DOK-83/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK-2-421-3/04/ML Warszawa, dn. 1 wrze ś nia.2004 r. DECYZJA Nr DOK - 83/2004 I. Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Dolno ś l ą skiego Wydawnictwa Prasowego Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyra ż a zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu bezpo ś redniej kontroli przez Dolno ś l ą skie Wydawnictwo Prasowe Sp. z o.o. nad spó ł k ą S ł owo Media Sp. z o.o. z siedzib ą w Kielcach poprzez nabycie 100 % udzia ł ów. II. Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Dolno ś l ą skiego Wydawnictwa Prasowego Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyra ż a zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu bezpo ś redniej kontroli przez Dolno ś l ą skie Wydawnictwo Prasowe Sp. z o.o. nad spó ł k ą Echo Media Sp. z o.o. z siedzib ą w Kielcach poprzez nabycie 100 % udzia ł ów. UZASADNIENIE W dniu 29 kwietnia 2004 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej Prezes Urz ę du, b ą d ź organ antymonopolowy) wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji przedsi ę biorców, polegaj ą cej na przej ę ciu bezpo ś redniej kontroli przez Dolno ś l ą skie Wydawnictwo Prasowe Sp. z o.o. (dalej DWP) nad spó ł kami S ł owo Media Sp. z o.o. z siedzib ą w Kielcach (dalej S ł owo Media) i Echo Media Sp. z o.o. z siedzib ą w Kielcach (dalej Echo Media). W zwi ą zku z tym, i ż : - spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce obowi ą zek zg ł oszenia zamiaru koncentracji, bowiem łą czny obrót grup kapita ł owych bior ą cych udzia ł w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł warto ść okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej zwanej te ż ustaw ą antymonopolow ą ), tj. 50 mln euro, 2 - nabycie udzia ł ów innego przedsi ę biorcy, powoduj ą ce przej ę cie nad nim bezpo ś redniej kontroli jest jednym ze sposobów koncentracji, okre ś lonym w art. 12 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, - nie wyst ę puje w tej sprawie, ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek wymienionych w art. 13 ww. ustawy, powoduj ą ca odst ą pienie od konieczno ś ci zg ł oszenia koncentracji. Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie w powy ż szej sprawie, o czym powiadomi ł stron ę pismem z dnia 19 maja 2004 r. Opis koncentracji i przyczyny koncentracji Zamierzona koncentracja polega na nabyciu 100% udzia ł ów przez DWP (spó ł ka nale żą ca do grupy kapita ł owej Orkla) w spó ł kach S ł owo Media i Echo Media (grupa kapita ł owa Pana Micha ł a So ł owowa). Na skutek niniejszej transakcji DWP nab ę dzie prawo do wydawania dwóch tytu ł ów regionalnych gazet codziennych S ł owo Ludu i Echo Dnia na obszarze: ¾ woj. ś wi ę tokrzyskiego, ¾ woj. mazowieckiego, powiaty: grójecki, bia ł obrzeski, kozienicki, przysuski, radomski, zwole ń ski, lipski, szyd ł owiecki oraz miasto Radom, ¾ woj. podkarpackiego, powiaty: stalowowolski, kolbuszowski i ni ż nia ń ski. Zgodnie z twierdzeniem Zg ł aszaj ą cego, przyczyn ą przeprowadzenia przedmiotowej koncentracji jest rozwój grupy kapita ł owej Orkla na terenie RP poprzez rozwój wydawanych dzienników, polepszenie jako ś ci produktu, uzyskanie synergii w zakresie kosztów, przekazanie know-how. Opis przedsi ę biorców bior ą cych udzia ł w