DOK-73/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK2-420/1/05/AI Warszawa, 2005.07.19 DECYZJA Nr DOK - 73 /2005 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust 1 oraz 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Novator Telecom Poland S.a.r.l. z siedzib ą w Luksemburgu, wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Novator Telecom Poland S.a.r.l. z siedzib ą w Luksemburgu kontroli nad spó ł k ą Netia Mobile Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie. UZASADNIENIE W dniu 16 czerwca 2005 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Prezesem Urz ę du lub organem antymonopolowym) wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji przedsi ę biorców, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Novator Telecom Poland S.a.r.l. z siedzib ą w Luksemburgu, (zwan ą dalej Novator Telecom lub wnioskodawc ą ), kontroli nad spó ł k ą Netia Mobile Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, (zwan ą dalej Netia Mobile), poprzez nabycie 70% udzia ł ów w kapitale zak ł adowym tej spó ł ki W zwi ą zku z tym, i ż spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie zamiaru koncentracji, tj.: - łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł równowarto ść 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), zwanej dalej "ustaw ą ", - przej ę cie – poprzez nabycie udzia ł ów – bezpo ś redniej lub po ś redniej kontroli nad ca ł ym albo cz ęś ci ą jednego lub wi ę cej przedsi ę biorców przez jednego lub wi ę cej przedsi ę biorców, jest jednym ze sposobów koncentracji okre ś lonym w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy, powoduj ą ca odst ą pienie od obowi ą zku zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie w przedmiotowej sprawie, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.), powiadomi ł wnioskodawc ę pismem z dnia 23 czerwca 2005 r. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: Opis i przyczyny koncentracji Przedmiotowa transakcja polega na nabyciu przez Novator Telecom 70% udzia ł ów w kapitale zak ł adowym Netia Mobile uprawniaj ą cych do 70% g ł osów na zgromadzeniu wspólników tej spó ł ki. Podstaw ę zg ł oszenia stanowi Umowa Nabycia Udzia ł ów podpisana w dniu 11 kwietnia 2005 r. W wyniku realizacji przedmiotowej transakcji Novator Telecom nab ę dzie 70% udzia ł ów spó ł ki Netia Mobile, a 30% udzia ł ów pozostanie w posiadaniu grupy kapita ł owej Netia. Celem przedmiotowej koncentracji jest pozyskanie dla Netia Mobile inwestora wspó ł finansuj ą cego nabycie cz ę stotliwo ś ci radiowych UMTS oraz stworzenie sieci telefonii komórkowej na obszarze Polski. Netia Mobile wygra ł a przetarg na rezerwacj ę cz ę stotliwo ś ci UMTS, co oznacza, i ż zostanie czwartym operatorem telefonii komórkowej w Polsce. Realizacja tego przedsi ę wzi ę cia wymaga znacznych nak ł adów. Nie dysponuj ą c wystarczaj ą cymi ś rodkami finansowymi, Netia S.A., b ę d ą ca po ś rednio podmiotem dominuj ą cym Netia Mobile, jeszcze przed przyst ą pieniem do ww. przetargu, rozpocz ęł a poszukiwania partnera, który wspó ł uczestniczy ł by w tym przedsi ę wzi ę ciu nie tylko poprzez udzielenie wsparcia finansowego, ale tak ż e poprzez wsparcie merytoryczne. W wyniku tych poszukiwa ń na partnera zosta ł a wybrana spó ł ka Novator Telecom, nale żą ca do funduszu inwestycyjnego Novator One L.P. Fundusz Novator One L.P. koncentruje swe dzia ł ania na inwestowaniu w spó ł ki z sektorów telekomunikacji, farmaceutycznego oraz us ł ug finansowych, jako sektorów umo ż liwiaj ą cych generowanie znacznych zysków oraz charakteryzuj ą cych si ę du ż ym potencja ł em rozwoju. Za rynki szczególnie atrakcyjne grupa Novator uwa ż a rynki krajów Europy Ś rodkowej i Wschodniej, bowiem nie zosta ł y one jeszcze nasycone i w przeciwie ń stwie do rynków zachodnioeuropejskich charakteryzuj ą si ę znaczn ą dynamik ą wzrostu oraz du ż ym potencja ł em rozwoju. 