DOK-139/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK-1/421/52/04/HS Warszawa, dn. 31 grudnia 2004 r. D E C Y Z J A Nr DOK - 139/2004 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Impress Sp. z o.o. z siedzib ą w Gdyni, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyra ż a zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Impress Sp. z o.o. kontroli nad Przedsi ę biorstwem „PAK” Sp. z o.o. z siedzib ą w K ą tach. U Z A S A D N I E N I E W dniu 5 pa ź dziernika 2004 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Impress Sp. z o.o. z siedzib ą w Gdyni kontroli nad Przedsi ę biorstwem „PAK” Sp. z o.o. z siedzib ą w K ą tach (zwanym dalej PAK Sp. z o.o.). W zwi ą zku z tym, i ż : - spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie koncentracji, bowiem łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą , - przej ę cie kontroli nad innym przedsi ę biorc ą jest jednym ze sposobów koncentracji okre ś lonym w art. 12 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ww. ustawy, powoduj ą ca odst ą pienie od obowi ą zku zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej organem antymonopolowym, wszcz ął w dniu 5 pa ź dziernika 2004 r. post ę powanie w niniejszej sprawie, o czym zawiadomi ł stron ę pismem z dnia 21 pa ź dziernika 2004 r. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje. Przyczyny i opis transakcji. Planowana koncentracja b ę dzie polega ł a na nabyciu przez Impress Sp. z o.o., (nale żą c ą do grupy kapita ł owej Impress Holdings B.V.) 100% udzia ł ów w kapitale zak ł adowym PAK Sp. z o.o. od jej dotychczasowych wspólników (tj. Panów Jana B ł achuty, Andrzeja Czyszczonia oraz Zbigniewa Wcis ł o). Transakcja ta zatem spowoduje przej ę cie przez jednego przedsi ę biorc ę , tj. Impress Sp. z o.o. bezpo ś redniej kontroli nad PAK Sp. z o.o. Deklarowanym celem gospodarczym przedmiotowej transakcji jest rozszerzenie zakresu produktów oferowanych przez Grup ę Impress Holdings B.V. Uczestnicy koncentracji. I. Impress Sp. z o.o., b ę d ą ca aktywnym uczestnikiem niniejszej transakcji, jest spó ł k ą zale ż n ą od Sia-Handelsgesellschaft GmbH z siedzib ą w Niemczech, kontrolowan ą po ś rednio przez Impress Holdings B.V., której pakiet kontrolny posiada Doughty Hanson & Co z siedzib ą w Wielkiej Brytanii - prywatna firma inwestycyjna. Impress Holdings B.V. jest jedynym holdingiem w Grupie Doughty Hanson, który prowadzi dzia ł alno ść w zakresie projektowania, produkcji oraz dystrybucji opakowa ń stalowych: - do ż ywno ś ci (m.in. nabia ł , ryby, warzywa i owoce, zupy mi ę sne, gotowe posi ł ki, pokarm dla zwierz ą t domowych), - ogólnego przeznaczenia (m.in. opakowania do farb, ś rodków chemicznych, ż ywno ś ci nie przetworzonej), - do aerozoli (m.in. do kosmetyków, wyrobów gospodarstwa domowego, chemii u ż ytkowej oraz chemii budowlanej, w tym opakowa ń do pianki poliuretanowej). Grupa Impress nie posiada w Polsce zak ł adów wytwórczych, a swoje produkty, tj. stalowe opakowania na ś rodki chemiczne (m.in. farby, impregnaty drewna, rozpuszczalniki, smary), stalowe opakowania do aerozoli (do kosmetyków, wyrobów gospodarstwa domowego, chemii u ż ytkowej i chemii budowlanej) sprzedaje odbiorcom bez udzia ł u po ś redników. Za po ś rednictwem Impress Sp. z o.o., grupa ta sprzedaje na terenie Polski jedynie stalowe opakowania na artyku ł y spo ż ywcze. Sprzeda ż importowanych do