DPI-69/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDI-1-411/41/738/03/GG Warszawa, 2003-10-23 D E C Y Z J A Nr DPI - 69/2003 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Wipak Walsrode GmbH & Co. KG z siedzib ą w Bomlitz (Niemcy), wyra ż a zgod ę na dokonanie koncentracji , polegaj ą cej na przej ę ciu przez Wipak Walsrode GmbH & Co. KG bezpo ś redniej kontroli nad spó ł k ą Walothen GmbH z siedzib ą w Bomlitz (Niemcy). U Z A S A D N I E N I E W dniu 22 sierpnia 2003 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Wipak Walsrode GmbH & Co. KG z siedzib ą w Bomlitz (zwanym dalej Wipak), bezpo ś redniej kontroli nad spó ł k ą Walothen GmbH z siedzib ą w Bomlitz (zwanym dalej Walothen), poprzez nabycie wszystkich udzia ł ów tej spó ł ki. W zwi ą zku z tym, i ż : - spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie koncentracji, bowiem łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804), zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą , - przej ę cie kontroli nad innym przedsi ę biorc ą jest jednym ze sposobów koncentracji okre ś lonym w art. 12 ust. 2 pkt. 2 ww. ustawy, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy antymonopolowej, powoduj ą ca odst ą pienie od obowi ą zku zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej tak ż e organem antymonopolowym, wszcz ął post ę powanie w niniejszej sprawie, o czym powiadomi ł stron ę pismem z dnia 2 wrze ś nia 2003 r. Z informacji zawartych w zg ł oszeniu wynika, ż e transakcja zosta ł a zg ł oszona bez naruszenia terminu, o którym mowa w art. 94 ust 4 ustawy antymonopolowej. Umowa nabycia udzia ł ów spó ł ki Walothen GmbH zosta ł a podpisana w dniu 14 sierpnia 2003 r., natomiast zg ł oszenie zamiaru koncentracji zosta ł o wystosowane do UOKiK w dniu 21 sierpnia 2003 r., a wi ę c w terminie siedmiu dni od zawarcia powy ż szej umowy. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje . Przyczyny i opis transakcji. Zg ł oszona transakcja polega na przej ę ciu przez Wipak kontroli nad Walothen GmbH, poprzez nabycie wszystkich udzia ł ów w kapitale zak ł adowym Walothen GmbH od Wolff Walsrode AG, spó ł ki zale ż nej od Bayer AG. G ł ówn ą przyczyn ą przeprowadzenia niniejszej transakcji jest mo ż liwo ść nabycia przez Wipak nowej, dochodowej linii produkcyjnej do produkcji folii BOPP, stanowi ą cej podstawowy surowiec dla Wipak – producenta materia ł ów s ł u żą cych do wytwarzania opakowa ń elastycznych (mi ę kkich). Dodatkowym atutem przemawiaj ą cym za przeprowadzeniem tej transakcji jest mo ż liwo ść wykorzystania efektu synergii, wynikaj ą cego z blisko ś ci zak ł adów produkcyjnych Wipak i Walothen GmbH, po ł o ż onych na terenie obszaru przemys ł owego Walsrode w Niemczech. Uczestnicy koncentracji. Wipak – aktywny uczestnik niniejszej koncentracji – jest spó ł k ą nale żą c ą do Grupy Kapita ł owej Wihuri z Finlandii. Wipak prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą g ł ównie w zakresie 2 produkcji i sprzeda ż y materia ł ów s ł u żą cych do wytwarzania opakowa ń elastycznych (mi ę kkich). W mniejszym zakresie produkuje równie ż materia ł y do opakowa ń sztywnych. Materia ł y s ł u żą ce do produkcji opakowa ń elastycznych (mi ę kkich) wykonywane s ą z folii plastikowych lub celulozowych (w tym z folii BOPP), folii aluminiowej oraz z ró ż nych rodzajów folii plastikowych. Opakowania mi ę kkie wykorzystywane s ą do pakowania i oznaczania artyku ł ów ż ywno ś ciowych sprzedawanych detalicznie. U ż ywane s ą równie ż w innych, poza przemys ł em spo ż ywczym, sektorach gospodarki (np. przemy ś le farmaceutycznym i tytoniowym). Grupa Wihuri, do której nale ż y Wipak, jest jednym z najwi ę kszych rodzinnych przedsi ę wzi ęć biznesowych w Skandynawii. Podstawowa dzia ł alno ść Grupy koncentruje si ę na terenie Europy w nast ę puj ą cych segmentach: ¾ dóbr codziennego u ż ytku oraz produktów sportowych i rekreacyjnych (poprzez sie ć super- i hipermarketów w Finlandii), ¾ materia ł ów do produkcji opakowa ń mi ę kkich (na terenie ca ł ej Europy), ¾ narz ę dzi oraz akcesoriów