2 Zamierzone partnerstwo z Netia S.A. umo ż liwi grupie Novator wej ś cie na polski rynek telekomunikacyjny oraz da mo ż liwo ść realizacji przyj ę tej strategii rozwoju. Grupa Novator do chwili obecnej nie jest obecna na rynku polskim, a uwa ż a ten rynek, w tym sektor telekomunikacyjny, za szczególnie atrakcyjny. Uczestnicy koncentracji Novator Telecom Novator Telecom - przedsi ę biorca aktywny w niniejszej koncentracji - jest spó ł k ą inwestycyjn ą , nie prowadz ą c ą dzia ł alno ś ci, utworzon ą w celu nabycia udzia ł ów w Netia Mobile na rzecz Novator One L.P., spó ł ki komandytowej za ł o ż onej na Kajmanach. Novator One L.P. posiada 100% udzia ł ów w kapitale zak ł adowym oraz praw g ł osu na zgromadzeniu wspólników Novator Telecom. Novator One L.P. jest funduszem inwestycyjnym, którego dzia ł alno ść polega na inwestowaniu w spó ł ki z bran ż us ł ug finansowych, telekomunikacyjnych i farmaceutycznych, zlokalizowanych w takich krajach jak Islandia, Szwecja, Wielka Brytania oraz w krajach Europy Ś rodkowej i Wschodniej (Czechy, Rosja, Bu ł garia, Serbia, Turcja, Finlandia). Novator One L.P. jest zarz ą dzany przez Novator Limited z siedzib ą w Londynie, spó ł k ę za ł o ż on ą i zarz ą dzan ą przez osob ę fizyczn ą Thor'a Bjorgolfsson'a. Grupa Novator posiada pakiety akcji lub udzia ł ów nast ę puj ą cych spó ł ek: - Bulgarian Telecommunications Company PLC - 75% akcji. Spó ł ka jest operatorem telefonii stacjonarnej w Bu ł garii. Bulgarian Telecommunications Company PLC przyznano trzecie zezwolenie na uruchomienie sieci GSM w Bu ł garii. Spó ł ka posiada 88% kapita ł u udzia ł owego Mobikom - bu ł garskiego operatora analogowej telefonii komórkowej, - Č eské Radiokomunikacje AS - 95% akcji. Spó ł ka ś wiadczy na rynku Czeskim us ł ugi telekomunikacyjne w wielofunkcyjnych sieciach obejmuj ą cych w pe ł ni zintegrowan ą transmisj ę g ł osu, danych i us ł ug internetowych oraz w zakresie nadawania i transmisji sygna ł u radiowego i telewizyjnego. Spó ł ka jest w ł a ś cicielem 39,2% akcji T-Mobile Cech Republic, drugiego pod wzgl ę dem wielko ś ci operatora sieci GSM w Czechach, którego udzia ł w rynku szacowany jest na ok. 40%, - Burdaras hf - 19% akcji. Burdaras jest spó ł k ą inwestycyjn ą notowan ą na islandzkiej gie ł dzie, która posiada 95% kapita ł u spó ł ki Eimskip, prowadz ą cej dzia ł alno ść w zakresie transportu morskiego, - Landsbanki Islands hf - 45% akcji, - Actavis Group hf - 36% akcji. Actavis jest mi ę dzynarodow ą spó ł k ą farmaceutyczn ą produkuj ą c ą leki generyczne. 3 Netia Mobile Netia Mobile nie prowadzi obecnie ż adnej dzia ł alno ś ci. W ś wietle odpisu z KRS przedmiot dzia ł alno ś ci spó ł ki Netia Mobile obejmuje m.in.: - wykonywanie robót ogólnobudowlanych w zakresie przesy ł owych obiektów liniowych: ruroci ą gów, linii elektroenergetycznych, elektrotrakcyjnych i telekomunikacyjnych - przemys ł owych, - telefoni ę stacjonarn ą i ruchom ą , - transmisj ę danych i teleinformatyk ę , - radiokomunikacj ę , - dzia ł alno ść zwi ą zan ą z bazami danych. Przedmiotem rzeczywi ś cie prowadzonej dzia ł alno ś ci przez Netia Mobile b ę dzie ś wiadczenie us ł ug w zakresie telefonii ruchomej. Netia Mobile wchodzi w sk ł ad grupy kapita ł owej Netia, na czele której stoi Netia S.A, spó ł ka gie ł dowa, której struktura akcyjna jest bardzo zró ż nicowana. Na dzie ń 30 czerwca 2005 r. najwi ę kszy 7,34% pakiet akcji Netia S.A posiada ł a spó ł ka J.P. Morgan Chase & Co., 65,99% akcji by ł o w obrocie publicznym GPW. Do spó ł ek grupy kapita ł owej Netia, oprócz Netia SA i Netia Mobile nale żą : - Netia Globe SA z siedzib ą w Warszawie (100%), - Netia Ventures Sp. z o. o. z siedzib