DOK-35/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW L.dz.DOK-1-422/1/2004/P Ł Warszawa, 14 maja 2004 r. D E CY Z J A Nr DOK - 35/04 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyra ż a zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na utworzeniu przez Lotos Partner Sp. z o.o. z siedzib ą w Gdyni i Skytanking Holding GmbH z siedzib ą w Hamburgu (Niemcy), wspólnego przedsi ę biorcy pod nazw ą Lotos Skytanking Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Gda ń sku. U Z A S A D N I E N I E W dniu 9 lutego 2004 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o od Lotos Partner Sp. z o.o. z siedzib ą w Gdyni (zwanej dalej Lotos), a w dniu 8 marca 2004 r., (nast ę pnie uzupe ł nione w dniu 23 marca 2004 r.) od Skytanking Holding GmbH z siedzib ą w Hamburgu (zwanej dalej Skytanking), zg ł oszenie zamiaru koncentracji przedsi ę biorców, polegaj ą cej na utworzeniu przez wnioskodawców, wspólnego przedsi ę biorcy – Lotos Skytanking Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Gda ń sku. W zwi ą zku z tym, i ż : - spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce obowi ą zek zg ł oszenia zamiaru koncentracji, bowiem łą czny obrót ww. podmiotów w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekracza ł warto ść okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zwan ą dalej ustaw ą antymonopolow ą , tj. 50 mln euro, - utworzenie wspólnego przedsi ę biorcy jest jednym ze sposobów koncentracji, okre ś lonym w art. 12 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, - nie wyst ę puje w tej sprawie ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ww. ustawy, powoduj ą ca odst ą pienie od konieczno ś ci zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej równie ż organem antymonopolowym, wszcz ął post ę powanie w przedmiotowej koncentracji, o czym powiadomi ł strony pismem z dnia 31 marca 2004 r. W trakcie post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: Opis transakcji. Przedmiotowa transakcja b ę dzie polega ł a na utworzeniu przez spó ł ki Lotos oraz Skytanking nowego przedsi ę biorcy pod nazw ą „Lotos Skytanking Polska Sp. z o.o.” Zasadniczym przedmiotem dzia ł alno ś ci utworzonego przedsi ę biorcy b ę dzie ś wiadczenie us ł ug w zakresie tankowania samolotów i sprzeda ż paliwa lotniczego JET A-1 na terenie lotniska w Warszawie i w Gda ń sku. Zg ł aszaj ą cy planuj ą rozpocz ę cie dzia ł alno ś ci spó ł ki do ko ń ca roku 2004. Po przeprowadzeniu koncentracji, Lotos b ę dzie posiada ć 51 % g ł osów na walnym zgromadzeniu wspólników Lotos Skytanking Polska Sp. z o.o. oraz w tej samej wysoko ś ci udzia ł ów b ę dzie uczestniczy ł w kapitale zak ł adowym tej spó ł ki. Pozosta ł ymi 49 % g ł osów dysponowa ć b ę dzie Skytanking. Przyczyny transakcji. Planowana transakcja zmierza do powo ł ania do ż ycia spó ł ki mog ą cej stanowi ć konkurencj ę dla oferty spó ł ki Petrolot Sp. z o.o. na lotniskach w Gda ń sku i Warszawie. Petrolot Sp. z o.o. sprzedaje bowiem wy łą cznie paliwo lotnicze produkowane przez PKN Orlen S.A. Wspó ł praca Lotos ze Skytanking – przedsi ę biorc ą specjalizuj ą cym si ę w zakresie ś wiadczenia us ł ug tankowania paliwa lotniczego – umo ż liwi ć ma wi ę c wej ś cie nowego podmiotu na zmonopolizowany rynek. Ponadto, przedmiotowa koncentracja umo ż liwi realizacj ę nast ę puj ą cych celów: - sprzeda ż paliwa JET A-1 produkowanego przez Grup ę Kapita ł ow ą Lotos na lotniskach w Warszawie i Gda ń sku; - stworzenie alternatywnego ź ród ł a zaopatrzenia dla samolotów korzystaj ą cych z lotnisk w Warszawie i Gda ń sku; - wspó ł praca Lotos z do ś wiadczonym partnerem biznesowym (Skytanking) w zakresie tankowania samolotów na lotniskach, gdy ż w chwili obecnej Lotos nie ma do ś wiadczenia w dziedzinie ś wiadczenia takich us ł ug. Uczestnicy koncentracji I. Lotos Partner Sp. z o.o. jest spó ł k ą z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą prawa polskiego. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Lotos jest sprzeda ż hurtowa paliw. Kontrol ę nad t ą spó ł k ą posiada Grupa Lotos S.A. Akcjonariuszami Grupy Lotos S.A. s ą z kolei: - Nafta Polska S.A. – 75 %; - Skarb Pa ń stwa – 10,01 %; 2 - pracownicy – 14,99 %. Grupa Lotos prowadzi dzia ł alno ść w zakresie przerobu ropy naftowej oraz dystrybucji i sprzeda ż y szerokiego asortymentu produktów naftowych, takich jak benzyny bezo ł owiowe, oleje nap ę dowe, oleje opa ł owe, paliwo lotnicze, oleje smarowe-silnikowe oraz przemys ł owe, asfalty, gazy. W rafinerii funkcjonuj ą trzy podstawowe bloki technologiczne: - blok paliwowy o zdolno ś ci przerobowej 4,5 mln ton ropy naftowej rocznie, - blok olejowy o zdolno ś ci produkcyjnej 250 tys. ton rocznie, - kompleks hydrokrakingu przerabiaj ą cy ci ęż kie frakcje ropy naftowej. Grupa Lotos posiada tak ż e dost ę p do ropy naftowej poprzez terminal w Porcie Pó ł nocnym w Gda ń sku oraz poprzez ruroci ą g "Przyja źń ". W sieci Grupy LOTOS SA funkcjonuje ok. 340 stacji paliw. Plany rozwojowe zak ł adaj ą ci ą g ł e powi ę kszanie sieci do liczby 550-600 w ci ą gu najbli ż szych dwóch lat. Grupa Lotos posiada nast ę puj ą ce spó ł ki zale ż ne: 1. Lotos Paliwa Sp. z o.o. w Gda ń sku; 2. Lotos Koleje Sp. z o.o. w Gda ń sku; 3. Lotos Ekoenergia S.A. w Gda ń sku; 4. Lotos Oil S.A w Gda ń sku; 5. Lotos Serwis Sp. z o.o. w Gda ń sku; 6. Lotos Lab Sp. z o.o. w Gda ń sku; 7. Lotos Ochrona Sp. z o.o. w Gda ń sku; 8. Lotos Mazowsze Sp. z o.o. w M ł awie; 9. Lotos Baltija Sp. z o.o. w Kownie (Litwa); 10. Biproraf Sp. z o.o. w Gda ń sku. II. Skytanking Holding GmbH jest spó ł k ą z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą prawa niemieckiego. Spó ł ka ta jest typow ą spó ł k ą holdingow ą i prowadzi dzia ł alno ść w zakresie: prowadzenia przedsi ę biorstw, zarz ą dzania udzia ł ami, zak ł adaniem przedsi ę biorstw oraz nabywaniem udzia ł ów innych podmiotów. Spó ł ka wchodzi w sk ł ad holdingu Marquard & Bahls Aktiengesellschaft, który jest jej jedynym wspólnikiem. Holding ten posiada udzia ł y w podmiotach gospodarczych dzia ł aj ą cych na terenie Stanów Zjednoczonych, Niemiec, Wielkiej Brytanii oraz Belgii. Skytanking nie prowadzi dzia ł alno ś ci gospodarczej na terenie Polski. Nie posiada równie ż swoich oddzia ł ów i przedstawicielstw. Jedynym przedsi ę biorc ą prowadz ą cym dzia ł alno ść na terenie Polski i powi ą zanym z t ą spó ł k ą jest Oiltanking Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Gda ń sku. Zgodnie z umow ą spó ł ki oraz wpisem do rejestru, przedsi ę biorca ten jest uprawniony m.in. do prowadzenia dzia ł alno ś ci w zakresie prze ł adunku towarów oraz transportu ruroci ą gowego. Aktualnie Oiltanking Polska Sp. z o.o. dzia ł alno ś ci w tym zakresie jednak nie prowadzi, bowiem nie uzyska ł stosownego zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie prze ł adunku towarów oraz transportu ruroci ą gowego w odniesieniu do produktów ropopochodnych. Obecnie 3 spó ł ka ta zajmuje si ę jedynie doradztwem w odniesieniu do ww. form dzia ł alno ś ci