samochodowych (wy łą cznie na terenie Finlandii), ¾ maszyn i urz ą dze ń dla przemys ł u górniczego, le ś nego (na terenie Finlandii i pa ń stw ba ł tyckich), ¾ silników i wyposa ż enia ł odzi motorowych importowanych z USA i sprzedawanych na rynku fi ń skim, ¾ ma ł ych linii lotniczych obs ł uguj ą cych VIP-ów. Poza Europ ą Grupa Wihuri prowadzi dzia ł alno ść na rynku ameryka ń skim (USA, Kanada, Ameryka Ł aci ń ska), w zakresie materia ł ów z tworzyw sztucznych do produkcji opakowa ń , w szczególno ś ci opakowa ń do ż ywno ś ci. Grupa Wihuri nie posiada ż adnej spó ł ki zale ż nej, ani ż adnej infrastruktury produkcyjnej w Polsce. Na rynku polskim Grupa jest obecna poprzez przedstawicielstwo spó ł ki Wipak z siedzib ą w Warszawie, które prowadzi promocj ę materia ł ów wytwarzanych przez t ę spó ł k ę . W Polsce Wipak sprzedaje materia ł y do produkcji opakowa ń mi ę kkich bezpo ś rednio do odbiorców ko ń cowych lub za po ś rednictwem lokalnych dystrybutorów. Najwi ę kszymi polskimi odbiorcami Wipak s ą m.in.: Zak ł ady Mi ę sne „Morliny” S.A. w Ostródzie, Lubelskie Zak ł ady Farmaceutyczne „Polfa” S.A. oraz MAAN Sp. j. w Lewinie Brzeskim. W 2002 r. udzia ł sprzeda ż y dokonanej przez Wipak na rynku polskim szacowany by ł na 2,5% ogólnej sprzeda ż y materia ł ów do produkcji opakowa ń mi ę kkich w Polsce. 3 Na rynku polskim najwi ę kszymi konkurentami Wipak s ą inni producenci zagraniczni, przede wszystkim z USA (Grupa Bemis i Grupa Sealed Air), z Niemiec (Grupa Nordenia, Grupa Bischof+Klein) i z Austrii (Grupa Frantschach, Grupa Amcor). Walothen GmbH – pasywny uczestnik koncentracji – produkuje i sprzedaje folie polipropylenowe na bazie dwukierunkowo zorientowanego polipropylenu, czyli tzw. folie BOPP, wykorzystywane jako surowiec do produkcji materia ł ów s ł u żą cych do wytwarzania opakowa ń mi ę kkich. Folie BOPP produkowane przez spó ł k ę Walothen GmbH mo ż na podzieli ć na dwie kategorie: 1) standardowe folie BOPP, które sprzedawane s ą g ł ównie producentom wytwarzaj ą cym materia ł y do produkcji opakowa ń mi ę kkich (takim jak np. Wipak) oraz du ż ym koncernom produkuj ą cym ż ywno ść , 2) specjalistyczne folie BOPP sprzedawane producentom opakowa ń specjalistycznych, np. producentom opakowa ń wyrobów tytoniowych. Folie specjalistyczne wykorzystywane s ą równie ż w laminacji papieru oraz w produkcji nie drukowanych opakowa ń ozdobnych. Spó ł ka Walothen GmbH prowadzi eksportow ą sprzeda ż folii BOPP na rynek polski. W 2002 r. udzia ł tej sprzeda ż y szacowany by ł na 1,3% ogólnej sprzeda ż y folii BOPP w Polsce. Najwi ę kszymi konkurentami Walothen GmbH s ą firmy niemieckie i w ł oskie, które równie ż sprzedaj ą na rynku polskim folie BOPP (np. Trespaphan GmbH, Exxon Mobil- Chemical Central Europe GmbH, Manuli Film s.p.a, Moplefan). Najwi ę kszymi polskimi odbiorcami spó ł ki Walothen GmbH s ą firmy: Flexpol Sp. z o.o. z P ł ocka, British American Tobacco Polska S.A. z Augustowa, Drukpol-Zak ł ad Flexodruku z Nowego Dworu Mazowieckiego, Lactima Sp. z o.o. z Mor ą ga, Multeafil Sp. z o.o. z Dobrzycy. Walothen GmbH wchodzi w sk ł ad Grupy Bayer, prowadz ą cej w skali ś wiatowej dzia ł alno ść w nast ę puj ą cych segmentach gospodarki: ¾ ochronie zdrowia (farmaceutyki, produkty weterynaryjne, produkty biologiczne i diagnostyczne), ¾ segmencie ś rodków chemicznych wykorzystywanych w elektronice, optyce, przetwarzaniu metali, przemy ś le spo ż ywczym, tekstylnym, skórzanym, papierniczym, gumowym, materia ł ów budowlanych oraz in ż ynierii, ¾ segmencie ś rodków ochrony ro ś lin, 4 ¾ segmencie polimerów (w ł ókna i surowce plastikowe, poliuretanowe, gumowe oraz surowce do powlekania). Grupa Bayer obecna jest na polskim rynku poprzez spó ł k ę zale ż n ą Bayer Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, prowadz ą c ą dzia ł alno ść w zakresie wytwarzania i sprzeda ż y wyrobów chemicznych, farmaceutycznych oraz produktów pokrewnych. Za po ś rednictwem Bayer Sp. z o.o. sprzedawane s ą równie ż rolnicze ś rodki ochrony ro ś lin produkcji Bayer AG. W zakresie tej sprzeda ż y Grupa Bayer posiada znacz ą c ą pozycj ę na polskim rynku – np. w sprzeda ż y fungicydów rolniczych, czyli ś rodków grzybobójczych stosowanych w uprawach, jej udzia ł przekracza 25%. Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje : Rynki, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W my ś l art. 4 pkt. 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ą oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny). Maj ą c na uwadze powy ż sz ą definicj ę oraz kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, zawarte w rozporz ą dzeniu Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334), organ antymonopolowy uzna ł , i ż : A) W przedmiotowej sprawie nie ma rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym . Przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji dzia ł aj ą na ró ż nych rynkach produktowych – Walothen GmbH na rynku folii BOPP, a Wipak na rynku materia ł ów do produkcji opakowa ń mi ę kkich – brak jest zatem rynków wspólnych. 5 B) Przedmiotowa koncentracja nie wywrze tak ż e wp ł ywu na rynek w uj ę ciu wertykalnym . Wprawdzie mi ę dzy przedsi ę biorcami uczestnicz ą cymi w koncentracji istnieje powi ą zanie typu dostawca – odbiorca, czyli dzia ł aj ą oni na rynkach powi ą zanych wertykalnie, ale ze wzgl ę du na ich ma ł e udzia ł y w rynku (Wipak ok. 3% oraz Walothen GmbH – 3% - 5%), nale ż y uzna ć , ż e brak jest rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym. C) Organ antymonopolowy stwierdzi ł równie ż , i ż w przedmiotowej sprawie brak jest rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywrze wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym , bowiem nie wyst ę puje ż aden rynek produktowy, na którym mi ę dzy przedsi ę biorcami uczestnicz ą cymi w koncentracji nie istnia ł yby ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada ł by wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. *** Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Organ antymonopolowy dokonuj ą c oceny zasadno ś ci wyra ż enia zgody na przeprowadzenie przedmiotowej koncentracji, w tym m.in. analizuj ą c skutki, jakie niniejsza transakcja mo ż e wywrze ć na rynek polski (ze wzgl ę du na „zasad ę skutku” wyra ż on ą w art. 1 ust. 2 ustawy antymonopolowej), stwierdzi ł , co nast ę puje: - brak jest rynków, na które koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, wertykalnym czy konglomeratowym, - g ł ówny ci ęż ar niniejszej koncentracji ma miejsce na rynku niemieckim (ze wzgl ę du na po ł o ż enie Wipak i Walothen GmbH), a rynku polskiego dotyczy tylko w ograniczonym zakresie, bowiem uczestnicy koncentracji nie posiadaj ą w Polsce ż adnej infrastruktury produkcyjnej czy handlowej (przedstawicielstwo Wipak w Warszawie zajmuje si ę jedynie reklam ą i promocj ą ); - szacunkowe udzia ł y Wipak i Walothen GmbH na terytorium Polski wynosz ą odpowiednio: 2,5% i 1,3% i s ą dalekie od poziomu mog ą cego stanowi ć zagro ż enie dla konkurencji, ponadto przedsi ę biorcy ci dzia ł aj ą w konkurencyjnym otoczeniu innych firm sprzedaj ą cych w Polsce wyroby z zakresu ich produkcji; 6 - równie ż w Europie pozycja Wipak i Walothen GmbH nie jest znacz ą ca. Z uwagi na powy ż sze, koncentracja nie prze ł o ż y si ę na wzrost si ł y rynkowej tych przedsi ę biorców, która w konsekwencji mog ł aby mie ć wp ł yw na warunki konkurencji panuj ą ce na rynku polskim. Reasumuj ą c, nale ż y stwierdzi ć , i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy antymonopolowej. W jej wyniku nie dojdzie do powstania pozycji dominuj ą cej na ż adnym z rynków produktowych, na których s ą obecni w Polsce uczestnicy koncentracji. Wskutek planowanej koncentracji nie dojdzie równie ż do istotnego ograniczenia konkurencji. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 k.p.c. – od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. Dyrektora Departamentu Przemys ł u i Infrastruktury Piotr Mück Otrzymuje: Pani Ma ł gorzata Szwaj Pe ł nomocnik: Wipak Walsrode GmbH & Co. KG Wardy ń ski i Wspólnicy sp. j. Al. Ujazdowskie 10 00-478 Warszawa 7