RBG-12/2003

Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urz ę du ochrony konkurencji i konsumentów w bydgoszczy 85-097 Bydgoszcz, ul. Jagiello ń ska 34 Tel. (0-52) 345-56-44, Fax (0-52) 345-56-17, Tel. Centrala (0-52) 3254-100 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 28 lipca 2003 roku RBG-534-01/03/MW DECYZJA Nr 12/2003 Na podstawie 101 ust. 2 pkt 2b ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Z 2003 roku nr 86 poz. 804 ) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du, – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe „KOLFER” Sp. z o.o. z siedzib ą w Bydgoszczy kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 4020,20 z ł (s ł ownie : cztery tysi ą ce dwadzie ś cia (20/100)), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u nieudzielenia informacji żą danych przez Prezesa Urz ę du na podstawie art. 45 w. w. ustawy. Uzasadnienie: Prezes Urz ę du, w imieniu którego dzia ł a Bydgoska Delegatura Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w ramach ogólnopolskiej akcji badania wzorców umów dotycz ą cych us ł ug turystycznych, wszcz ął z dniem 19 maja 2003 roku post ę powanie wyja ś niaj ą ce, którego celem by ł o zbadanie wzorca umownego, oferowanego przez Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe „KOLFER” Sp. z o.o. z siedzib ą w Bydgoszczy, pod k ą tem stosowania w umowach z konsumentami niedozwolonych postanowie ń umownych – art. 3851 KC. W toku badania wzorca umowy, ustalono, i ż Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe „KOLFER” nie przed ł o ż y ł o pe ł nej tre ś ci wzorca umowy. Brakowa ł o tej cz ęś ci wzorca, która by ł a udost ę pniana konsumentom jedynie na ich żą danie. Wzmianka na ten temat umieszczona by ł a w ostatnich dwóch wersach wzorca przed ł o ż onego przez Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe „KOLFER”. We wzorcu P.W. „KOLFER” czytamy m.in., i ż „Nie op ł acenie przez uczestnika w ustalonym przez Organizatora terminie p ł atno ś ci ceny imprezy powoduje skre ś lenie z listy uczestników z równoczesnym zastosowaniem konsekwencji finansowych zawartych w punkcie 23 ogólnych warunków”. Punkt 23 ogólnych warunków by ł udost ę pniany konsumentom jedynie na ich żą danie. Konsumenci otrzymywali wzorzec obejmuj ą cy punkty od 1 do 13. W postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania Prezes Urz ę du wezwa ł Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe „KOLFER” Sp. z o.o. z siedzib ą w Bydgoszczy do udzielenia wyczerpuj ą cych wyja ś nie ń dotycz ą cych w ą tpliwo ś ci co do kwestionowanych postanowie ń umownych oraz do przed ł o ż enia pozosta ł ej cz ęś ci wzorca umownego, w terminie 10 dni od daty otrzymania postanowienia, pod rygorem na ł o ż enia kary pieni ęż nej na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy w wysoko ś ci od 200 do 5.000 euro za nieudzielenie informacji lub udzielenie nieprawdziwych, b ą d ź wprowadzaj ą cych w b łą d informacji. Postanowienie zosta ł o wys ł ane listem poleconym, nadanym w urz ę dzie pocztowym dnia 21 maja 2003 roku. Wobec braku odpowiedzi od przedsi ę biorcy, Bydgoska Delegatura wystosowa ł a (pismo z dnia 16 czerwca 2003 roku) wezwanie do udzielenia odpowiedzi na postanowienie Prezesa Urz ę du w terminie 3 dni, ponownie pouczaj ą c Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe „KOLFER”, i ż nie przed ł o ż enie lub przed ł o ż enie nieprawdziwych lub