DOK-36/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK-1-421/6/04/ES Warszawa, 2004-05-18 DECYZJA Nr DOK - 36/2004 I. Na podstawie art. 18 ust. 1 i ust. 2 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Spó ł ki Sanofi-Synthélabo S.A. z siedzib ą w Pary ż u (Francja), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyra ż a zgod ę na dokonanie koncentracji , polegaj ą cej na przej ę ciu przez ww. przedsi ę biorc ę kontroli nad Spó ł k ą Aventis S.A. z siedzib ą w Schiltigheim, (Francja), pod warunkiem spe ł nienia przez Sanofi-Synthélabo S.A. nast ę puj ą cych wymogów: 1. zbycia i przeniesienia na rzecz niezale ż nego podmiotu ca ł ej dzia ł alno ś ci Sanofi-Synthélabo S.A. zwi ą zanej z rozwojem, produkcj ą i sprzeda żą heparyn i ich pochodnych, tj. Fraxiparine TM , Fraxodil TM i Arixtra TM , w łą czaj ą c w to zak ł ad produkcyjny Notre Dame de Bondeville, Seine-Martine we Francji, jak równie ż prawa w ł asno ś ci intelektualnej oraz niektóre inne licencje oraz aktywa zwi ą zane z ww. produktami, na warunkach okre ś lonych w tzw. Zobowi ą zaniach Europejskich, zdefiniowanych przez Komisj ę Europejsk ą w decyzji z dnia 26 kwietnia 2004 r., uznaj ą cej koncentracj ę Sanofi-Synthélabo S.A. i Aventis S.A., za zgodn ą ze wspólnym rynkiem stosownie do art. 6(2) rozporz ą dzenia Rady 4064/89, 2. zrealizowania wymogu, o którym mowa w pkt 1 powy ż ej, w terminach okre ś lonych w ww. Zobowi ą zaniach Europejskich, zdefiniowanych przez Komisj ę Europejsk ą w decyzji z dnia 26 kwietnia 2004 r., w tzw. Standardowych Klauzulach dla Zobowi ą za ń Zbycia, tj. w okresie ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) miesi ę cy dla Pierwszego Terminu Zbycia oraz dodatkowych (tajemnica przedsi ę biorstwa) miesi ę cy dla Powierniczego Terminu Zbycia, pocz ą wszy od pierwszego dnia roboczego nast ę puj ą cego po zrealizowaniu oferty nabycia akcji Aventis S.A. II. Na podstawie art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada na Sanofi-Synthélabo S.A. obowi ą zek dostarczenia informacji o sposobie realizacji przedstawionego warunku, o którym mowa w pkt I decyzji, w terminie 30 dni od daty jego wykonania. U Z A S A D N I E N I E W dniu 24 lutego 2004 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o od Spó ł ki Sanofi-Synthélabo S.A. z siedzib ą w Pary ż u (Francja), zwan ą dalej równie ż Sanofi-Synthélabo, zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez t ę Spó ł k ę , kontroli nad Spó ł k ą Aventis S.A. z siedzib ą w Schiltigheim, (Francja), zwan ą dalej równie ż Aventis. W zwi ą zku z tym, i ż : - spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie niniejszej koncentracji, bowiem łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), zwanej dalej równie ż ustaw ą antymonopolow ą , - przej ę cie kontroli nad innym przedsi ę biorc ą jest jedn ą z form koncentracji, okre ś lon ą w art. 12 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy antymonopolowej, powoduj ą ca odst ą pienie od konieczno ś ci zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej równie ż organem antymonopolowym, wszcz ął post ę powanie w przedmiotowej sprawie, o czym powiadomi ł stron ę pismem z dnia 3 marca 2004 r. W trakcie post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: Opis i przyczyny transakcji. Zg ł oszona transakcja ma charakter eksterytorialny, poniewa ż dokonuje si ę mi ę dzy spó ł kami, z których ż adna nie ma siedziby w Polsce. Jednak ze wzgl ę du na fakt, i ż uczestnicy koncentracji, prowadz ą dzia ł alno ść na rynku polskim, znajduje zastosowanie art. 1 ust. 2 ustawy antymonopolowej, stanowi ą cy, i ż ka ż da transakcja wywieraj ą ca lub mog ą ca wywrze ć wp ł yw na rynek polski, podlega zg ł oszeniu organowi antymonopolowemu. Przedmiotowa transakcja jest efektem og ł oszonej przez Sanofi-Synthélabo S.A. publicznej oferty nabycia akcji Aventis S.A., która ( tajemnica przedsi ę biorcy ) . Uczestnicy koncentracji. I. Sanofi–Synthélabo – aktywny uczestnik koncentracji - jest mi ę dzynarodow ą grup ą farmaceutyczn ą dzia ł aj ą c ą w dziedzinie bada ń , rozwoju, wytwarzania i marketingu produktów farmaceutycznych, g ł ównie na rynku leków na recept ę . Jej dzia ł alno ść koncentruje si ę na czterech wyspecjalizowanych dziedzinach obejmuj ą cych: - choroby sercowo-naczyniowe/zakrzepica, - choroby o ś rodkowego uk ł adu nerwowego, - medycyn ę wewn ę trzn ą , tzw. intern ę , oraz - onkologi ę . Sanofi-Synthélabo