DOK-82/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dnia 01.08.2005 r. DOK3-421/14/05/MB DECYZJA nr DOK - 82/05 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego z wniosku Carey Agri International Poland Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Carey Agri International Poland Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie kontroli nad Botapol Holding B.V. z siedzib ą w Zoetermeer, Holandia. UZASADNIENIE W dniu 25 maja 2005 r. wp ł yn ęł o do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „Prezesem Urz ę du” lub „organem antymonopolowym”, zg ł oszenie zamiaru koncentracji przedsi ę biorców, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Carey Agri International Poland Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, zwan ą dalej „Carey Agri”, kontroli nad Botapol Holding B.V. z siedzib ą w Zoetermeer, Holandia, zwan ą dalej „Botapol”. W zwi ą zku z tym, i ż : 1) spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce obowi ą zek zg ł oszenia zamiaru koncentracji, bowiem: ƒ łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji - w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia zamiaru koncentracji – przekroczy ł warto ść okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), zwanej dalej „ustaw ą o ochronie konkurencji”, tj. równowarto ść 50 mln EURO, ƒ przej ę cie kontroli nad spó ł k ą – poprzez nabycie akcji tej spó ł ki, jest jednym ze sposobów koncentracji, okre ś lonych w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji, 2) nie wyst ę puje w tej sprawie ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek wymienionych w art. 13 ustawy o ochronie konkurencji, wy łą czaj ą ca obowi ą zek zg ł oszenia zamiaru przedmiotowej koncentracji, w dniu 25 maja 2005 r. organ antymonopolowy wszcz ął post ę powanie antymonopolowe w tej sprawie, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zawiadomi ł stron ę pismem z dnia 8 czerwca 2005 r. Uczestnicy koncentracji Carey Agri (aktywny uczestnik koncentracji) wchodzi w sk ł ad grupy kapita ł owej utworzonej przez spó ł k ę gie ł dow ą (jej akcje notowane s ą na gie ł dzie NASDAQ) Central European Distribution Corporation z siedzib ą w Filadelfii, USA, zwan ą dalej „CEDC” (podmiot dominuj ą cy Carey Agri). Wed ł ug stanu na dzie ń 31 grudnia 2004 r. w ś ród akcjonariuszy CEDC by ł o co najmniej 106 podmiotów kontroluj ą cych łą cznie ok. 98% kapita ł u i posiadaj ą cych tak ą sam ą liczb ę g ł osów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy tej spó ł ki. CEDC prowadzi dzia ł alno ść wy łą cznie w Polsce (nie uzyskuje przychodów w innych krajach) za po ś rednictwem spó ł ek zale ż nych. Grupa posiada nast ę puj ą ce podmioty zale ż ne: 1) Carey Agri (wnioskodawca), 2) Astor Sp. z o.o. z siedzib ą w Olsztynie, 3) Dako-Galant Sp. z o.o. z siedzib ą w Stargardzie Szczeci ń skim, 4) Polskie Hurtownie Alkoholi Sp. z o.o. z siedzib ą w Zielonej Górze, 5) Panta Hurt Sp. z o.o. z siedzib ą Mi ń sku Mazowieckim, 6) MTC Sp. z o.o. z siedzib ą w Bia ł ymstoku, 7) Multi-Ex S.A.z siedzib ą w Kaliszu, 8) Piwnica Wybornych Win Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, 9) Fine Wine & Spirits Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, 10) Przedsi ę biorstwo Dystrybucji Alkoholi AGIS S.A. z siedzib ą w Toruniu, 2 11) Miro Sp. z o.o. z siedzib ą w Z ą bkowicach Ś l ą skich, 12) Damianex S.A. z siedzib ą w Przeworsku, 13) Saol Dystrybucja Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, 14) Onufry S.A. z siedzib ą w Gda ń sku, 15) Polnis Dystrybucja Sp. z o.o. z siedzib ą w Ł odzi, 16) Delikates Sp. z o.o. z siedzib ą w Koninie. Ponadto obecnie prowadzone jest przed Prezesem Urz ę du post ę powanie antymonopolowe w sprawie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Carey Agri kontroli nad Imperial Sp. z o.o. z siedzib ą w Ł om ż y, zwan ą dalej „Imperial”. Spó ł ki nale żą ce do Grupy CEDC prowadz ą dzia ł alno ść jako samodzielne podmioty. Sprzeda ż realizowana jest poprzez punkty sprzeda ż y (magazyny) zlokalizowane na terenie ca ł ego