wprowadzaj ą cych w b łą d informacji wi ąż e si ę z konieczno ś ci ą na ł o ż enia kary pieni ęż nej, stanowi ą cej równowarto ść od 200 do 5000 euro. Wezwanie dor ę czono przedsi ę biorcy dnia 24 czerwca 2003 roku. Pismem z dnia 26 czerwca 2003 roku Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe „KOLFER” ustosunkowa ł o si ę do tej cz ęś ci pisma Prezesa Urz ę du, która dotyczy ł a postanowie ń umownych, zawartych w cz ęś ci wzorca, znajduj ą cej si ę w Bydgoskiej Delegaturze. Przedsi ę biorca nie przed ł o ż y ł natomiast pozosta ł ej – udost ę pnianej jedynie na żą danie klienta – cz ęś ci wzorca umownego. Pracownik Delegatury, dzia ł aj ą c na polecenie Dyrektora Delegatury, przeprowadzi ł dnia 4 lipca 2003 roku rozmow ę telefoniczn ą z Kierownikiem Przedsi ę biorstwa Wielobran ż owego „KOLFER” Sp. z o.o., w trakcie której poinformowa ł o tym, i ż przedsi ę biorca nie udzieli ł Prezesowi Urz ę du pe ł nej informacji, tj. nie przed ł o ż ono pozosta ł ej cz ęś ci wzorca umownego i uzyska ł zapewnienie, i ż taki dokument zostanie dostarczony do Delegatury do wtorku, dnia 8 lipca 2003 roku. Dnia 8 lipca 2003 roku dor ę czyciel przed ł o ż y ł skorygowany wzorzec umowny, znajduj ą cy si ę w siedzibie Bydgoskiej Delegatury. Zgodnie z informacj ą zawart ą na pierwszej jego stronie dokument ten zawiera „wyci ą g” warunków uczestnictwa w imprezie turystycznej. Przedsi ę biorca nie przed ł o ż y ł natomiast pozosta ł ej cz ęś ci, żą danego przez Prezesa Urz ę du wzorca umowy. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2003 roku Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie antymonopolowe w sprawie na ł o ż enia kary na Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe „KOLFER” Sp. z o.o. w Bydgoszczy. Pismem z dnia 15 lipca 2003 roku (dor ę czonego 16 lipca) Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe „KOLFER” Sp. z o.o. w Bydgoszczy „sprostowa ł o”, i ż odpowiednie dokumenty zosta ł y dor ę czone w wymaganych terminach, łą cznie z umow ą uczestnictwa w imprezie P.W. Kolfer. W tym samym pi ś mie strona niniejszego post ę powania przyzna ł a, i ż „zamieszczone na pierwszej stronie (wzorca umowy – przyp. UOKiK) s ł owo „wyci ą g” wydaje si ę rzeczywi ś cie niew ł a ś ciwe, postanowili ś my zatem je skorygowa ć ” Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe „KOLFER” w cytowanym pi ś mie poinformowa ł o, i ż „zamieszczone na 2 stronie warunki uczestnictwa nie by ł y wyci ą giem lecz pe ł nymi warunkami uczestnictwa w imprezie. Problem polega ł na b łę dnym zastosowaniu sformu ł owania „wyci ą g”. Prezesowi Urz ę du (art. 77 § 4 KPA) oraz stronie niniejszego post ę powania znany jest fakt przeprowadzenia, w ramach post ę powania toczonego pod sygnatur ą RBG-62-33/03/MW, którego przedmiotem jest badanie wzorca umownego, opracowanego przez P.W. „KOLFER”, przez pracowników bydgoskiej delegatury UOKiK kontroli, której przedmiotem by ł o zbadanie wzorca umownego, nie przed ł o ż onego do tej pory Prezesowi Urz ę du. Osoba reprezentuj ą ca przedsi ę biorc ę w toku kontroli, wyja ś ni ł a, i ż nie ma dost ę pu do wzorca umownego, żą danego przez kontroluj ą cych – wzorce te – zgodnie z wyja ś nieniami osoby reprezentuj ą cej kontrolowanego – znajduj ą si ę w posiadaniu innego pracownika. Pó ł godzinne oczekiwanie na pracownika, który mia ł przynie ść wzorzec umowny kontroluj ą cym nie przynios ł o efektu. Maj ą c na uwadze