ą w Warszawie (100%), - RST El-Net SA z siedzib ą w Warszawie (100%), - Netia Ś wiat SA z siedzib ą w Warszawie (100%), - Ś wiat Inrternet SA z siedzib ą w Warszawie (100%), - POLBOX Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie (100%), - Uni-Net Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie (58%). Grupa Netia ś wiadczy na terenie Polski szerok ą gam ę us ł ug telekomunikacyjnych, w tym telefoniczne us ł ugi g ł osowe, us ł ugi transmisji danych oraz sieciowe us ł ugi hurtowe. Dzia ł a na bazie w ł asnej ś wiat ł owodowej sieci szkieletowej, obejmuj ą cej swym zasi ę giem najwi ę ksze miasta w Polsce oraz na bazie lokalnych sieci dost ę powych. Udzia ł Netii S.A. w rynku telefonii stacjonarnej w 2004 r. pod wzgl ę dem przychodów wynosi ł ok. 4,5%. Natomiast w zakresie czasu trwania po łą cze ń w Polsce udzia ł Netii S.A. wynosi ł : - dla po łą cze ń mi ę dzystrefowych ok. 7,69%, - dla po łą cze ń mi ę dzynarodowych ok. 8,1%, - dla po łą cze ń do sieci ruchomych ok. 6,28%. Rynki, na które koncentracja wywiera wp ł yw 4 W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). Rynek geograficzny przedmiotowej koncentracji to obszar RP. Takie jego zakre ś lenie zdeterminowane jest przedmiotem zamierzonej dzia ł alno ś ci spó ł ki Netia Mobile, która b ę dzie ś wiadczy ć w Polsce us ł ugi telekomunikacyjne na rynku telefonii ruchomej. Zgodnie z definicjami zawartymi w rozporz ą dzeniu Rady Ministrów w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców: a) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20%. Jako, ż e Novator Telecom, ani spó ł ki wchodz ą ce w sk ł ad jego grupy kapita ł owej, nie prowadzi ł dotychczas dzia ł alno ś ci na terytorium Polski, a Netia Mobile w ogóle nie podj ęł a jeszcze dzia ł alno ś ci, to zgodnie z powy ż sz ą definicj ą w niniejszej sprawie brak jest rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. b) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek produktowy, je ż eli równocze ś nie : • dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, • jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y ( poprzedni lub nast ę pny szczebel obrotu), na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji, • indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30%, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca –odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami. Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą w niniejszej sprawie brak jest rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym. Ani Novator Telecom ani Netia Mobile nie prowadzi ł y dotychczas dzia ł alno ś ci na obszarze Polski. Pomi ę dzy podmiotami przejmuj ą cym i podlegaj ą cym przej ę ciu nie wyst ę puj ą powi ą zania typu dostawca – odbiorca. c) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, jest ka ż dy rynek produktowy, na którym mi ę dzy przedsi ę biorcami 5 uczestnicz ą cymi w koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą w niniejszej sprawie brak jest rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowy. Co prawda udzia ł rynkowy T-Mobile Czech Republik, drugiego co do wielko ś ci operatora telefonii komórkowej w Czechach, przekracza 40%, jednak fakt posiadania przez Grup ę Novator jedynie 39,2% akcji spó ł ki, przemawia za nie uznaniem rynku dzia ł ania ww. operatora telefonii mobilnej za rynek konglomeratowy przedmiotowej koncentracji. Ocena skutków koncentracji Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du, w drodze decyzji, wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci poprzez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Przeprowadzone w niniejszej sprawie post ę powanie wykaza ł o, i ż w wyniku przej ę cia przez Novator Telecom kontroli nad spó ł k ą Netia