kraju. Carey Agri, podobnie jak Grupa CEDC, prowadzi dzia ł alno ść w zakresie: 1) hurtowej dystrybucji napojów alkoholowych, w której, w zale ż no ś ci od rodzaju zezwolenia niezb ę dnego do prowadzenia dzia ł alno ś ci, wyró ż nia si ę : ƒ hurtow ą dystrybucj ę napojów alkoholowych wysokoprocentowych o zawarto ś ci alkoholu powy ż ej 18% (spirytus rektyfikowany, wódki czyste i gatunkowe, winiaki, nalewki, likiery oraz inne wyroby alkoholowe o zawarto ś ci alkoholu pow. 18%) – w 2004 r. Grupa osi ą gn ęł a ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa] 1 udzia ł u w tym rynku (po przej ę ciu kontroli nad Imperial udzia ł ten wzro ś nie do ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa]), ƒ hurtow ą dystrybucj ę napojów alkoholowych niskoprocentowych o zawarto ś ci alkoholu powy ż ej 4,5% do 18%, z wyj ą tkiem piwa (do tego segmentu zalicza si ę g ł ównie produkty winiarskie, na które sk ł adaj ą si ę nast ę puj ą ce wyroby: wina owocowe, wina gronowe, wina musuj ą ce, wermuty i wina zio ł owe, miody pitne oraz napoje winopodobne, tj. mieszanki win z sokami owocowymi) – udzia ł grupy w 2004 r. wyniós ł ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa] (po przej ę ciu kontroli nad Imperial udzia ł ten wzro ś nie do ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa]), ƒ hurtow ą dystrybucj ę napojów alkoholowych o zawarto ś ci alkoholu do 4,5% (wyroby ze s ł odu) oraz piwa - w 2004 r. Grupa osi ą gn ęł a ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa] udzia ł u w tym rynku (po przej ę ciu kontroli nad Imperial udzia ł ten wzro ś nie do ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa]) oraz 1 Wszystkie podawane w niniejszej decyzji udzia ł y rynkowe Grupy CEDC s ą udzia ł ami ilo ś ciowymi 3 2) hurtowej dystrybucji napojów bezalkoholowych, która jest uzupe ł nieniem oferty handlowej Grupy. W 2004 r. udzia ł Grupy CEDC w krajowym rynku hurtowej dystrybucji napojów bezalkoholowych nie przekroczy ł [tajemnica przedsi ę biorstwa]. Botapol (pasywny uczestnik koncentracji) jest spó ł k ą joint venture (50%/50%) utworzon ą przez: Takirra Investment Corporation N.V. z siedzib ą w Curacao, Antyle Holenderskie, zwan ą dalej „Takirra”, oraz Botapol Management B.V. z siedzib ą w Zoetermeer, Holandia, zwan ą dalej „Botapol Management”, spó ł k ę nale żą c ą do francuskiej grupy kapita ł owej Remy Cointreaau S.A. z siedzib ą w Cognac, Francja, prowadz ą cej dzia ł alno ść w zakresie produkcji i dystrybucji napojów alkoholowych. Botapol jest spó ł k ą holdingow ą , której dzia ł alno ść polega na posiadaniu akcji/udzia ł ów innych przedsi ę biorców. Posiada dwie spó ł ki zale ż ne: ƒ Bols Sp. z o.o. z siedzib ą w Obornikach Wielkopolskich, zwan ą dalej „Bols”, prowadz ą c ą dzia ł alno ść w zakresie produkcji napojów alkoholowych wysokoprocentowych o zawarto ś ci alkoholu powy ż ej 18% oraz hurtowej sprzeda ż y tych napojów, ƒ Hillcroft Limited Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, zwan ą dalej „Hillcroft”, której dzia ł alno ść polega na udzielaniu spó ł ce Bols licencji na produkcj ę i dystrybucj ę w Polsce wódki „Soplica”. W 2004 r. Bols uzyska ł a nast ę puj ą ce ilo ś ciowe udzia ł y w krajowym rynku w zakresie poszczególnych rodzajów prowadzonej dzia ł alno ś ci: ƒ produkcja napojów alkoholowych wysokoprocentowych (wódki czyste i gatunkowe) – ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa] ( ź ród ł o: szacunki w ł asne Bols). Jednak ż e, jak wynika z przeprowadzonego przez organ antymonopolowy w I po ł owie 2005 r. badania stanu koncentracji na krajowym rynku napojów alkoholowych w 2004 r., ilo ś ciowy udzia ł spó ł ki Bols w zakresie produkcji wódki ogó ł em wyniós ł ok. [tajemnica przedsi ę biorstw]. Maj ą c na uwadze fakt, i ż analogiczne badanie, które zosta ł o przeprowadzone przez Prezesa Urz ę du w 2004 r. i którym obj ę to tak ą sam ą liczb ę podmiotów, wykaza ł o, i ż zebrane dane s ą bardzo zbli ż one do danych opracowanych przez G ł ówny Urz ą d Statystyczny, organ antymonopolowy uzna ł równie ż dane uzyskane w trakcie