Polski stalowych opakowa ń wytwarzanych przez Grup ę Impress (w tys. euro) kszta ł tuje si ę w sposób nast ę puj ą cy: [informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa] Stalowe opakowania do aerozoli i stalowe opakowania do ś rodków chemicznych s ą importowane na terytorium Polski g ł ównie z Niemiec, Czech, W ę gier oraz W ł och. Konkurentami Grupy Impress w zakresie stalowych opakowa ń do ś rodków chemicznych s ą nast ę puj ą ce firmy: Huber, Fanti, ASA, Falco, Limea, Crown, PAK. II. PAK Sp. z o.o., b ę d ą cy pasywnym uczestnikiem niniejszej koncentracji, jest producentem stalowych opakowa ń na ś rodki chemiczne (m.in. farb, impregnatów drewna, rozpuszczalników, smarów) oraz stalowych opakowa ń do aerozoli (wykorzystywanych w przemy ś le kosmetycznym, chemii u ż ytkowej oraz w chemii budowlanej, w tym do pianki poliuretanowej). PAK Sp. z o.o. jest jedynym w kraju producentem stalowych opakowa ń do pianki poliuretanowej. PAK Sp. z o.o. oferuje szeroki asortyment opakowa ń metalowych do produktów nie ż ywno ś ciowych (puszki, wiadra, pojemniki aerozolowe) z wysokiej jako ś ci blachy ocynowanej importowanej od ko ń ca 2002 r. ze S ł owacji (US Steel Koszyce). 2 Sprzeda ż przez PAK Sp. z o.o. stalowych opakowa ń do produktów nie ż ywno ś ciowych kszta ł towa ł a si ę w latach 2002-2003 w nast ę puj ą cy sposób: [informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa] PAK Sp. z o.o. sprzedaje swoje wyroby przede wszystkim odbiorcom krajowym, którymi s ą m.in: - w zakresie opakowa ń do aerozoli: Orion Sp. z o.o. w Dzier ż oniowie (producent pianki poliuretanowo monta ż owo-uszczelniaj ą cej na potrzeby budownictwa), Jago Pro Sp. z o.o. w Jaworznie (producent kosmetyków i wyrobów chemii gospodarczej), Rytm-L Sp. z o.o. w Tychach (producent kosmetyków, chemii gospodarczej i budowlanej), Zak ł ady Chemiczne ANSER Sp. z o.o. w Warszawie (producent klejów, lakierów, zaprawy, pianki poliuretanowej), - w zakresie opakowa ń do produktów chemicznych: Polifarb Cieszyn-Wroc ł aw S.A. Fabryka Farb i Lakierów Ś nie ż ka S.A. w Lubzinie, Nobiles Kujawska Fabryka Farb i Lakierów Sp. z o.o., W strukturze sprzeda ż y PAK Sp. z o.o. odbiorcy krajowi stanowili 86% w 2002 roku i 94% w 2003 r. W tym samym okresie sprzeda ż na eksport ww. spó ł ki by ł a nieznaczna i nie przekroczy ł a w 1,5% jej sprzeda ż y ogó ł em. Produkty wytwarzane przez PAK Sp. z o.o. s ą odbierane przez krajowych odbiorców ich ś rodkami transportu. Z najwi ę kszymi z odbiorców (m.in. Kujawsk ą Fabryk ą Farb i Lakierów Nobiles Sp. z o.o., Altax Sp. z o.o. w Poznaniu ), PAK Sp. z o.o. zawar ł a umowy o sk ł ad. Konkurentami PAK Sp. z o.o. w zakresie opakowa ń na farby s ą : Can Pack S.A. z siedzib ą w Krakowie oraz Opakofarb z siedzib ą we W ł oc ł awku. Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za ich substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Maj ą c na uwadze powy ż sz ą definicj ę oraz kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja ma wp ł yw, zawarte w rozporz ą dzeniu Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334), organ antymonopolowy uzna ł , i ż : A) W przedmiotowej sprawie rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, jest rynek stalowych opakowa ń do ś rodków chemicznych. Uzasadniaj ą c powy ż sze nale ż y wskaza ć , i ż wyrobami produkowanymi i sprzedawanymi przez PAK Sp. z o.o., jak i przez spó ł ki z Grupy Impress s ą : 1. stalowe opakowania do aerozoli oraz 2. stalowe opakowania do ś rodków chemicznych. 