koncentracji 1/ Grupa Orkla 1.1 Dzia ł alno ść w Europie i w Polsce Koncern Orkla specjalizuje si ę w produkcji szerokiej gamy produktów konsumpcyjnych, ż ywno ś ci, chemikaliów. Zajmuje si ę tak ż e inwestycjami finansowymi i mediami. Orkla Media AS (nale żą ca do grupy kapita ł owej Orkla) jest du ż ym koncernem prasowym w Norwegii. Dzia ł a tak ż e w Szwecji, Danii, pa ń stwach nadba ł tyckich i Ukrainie. Orkla dzia ł a w Polsce na rynku mediów – prasa, radio oraz na rynku drukarskim. Grupa obecnie posiada drukarnie w Raszynie- Jaworznie i Koninku k/Poznania, Bydgoszczy, Koszalinie, Zielonej Górze, Bia ł ymstoku i w Opolu. Ponadto Orkla posiada po ś rednio, poprzez GP Media udzia ł y w spó ł ce Radio Gra dzia ł aj ą cej w Toruniu ( tajemnica przedsi ę biorcy g ł osów). Orkla posiada tak ż e tajemnica przedsi ę biorcy udzia ł ów w spó ł ce Media Tak Sp. z o.o. dzia ł aj ą cej na rynku reklamy i reprezentuj ą cej pras ę regionaln ą na rynku reklamy ogólnopolskiej. Pozosta ł e udzia ł y posiada Polskapresse ( tajemnica przedsi ę biorcy ) oraz spó ł ka Lanzelot Hirtreiter Unternehmensberater GmbH, które stanowi ą jej w ł asno ść powiernicz ą w rozumieniu prawa niemieckiego. Poza rynkiem medialnym, grupa Orkla dzia ł a w Polsce na rynku przetwórstwa spo ż ywczego (grupa Orkla Foods). 1.2 Dzia ł alno ść Orkli na terenie Polski na rynku wydawnictw prasowych Norweska spó ł ka Orkla Media AS z siedzib ą w Norwegii oraz jej podmiot zale ż ny Orkla Press Polen AS z siedzib ą w Norwegii s ą , poprzez spó ł ki zale ż ne udzia ł owcami w 10 regionalnych 3 polskich gazetach codziennych, w jednym dzienniku ogólnopolskim - „Rzeczpospolita” oraz w dwóch tygodnikach lokalnych - tabela poni ż ej. Tabela 1 Wykaz wydawanych tytu ł ów przez grup ę Orkla Lp. Wydawnictwo (posiadany udzia ł w %) Nazwa tytu ł u Cz ę stotliwo ść Zasi ę g 1. „Presspublika” Sp. z o.o. ( tajemnica przedsi ę biorcy ) Rzeczpospolita dziennik ogólnopolski ogólnokrajowy Edytor Press Sp. z o.o. ( tajemnica przedsi ę biorcy ) Dziennik Wschodni dziennik regionalny woj. lubelskie Agencja Wydawniczo – Handlowa „Edytor” SA tajemnica przedsi ę biorcy ) Kurier Poranny dziennik regionalny woj. podlaskie oraz cz ęś ciowo warmi ń sko-mazurskie Gazeta Pomorska Media Sp. z o.o. ( tajemnica przedsi ę biorcy ) Gazeta Pomorska dziennik regionalny woj. kujawsko-pomorskie, cz ęś cio-wo pomorskie, wielkopolskie i warmi ń sko mazurskie Kresy BO Sp. z o.o. ( tajemnica przedsi ę biorcy ) Gazeta Wspó ł czesna dziennik regionalny woj. podlaskie, powiat gi ż ycki, olecki, E ł k, Pisz, K ę trzyn, Mr ą gowo R-Press Sp. z o.o. (65%) Nowiny dziennik regionalny woj. podkarpackie, ś wi ę tokrzyskie, ma ł o-polskie, lubelskie Pro Media Sp. z o.o. ( tajemnica przedsi ę biorcy ) Nowa Trybuna Opolska dziennik regionalny woj. opolskie Wydawnictwo Lubpress (po ś rednio i bezpo ś rednio tajemnica przedsi ę biorcy ) Gazeta Lubuska dziennik regionalny woj. lubuskie oraz powiaty granicz ą ce z nim w woj. zachodnio-pomorskim, wielkopolskim i dolno ś l ą skim Tygodnik Ostro łę cki ( tajemnica przedsi ę biorcy ) Tygodnik Ostro łę cki tygodnik regionalny woj. mazowieckie Szczecin Press Sp. z o.o. ( tajemnica przedsi ę biorcy ) G ł os Szczeci ń ski i G ł os Pomorza dziennik regionalny woj. zachodnio-pomorskie i pomorskie Dziennikarska