gospodarczej. Grupa Skytanking ś wiadczy us ł ugi tankowania samolotów na terenie nast ę puj ą cych lotnisk: - Monachium (Niemcy); - Ostende (Belgia); - Miami (Stany Zjednoczone). III. Lotos Skytanking Polska Sp. z o.o. – nowo tworzony przedsi ę biorca, w którym Lotos b ę dzie mia ł 51 % udzia ł ów, a Skytanking – 49 %, b ę dzie zajmowa ł si ę ś wiadczeniem us ł ug tankowania samolotów i sprzeda żą paliwa lotniczego JET A-1, produkowanego przez Grup ę Lotos S.A. Dzia ł alno ść obejmowa ć b ę dzie lotniska w Warszawie i Gda ń sku. Spó ł ka ma rozpocz ąć dzia ł alno ść do ko ń ca 2004 r. Rynki, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W my ś l art. 4 pkt. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny). Maj ą c na uwadze powy ż sz ą definicj ę oraz kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, zawarte w rozporz ą dzeniu Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334), organ antymonopolowy uzna ł , i ż : A) W przedmiotowej sprawie nie ma rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym , bowiem dzia ł alno ść Grupy Skytanking nie pokrywa si ę z zakresem dzia ł ania Grupy Lotos. B) Przedmiotowa koncentracja nie wywiera równie ż wp ł ywu na ż aden rynek w uk ł adzie wertykalnym . Uzasadniaj ą c to stwierdzenie nale ż y wskaza ć przede wszystkim nast ę puj ą ce argumenty. Grupa Lotos zajmuje si ę m.in. produkcj ą paliwa lotniczego JET A-1. W przewa ż aj ą cej cz ęś ci paliwo lotnicze sprzedawane jest poza granice Polski (oko ł o 90 % produkcji). Grupa Lotos nie ma wolnych mocy produkcyjnych, mo ż e jedynie zwi ę kszy ć poda ż produktu na rynek krajowy kosztem eksportu, co jest równie ż celem niniejszej transakcji. Maksymalny przerób ropy naftowej na JET A-1 wynosi oko ł o [tajemnica przedsi ę biorstwa] ton miesi ę cznie. Grupa Lotos wi ę kszo ść przeznaczonego na rynek krajowy paliwa przeznacza na dostawy dla wojska. Prowadzi równie ż sprzeda ż dla Portu Lotniczego we Wroc ł awiu. 4 W chwili obecnej, udzia ł Grupy Lotos w dostawach paliwa lotniczego na terytorium Polski nie przekracza [tajemnica przedsi ę biorstwa] % (sprzeda ż Grupy Lotos stanowi oko ł o [tajemnica przedsi ę biorstwa] % sprzeda ż y Orlenu). Udzia ł Grupy Skytanking, która nie prowadzi dzia ł alno ś ci w zakresie sprzeda ż y paliwa lotniczego na terenie portów lotniczych w Polsce, wynosi natomiast 0 %. Ponadto, bior ą c pod uwag ę cel dzia ł alno ś ci nowotworzonego podmiotu, oraz obecny kierunek dystrybucji paliwa lotniczego produkowanego przez Grup ę Lotos, nale ż y stwierdzi ć , i ż miejscem dzia ł ania nowego podmiotu b ę d ą lotniska w Warszawie i Gda ń sku, gdzie obecnie w zakresie tankowania samolotów dzia ł a wy łą cznie jeden przedsi ę biorca – Petrolot Sp. z o.o., podmiot zale ż ny od PKN Orlen S.A. i oferuj ą cy paliwo lotnicze tylko tego producenta. C) Przedmiotowa koncentracja wywiera wp ł yw na rynek magazynowania produktów ropopochodnych w uk ł adzie konglomeratowym . Stwierdzenie to uzasadnione jest faktem, i ż wi ę kszo ś ciowy pakiet akcji w Grupie Lotos posiada Nafta Polska Sp. z o.o., która z kolei dysponuje 100 % udzia ł em w spó ł ce Naftobazy Sp. z o.o. Spó ł ka Naftobazy odgrywa kluczow ą rol ę w logistyce polskiego sektora naftowego. Zajmuje wiod ą c ą pozycj ę w bran ż y magazynowania i prze ł adunku produktów ropopochodnych. Spó ł ka przekracza 40 % udzia ł na tak okre ś lonym rynku produktowym. Naftobazy Sp. z o.o. powsta ł a w 1997 roku w wyniku restrukturyzacji i prywatyzacji sektora naftowego w