3 Generalnie opakowania mo ż na sklasyfikowa ć na co najmniej na dwa sposoby: - ze wzgl ę du na rodzaj materia ł u u ż ytego do ich wyrobu: opakowania papierowe i kartonowe, szklane, metalowe, z tworzyw sztucznych, drewniane oraz tekstylne, - ze wzgl ę du na przeznaczenie, tj. opakowania produkcyjne, transportowe i konsumenckie. W ś ród opakowa ń metalowych mo ż na wyró ż ni ć wykonane ze stali i aluminium. Opakowa ń do aerozoli wykonanych ze stali nie mo ż na jednak uzna ć za wyroby substytucyjne w stosunku do opakowa ń do aerozoli wyprodukowanych z aluminium, przede wszystkim z powodu znacznej ró ż nicy w cenach tych produktów. W latach 2002-2003 ze wzgl ę du na cen ę surowca, tj. aluminium, b ę d ą cego podstawowym kosztem wyprodukowania opakowania aluminiowego, cena aluminiowych opakowa ń do aerozoli by ł a wy ż sza ś rednio o 10-15% od ceny stalowych opakowa ń do aerozoli. Nie bez znaczenia jest równie ż to, i ż istniej ą produkty maj ą ce w ł a ś ciwo ś ci korozyjne (np. pianki kosmetyczne do w ł osów), gdzie preferowane s ą aluminiowe opakowania do aerozoli. Przy wyborze opakowa ń do aerozoli mog ą mie ć równie ż znaczenie wzgl ę dy technologiczne ich produkcji, np. do wytworzenia bardzo ma ł ych opakowa ń (poni ż ej 48 mm) stosuje si ę aluminium. Z kolei opakowania do aerozoli stosowane w chemii budowlanej musz ą wytrzyma ć ci ś nienie rz ę du 10-12 atmosfer, dlatego produkowane s ą ze stali. W przypadku pianek poliuretanowych u ż ywanym opakowaniem jest wy łą cznie pojemnik stalowy o ś rednicy 65 mm. Podobnie stalowe i plastikowe opakowania nie mog ą by ć w ka ż dym przypadku stosowane wymiennie w odniesieniu do ś rodków chemicznych (mi.in. farb, lakierów, klejów, smarów). W odniesieniu do wyrobów wodorozcie ń czalnych, substytucyjno ść opakowa ń stalowych i wykonanych z tworzyw sztucznych, z punktu widzenia technicznego, jest niemal ż e ca ł kowita. Jednak ż e ze wzgl ę du na specyfik ę pakowanych wyrobów, opakowania stalowe wymagaj ą w ł a ś ciwego zabezpieczenia przed korozj ą , co wymusza konieczno ść stosowania pow ł ok ochronnych wewn ą trz opakowania. W przypadku wyrobów rozpuszczalnikowych, zawieraj ą cych agresywne rozpuszczalniki np. toluen, ksyleny, benzyna do lakierów, opakowanie musi gwarantowa ć bezpiecze ń stwo u ż ytkowników podczas stosowania, du żą wytrzyma ł o ść , odporno ść w trakcie przechowywania i transportu oraz odpowiedni ą szczelno ść . Sprawia to, i ż w tym przypadku nie ma substytucyjno ś ci pomi ę dzy opakowaniem stalowym, a opakowaniem wykonanym z tworzyw sztucznego, bowiem przy wyborze w ł a ś ciwego tworzywa nale ż y mie ć na uwadze jego odporno ść na ca ł e spektrum rozpuszczalników (w ł a ś ciwy certyfikat UN), co determinuje u ż ywanie opakowa ń stalowych. W przypadku za ś wyrobów przemys ł owych, tj. ż ywic, ś rodków do powierzchniowej chemicznej obróbki metali, wyrobów lakierowanych rozpuszczalnikowych na ró ż nych bazach spoiwowych, wyrobów lakierowych wodnych, rozcie ń czalników, utwardzaczy, past pigmentowych rozpuszczalnikowych i wodnych, sykatyw, które s ą wytwarzane na potrzeby wielu ga łę zi przemys ł u (np. motoryzacyjnego, meblowego) opakowania stalowe i plastikowe równie ż nie mog ą by ć stosowane zamiennie. Wyroby te w swoim sk ł adzie mog ą bowiem zawiera ć substancje