Oficyna Wydaw- nicza Rondo Sp. z o.o. ( tajemnica przedsi ę biorcy ) G ł os Koszali ń ski/S ł ups ki dziennik regionalny woj. pomorskie i zachodniopomorskie Ś l ą ski Dom Wydawniczy Media & Press Sp. z o.o. ( tajemnica przedsi ę biorcy ) Konkrety tygodnik regionalny woj. dolno ś l ą skie Schemat 1 Schemat grupy kapita ł owej Orkla – cz ęść medialna tajemnica przedsi ę biorcy Mapa 1 Obszar, na którym obecnie s ą wydawane gazety regionalne nale żą ce do grupy kapita ł owej Orkla w uj ę ciu powiatowym Liczba tytu ł ów OP W powiatach 0 (200) 1 (136) 2 (32) 3 (12) Wykres 1 tajemnica przedsi ę biorcy Wykres 2 tajemnica przedsi ę biorcy 2/ Grupa Kapita ł owa Pana Micha ł a So ł owowa Przedsi ę biorcy kontrolowani przez Pana Micha ł a So ł owowa: tajemnica przedsi ę biorcy Tabela 2 Tytu ł pisma Rok S ł owo Ludu Echo Dnia Sprzeda ż egzemplarzy ilo ś ciowo 2001 4.335.730 10.198.399 2002 4.313.273 10.409.983 2003 3.764.620 10.285.788 Przychód ze sprzeda ż y gazet 2001 tajemnica przedsi ę biorcy tajemnica przedsi ę biorcy 2002 tajemnica przedsi ę biorcy tajemnica przedsi ę biorcy 2003 tajemnica przedsi ę biorcy tajemnica przedsi ę biorcy 4 5 Tytu ł pisma Rok S ł owo Ludu Echo Dnia Przychód z reklamy 2001 tajemnica przedsi ę biorcy tajemnica przedsi ę biorcy 2002 tajemnica przedsi ę biorcy tajemnica przedsi ę biorcy 2003 tajemnica przedsi ę biorcy tajemnica przedsi ę biorcy Spó ł ka S ł owo Media w latach 2002 i 2003 przynosi ł a tajemnica przedsi ę biorcy . Wykres 3 tajemnica przedsi ę biorcy Wykres 4 tajemnica przedsi ę biorcy Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Orkl ę , grupa ta – wydaj ą c Gazet ę Codzienn ą Nowiny - konkurowa ł a dotychczas ze S ł owem Ludu i Echem Dnia na obszarze kilku powiatów: S ł owo Ludu – na obszarze powiatu ostrowieckiego (woj. ś wi ę tokrzyskie). Echo Dnia – na obszarze powiatu ostrowieckiego, opatowskiego, sandomierskiego i staszowskiego (woj. ś wi ę tokrzyskie) oraz stalowowolskiego, kolbuszowskiego, ni ż nia ń skiego (woj. podkarpackie). Nale ż y jednak podkre ś li ć , ż e nak ł ad sprzedany nale żą cej do Orkli Gazety Codziennej Nowiny zarówno w ww. powiatach na obszarze woj. mazowieckiego jak i ś wi ę tokrzyskiego jest niewielki i nie ma wp ł ywu na obraz konkurencji na tym rynku geograficznym (tabela 5). Mapa 2 Obszar sprzeda ż y Echa Dnia w uk ł adzie powiatowym Mapa 3 Obszar sprzeda ż y S ł owa Ludu w uk ł adzie powiatowym Obszar wydawania Echa Dnia i S ł owa Ludu wykracza poza zasi ę g woj. ś wi ę tokrzyskiego, jednak ż e na potrzeby niniejszej koncentracji b ę dziemy pos ł ugiwali si ę umownie okre ś leniem rynku geograficznego, jako rynku województwa ś wi ę tokrzyskiego. Grupa Pana Micha ł a So ł owowa, poprzez spó ł k ę Dom Prasowy Sp. z o.o. jest wydawc ą dziennika Ż ycie Warszawy ukazuj ą cego si ę na obszarze woj. mazowieckiego oraz tygodnika Kulisy ukazuj ą cego si ę na obszarze ca ł ego kraju. Poni ż ej przedstawiono dane dotycz ą ce tej spó ł ki. Tabela 3 tajemnica przedsi ę biorcy Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Rynek dzienników mo ż na podzieli ć na nast ę puj ą ce segmenty: ¾ rynek dzienników o zasi ę gu ogólnokrajowym, ¾ rynek dzienników o zasi ę gu regionalnym. Podzia ł taki jest uzasadniony przede wszystkim ze wzgl ę du na ró ż nice wynikaj ą ce z tre ś ci gazet