpretacji umowy zawartej z Uczestnikiem (niedozwolone postanowienie umowne, o którym mowa w art. 385 3 pkt 9 k.c., zgodnie z którym „ W razie w ą tpliwo ś ci uwa ż a si ę , ż e niedozwolonymi postanowieniami umownymi s ą te, które w szczególno ś ci: (…) 9) przyznaj ą kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wi ążą cej interpretacji umowy,”). W tym miejscu, nale ż y podkre ś li ć , i ż dokonywanie jedynie wi ążą cej interpretacji na tle spornych stosunków umownych nale ż y do kompetencji s ą dów i poniek ą d s ł usznie Wnioskodawca zauwa ż a, ż e interpretacji takiej nie móg ł czyni ć Uczestnik. Jednak dla uznania tak okre ś lonej praktyki (a w zasadzie ś rodków j ą uskuteczniaj ą cych) za nieuczciw ą w rozumieniu art. 23a ust. 2 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 ustawy, oraz art. 3 ust. 1 ustawy o z.n.k. Uczestnik, winien by ł zapewni ć sobie faktyczne mo ż liwo ś ci narzucenia w ł asnej interpretacji konsumentom. Zdaniem Prezesa Urz ę du, ka ż dej ze stron umów zawieranych przez Uczestnika z konsumentami s ł u ż y prawo dokonywania samodzielnej jej interpretacji, z uwzgl ę dnieniem w ł asnego interesu prawnego, oraz obowi ą zuj ą cych w tym zakresie przepisów prawa, zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i zwyczajów. Oczywiste jest przy tym, ż e interpretacje te mog ą prowadzi ć od odmiennych wniosków, co w efekcie prowadzi – w opinii jednej ze stron umowy – do niewykonania, b ą d ź nienale ż ytego wykonania umowy przez drug ą stron ę . Konsekwencj ą tego mo ż e by ć proces, w którym strony przedstawiaj ą przeciwstawne sobie koncepcje. Fakt, i ż na etapie sporu przeds ą dowego Uczestnik, w odpowiedzi na wezwania Wnioskodawcy, przedstawia jemu odpowiadaj ą c ą wyk ł adni ę umów, nie stanowi jeszcze o narzucaniu jedynie wi ążą cej wyk ł adni, i nie mo ż e sam w sobie stanowi ć nienazwanego czynu nieuczciwej konkurencji, który godzi w zbiorowe interesy konsumentów (art. 23a ust. 2 ustawy). Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł przy tym jako ustalon ą okoliczno ść , i ż Uczestnik nie zapewni ł sobie w ż aden sposób, i nie dysponowa ł formaln ą mo ż liwo ś ci ą wi ążą cego narzucenia swojej woli tak konsumentom, jak i reprezentuj ą cemu ich interesy Wnioskodawcy. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du uzna ł , ż e Uczestnik nie stosowa ł praktyki zarzucanej mu przez Wnioskodawc ę , co czyni bezprzedmiotow ą ewentualn ą ocen ę , czy praktyka ta narusza ł a zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 23d ustawy, „ Je ż eli nie zachodz ą okoliczno ś ci okre ś lone w art. 23a, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę , w której stwierdza, ż e dana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów.”. Oznacza to, i ż koniecznym warunkiem wydania decyzji merytorycznej na podstawie cyt. przepisu, jest w pierwszym rz ę dzie byt praktyki jako takiej. 15 Skoro praktyka ta w ogóle nie mia ł a miejsca, to niemo ż liwym jest stwierdzenie, ż e nie narusza ł a ona zbiorowych interesów konsumentów. Tym samym, na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego, zgodnie z którym „ Gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania.”, nale ż a ł o umorzy ć post ę powanie w tej cz ęś ci z uwagi na jego bezprzedmiotowo ść . Maj ą c na uwadze powy ż sze, nale ż a ł o orzec jak w sentencji Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Bydgoskiej Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów . Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Andrzej Chaj ę cki Dyrektor Delegatury UOKiK w Bydgoszczy Otrzymuj ą : 1. Pan Krzysztof Tomczak Miejski Rzecznik Konsumentów ul. Grudzi ą dzka 9-15 85-130 Bydgoszcz 2. Pan Piotr Brzezicha Hurtownia Artyku ł ów Fotograficzno -Przemys ł owych „ARTUR” ul. Kcy ń ska 15 85-304 Bydgoszcz 3. a/a 16