DOK-118/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASI Ń SKI DOK-1-423/3/04/MB Warszawa, 8 listopada 2004 r. DECYZJA Nr DOK - 118/04 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r., Nr 86, poz 804 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego, wszcz ę tego na wniosek Pana Zbigniewa Jakubasa, zamieszka ł ego w Warszawie, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyra ż a zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na nabyciu przez Pana Zbigniewa Jakubasa akcji Mennicy Pa ń stwowej S.A. z siedzib ą w Warszawie, w ilo ś ci powoduj ą cej przekroczenie progu 25% ogólnej liczby g ł osów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. UZASADNIENIE W dniu 19 sierpnia 2004 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na nabyciu przez Zbigniewa Jakubasa i jego podmioty zale ż ne, akcji Mennicy Pa ń stwowej S.A., w ilo ś ci powoduj ą cej przekroczenie progu 25% ogólnej liczby g ł osów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. W zwi ą zku z tym, i ż spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie koncentracji, bowiem: - łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r., Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), zwanej dalej ustaw ą antymonopolow ą , - nabycie akcji innego przedsi ę biorcy jest jednym ze sposobów koncentracji, okre ś lonym w art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy antymonopolowej, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ww. ustawy, powoduj ą ca odst ą pienie od obowi ą zku zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej organem antymonopolowym, wszcz ął post ę powanie w niniejszej sprawie, o czym powiadomi ł stron ę pismem z dnia 2 wrze ś nia 2004 r. W trakcie post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: Przyczyny i opis transakcji: Jak ju ż wspomniano, niniejsza transakcja ma polega ć na nabyciu przez Zbigniewa Jakubasa i jego podmioty zale ż ne, akcji Mennicy Pa ń stwowej S.A., w ilo ś ci powoduj ą cej przekroczenie progu 25% ogólnej liczby g ł osów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. Zamiar nabycia akcji dotyczy akcji zwyk ł ych na okaziciela. Nabycie ma nast ą pi ć w obrocie gie ł dowym. Zg ł aszaj ą cy planuje przekroczy ć powy ż szy próg i zako ń czy ć transakcj ę do ko ń ca czerwca 2005 roku. Transakcja ma by ć sfinansowana ze ś rodków w ł asnych zg ł aszaj ą cego oraz ze ś rodków pochodz ą cych z kontrolowanych przez niego spó ł ek. Obecnie nabywca posiada [tajemnica przedsi ę biorstwa] akcji Mennicy Pa ń stwowej S.A., co stanowi [tajemnica przedsi ę biorstwa] % g ł osów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. Uczestnicy koncentracji: I. Zbigniew Jakubas , zamieszka ł y w Warszawie. Zbigniew Jakubas kontroluje nast ę puj ą ce spó ł ki: 1. Multico Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie. Zbigniew Jakubas jest Prezesem Zarz ą du spó ł ki i posiada w niej [tajemnica przedsi ę biorstwa] % udzia ł ów. Przedmiotem dzia ł alno ś ci spó ł ki jest po ś rednictwo finansowe, us ł ugi poligraficzne, wydawnictwo prasy. Multico Sp. z o.o. posiada w Warszawie drukarni ę , prowadzi tak ż e dzia ł alno ść wydawnicz ą w Lublinie (spó ł ka wydaje tam gazet ę codzienn ą „Kurier Lubelski”). Drukarnia w Warszawie obs ł uguje rynek sto ł eczny (ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa] % sprzeda ż y na rynku drukarskim w stolicy) oraz cz ęś ciowo drukuje równie ż na rynek krajowy. 2. Multico – Press Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie. Zbigniew Jakubas jest Prezesem Zarz ą du spó ł ki. Poprzez Multico Sp. z o.o. posiada w niej [tajemnica przedsi ę biorstwa] % udzia ł ów. Przedmiotem dzia ł alno ś ci spó ł ki s ą us ł ugi poligraficzne, dzia ł alno ść ochroniarska i po ś rednictwo finansowe. Spó ł ka obecna jest na terenie województwa mazowieckiego. 3. Multidruk S.A. z siedzib ą w Lublinie. Zbigniew Jakubas posiada [tajemnica przedsi ę biorstwa] % ogólnej liczby akcji tej spó ł ki. Multidruk S.A. posiada najwi ę ksz ą drukarni ę lokaln ą w regionie Lublina. Przedmiotem dzia ł alno ś ci spó ł ki jest dzia ł alno ść wydawnicza: poligrafia i reprodukcja zapisanych no ś ników informacji, a tak ż e wynajem nieruchomo ś ci na w ł asny rachunek. 2 4. „Multico” Oficyna Wydawnicza Sp. z o.o. Zbigniew Jakubas posiada w niej po ś rednio poprzez Multico Sp. z o.o. [tajemnica przedsi ę biorstwa] udzia ł ów, które stanowi ą [tajemnica przedsi ę biorstwa] % udzia ł u w kapitale zak ł adowym spó ł ki. Spó ł ka wydaje ksi ąż ki – przede wszystkim wydawnictwa albumowe. 