ogólnokrajowych i regionalnych. Gazety codzienne o zasi ę gi regionalnym w zasadniczej cz ęś ci zawieraj ą informacje lokalne - dotycz ą ce regionu, na którym si ę ukazuje dany tytu ł . Oprócz takich informacji gazety regionalne zawieraj ą równie ż opis najwa ż niejszych wydarze ń krajowych, ale w zdecydowanie mniejszym zakresie ni ż dzienniki ogólnopolskie. Dodatkowo nale ż y zauwa ż y ć , i ż codzienna gazeta regionalna nie mo ż e by ć porównywana z codzienn ą gazet ą ogólnokrajow ą z uwagi na ograniczony zasi ę g ukazywania si ę . Jest ona dost ę pna jedynie na niewielkim obszarze kraju, z regu ł y odpowiadaj ą cemu powierzchni jednego województwa, b ą d ź regionu charakteryzuj ą cego si ę np. odr ę bn ą histori ą , tradycjami b ą d ź kultur ą . Tym samym nale ż y stwierdzi ć , i ż zarówno zawarto ść , jak i obszar ukazywania si ę , /a co za tym idzie ograniczony kr ą g odbiorców/ danych tytu ł ów prasowych pozwala na okre ś lenie na rynku dzienników dwóch odr ę bnych produktowo i geograficznie rynków w ł a ś ciwych. Podobnym podzia ł om podlega bardzo ś ci ś le powi ą zany z rynkiem prasy, rynek sprzeda ż y reklamy prasowej. Równie ż w tym przypadku nale ż y oddzieli ć rynek sprzeda ż y powierzchni 6 7 reklamowej w dziennikach regionalnych od rynku sprzeda ż y powierzchni reklamowej w dziennikach o zasi ę gu krajowym. Wynika to przede wszystkim z faktu, i ż inni reklamodawcy zainteresowani s ą zakupem powierzchni reklamowej, która dotrze do ró ż nych grup docelowych w ca ł ym kraju, natomiast inni b ę d ą zainteresowani tym, aby reklama ich produktu dotar ł a jedynie do odbiorców z danego regionu. Wi ąż e si ę to te ż bardzo ś ci ś le z wysoko ś ci ą bud ż etu reklamowego, który trafia do poszczególnych wydawców. Zdecydowana wi ę kszo ść du ż ych kampanii reklamowych przeznaczona jest do gazet ogólnokrajowych. Najsilniejszymi grupami kapita ł owymi wydaj ą cymi dzienniki s ą : ¾ Agora (Gazeta Wyborcza – dziennik o zasi ę gu ogólnopolskim zawieraj ą cy dodatki regionalne), ¾ Orkla (10 dzienników regionalnych + Rzeczpospolita - dziennik ogólnopolski), ¾ Polskapresse (wydawca lub wspó ł wydawca 10 dzienników regionalnych), ¾ ZPR (Super Express - dziennik ogólnopolski), ¾ Axel Springer - od niedawna dzia ł aj ą cy na rynku dzienników w Polsce (wydawca Faktu). Obecnie w Polsce jest wydawanych kilkana ś cie dzienników o zasi ę gu ogólnokrajowym, zajmuj ą cych si ę ró ż norodn ą tematyk ą – od tematyki ogólnej, polityki, ekonomii, gospodarki, prawa - do sportu. Poni ż sza tabela przedstawia wykaz tytu ł ów, wydawców i tematyk ę gazet. Tabela 4 Dzienniki o zasi ę gu ogólnokrajowym Lp. Wydawnictwo Tytu ł Tematyka 1. Agora S.A. Gazeta Wyborcza Ogólna, polityka, ekonomia 2. Wydawnictwo Spes Sp. z o.o. Nasz Dziennik Ogólna, polityka, Ko ś ció ł Rzymskokatolicki 3. Parkiet Sp. z o.o. Gazeta Gie ł dy Parkiet Gospodarka, biznes, handel, ekonomia 4. Bonnier Business Polska Sp. z o.o. Puls Biznesu Gospodarka, biznes, handel, ekonomia 5. Presspublica Sp. z o.o. Rzeczpospolita Ogólna, polityka, ekonomia 6. Marquard Sport Media Sp. z o.o. Dziennik Sportowy – Przegl ą d Sportowy Dziennik Sportowy – Tempo Sport Sport 7. Media Express Sp. z o.o. Super Express Ogólna, polityka, ekonomia 8. Ad Novum Sp. z o.o. Trybuna Ogólna, polityka, ekonomia 9. Dom Wydawniczy