tegorocznego badania jako dane w pe ł ni odzwierciedlaj ą ce rzeczywist ą wielko ść polskiego rynku produkcji i sprzeda ż y wyrobów alkoholowych, a obliczony na ich podstawie ilo ś ciowy udzia ł w rynku poszczególnych uczestników, w tym równie ż spó ł ki Bols, jako najbardziej wiarygodny; 4 ƒ hurtowa dystrybucja napojów alkoholowych wysokoprocentowych o zawarto ś ci alkoholu powy ż ej 18% - ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa] udzia ł u w rynku ( ź ród ł o: dane obliczone przez stron ę na podstawie sporz ą dzonego przez Ministerstwo Gospodarki „Wykazu firm wed ł ug ilo ś ci sprzeda ż y alkoholu o zawarto ś ci powy ż ej 18% w 2004 r.”). Przyczyny i zakres koncentracji Zamierzona koncentracja polega na przej ę ciu przez Carey Agri bezpo ś redniej kontroli nad Botapol poprzez nabycie 100% udzia ł ów tej Spó ł ki, daj ą cych tyle samo procent g ł osów na zgromadzeniu wspólników. Z uwagi na fakt, i ż Botapol jest jedynym wspólnikiem Bols oraz Hilcroft, w konsekwencji przedmiotowa koncentracja doprowadzi do przej ę cia przez Carey Agri po ś redniej kontroli nad tymi Spó ł kami. Zgodnie z postanowieniami Umowy Sprzeda ż y Udzia ł ów Botapol z dnia 27 czerwca 2005 r. przedmiotowa koncentracja przebiega ć b ę dzie w nast ę puj ą cych etapach: [tajemnica przedsi ę biorstwa]. G ł ówn ą , deklarowan ą przez zg ł aszaj ą cego zamiar, przyczyn ą przedmiotowej koncentracji jest realizacja strategii rozwoju Grupy CEDC, w ramach której CEDC zawar ł a [tajemnica przedsi ę biorstwa]. Jak podaje zg ł aszaj ą cy zamiar, w wyniku przedmiotowej transakcji nie dojdzie do ograniczenia dotychczasowej liczby dystrybutorów Bols, ani te ż do ograniczenia dystrybuowanych przez CEDC produktów jedynie do wyrobów produkowanych przez Bols. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki 5 konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). W przedmiotowej koncentracji w ł a ś ciwym rynkiem produktowym (rynkiem wspólnym) jest hurtowa dystrybucja napojów alkoholowych wysokoprocentowych o zawarto ś ci alkoholu powy ż ej 18%. W ł a ś ciwym rynkiem geograficznym dla rynku hurtowej dystrybucji napojów alkoholowych wysokoprocentowych jest rynek krajowy. Takie oznaczenie rynku geograficznego potwierdza wcze ś niejsze orzecznictwo Prezesa Urz ę du, m.in. w sprawach zako ń czonych: decyzj ą nr RWR 25/2004 z dnia 17 czerwca 2004 r., decyzj ą nr R Ł O 15/2004 z dnia 8 grudnia 2004 r. oraz decyzj ą nr RPZ-15/2005 z dnia 10 czerwca 2005 r. Krajowy rynek dystrybucji napojów alkoholowych wysokoprocentowych znajduje si ę w fazie pe ł nego ukszta ł towania. Dost ę p do kana ł ów dystrybucji jest otwarty dla wszystkich uczestników tego rynku, szeroki jest równie ż dost ę p do ź róde ł zaopatrzenia, gdy ż producenci alkoholi zwykle dystrybuuj ą swoje produkty za po ś rednictwem kilku lub nawet kilkunastu dystrybutorów. Krajowy rynek dystrybucji alkoholi charakteryzuje si ę znacznym rozproszeniem struktury podmiotowej. Jak wynika z danych Ministerstwa Gospodarki ( ź ród ł o: „Wykaz firm wed ł ug ilo ś ci sprzeda ż y alkoholu o zawarto ś ci powy ż ej 18% w 2004 r.”) w 2004 r. sprzeda ż napojów alkoholowych prowadzi ł o 260 podmiotów. G ł ównymi konkurentami uczestników przedmiotowej koncentracji w zakresie hurtowej dystrybucji napojów alkoholowych wysokoprocentowych s ą : Sobieski Dystrybucja Sp. z o.o. w Warszawie (w 2004 r. – ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa] udzia ł u w rynku), Alti Plus S.A. w Krakowie (w 2004 r. ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa] udzia ł u w rynku), MAKRO CASH & CARRY Polska S.A. w Warszawie (w 2004 r. ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa] udzia ł u w rynku) oraz „ELMAR” Przedsi ę biorstwo Handlu Zagranicznego w J ę drzejowie (w 2004 r. ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa] udzia ł u w rynku). Zgodnie z postanowieniami rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U., Nr 37, poz. 334): a) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja 6 prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20%. Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą w niniejszej sprawie brak jest rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, poniewa ż jej uczestnicy w wyniku tej transakcji osi ą gn ą udzia ł w krajowym rynku hurtowej dystrybucji napojów alkoholowych wysokoprocentowych o zawarto ś ci alkoholu powy ż ej 18% wynosz ą cy ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa] 2 . Zatem przedmiotowa koncentracji nie doprowadzi do uzyskania w tym rynku udzia ł u w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20%. b) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek produktowy, je ż eli równocze ś nie : • dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, • jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y (poprzedni lub nast ę pny szczebel obrotu), na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji, • indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30%, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca –odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami. Botapol, poprzez spó ł k ę Bols, dzia ł a na polskim rynku produkcji napojów alkoholowych wysokoprocentowych (wódki czyste i gatunkowe) o zawarto ś ci alkoholu powy ż ej 18%, za ś Carey Agri prowadzi dzia ł alno ść w zakresie hurtowej dystrybucji tymi napojami (nast ę pny szczebel obrotu), jednak ż e z uwagi na fakt, i ż ani indywidualny, ani łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w przedmiotowej koncentracji nie przekracza na tych rynkach 30%, koncentracja ta nie wywiera wp ł ywu na ż aden z rynków w uk ł adzie wertykalnym (pionowym). c) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, jest ka ż dy rynek produktowy, na którym mi ę dzy przedsi ę biorcami uczestnicz ą cymi w koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i 2 udzia ł ten uwzgl ę dnia równie ż pozycj ę rynkow ą Imperial 7 wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. W toku przeprowadzonego post ę powania nie zidentyfikowano ż adnych rynków, na które przedmiotowa koncentracja mo ż e wywiera ć wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym. Ocena skutków koncentracji Przepis art. 17 ustawy o ochronie konkurencji stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Zgodnie z art. 4 pkt 9 tej ustawy przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Organ antymonopolowy uzna ł , i ż zamierzona koncentracja spe ł nia kryterium wskazane w art. 17 ustawy o ochronie konkurencji. Przyjmuj ą c niniejsze stanowisko, Prezes Urz ę du mia ł na wzgl ę dzie nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: 1. W wyniku przedmiotowej koncentracji jej uczestnicy nie osi ą gn ą w rynku w ł a ś ciwym udzia ł u przekraczaj ą cego 20%. Ich łą czny udzia ł w krajowym rynku hurtowej dystrybucji napojów alkoholowych wysokoprocentowych o zawarto ś ci alkoholu powy ż ej 18% wyniesie ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa]. 2. Wprawdzie w wyniku omawianej transakcji Carey Agri stanie si ę uczestnikiem krajowego rynku produkcji napojów alkoholowych wysokoprocentowych (wódki czyste i gatunkowe), jednak ż e uzyskany udzia ł w tym rynku [tajemnica przedsi ę biorstwa] nie spowoduje istotnego ograniczenia konkurencji, natomiast pozycja rynkowa Carey Agri w zakresie hurtowej dystrybucji napojami alkoholowymi wysokoprocentowymi o zawarto ś ci alkoholu powy ż ej 18% ulegnie nieznacznemu wzmocnieniu (o ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa]). 3. Struktura podmiotowa tych rynków wskazuje, i ż przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w przedmiotowej koncentracji spotyka ć si ę b ę d ą z istotn ą konkurencj ą . 8 4. Nie istniej ą rynki w ł a ś ciwe, na które zamierzona koncentracja wywar ł aby wp ł yw w jakimkolwiek uk ł adzie. Tym samym, koncentracja ta nie wp ł ynie na stan konkurencji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 i § 3 k.p.c. od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. Dyrektora Departamentu Ochrony Kon urencji k Monika Bychowska Otrzymuje : Carey Agri International Poland Sp. z o.o., Warszawa 9