reaguj ą ce z opakowaniem z tworzyw sztucznych i powodowa ć zniszczenie 4 jego struktury, co niekorzystnie wp ł ywa na bezpiecze ń stwo podczas magazynowania, transportowania oraz stosowania. I tak np. rozpuszczalnikowe wyroby lakierowane pakowane s ą do opakowa ń metalowych posiadaj ą cych certyfikaty znaku UN do pakowania materia ł ów niebezpiecznych pod wzgl ę dem transportowym w I lub II grupie pakowania (w przypadku transportu mi ę dzynarodowego s ą to przepisy RID ADR). Wyroby lakierowe wodne mog ą by ć natomiast umieszczane w opakowaniach metalowych wewn ę trznie lakierowanych lub w opakowaniach plastikowych. Stosowanie opakowa ń metalowych czystych pod rozlew tego rodzaju wyrobów móg ł by spowodowa ć korozj ę metalu, a tym samym zmian ę koloru wyrobu lakierowego znajduj ą cego si ę w opakowaniu. Generaln ą zasad ą jest jednak, ż e opakowania plastikowe mo ż na zast ą pi ć opakowaniami metalowymi, natomiast opakowa ń metalowych cz ę sto nie mo ż na zast ą pi ć opakowaniami plastikowymi. Opakowa ń plastikowych i metalowych nie mo ż na uzna ć za produkty substytucyjne, bior ą c równie ż jako kryterium cen ę tych produktów. [informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa] Skala ró ż nic w cenie nie pozwala zatem na uznanie, ż e opakowania plastikowe i opakowania stalowe do ś rodków chemicznych s ą wyrobami substytucyjnymi. Z perspektywy popytu istnieje zatem potrzeba wydzielenia w przedmiotowej koncentracji rynku stalowych opakowa ń do aerozoli oraz rynku stalowych opakowa ń do ś rodków chemicznych. Uzasadnione to jest takimi kryteriami jak: - materia ł z jakiego opakowania te zosta ł y wykonane, - cena oraz - funkcjonalno ść . Wydzielenie tych rynków uzasadnione jest równie ż od strony poda ż owej. Producenci opakowa ń do aerozoli aluminiowych nie mog ą bowiem wyprodukowa ć opakowa ń o innej charakterystyce, np. opakowa ń stalowych. Podobnie producenci plastikowych opakowa ń do ś rodków chemicznych nie s ą w stanie wyprodukowa ć stalowych opakowa ń do tych produktów. Organ antymonopolowy uzna ł , i ż w aspekcie geograficznym rynkiem w ł a ś ciwym dla stalowych opakowa ń do aerozoli, jak równie ż stalowych opakowa ń do ś rodków chemicznych, jest rynek regionalny, obejmuj ą cy swoim zasi ę giem nast ę puj ą ce kraje europejskie: Polsk ę , Czechy, W ę gry, Niemcy, W ł ochy. Uznaj ą c powy ż sze nale ż y wskaza ć , ż e na powy ż szym obszarze istnieje intensywna wymiana handlowa, a warunki konkurencji s ą zbli ż one ze wzgl ę du na podobne koszty produkcji i transportu. Za przyj ę ciem takiej definicji rynku przemawia tak ż e brak przeszkód w eksporcie i imporcie, nie ograniczony barierami administracyjnymi w postaci ce ł , kontyngentów, taryf. Udzia ł uczestników koncentracji w regionalnym rynku stalowych opakowa ń do aerozoli w latach 2002-2003 przedstawia ł si ę nast ę puj ą co: [informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa] Łą czny udzia ł obu uczestników niniejszej koncentracji w ww. rynku nie przekroczy ł zatem progu [informacja stanowi ą ca tajemnic ę przedsi ę biorstwa] . 