Ż ycie Sp. z o.o. Ż ycie Ogólna, polityka, ekonomia 10. Wydawnictwo Infor Sp. z o.o. Gazeta Prawna Prawo, ekonomia, gospodarka 12. Axel Springer Fakt 1 Ogólna, polityka, ekonomia Na rynku prasy codziennej regionalnej, obok niewielkich wydawców, dzia ł aj ą dwie du ż e grupy kapita ł owe norweska Orkla, wydawca 10 dzienników o zasi ę gu regionalnym, oraz niemiecka Polskapresse, wydawca 10 dzienników regionalnych. Porównanie niektórych danych ekonomicznych czterech najwi ę kszych wydawców prasy codziennej o zasi ę gu ogólnopolskim i regionalnym. Istotnym, z punktu widzenia oceny rynku prasy codziennej w Polsce, jest porównanie niektórych danych dotycz ą cych najwi ę kszych wydawców gazet – Agory, Orkli, Polskapresse 1 Od pa ź dziernika 2003 r. i Media Express. Dzienniki wydawane przez tych wydawców mog ą konkurowa ć ze sob ą na rynkach regionalnych. W dziennikach ogólnopolskich znajduj ą si ę wk ł adki regionalne, poruszaj ą ce te same problemy lokalne, co gazety regionalne, ukazuj ą si ę lokalne og ł oszenia. Mapa 4 ź ród ł o strona internetowa www.mediatak.pl Wykres 5 Sprzeda ż dzienników w egz. przez czterech najwi ę kszych wydawców w 2002 r. 0 20000000 40000000 60000000 80000000 100000000 120000000 140000000 160000000 180000000 200000000 Agora Polskapresse Orkla Media Express Najwy ż szy nak ł ad sprzedany osi ą ga Orkla, nast ę pnie Polskapresse i Agora (patrz wykres powy ż ej). Orkla utrzymuje pozycj ę lidera w ilo ś ci sprzedanych egzemplarzy od kilku lat (potwierdzaj ą to badania UOKiK z roku 2000). 8 9 Wykres 6 Sprzeda ż dzienników(warto ś ciowo) czterech najwi ę kszych wydawców w 2002 r. tajemnica przedsi ę biorcy Wykres 7 Przychód z reklamy czterech najwi ę kszych wydawców dzienników w 2002 r. tajemnica przedsi ę biorcy Nale ż y tak ż e nadmieni ć , i ż zarówno na rynku dzienników o zasi ę gu krajowym, jak i rynku dzienników o zasi ę gu regionalnym pojawiaj ą si ę zauwa ż alne zmiany zwi ą zane z ekspansywnym wej ś ciem nowego tytu ł u - gazety Fakt, dziennika o zasi ę gu ogólnokrajowym, która spowodowa ł a znaczny spadek sprzeda ż y dzienników nie tylko ogólnokrajowych, ale tak ż e regionalnych. II kwarta ł 2004 r. II kwarta ł 2003 Fakt 522,9 tys. – Gazeta Wyborcza 465,0 tys. 403,4 tys. (15,3 proc.) Rzeczpospolita 184,8 tys. 188,5 tys. (-2 proc.) SuperExpress 230,4 tys. 262,4 tys. (-12,2 proc.) Tytu ł y Polskapresse 436,4 tys. 530,5 tys. (-17,7 proc.) Tytu ł y Orkli 333,5 tys. 350,0 tys. (-4,7 proc.) Łą czna sprzeda ż gazet lokalnych i regionalnych spad ł a w pierwszym pó ł roczu tego roku o ponad 17 proc. (z 1,29 mln egzemplarzy do 1,07 mln egzemplarzy). ź ród ł o: Gazeta Wyborcza Poni ż ej przedstawiono dane porównuj ą ce ś redni ą sprzeda ż dzienn ą w styczniu i lutym 2003 i 2004 roku. Dane te obrazuj ą , w jakim stopniu ukazanie si ę nowego dziennika ogólnopolskiego wp ł yn ęł o na poziom sprzeda ż y gazet z regionu woj. ś wi ę tokrzyskiego. Gazeta Fakt wesz ł a na rynek pod koniec 2003 r. Tabela 5 Tytu ł I-II 2003 I-II 2004 woj. podkarpackie Gazeta Codzienna Nowiny 35.281 36.997 Echo Dnia 3.031 2.633 woj. ś wi ę tokrzyskie Gazeta Codzienna Nowiny 103 80 Echo Dnia 25.143 23.039 S ł owo Ludu 10.157 7.976 woj. mazowieckie Gazeta Codzienna Nowiny 47 38 Echo Dnia 5.08. 