Mobile, konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci nie powstanie, ani nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku. Brak jest bowiem rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw zarówno w uk ł adzie horyzontalnym, jak równie ż wertykalnym i konglomeratowym. Dodatkowo, planowana transakcja polega na nabyciu udzia ł ów spó ł ki, która obecnie nie prowadzi ż adnej dzia ł alno ś ci, a jej zamierzona dzia ł alno ść b ę dzie polega ć na ś wiadczeniu w Polsce us ł ug telekomunikacyjnych na rynku telefonii ruchomej. Spó ł ka wygra ł a bowiem przetarg na rezerwacj ę cz ę stotliwo ś ci UMTS. Wsparcie finansowe ze strony grupy Novator, pozwoli Netia Mobile naby ć cz ę stotliwo ś ci radiowe UMTS oraz wybudowa ć w ł asn ą sie ć telefonii mobilnej. W wyniku realizacji powy ż szych planów, Netia Mobile zostanie czwartym operatorem telefonii komórkowej w Polsce. Rozpocz ę cie przez Netia Mobile ś wiadczenia us ł ug powinno wp ł yn ąć na wzrost konkurencji na rynku telefonii ruchomej w Polsce. Doda ć nale ż y, i ż grupa Netia nie prowadzi dzia ł alno ś ci na rynku telefonii ruchomej, a grupa Novator, jak dot ą d nie prowadzi dzia ł alno ś ci na terenie Polski. Warto ść rynku telefonii ruchomej w Polsce si ę gn ęł a w 2004 r. kwoty 16,375 mld z ł , a liczba abonentów wynios ł a ok. 23 mln. Dla porównania warto ść tego rynku w 2002 r. wynosi ł a 11,870 mld z ł w 2002 r. i 13,880 mld z ł w 2003 r. Liczba abonentów wynosi ł a za ś 13,9 mln w 2002 r. i 17,4 mln, w 2003 r. Nale ż y zatem stwierdzi ć , i ż rynek telefonii ruchomej wykazuje tendencj ę wzrostow ą i tendencja ta zapewne utrzyma si ę jeszcze w ci ą gu kilku najbli ż szych lat. Zgodnie z prognozami wykonanymi dla Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty przez firm ę analityczn ą PMR zawartymi w raporcie The telecommunications market in Poland 2004, w najbli ż szych latach liczba u ż ytkowników telefonii komórkowej b ę dzie stale ros ł a, ale dynamika tego wzrostu b ę dzie malej ą ca. 6 Na rynku telefonii ruchomej w Polsce w roku 2004 r. prowadzi ł o dzia ł alno ść trzech operatorów: - Polkomtel S.A., - Polska Telefonia Komórkowa Centertel Sp. z o.o., - Polska Telefonia Cyfrowa Sp. z o.o. Operatorzy ci ś wiadczyli us ł ugi, w szczególno ś ci w oparciu o cz ę stotliwo ś ci GSM 900 i 1800. Udzia ł y rynkowe ww. operatorów na przestrzeni lat wykazuj ą wzgl ę dn ą stabilno ść . Równie ż w 2004 roku nie odnotowano istotnych zmian tych udzia ł ów, i tak ze wzgl ę du na liczb ę posiadanych abonentów: - udzia ł Polkomtela S.A. wynosi ł ok. 30%, - udzia ł Polskiej Telefonii Komórkowej Centertel Sp. z o.o. wynosi ł ok. 32%, - udzia ł Polskiej Telefonii Cyfrowej Sp. z o.o. wynosi ł ok. 38%. Doda ć równie ż nale ż y, i ż oprócz ww. operatorów kilkana ś cie innych podmiotów posiada ł o zezwolenie na prowadzenie dzia ł alno ś ci na rynku telefonii ruchomej w charakterze operatorów wirtualnych (MVNO). Jednak ż e ż aden niezale ż ny operator nie podj ął dzia ł alno ś ci w tym zakresie. 1 Reasumuj ą c, nale ż y stwierdzi ć , i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy. Przej ę cie przez Novator Telecom kontroli nad spó ł k ą Netia Mobile nie przyczyni si ę do istotnego ograniczenia konkurencji, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. St ą d wyra ż enie zgody na dokonanie koncentracji jest uzasadnione. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. DYREKTORA Departamentu Ochrony Konkurencji Monika Bychowska 1 Raport o stanie rynku telekomunikacyjnego w 2004 roku, og ł oszony przez Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty 7 Otrzymuje: Novator Telecom Poland S.a.r.l. za po ś rednictwem: Pani Marty Sendrowicz Baker & McKenzie Gruszczy ń ski i wspólnicy Kancelaria Prawna Sp. k. Al. Armii Ludowej 26 pok. 2A33 00-609 Warszawa 8