posiada w Polsce jeden podmiot zale ż ny, tj. Sanofi- Synthélabo Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie oraz jeden zak ł ad produkcyjny usytuowany w Rzeszowie. W 2003 r. Sanofi-Synthélabo prowadzi ł a dzia ł alno ść na 50 rynkach produktowych. Znacz ą c ą pozycj ę ww. Spó ł ka odnotowa ł a w szczególno ś ci w nast ę puj ą cych kategoriach produktów leczniczych: - ś rodki o dzia ł aniu inotropowym dodatnim (C1F) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - ś rodki rozkurczaj ą ce i antycholineryczne (A3A) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - heparyny i ich pochodne (B1B1+B1B2) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - antyfibrynolityki (B2A) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - leki zwiotczaj ą ce mi ę snie (B2A) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - ś rodki rozszerzaj ą ce ź renice i pora ż aj ą ce akomodacj ę (S1F) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - nitrity i nitraty (C1E) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - ś rodki przeciwpadaczkowe (N3A) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - leki antyarytmiczne (C1B) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - inne ś rodki dermatologiczne (D11A) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - proste ś rodki blokuj ą ce receptor beta (C7A) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - inne ś rodki uzupe ł niaj ą ce mikroelementy (A12C) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - ś rodki przeciwmigrenowe (N2C) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - leki uspokajaj ą ce (N5C) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - leki nasenne i uspokajaj ą ce (N5B) – (tajemnica przedsi ę biorstwa) , - leki przeciwkaszlowe (R5D) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - leki ś rodki stosowane w chorobach gruczo ł u krokowego (GA4) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - ś rodki stosowane w chorobach gruczo ł u krokowego (GA4) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) . W zakresie pozosta ł ych produktów sprzedawanych na rynku polskim udzia ł Sanofi-Synthélabo kszta ł tuje si ę na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) %. II. Aventis S.A. – pasywny uczestnik koncentracji - to spó ł ka stoj ą ca na czele grupy kapita ł owej Aventis. Jej podstawowa dzia ł alno ść koncentruje si ę na lekach na recept ę ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , oraz na szczepionkach dla ludzi ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) Ponadto Aventis S.A. jest obecna na rynku leków dla zwierz ą t. G ł ówne obszary dzia ł alno ś ci ww. przedsi ę biorcy obejmuj ą : - choroby uk ł adu oddechowego, - alergie, - kardiologi ę /zakrzepic ę , - onkologi ę , - cukrzyc ę , - artretyzm/osteoporoz ę , - ś rodki przeciwzaka ź ne, - choroby o ś rodkowego uk ł adu nerwowego. W Polsce Aventis posiada dwie spó ł ki zale ż ne: - Aventis Pharma Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, - Aventis Pasteur Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie. Obszary terapeutyczne, na których Aventis prowadzi ł a dzia ł alno ść w Polsce w 2003 r., osi ą gaj ą c ponad ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) % udzia ł w rynku, obejmuj ą nast ę puj ą ce kategorie produktów leczniczych: - leki przeciwastmatyczne w dozownikach (R3I) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - leczenie tr ą du (J4B) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - heparyny i pochodne (B!B1+B1B2) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - inne ś rodki przeciwkaszlowe i przeciwgor ą czkowe (R5F) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - inne antybiotyki (JO1X) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - leki fibrynolityczne (B1D) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - alkaloidy Vinca (L1C) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - leki ochraniaj ą ce w ą trob ę i leki lipotropowe (A5B) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - wszystkie inne leki stosowane w leczeniu chorób o ś rodkowego uk ł adu nerwowego (N7X) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - czyste szczepionki (J7A) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - antybiotyki makrolidowe i inne podobne (J1F) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - doustne leki przeciwcukrzycowe (A1B) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , - niesterydowe wziewne leki przeciwzapalne (R3C) – ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) . W zakresie sprzeda ż y pozosta ł ych leków udzia ł Aventis w rynku polskim w 2003 r. nie przekracza ł w ż adnej kategorii ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) %. Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. Rynki, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). Maj ą c na uwadze powy ż sz ą definicj ę oraz kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, zawarte w rozporz ą dzeniu Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. nr 37, poz. 334), organ antymonopolowy stwierdzi ł , co nast ę puje: A) W przedmiotowej sprawie wyst ę puj ą rynki, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym . W niniejszej koncentracji rynkiem w ł a ś ciwym od strony produktowej jest rynek leków dla ludzi, bowiem obaj uczestnicy koncentracji prowadz ą dzia ł alno ść na tym rynku. Za rynek w ł a ś ciwy w uj ę ciu geograficznym nale ż y uzna ć rynek krajowy, bowiem rynek farmaceutyczny w Polsce jest w znacznym stopniu regulowany przez pa ń stwo. Wp ł yw na sprzeda ż produktów farmaceutycznych maj ą szczegó ł owe regulacje krajowe, wynikaj ą ce z polityki przyj ę tej w poszczególnych krajach przez organy opieki zdrowotnej, m.in. w zakresie wymogów rejestracyjnych, cen urz ę dowych ustalanych w ramach tzw. list refundacyjnych oraz procedur scentralizowanych przetargów publicznych. Wspomniane systemy regulacji prowadz ą do znacznych ró ż nic w cenach na poszczególnych rynkach krajowych, co przes ą dza o tym, i ż porównywalne warunki konkurencji dla sprzeda ż y produktów leczniczych, ograniczone s ą terytorialnie do rynków narodowych. Podkre ś li ć nale ż y, i ż na taki sposób definiowania rynków geograficznych produktów farmaceutycznych, wskazuje równie ż orzecznictwo Komisji Europejskiej, która mimo tendencji do ujednolicenia rynku na poziomie Unii Europejskiej, definiuje wspomniane rynki jako rynki krajowe, uwzgl ę dniaj ą c jednak ż e wp ł yw, jaki wywiera na spó ł ki farmaceutyczne dzia ł aj ą ce w danym kraju, dzia ł alno ść spó ł ek farmaceutycznych z krajów s ą siednich oraz import równoleg ł y. Przy badaniu sektora farmaceutycznego Komisja Europejska okre ś la rynki produktowe na podstawie ustalonych na forum mi ę dzynarodowym terapeutycznych kategorii leków, tzw. Anatomicznej Klasyfikacji Terapeutycznej ATC. Klasyfikacja ta ma uk ł ad hierarchiczny i wyró ż nia 16 kategorii leków, w ramach których mo ż na wyodr ę bni ć od 1 do 4 poziomów. ATC umo ż liwia pogrupowanie leków wed ł ug ich sk ł adu i w ł a ś ciwo ś ci terapeutycznych. W ramach poszczególnych kategorii ATC, leki pogrupowane na poziomie 3 umo ż liwiaj ą okre ś lenie najbardziej funkcjonalnych, z punktu widzenia oceny stopnia konkurencyjno ś ci, definicji rynków w ł a ś ciwych. W niektórych przypadkach, konieczne staje si ę przeprowadzenie analizy na bardziej szczegó ł owych poziomach ATC, zw ł aszcza, je ś li produkty z ró ż nych klas ATC na poziomie 3, konkuruj ą jako alternatywne leki na okre ś lony zdiagnozowany stan medyczny, lub, gdy wspomniane produkty s ą stosowane do leczenia ca ł kiem odmiennych schorze ń . Zdarza si ę równie ż , ż e z uwagi na specyfik ę produktów leczniczych, odchodzi si ę od identyfikacji rynków produktowych w oparciu o poszczególne kategorie ATC na poziomie 3. Z analizy zg ł oszenia wynika, ż e dzia ł alno ść Sanofi-Synthélabo i Aventis w Polsce pokrywa si ę jedynie w 4 kategoriach terapeutycznych, a mianowicie: a) leków ochraniaj ą cych w ą trob ę i leków lipotropowych (A5B), b) leków przeciwdrgawkowych (N3A), c) innych leków dzia ł aj ą cych na o ś rodkowy uk ł ad nerwowy CNS (N7X), d) heparyn i ich pochodnych (B1B1+B1B2). Ad. a) Leki ochraniaj ą ce w ą trob ę i leki lipotropowe (A5B) W kategorii produktów A5B Sanofi-Synthélabo sprzedaje Hepacom (kwas tymonowy), który zosta ł wprowadzony na polski rynek w 1993 r. Hepacom jest produkowany przez ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) . Jednak ż e g ł ówny sk ł adnik ww. produktu jest dostarczany przez ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) . Produktem Aventis w tej kategorii terapeutycznej jest Essentiale. Ww. produkty nie s ą ju ż chronione przez prawa w ł asno ś ci intelektualnej. Krajow ą sprzeda ż leków ochraniaj ą cych w ą trob ę i leków lipotropowych (A5B) w latach 2002-2003 przedstawia