4.402 S ł owo Ludu 3.406 2.741 10 Maj ą c na uwadze, i ż przedmiotowa transakcja dotyczy rynku województwa ś wi ę tokrzyskiego, poni ż ej zostaj ą przedstawione dane dotycz ą ce rynku dzienników w tym województwie. Tabela 6 Rynek gazet codziennych na obszarze województwa ś wi ę tokrzyskiego Rozpowszechnianie – ś rednia dzienna sprzeda ż Tytu ł gazety 2001 2002 2003 Echo Dnia 25.195 26.107 25.851 S ł owo Ludu 12.085 10.998 9.573 Gazeta Wyborcza 8.524 7.938 7.964 Ś wi ę tokrzyska Gazeta Bezp ł atnych Og ł osze ń - Anonse 0 4.023 10.976 Super Nowo ś ci 554 831 53 Gazeta Codzienna Nowiny 184 135 103 Gazeta Krakowska 184 174 9 Sport 61 56 48 Radomska Gazeta Bezp ł atnych Og ł osze ń - Anonse 0 5 13 Lubelska Gazeta Bezp ł atnych Og ł osze ń - Anonse 0 3 13 Ż ycie Warszawy 6 5 1 Podkarpacka Gazeta Bezp ł atnych Og ł osze ń - Anonse 0 0 9 Tabela 7 Tytu ł gazety udzia ł y w rynku mierzone ś redni ą dzienn ą sprzeda żą w 2003 r. Echo Dnia 59,5% S ł owo Ludu 22% Gazeta Wyborcza 18,5% Rynek reklamy prasowej na obszarze województwa ś wi ę tokrzyskiego. Udzia ł procentowy w rynku reklamy w województwie ś wi ę tokrzyskim w roku 2003 wyniós ł dla S ł owa Ludu tajemnica przedsi ę biorcy , a dla Echa Dnia tajemnica przedsi ę biorcy . Wykres 8 Przychód z reklamy na obszarze województwa ś wi ę tokrzyskiego 2 tajemnica przedsi ę biorcy 2 Na podstawie danych zebranych przez Delegatur ę UOKiK w Ł odzi Wykres 9 Czytelnictwo dzienników na obszarze woj. ś wi ę tokrzyskiego (badanie Pentor) /czerwiec 2004/ 2% 2% 2% 7% 11% 24% 29% 32% 51% Gazeta Starachow icka Gazeta Ostrow iecka Nasz Dziennik Rzeczpospolita Super Express S ł ow o Ludu Fakt Gazeta Wyborcza Echo Dnia Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: I. Rynki, na które koncentracja wywiera wp ł yw. Maj ą c na uwadze definicje rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw, zawarte w za łą czniku do rozporz ą dzenia Rady Ministrów w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. z 2002r., Nr 86, poz. 334) , organ antymonopolowy uzna ł , i ż : A/ Brak jest rynków, na które przedmiotowa koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym . Orkla oraz dwie spó ł ki nale żą ce do grupy Pana Micha ł a So ł owowa – S ł owo Media i Echo Media nie prowadz ą dzia ł alno ś ci na wspólnych rynkach geograficznych. Zasadniczym obszarem dzia ł alno ś ci S ł owa Media i Echa Media jest woj. ś wi ę tokrzyskie, wraz z o ś ciennymi powiatami nale żą cymi do województw mazowieckiego i podkarpackiego. Dotychczasowy zasi ę g dzia ł alno ś ci Orkli pokrywa si ę z obszarem dystrybucji Echa Dnia i S ł owa Ludu jedynie na terytorium 7 powiatów woj. ś wi ę tokrzyskiego i podkarpackiego. B/ Zgodnie z twierdzeniami Zg ł aszaj ą cego, maj ą c na uwadze zakres dzia ł alno ś ci zarówno Orkli, jak i spó ł ek S ł owo Media oraz Echo Media, nale ż y stwierdzi ć , i ż w powy ż szej transakcji nie ma rynku w ł a ś ciwego, na który ta koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym . 11 12 C/ Istniej ą rynki, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, s ą to rynki dzienników regionalnych ukazuj ą cych si ę na obszarze poni ż ej wymienionych województw. 