Polsce. Infrastruktur ę przedsi ę biorstwa stanowi 21 baz paliw rozmieszczonych na terenie ca ł ego kraju, laboratorium ochrony ś rodowiska oraz zak ł ad specjalistycznych prac serwisowych. Nafta Polska S.A. powsta ł a na mocy zapisów rz ą dowego Programu restrukturyzacji i prywatyzacji sektora naftowego przyj ę tego przez Rad ę Ministrów w dniu 15 lipca 1995 roku. Akt Zawi ą zania Spó ł ki Akcyjnej sporz ą dzony zosta ł w formie aktu notarialnego w dniu 7 maja 1996 r. Wszystkie akcje zosta ł y obj ę te przez jednego akcjonariusza, jakim by ł i jest obecnie Skarb Pa ń stwa. Nafta Polska S.A. zajmuje si ę restrukturyzacj ą i prywatyzacj ą sektorów naftowego oraz wielkiej syntezy chemicznej. G ł ównymi celami ww. spó ł ki, wyznaczonymi przez rz ą dow ą „Strategi ę dla przemys ł u naftowego w Polsce” oraz „Strategi ę dla przemys ł u chemicznego w Polsce do 2010 r.”, jest stworzenie warunków stabilnego wzrostu gospodarczego i konkurencyjno ś ci przedsi ę biorstw bran ż y rafineryjnej i sektora wielkiej syntezy chemicznej oraz zapewnienie bezpiecze ń stwa energetycznego kraju. Z uwagi na ten szczególny charakter spó ł ki Nafta Polska S.A. nale ż y uzna ć , i ż pomimo tworzenia przez ni ą grupy kapita ł owej, wchodz ą ce w sk ł ad tej grupy podmioty nie łą cz ą powi ą zania handlowe istniej ą ce w innych typowych grupach kapita ł owych. * * * Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie 5 ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Analiza skutków niniejszej koncentracji nie wykaza ł a zagro ż e ń dla rynku p ł yn ą cych z utworzenia nowego przedsi ę biorcy pod firm ą Lotos Skytanking Polska przez Lotos Partner Sp. z o.o. oraz Skytanking Holding GmbH. Organ antymonopolowy uznaj ą c za zasadne wyra ż enie zgody na dokonanie przedmiotowej koncentracji, wzi ął pod uwag ę w szczególno ś ci nast ę puj ą ce przes ł anki: − brak jest rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym oraz wertykalnym; − podstawowym i bezpo ś rednim powodem przedmiotowej koncentracji jest wej ś cie na rynek tankowania lotniczego na terenie lotnisk w Warszawie i Gda ń sku, gdzie obecnie na rynku ś wiadczenia tych us ł ug dzia ł a wy łą cznie jeden podmiot powi ą zany z krajowym producentem paliwa lotniczego, tj. PKN Orlen S.A. – konkurentem Lotos; − wej ś cie na rynek nowego podmiotu mo ż e przyczyni ć si ę do wzrostu konkurencyjno ś ci na ww. rynkach i w efekcie na obni ż enie cen zarówno paliwa lotniczego JET A-1, jak i us ł ug tankowania samolotów; − pomimo wyst ę powania rynku, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, to z uwagi na szczególny charakter Grupy kapita ł owej tworzonej przez Naft ę Polsk ą , nale ż y uzna ć , i ż wchodz ą ce w sk ł ad tej Grupy podmioty, w tym m.in. Naftobazy Sp. z o.o. i Grup ę Lotos, nie łą cz ą ś cis ł e powi ą zania, jak w innych typowych grupach kapita ł owych. Reasumuj ą c, nale ż y stwierdzi ć , i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . W jej wyniku konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, a w szczególno ś ci nie powstanie ani nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 k.p.c., od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. Dyrektora Departamentu Ochrony Konkurencji Piotr Mück 6 Otrzymuje: Pani Beata Krzy ż agórska- Ż urek pe ł nomocnik Skytanking Holding GmbH Pan Jacek Doma ń ski pe ł nomocnik Lotos Partner Sp. z o.o. Kancelaria Prawnicza Paschke, M ł ynarczyk, Doma ń ski i Wspólnicy Spó ł ka Komandytowa ul. Elbl ą ska 135 80-718 Gda ń sk 7