poni ż sza tabela: (tajemnica przedsi ę biorstwa) Udzia ł rynkowy Sanofi-Synthélabo w zakresie sprzeda ż y Hepacom jest ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , i jak podaje ww. przedsi ę biorca, w ci ą gu ostatnich 4 lat nie przekracza ł ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) %. Pozycja Aventis na tym rynku produktowym jest stosunkowo stabilna, bowiem jak wskazuje Sanofi-Synthélabo, jej udzia ł w rynku sprzeda ż y produktu Essentiale kszta ł towa ł si ę na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) % w 2000 r., ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) % w 2001 r., ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) % w 2002 r. i ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) w 2003 r. Z uwagi na ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) pozycj ę Sanofi- Synthélabo na tym rynku produktowym, łą czny udzia ł uczestników koncentracji w tej grupie terapeutycznej pozostanie na ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) poziomie . Taki wzrost udzia ł u w rynku nie wp ł ynie w zasadniczy sposób na stan konkurencji w tej grupie leków, zw ł aszcza, ż e uczestnicy koncentracji spotykaj ą si ę na tym rynku z istotn ą konkurencj ą , co obrazuje poni ż sza tabela: (tajemnica przedsi ę biorstwa) Z powy ż szych informacji wynika, ze rynek leków ochraniaj ą cych w ą trob ę i leków lipotropowych jest zdominowany przez spó ł k ę ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) z udzia ł em rynkowym na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) % w 2002 r. i ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) % w 2003 r. Po finalizacji przedmiotowej transakcji, spó ł ka ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) zachowa swoj ą pozycj ę rynkowego lidera, a najwi ę kszym konkurentem tej Spó ł ki pozostanie Aventis kontrolowana przez Sanofi- Synthélabo. Znacz ą cym konkurentem pozostanie równie ż spó ł ka ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , która w ocenie Sanofi-Synthélabo, w ci ą gu ostatnich kilku lat zdo ł a ł a przej ąć od firm konkurencyjnych znaczny udzia ł w tym segmencie rynku ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) %. Wobec faktu, i ż planowana transakcja spowoduje niewielki wzrostu udzia ł u rynkowego uczestników koncentracji w grupie leków ochraniaj ą cych w ą trob ę i leków lipotropowych, w efekcie nie doprowadzi równie ż do powstania pozycji dominuj ą cej, ani te ż do znacz ą cego os ł abienia konkurencji w tym segmencie rynku leków w Polsce. Ad. b) Leki przeciwdrgawkowe N3A W kategorii leków na o ś rodkowy uk ł ad nerwowy dzia ł alno ść uczestników koncentracji pokrywa si ę w podgrupie ś rodków przeciwpadaczkowych, stosowanych w celu powstrzymania drgawek i kontroli aktywno ś ci neuronów mózgowych. Sanofi-Synthélabo sprzedaje na rynku krajowym trzy nast ę puj ą ce preparaty: - Depakine – lek o szerokim zakresie skuteczno ś ci, produkowany przez ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) . Jest to lek stosowany w przypadkach najbardziej uogólnionych drgawek, - Gabitril, na który Sanofi-Synthélabo uprzednio ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) . Ten lek jest stosowany jako lek drugiego i trzeciego rzutu, w razie nieskuteczno ś ci leczenia pierwszego rzutu albo w przypadkach drgawek cz ęś ciowych, - Depamide – lek podobny do Depakiny , stosowany w leczeniu zaburze ń dwubiegunowych. Z kolei Aventis na rynku leków przeciwpadaczkowych (N3A) w Polsce sprzedaje dwa produkty: - Sabril - wprowadzony do sprzeda ż y w Polsce w 1991 roku i stosowany w pó ź nej fazie terapii, - Gardenal - który jednak ż e odnotowuje zmniejszaj ą c ą si ę z ka ż dym rokiem sprzeda ż . Produkty Aventis nie s ą ( tajemnica przedsi ę biorstwa) . Udzia ł y rynkowe uczestników koncentracji w segmencie rynku leków przeciwpadaczkowych w latach 2002-2003 przedstawia ł y si ę nast ę puj ą co: (tajemnica przedsi ę biorstwa) W tabeli poni ż ej przedstawiono pozycj ę rynkow ą Sanofi-Synthélabo i Aventis w latach 2002-2003 w zakresie leków przeciwpadaczkowych (N3A) w Polsce na tle ich g ł ównych konkurentów. (tajemnica przedsi ę biorstwa) W wyniku przedmiotowej koncentracji, jej uczestnicy zostan ą liderem rynkowym dla leków przeciwpadaczkowych w Polsce, przy łą cznym udziale rynkowym na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) % w 2003 r. Powy ż sze nie oznacza jednak, i ż konkurencja w