1. Województwo podlaskie Czytelnictwo gazet: Tytu ł 2003 2004 Kurier Poranny 24,15% 22,19% Gazeta Wspó ł czesna 26,11% 38,10% Gazeta Wyborcza 13,46% 16,45% Ś rednia sprzeda ż dzienna – dzienniki nale żą ce do Orkli oraz konkurenci Tytu ł 2001 2002 2003 udzia ł w rynku dzienników regionalnych w 2003 r. Kurier Poranny 19.968 19.347 17.692 Gazeta Wspó ł czesna 16.903 19.456 18.170 82,6% Gazeta Wyborcza 8.992 7.769 7.552 17,4% 2. Województwo opolskie Czytelnictwo gazet: Tytu ł 2003 2004 Nowa Trybuna Opolska 46,18% 50,67% Dziennik Zachodni 1,16% 0,33% Gazeta Wyborcza 13,25% 17,32% Ś rednia sprzeda ż dzienna – dzienniki nale żą ce do Orkli oraz konkurenci Tytu ł 2001 2002 2003 udzia ł w rynku dzienników regionalnych w 2003 r. Nowa Trybuna Opolska 37.947 36.719 37.286 83,6% Dziennik Zachodni 118 73 101 0,2% Gazeta Wyborcza 8.241 7.263 7.118 16,0% 3. Województwo lubuskie Czytelnictwo gazet: Tytu ł 2003 2004 Gazeta Lubuska 47,36% 59,07% Gazeta Wyborcza 11,68% 12,55% Ś rednia sprzeda ż dzienna – dzienniki nale żą ce do Orkli oraz konkurenci Tytu ł 2001 2002 2003 udzia ł w rynku dzienników regionalnych w 2003 r. Gazeta Lubuska 52.387 49.908 48.019 82,6% Gazeta Wyborcza 7.784 7.132 7.048 17,4% 13 4. Województwo kujawsko-pomorskie Czytelnictwo gazet: Tytu ł 2003 2004 Gazeta Pomorska 46,8% 40,71% Nowo ś ci Gazeta Pomorza i Kujaw 16,37% 16,73% Express Bydgoski 22,70% 14,85% Gazeta Wyborcza 15,02% 16,56% Ś rednia sprzeda ż dzienna – dzienniki nale żą ce do Orkli oraz konkurenci Tytu ł 2001 2002 2003 udzia ł w rynku dzienników regionalnych w 2003 r. Gazeta Pomorska 98.800 88.020 93.937 Nowo ś ci Gazeta Pomorza i Kujaw 40.768 40.188 36.267 72,4% Express Bydgoski 32.940 32.187 28.874 16,1% Gazeta Wyborcza 18.002 18.352 20.797 11,5% 5. Woj. Lubelskie Ś rednia sprzeda ż dzienna – dzienniki nale żą ce do Orkli oraz konkurenci Tytu ł 2001 2002 2003 udzia ł w rynku dzienników regionalnych w 2003 r. Dziennik Wschodni 25.443 25.906 22.065 44,2% Kurier Lubelski 18.787 16.478 14.168 28,4% Gazeta Wyborcza 15.888 13.917 13.716 27,4% 6. Woj. Zachodniopomorskie Ś rednia sprzeda ż dzienna – dzienniki nale żą ce do Orkli oraz konkurenci Tytu ł 2001 2002 2003 udzia ł w rynku dzienników regionalnych w 2003 r. Kurier Szczeci ń ski 37.775 36.910 34.047 33,3% G ł os Koszali ń ski/ G ł os S ł upski 25.924 24.440 22.659 G ł os Szczeci ń ski 21.376 21.133 19.332 G ł os Pomorza 8.170 7.914 7.800 Gazeta Lubuska 1.046 904 756 49,4% Gazeta Wyborcza 18.310 16.994 16.933 16,6% Dziennik Ba ł tycki 460 599 741 0,7% 7. Woj. Podkarpackie Ś rednia sprzeda ż dzienna – dzienniki nale żą ce do Orkli oraz konkurenci Tytu ł 2001 2002 2003 udzia ł w rynku dzienników regionalnych w 2003 r. Gazeta Codzienna Nowiny 36.552 37.747 34.581 49,1% Super Nowo ś ci 25.040 35.033 26.601 37,7% Gazeta Wyborcza 10.472 9.248 9.265 13,2% 14 II. Ocena skutków koncentracji. Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, ż e Prezes UOKiK wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji na rynku. Organ antymonopolowy uzna ł , ż e przedmiotowa koncentracja spe ł nia wskazane powy ż ej kryteria ustawowe. Przyjmuj ą c niniejsze stanowisko, Prezes UOKiK mia ł na wzgl ę dzie w szczególno ś ci, i ż : ¾ brak jest rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja mog ł aby wywiera ć wp ł yw w uj ę ciu horyzontalnym i wertykalnym, ¾ koncentracja polega na nabyciu przez Orkl ę udzia ł ów w spó ł kach, które wydaj ą dwa dzienniki regionalne na obszarze woj. ś wi ę tokrzyskiego oraz niektórych powiatów