opisany stan faktyczny, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Stosownie do tre ś ci art. 45 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przedsi ę biorcy s ą obowi ą zani do udzielania wszelkich koniecznych informacji na żą danie Prezesa UOKiK. Obowi ą zek ten ci ąż y na przedsi ę biorcach zarówno w trakcie post ę powa ń wyja ś niaj ą cych, jak i antymonopolowych. Ka ż dy zatem przedsi ę biorca, do którego Prezes Urz ę du zwróci si ę z żą daniem na podstawie art. 45 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ma obowi ą zek udzielenia tych informacji w pe ł nym zakresie i w terminie przez Prezesa wyznaczonym. Niedope ł nienie tego obowi ą zku zagro ż one jest kar ą pieni ęż n ą okre ś lon ą w art. 101 ust. 2 pkt 2 lit b) ww. ustawy. Organ antymonopolowy – zgodnie z tre ś ci ą art. 101 ust. 2 pkt 2b) ww. ustawy o ochronie /.../ mo ż e – w drodze decyzji - na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść od 200 do 5000 euro je ż eli, cho ć by nieumy ś lnie, nie udzieli ł informacji żą danych przez Prezesa Urz ę du na podstawie art. 45 ww. ustawy. Oznacza to, ż e o fakcie na ł o ż enia kary oraz jej wysoko ś ci decyduje w konkretnym przypadku Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę przy ustalaniu wysoko ś ci kary zasadami okre ś lonymi w art. 104 ustawy o ochronie /.../, tj. uwzgl ę dniaj ą c mi ę dzy innymi okres oraz stopie ń naruszenia przepisów ustawy. Prezes Urz ę du, w postanowieniu z dnia 19 maja 2003 roku w sposób wyra ź ny wezwa ł stron ę post ę powania do przed ł o ż enia pozosta ł ej cz ęś ci wzorca umownego, wskazuj ą c jednocze ś nie, i ż ra żą cym naruszeniem prawa jest niezapoznawanie konsumenta z pe ł n ą tre ś ci ą wzorca umownego. P.W. „KOLFER” ustosunkowa ł si ę do tez podniesionych w postanowieniu z dnia 19 maja 2003 roku dopiero po ponownym wezwaniu do udzielenia informacji – nie przed ł o ż y ł jednak pe ł nej tre ś ci wzorca umownego. Po telefonicznej informacji, uzyskanej od pracownika delegatury UOKiK, i ż odpowied ź nale ż y uzupe ł ni ć o tre ść wzorca umownego, do siedziby bydgoskiej delegatury z ł o ż ono w dniu 08.07.2003 roku zmienion ą cz ęść wzorca umownego, badanego przez Prezesa Urz ę du. Na pierwszej stronie wzorca wyra ź nie jednak zaznaczono, i ż wzorzec ten jest wyci ą giem warunków uczestnictwa. Z tre ś ci wykasowano natomiast informacj ę o tym, i ż Klient ma prawo w ka ż dej chwili zapozna ć si ę z pe ł n ą wersj ą ogólnych warunków uczestnictwa w imprezie dost ę pnej w Biurze oraz o tym, i ż Klient ma prawo żą da ć wydania jednego egzemplarza pe ł nej wersji ogólnych warunków uczestnictwa w imprezie. Wykasowano równie ż z tre ś ci wzorca zapis o stosowaniu „konsekwencji finansowych zawartych w punkcie 23 ogólnych warunków” Po wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego o na ł o ż enie kary pieni ęż nej P.W. „KOLFER” przed ł o ż y ł kolejny wzorzec umowny, obejmuj ą cy postanowienia ju ż znane Urz ę dowi, z którego wykasowano informacj ę , i ż stanowi on „wyci ą g” ogólnych warunków. W trakcie kontroli przeprowadzonej w siedzibie Przedsi ę biorstwa Wielobran ż owego „KOLFER” pracownica reprezentuj ą ca przedsi ę biorc ę nie by ł a w stanie udost ę pni ć pozosta ł ej cz ęś ci wzorca umownego, o którym mowa w pierwszej wersji wyci ą gu ogólnych warunków, badanego przez bydgosk ą delegatur ę . Wyja ś nienia strony niniejszego post ę powania, zawarte