tej grupie terapeutycznej zostanie w istotny sposób ograniczona. Nale ż y bowiem podkre ś li ć , ż e firmy ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) niedawno wprowadzi ł y na polski rynek nowe produkty, tj . (tajemnica przedsi ę biorstwa). Wprowadzenie tych dwóch produktów skutkowa ł o ci ą g ł ym wzrostem udzia ł u rynkowego od 2000 r. zarówno spó ł ki ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , jak i ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) , oraz znacznymi stratami Aventis, której udzia ł rynkowy wynosz ą cy ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) % w 2000 r. spad ł do ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) % w 2003 r. Ponadto, w tym segmencie rynku prowadz ą aktywn ą dzia ł alno ść inne znane firmy farmaceutyczne, takie jak: Novartis, Pfizer i Polpharma. Z uwagi na powy ż sze, nale ż y uzna ć , i ż przedmiotowa transakcja nie doprowadzi do znacz ą cego os ł abienia konkurencji na rynku leków przeciwpadaczkowych (N3A) w Polsce, w szczególno ś ci poprzez powstanie pozycji dominuj ą cej. Ad. c) Inne leki stosowane w leczeniu chorób o ś rodkowego uk ł adu nerwowego (N7X) Kategoria ATC1”N” (o ś rodkowy uk ł ad nerwowy) obejmuje mi ę dzy innymi podgrup ę ATC2 „N7”, która zawiera inne leki stosowane w chorobach o ś rodkowego uk ł adu nerwowego. Ta podgrupa N7 zawiera tylko kategori ę ATC3 „N7X”, która obejmuje wszystkie pozosta ł e leki stosowane w chorobach o ś rodkowego uk ł adu nerwowego. Nale ż y podkre ś li ć , ż e kategorie klasyfikacji ATC oznaczone liter ą „X” s ą z regu ł y kategoriami gromadz ą cymi razem ró ż ne produkty niesklasyfikowane gdzie indziej, które niekoniecznie maj ą oczywiste odno ś niki terapeutyczne. W efekcie, tego rodzaju produkty lecznicze mog ą si ę zasadniczo od siebie ró ż ni ć pod wzgl ę dem zastosowania i mechanizmów dzia ł ania. Produktem Sanofi-Synthélabo na rynku innych leków stosowanych w leczeniu chorób o ś rodkowego uk ł adu nerwowego (N7X) w Polsce jest Mytelaza , która zosta ł a wprowadzona do sprzeda ż y w Polsce w 1958 roku i stosowana jest w leczeniu objawowym miastenii. Produkt Sanofi-Synthélabo nie jest ju ż chroniony prawami w ł asno ś ci intelektualnej. Z kolei Aventis na rynku innych leków stosowanych w leczeniu chorób o ś rodkowego uk ł adu nerwowego (N7X) sprzedaje Rilutek , który zosta ł wprowadzony na rynek w Polsce w 1998 roku i stosowany jest w leczeniu stwardnienia zanikowego bocznego. Wspomniany preparat jest chroniony prawami w ł asno ś ci intelektualnej do 2012 roku. Udzia ł y Sanofi-Synthélabo i Aventis w 2002 i 2003 roku w rynku innych leków stosowanych w leczeniu chorób o ś rodkowego uk ł adu nerwowego (N7X) w Polsce, przedstawia poni ż sza tabela. (tajemnica przedsi ę biorstwa) Sanofi-Synthélabo, w porównaniu z Aventis, odnotowa ł a niewielk ą sprzeda ż na rynku leków z kategorii N7X. Udzia ł ww. przedsi ę biorcy w zakresie sprzeda ż y tej kategorii leków w latach 2002-2003 utrzymywa ł si ę na niezmienionym poziomie ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) % . Wynika to z faktu, i ż Mytelase nie jest ju ż chroniony prawami w ł asno ś ci intelektualnej. W przeciwie ń stwie do ww. produktu Sanofi-Synthélabo, Rilutek produkowany przez Aventis jest chroniony prawami w ł asno ś ci intelektualnej do roku 2012, co umo ż liwi ł o Aventis osi ą gni ę cie w 2003 r. wielko ś ci sprzeda ż y odpowiadaj ą cej udzia ł owi rynkowemu w wysoko ś ci ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) %. Pozycja rynkowa Aventis w tej grupie terapeutycznej utrzymuje si ę na niemal ż e nie zmienionym poziomie od 2000 r. Wp ł yw na wspomnian ą sytuacj ę ma konkurencja ze strony innych producentów zagranicznych obecnych na rynku polskim oraz producentów krajowych, co obrazuje poni ż sza tabela: (tajemnica przedsi ę biorstwa) Najsilniejsz ą pozycj ę w grupie leków stosowanych w chorobach o ś rodkowego uk ł adu nerwowego posiada firma ICN, która prowadzi w Polsce sprzeda ż Mestinonu. Produkt ten ma te same zastosowania, co Mytelase Sanofi-Synthélabo i daje ICN udzia ł rynkowy w wysoko ś ci ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) % w 2002 r. i ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) % w 2003 r. Innym podmiotem silnie konkuruj ą cym jest Sopharma z udzia ł em rynkowym w wysoko ś ci ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) % w 2002 r. i ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) w 