5 Rynku tego nie mo ż na zatem uzna ć za rynek w ł a ś ciwy, na który niniejsza koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. Udzia ł uczestników koncentracji w regionalnym rynku stalowych opakowa ń do ś rodków chemicznych przedstawia si ę nast ę puj ą co: [informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa] Łą czny udzia ł obu uczestników niniejszej koncentracji w ww. rynku przekracza zatem [informacja stanowi ą ca tajemnic ę przedsi ę biorstwa] . Rynek ten nale ż y zatem uzna ć za rynek w ł a ś ciwy, na który niniejsza koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. Rynek stalowych opakowa ń do ś rodków chemicznych jest rynkiem stosunkowo rozproszonym, na którym funkcjonuje wielu producentów [informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa] . B) Przedmiotowa koncentracja nie wywrze wp ł ywu na ż aden rynek w ł a ś ciwy w uk ł adzie wertykalnym, bowiem przedsi ę biorcy nale żą cy do grup kapita ł owych uczestnicz ą cych w koncentracji nie prowadz ą dzia ł alno ś ci na rynkach b ę d ą cych rynkami poprzedniego, b ą d ź nast ę pnego szczebla obrotu. C) Niniejsza koncentracja nie wywrze tak ż e wp ł ywu na ż aden rynek w ł a ś ciwy w uk ł adzie konglomeratowym, bowiem uczestnicy planowanej koncentracji nie posiadaj ą udzia ł ów wi ę kszych ni ż 40% w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Ocena skutków koncentracji. Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w drodze decyzji, wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci poprzez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Analiza skutków niniejszej koncentracji nie wykaza ł a zagro ż e ń dla rynku, p ł yn ą cych z przej ę cia przez Impress Sp. z o.o. kontroli nad Przedsi ę biorstwem PAK Sp. z o.o. Organ antymonopolowy uznaj ą c za zasadne wyra ż enie zgody na dokonanie przedmiotowej koncentracji, wzi ął pod uwag ę w szczególno ś ci nast ę puj ą ce przes ł anki: - brak jest rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym, b ą d ź konglomeratowym, - przedmiotowa koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym na rynek stalowych opakowa ń do ś rodków chemicznych. Łą czny udzia ł w tym rynku uczestników koncentracji [informacja stanowi ą ca tajemnic ę przedsi ę biorstwa] , nie powinien jednak spowodowa ć istotnego ograniczenia konkurencji na tym rynku. Na rynku tym dzia ł a szereg innych podmiotów takich jak: Huber (udzia ł w rynku [informacja stanowi ą ca tajemnic ę przedsi ę biorstwa] ), Fanti (udzia ł w rynku [informacja stanowi ą ca tajemnic ę przedsi ę biorstwa] ), ASA (udzia ł w rynku [informacja stanowi ą ca tajemnic ę przedsi ę biorstwa] ), Falco (udzia ł w rynku [informacja stanowi ą ca tajemnic ę przedsi ę biorstwa] ), Limea (udzia ł w rynku informacja stanowi ą ca tajemnic ę przedsi ę biorstwa] ), - przejmuj ą c kontrol ę nad PAK Sp. z o.o., Grupa Impress przejmie dzia ł alno ść ww. Spó ł ki w Polsce i jej pozycj ę jedynego w kraju producenta stalowych opakowa ń do 6 pianki poliuretanowej. Nie spowoduje to jednak ż adnej zmiany w dotychczasowej strukturze polskiego rynku w tym segmencie. Reasumuj ą c, nale ż y stwierdzi ć , i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . W jej wyniku konkurencja nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci nie dojdzie do osi ą gni ę cia lub umocnienia pozycji dominuj ą cej przez Impress Sp. z o.o. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 k.p.c., od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Ochrony Konkurencji Piotr Mück Otrzymuje: Pani Nina Pó ł torak PanTomasz Gizbert-Studnicki Kancelaria T. Studnicki, K. P ł eszka, Z. Ć wi ą kalski, J. Górski S.K. Pe ł nomocnicy Impress Sp. z o.o. Ul. Jab ł onowskich 8 31-114 Kraków 7