w pi ś mie z dnia 15 lipca 2003 roku, i ż „zamieszczone na 2 stronie warunki uczestnictwa nie by ł y wyci ą giem, lecz pe ł nymi warunkami uczestnictwa w imprezie” a problem polega ł na b łę dnym zastosowaniu sformu ł owania s ł owa „wyci ą g” uzna ć nale ż y za niewiarygodne i maj ą ce na celu wprowadzenie w b łą d Prezesa Urz ę du. Ponad wszelk ą w ą tpliwo ść wykazano, i ż zamieszczone na stronie 2 warunki uczestnictwa by ł y wyci ą giem warunków uczestnictwa, co wyra ź nie wynika ze wzorca umownego, badanego przez Prezesa Urz ę du w post ę powaniu o sygn. RBG-62-33/03/MW. Po wszcz ę ciu post ę powania, maj ą cego na celu zbadanie wzorca umownego, P.W. „KOLFER” konsekwentnie nie udost ę pnia ł cz ęś ci wzorca umownego dost ę pnego jedynie w Biurze przedsi ę biorcy. Wykasowanie tych fragmentów postanowie ń umownych, które wskazywa ł y na istnienie innych punktów umownych ni ż te, wr ę czane konsumentowi w ż aden sposób nie zwalnia przedsi ę biorcy od udost ę pnienia pozosta ł ej cz ęś ci wzorca umownego – tym bardziej, ż e wykasowanie fragmentów wzorca umownego nast ą pi ł o po wszcz ę ciu przez Prezesa Urz ę du post ę powania w sprawie zbadania umów zawieranych przez „KOLFER”. Uporczywe nie przedk ł adanie przez Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe „KOLFER” Sp. z o.o. w Bydgoszczy cz ęś ci wzorca umownego dost ę pnego w Biurze przedsi ę biorcy interpretowa ć mo ż na jako wyraz lekcewa ż enia kompetencji Prezesa Urz ę du oraz rodzi podejrzenie, co do mo ż liwo ś ci dokonania zmian we wzorcu umownym tylko dla potrzeb kontroli pod k ą tem istnienia w nim niedozwolonych klauzul umownych. Maj ą c na uwadze nie udzielanie informacji w toku post ę powania, Prezes Urz ę du na ł o ż y ł kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść 1000 euro (s ł ownie: jeden tysi ą c euro) tj. 4.020,20 z ł otych (s ł ownie: cztery tysi ą ce dwadzie ś cia z ł otych (20/100)) Na ł o ż ona kara powinna spe ł ni ć dwie funkcje: represyjn ą i prewencyjn ą Podana wy ż ej wysoko ść kary uzasadniona jest lekcewa żą cym stosunkiem przedsi ę biorcy do Prezesa Urz ę du i przys ł uguj ą cych mu ustawowych kompetencji. Postawa ukaranego przedsi ę biorcy praktycznie uniemo ż liwia prowadzenie post ę powania, którego przedmiotem jest badanie wzorca umownego. Przy przeliczaniu na z ł ote, zgodnie z art. 115 ustawy przyj ę to warto ść euro wed ł ug kursu ś redniego walut obcych og ł oszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzaj ą cego rok na ł o ż enia kary, tj. w dniu 31.12.2002 r. Zgodnie z tym przyj ę to, i ż 1 euro stanowi równowarto ść 4,0202 z ł . Kwot ę 4.020,20 z ł otych (s ł ownie: cztery tysi ą ce dwadzie ś cia z ł otych (20/100)) z tytu ł u kary pieni ęż nej ukarany przedsi ę biorca winien ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji do Bud ż etu Pa ń stwa – na rachunek: Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 W razie nie uiszczenia kary w terminie jak wy ż ej, zostanie ona ś ci ą gni ę ta w trybie przepisów o post ę powaniu egzekucyjnym w administracji. Maj ą c na uwadze powy ż sze, nale ż a ł o orzec jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...) w zwi ą zku z art. 47928 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Bydgoskiej Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Otrzymuje: Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe „KOLFER” Sp. z o.o. ul. Focha 12 85-070 Bydgoszcz