2003 r. w zwi ą zku ze sprzeda żą leku Nivalin , stosowanego w leczeniu choroby Alzheimera. W wyniku planowanej koncentracji ż aden z uczestników tego segmentu rynku nie osi ą gnie pozycji wiod ą cej na polskim rynku w zakresie innych leków stosowanych w leczeniu chorób o ś rodkowego uk ł adu nerwowego, poniewa ż Sanofi Synthélabo wraz z Aventis oraz, ICN i Sopharma b ę d ą mia ł y bardzo zbli ż ony udzia ł w rynku ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) Z tych wzgl ę dów, konkurencja na tym rynku b ę dzie w dalszym ci ą gu bardzo silna. Z uwagi na powy ż sze oraz z powodu niewielkiego wzrostu udzia ł u rynkowego Sanofi-Synthélabo i Aventis w wyniku koncentracji, transakcja nie doprowadzi do znacz ą cego os ł abienia konkurencji na rynku innych leków stosowanych w leczeniu chorób o ś rodkowego uk ł adu nerwowego (N7X) w Polsce, w szczególno ś ci poprzez powstanie pozycji dominuj ą cej. Ad. d) Rynek heparyn i pochodnych Heparyna i jej pochodne, wed ł ug klasyfikacji ATC, nale żą do kategorii ATC1”B” (krew i uk ł ad krwiotwórczy), która obejmuje m.in. podgrup ę ATC2 „B1”, która z kolei zawiera ś rodki przeciwkrzepliwe. Podgrupa B1 zawiera tylko kategori ę ATC3 „B1B”, która obejmuje leki przeciwkrzepliwe podawane do ż ylnie, stosowane w celu zapobiegania lub leczenia stanów zakrzepowo-zatorowych. Wstrzykiwane ś rodki przeciwkrzepliwe (B1B) s ą stosowane w celach : - zapobiegania i leczenia zaburze ń zakrzepowo-zatorowych w obr ę bie ż y ł ; - zapobiegania tworzeniu lub agregacji skrzeplin w t ę tnicach serca, które mog ą prowadzi ć do niedokrwienia serca; - czyszczenia i p ł ukania instrumentów medycznych, aby uniemo ż liwi ć powstawanie skrzepów krwi w/na materia ł ach medycznych i instrumentach, takich jak cewniki. W Polsce kategoria B1B podzielona jest na dwie w ęż sze kategorie ATC4, a mianowicie: - heparyny niefrakcjonowane (B1B1): heparyna jest naturaln ą substancj ą ekstrahowan ą z tkanek wieprzowych i wo ł owych (p ł uca i w ą troba). Jest to mieszanina aktywnych substancji; cz ęść z nich zawiera mocne antykoagulanty, które wzmacniaj ą czynno ść czynników anty-Iia i anty-Xa antytrombosy III na drodze hamowania procesów krzepni ę cia. Kategoria B1B1 zawiera niefrakcjonowane do ż ylne heparyny (czyste albo w kombinacji z innymi substancjami) o wadze molekularnej od 5 do 30 tys. Daltonów; - heparyny frakcjonowane albo heparyny o niskiej masie molekularnej LWMH (B1B2). Heparyny LWMH s ą fragmentami heparyn uzyskiwanymi drog ą depolimeryzacji heparyn niefrakcjonowanych. Kategoria B1B2 grupuje razem heparyny niefrakcjonowane (czyste i w kombinacji z innymi substancjami) o niskiej masie molekularnej pomi ę dzy 2 a 18 tys. Daltonów. Kategoria ta zawiera przyk ł adowo: enoxyparyn ę , dalteparyn ę , tinzaparyn ę i nadriparyn ę . W ocenie Sanofi-Synthélabo wszystkie wstrzykiwane antykoagulanty o szerokim zastosowaniu, w tym heparyny niefrakcjonowane (B1B1), heparyny frakcjonowane (B1B2) oraz wszystkie inne syntetyczne antykoagulanty, stanowi ą ten sam rynek produktowy, bowiem s ą powszechnie stosowanymi ś rodkami przeciwkrzepliwymi w leczeniu i zapobieganiu zakrzepów w obr ę bie ż y ł i t ę tnic oraz dla zapewnienia przep ł ywu krwi w instrumentach medycznych. Na potwierdzenie s ł uszno ś ci zaliczenia ww. produktów do tego samego rynku w ł a ś ciwego wnioskodawca powo ł uje si ę na stanowisko Komisji Europejskiej, która w decyzji w sprawie Hoechst/Rhône-Poulenc 1 stwierdzi ł a, ż e heparyny obj ę te kategori ą B1B1 i B1B2 nale żą do tego samego w ł a ś ciwego rynku produktowego, bowiem stanowi ą one szeroko stosowane produkty uboczne heparyny, tak jak produkty Sanofi- Synthélabo i Aventis, które maj ą taki sam skutek oraz wskazania terapeutyczne. Produkty Sanofi-Synthélabo sprzedawane na rynku heparyn w Polsce obejmuj ą : - Fraxiparyn ę - wprowadzon ą do sprzeda ż y w Polsce w 1991 roku, - Fraxodil - przeznaczony do leczenia DTV, który zosta ł wprowadzony do sprzeda ż y w Polsce w 2001 r. Produkty te nie s ą ju ż chronione prawami w ł asno ś ci intelektualnej. Produktem Aventis na rynku heparyn w Polsce jest : - Clexane (enoxyparyna) , która zosta ł a wprowadzona do sprzeda ż y w Polsce w 1992 roku. Z informacji zawartych w zg ł oszeniu wynika, ż e heparyna i jej pochodne stanowi ą jedyn ą grup ę terapeutyczn ą , w zakresie której łą czny udzia ł w rynku uczestników transakcji przekracza 40 % i osi ą ga wielko ść ok. ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) %. Udzia ł Sanofi-Synthélabo i Aventis w 2002 i 2003 roku w rynku heparyn (B1B1+B1B2) w Polsce przedstawia poni ż sza tabela. ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) Powy ż sze informacje wyra ź nie wskazuj ą , i ż Sanofi-Synthélabo przejmuj ą c kontrol ę nad Aventis osi ą gnie szczególnie wysoki – ( tajemnica przedsi ę biorstwa) % udzia ł w krajowym rynku sprzeda ż y heparyn i ich pochodnych. Konkurencja w tej grupie terapeutycznej w Polsce jest bardzo ograniczona, co potwierdza analiza udzia ł ów rynkowych nielicznych w tym segmencie rynku konkurentów, prezentowanych poni ż ej. ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) 1 Decyzja IV/M.1378 z dnia 8 sierpnia 1999 r., Hoechst/Rhône-Poulenc, pkt 14. W 2003 r. tylko jeden z o ś miu konkurentów wskazanych przez wnioskodawc ę w zg ł oszeniu, osi ą gn ął udzia ł w rynku przekraczaj ą cy ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) %. S ą to ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) produkuj ą ce heparyn ę niefrakcjonowan ą , z udzia ł em na poziomie ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) . Podkre ś li ć jednak nale ż y, i ż heparyny niefrakcjonowane stanowi ą zaledwie 2,3 % ca ł ego rynku heparyn i ich pochodnych, podczas gdy heparyny frakcjonowane stanowi ą 97,7 % tego rynku. Powy ż sze wskazuje, i ż w rzeczywisto ś ci wspomniany rynek produktowy jest zdominowany przez uczestników planowanej koncentracji, a konkurencja w tym segmencie rynku w zasadzie wyst ę puje jedynie pomi ę dzy uczestnikami koncentracji. Wprawdzie w ostatnich latach na rynku heparyn i ich pochodnych w Polsce pojawi ł si ę nowy lek, tj. Fluxum TM , którego sprzeda ż w 2001 r. rozpocz ęł a Alfa Wasserman. Jednak ż e pojawienie si ę tego leku nie wp ł yn ęł o w zasadniczy sposób na pozycj ę liderów tego rynku, bowiem udzia ł ww. przedsi ę biorcy w zakresie sprzeda ż y tego leku nie odbiega w istotny sposób od pozycji pozosta ł ych konkurentów i wynosi ł w 2002 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) %, za ś w 2003 r. ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) %, a wi ę c równie ż nie przekroczy ł poziomu ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) %. B) Przedmiotowa koncentracja nie wywrze wp ł ywu na rynek w uk ł adzie wertykalnym , bowiem uczestnicy koncentracji nie prowadz ą dzia ł alno ś ci na rynkach b ę d ą cych kolejnymi szczeblami obrotu. C) Organ antymonopolowy stwierdzi ł równie ż , i ż w przedmiotowej koncentracji wyst ę puj ą rynki w ł a ś ciwe, o charakterze konglomeratowym , bowiem zarówno w przypadku Sanofi-Synthélabo, jak i Aventis, wyst ę puj ą rynki w ł a ś ciwe, na których ww. przedsi ę biorcy dysponuj ą w Polsce udzia ł ami rynkowymi przekraczaj ą cymi 40 %. Sanofi-Synthélabo posiada w rynku krajowym udzia ł y przekraczaj ą ce 40 % w nast ę puj ą cych kategoriach produktów: ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) W przypadku Aventis rynki konglomeratowe obejmuj ą : ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) Nale ż y jednak zauwa ż y ć , i ż przej ę cie przez Sanofi-Synthélabo kontroli nad Aventis b ę dzie mia ł o marginalny wp ł yw na dotychczasow ą struktur ę rynków w uk ł adzie konglomeratowym, z uwagi na dotychczasowe wyj ą tkowo wysokie udzia ł y rynkowe tych przedsi ę biorców w zakresie sprzeda ż y ww. produktów na rynku polskim. Ocena skutków koncentracji. Oceniaj ą c przedstawiony na wst ę pie stan faktyczny organ antymonopolowy uzna ł , i ż przej ę cie przez Sanofi-Synthélabo kontroli nad Aventis mog ł oby doprowadzi ć do znacz ą cej koncentracji udzia ł ów rynkowych na polskim rynku heparyn i ich pochodnych, bowiem łą czny udzia ł ww. przedsi ę biorców w tej grupie terapeutycznej wynosi ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) %. Zatem Sanofi-Synthélabo, przejmuj ą c udzia ł rynkowy Aventis, uzyska ł aby pozycj ę silnie dominuj ą c ą , co w ewidentny sposób prowadzi ł oby do istotnego ograniczenia konkurencji w tej kategorii produktów leczniczych na rynku polskim. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze oraz tre ść art. 17 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , organ antymonopolowy powinien wyda ć zatem decyzj ę zakazuj ą c ą dokonania przedmiotowej koncentracji. Maj ą c jednak ż e na wzgl ę dzie tre ść art. 18 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł , i ż negatywnym skutkom planowanej koncentracji na rynku polskim, mo ż na zapobiec, poprzez zobowi ą zanie Sanofi-Synthélabo do realizacji dzia ł a ń , maj ą cych na celu zniwelowanie antykonkurencyjnych skutków transakcji w segmencie rynku heparyn i ich pochodnych i skorzysta ł w tym wzgl ę dzie z przepisów art. 18 ww. ustawy. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du, w drodze decyzji, wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, gdy po spe ł nieniu przez przedsi ę biorców zamierzaj ą cych dokona ć koncentracji warunków, okre ś lonych w ust. 2 tego artyku ł u, konkurencja na tym rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Zgodnie z art. 96 ust. 2 ustawy antymonopolowej, pismem z dnia 6 maja 2004 r. wnioskodawca zosta ł poinformowany, i ż przedmiotowa koncentracja mo ż e nast ą pi ć pod warunkiem zbycia i przeniesienia na rzecz niezale ż nego podmiotu ca ł ej dzia ł alno ś ci Sanofi-Synthélabo zwi ą zanej z rozwojem, produkcj ą i sprzeda żą heparyn i ich pochodnych, tj. ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) . W odpowiedzi strona pismem z dnia 11 maja 2004 r., ostatecznie wyrazi ł a zgod ę na przyj ę cie zaproponowanego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów warunku i terminu jego realizacji. Przyj ę cie powy ż szego warunku pozwala stwierdzi ć , i ż realizacja ww. zamierze ń b ę dzie mia ł a bezpo ś redni wp ł yw na rynek heparyn i ich pochodnych w Polsce, bowiem wy łą czy mo ż liwo ść sumowania udzia ł ów rynkowych uczestników koncentracji w tej kategorii produktów. Wskutek wycofania si ę Sanofi-Synthélabo z dzia ł alno ś ci na rynku heparyn i ich pochodnych, ww. przedsi ę biorca b ę dzie obecny w tym segmencie rynku leków w Polsce jedynie poprzez Clexane – produkt obecnie sprzedawany przez Aventis i przeznaczony do zapobiegania g łę bokim pooperacyjnym zakrzepom ż ylnym. Oznacza to, i ż udzia ł Sanofi-Synthélabo w przedmiotowym rynku produktowym w Polsce zmniejszy si ę z poziomu ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) % do poziomu ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) %, odpowiadaj ą cego dotychczasowemu udzia ł owi spó ł ki ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) . Wskaza ć równie ż nale ż y, i ż w rezultacie realizacji warunków okre ś lonych w niniejszej decyzji, przysz ł y nabywca dzia ł alno ś ci zwi ą zanej z heparynami i ich pochodnymi, wraz z przej ę ciem kontroli nad dzia ł alno ś ci ą zwi ą zan ą z tym rynkiem produktowym, przejmie jednocze ś nie znacz ą cy, bo ponad ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) %, dotychczasowy udzia ł w rynku spó ł ki ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) w tej grupie terapeutycznej. Z uwagi na powy ż sze, w ocenie organu antymonopolowego, zmiany w strukturze polskiego rynku heparyn i ich pochodnych, jakie nast ą pi ą w wyniku niniejszej koncentracji, nie wp ł yn ą w sposób istotny na ograniczenie konkurencji. Mo ż na si ę bowiem spodziewa ć , i ż konkurencyjna presja ze strony przedsi ę biorcy dysponuj ą cego udzia ł em rynkowym na poziomie przekraczaj ą cym ( tajemnica przedsi ę biorstwa ) %, stanowi ć b ę dzie istotn ą przeciwwag ę dla pozycji rynkowej Sanofi-Synthélabo, jak równie ż skuteczn ą barier ę dla ewentualnych antykonkurencyjnych zachowa ń tego przedsi ę biorcy. Sanofi-Synthélabo nie osi ą gnie zatem pozycji, która umo ż liwia ł aby zapobieganie skutecznej konkurencji na tym rynku i dzia ł anie w znacznym stopniu niezale ż nie od konkurencji. *** Przepis art. 18 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, gdy po spe ł nieniu przez przedsi ę biorców zamierzaj ą cych dokona ć koncentracji warunków okre ś lonych w ust. 2, konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, postanowi ł wyda ć zgod ę na dokonanie przedmiotowej koncentracji, uzale ż niaj ą c j ą od spe ł nienia przez Sanofi-Synthélabo wymogów, okre ś lonych na stronie 1 niniejszej decyzji, co oznacza, i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w ww. art. 18 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Wobec powy ż szego orzeczono, jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. DYREKTORA Departament Ochrony Konkurencji Piotr Mück Otrzymuj ą : Pani Ma ł gorzata Szwaj Pani Jolanta Tropaczy ń ska Pan Mariusz Ł aszczyk Linklaters T. Komosa i Wspólnicy Sp. k. Ul. Sienna 39, VII p. 00-121 Warszawa Pe ł nomocnicy Sanofi-Synthélabo S.A., Francja