o ś ciennych. Stan konkurencji na tak wyznaczonym obszarze nie ulegnie zasadniczo zmianie, poniewa ż prawo do wydawania S ł owa Ludu i Echa Dnia nab ę dzie wydawca, który nie posiada dziennika regionalnego, ukazuj ą cego si ę na obszarze woj. ś wi ę tokrzyskiego. Status quo na obszarze woj. ś wi ę tokrzyskiego zostanie utrzymane na takim poziomie jak sprzed koncentracji. ¾ istnieje wprawdzie 7 rynków konglomeratowych; jednak ż e brak jest dowodów wskazuj ą cych na to, i ż zg ł oszona koncentracja negatywnie wp ł ynie na konkurencj ę na obszarze tych 7 województw. Przy ocenie wp ł ywu transakcji na rynki konglomeratowe, nale ż y podkre ś li ć odmienno ść dzienników regionalnych ukazuj ą cych si ę w ró ż nych województwach. Wp ł yw na taki stan ma fakt, i ż w gazetach regionalnych umieszczane s ą przede wszystkim wiadomo ś ci o charakterze lokalnym oraz og ł oszenia i reklamy dotycz ą ce danego regionu, które nie b ę d ą w obr ę bie zainteresowa ń osób z innych regionów. Innym aspektem sprawy jest mo ż liwo ść umieszczania reklam o charakterze ogólnopolskim w gazetach regionalnych. Analizuj ą c sytuacj ę na rynku reklamy prasowej wida ć siln ą pozycj ę Agory (wykres 7). Pozycja dwóch g ł ównych przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na rynku prasy codziennej regionalnej, czyli Orkli i Polskapresse, jest du ż o s ł absza. Przyczyn takiej sytuacji mo ż na doszukiwa ć si ę tak ż e w fakcie, i ż reklama ogólnopolska jest umieszczana przez reklamodawców ch ę tniej w gazetach o zasi ę gu krajowym ni ż regionalnym. Odpowiedzi ą na taki stan jest poszukiwanie przez wydawców prasy regionalnej sposobów zach ę cenia reklamodawców do umieszczania reklam w ich gazetach. Z tego powodu Polskapresse i Orkla za ł o ż y ł y spó ł k ę Media Tak Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie. Oferuje ona mo ż liwo ść umieszczania reklam ogólnopolskich w kilkudziesi ę ciu gazetach regionalnych (nie tylko nale żą cych do tych dwóch grup kapita ł owych). Przychód z reklamy ogólnopolskiej uzyskiwanej dzi ę ki Media Tak sp. z o.o. w przypadku Orkli wyniós ł w 2001 r. nieca ł e tajemnica przedsi ę biorcy , w 2002 r. ok. tajemnica przedsi ę biorcy , a w 2003 r. ok. tajemnica przedsi ę biorcy . Zatem g ł ównym ź ród ł em przychodu z reklamy w gazetach regionalnych nale żą cych do Orkli ci ą gle jest przychód z reklamy regionalnej. Pomimo bardzo wysokiego poziomu wska ź nika czytelnictwa dzienników regionalnych 3 , w dalszym ci ą gu dotarcie gazet regionalnych do reklamodawców ogólnopolskich jest trudne. Mimo tego, i ż wydawcy dzienników regionalnych wyst ę puj ą z łą czn ą ofert ą reklamow ą do reklamodawców ogólnopolskich, ich przychód z tego rodzaju sprzeda ż y jest nadal na niskim poziomie. 3 Czytelnictwo gazet regionalnych w Polsce w ś ród osób stale czytaj ą cych gazety codzienne wynosi 51% (badanie Pentor). We wszystkich województwach z wyj ą tkiem mazowieckiego pierwszym tytu ł em jest dziennik regionalny. 15 Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów podpisa ł Dyrektor Departamentu Ochrony Konkurencji Piotr Mück Otrzymuje: Pan Dariusz Krupa Orkla Press Polska Sp. z o.o. ul. Domaniewska 41 Budynek Orion III p. 02-672 Warszawa pe ł nomocnik: Dolno ś l ą skiego Wydawnictwa Prasowego Sp. z o.o. ul Podwale 53 A 50-039 Wroc ł aw