5. Zak ł ady Naprawcze Taboru Kolejowego „Nowy S ą cz” S.A. z siedzib ą w Nowym S ą czu. Zbigniew Jakubas posiada [tajemnica przedsi ę biorstwa] akcji spó ł ki, które stanowi ą [tajemnica przedsi ę biorstwa] % kapita ł u akcyjnego. Podstawowym przedmiotem dzia ł alno ś ci spó ł ki jest produkcja i ś wiadczenie us ł ug naprawczych w zakresie taboru kolejowego i tramwajowego. 6. Bis – Media Sp. z o.o. z siedzib ą w Lublinie. Zbigniew Jakubas posiada po ś rednio przez Multico – Press Sp. z o.o. [tajemnica przedsi ę biorstwa] % ogólnej liczby udzia ł ów w tej spó ł ce. Przedmiotem dzia ł alno ś ci spó ł ki jest dzia ł alno ść radiowa i telewizyjna oraz wydawanie nagra ń d ź wi ę kowych. Spó ł ka prowadzi rozg ł o ś ni ę radiow ą „Radio Puls” na terenie Lubelszczyzny. II. Mennica Pa ń stwowa S.A. – jest jednoosobow ą spó ł k ą Skarbu Pa ń stwa, której akcje od kwietnia 1998 r. notowane s ą na Gie ł dzie Papierów Warto ś ciowych w Warszawie. Kapita ł zak ł adowy Mennicy S.A. sk ł ada si ę z 6.570.125 akcji, ka ż da o warto ś ci nominalnej równej 10 z ł . Skarb Pa ń stwa posiada 41,91% akcji Mennicy S.A. Dzia ł alno ść Mennicy Pa ń stwowej S.A. skoncentrowana jest na nast ę puj ą cych rynkach: - produktów menniczych (monet i wyrobów grawersko – medalierskich); Dzia ł alno ść spó ł ki na rynku produktów menniczych zwi ą zana jest z produkcj ą monet obiegowych i kolekcjonerskich, ż etonów monetarnych, odznacze ń pa ń stwowych, odznak, znaczków, medali, piecz ę ci urz ę dowych i znaczników probierczych, datowników. - nowoczesnych us ł ug teleinformatycznych (program Warszawskiej Karty Miejskiej); Dzia ł alno ść na rynku us ł ug zwi ą zanych z nowoczesnymi technologiami teleinformatycznymi dotyczy rozwoju programu Karty Miejskiej, umo ż liwiaj ą cego kodowanie okresowych biletów komunikacji miejskiej oraz dokonywanie op ł at parkingowych za po ś rednictwem kart zbli ż eniowych. - wynajmu powierzchni biurowej. Dzia ł alno ść na rynku wynajmu powierzchni biurowej zwi ą zana jest z najmem powierzchni w dwóch budynkach biurowych b ę d ą cych w ł asno ś ci ą Mennicy Pa ń stwowej S.A. Mennica Pa ń stwowa S.A. tworzy grup ę kapita ł ow ą , w sk ł ad której wchodz ą : 3 1. Mennica Technologie S.A. z siedzib ą w Warszawie. Spó ł ka oferuje najnowocze ś niejsze technologie w zakresie p ł atno ś ci elektronicznej; 2. Mennica Invest Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie – jest spó ł k ą developersk ą , specjalizuj ą c ą si ę dodatkowo w inwestorstwie zast ę pczym – w realizacji obiektów przemys ł owych, biurowych oraz budynków mieszkalnych; 3. Mennica Ochrona Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie. Spó ł ka ś wiadczy us ł ugi w zakresie ochrony obszarów oraz mienia, przewozów i konwojowania warto ś ci pieni ęż nych i innych, ochrony osób, us ł ug detektywistycznych. Spó ł ka oferuje równie ż us ł ugi zwi ą zane z projektowaniem, monta ż em, eksploatacj ą i konserwacj ą instalacji alarmowych; 4. Mennica Metale Szlachetne Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie – spó ł ka prowadzi przetwórstwo metali szlachetnych, nastawione przede wszystkim na wytwarzanie produktów o przeznaczeniu przemys ł owym, wykorzystywanych w procesach technologicznych w zak ł adach o ró ż nym profilu produkcyjnym. Obok produkcji wyrobów z metali szlachetnych, spó ł ka ta prowadzi równie ż kompleksow ą rafinacj ę z ł omu tych metali. Produkuje m.in. katalizatory dla przemys ł u azotowego (siatki katalityczne i absorpcyjne), farby z metali szlachetnych do zdobienia szk ł a, porcelany i p ł ytek ceramicznych, urz ą dzenia do formowania w ł ókna szklanego oraz kr ąż ki monetarne. Rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw: W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy towar (rynek produktowy ) i terytorium (rynek geograficzny). Maj ą c na uwadze powy ż sz ą definicj ę oraz kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, zawarte w rozporz ą dzeniu Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334.), organ antymonopolowy uzna ł , i ż : A) W przedmiotowej sprawie brak jest rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym . Uzasadniaj ą c powy ż sze nale ż y wskaza ć , i ż generalnie uczestnicy koncentracji prowadz ą dzia ł alno ść na roz łą cznych rynkach produktowych. Jedynie dzia ł alno ść ochroniarska jest prowadzona zarówno przez spó ł k ę zale ż n ą Zbigniewa Jakubasa – Multico-Press Sp. z o.o., jak i spó ł k ę wchodz ą c ą w sk ł ad grupy kapita ł owej Mennicy Pa ń stwowej S.A. – Mennica Ochrona Sp. z o.o., ale prowadz ą one dzia ł alno ść ochroniarsk ą wy łą cznie na swoje w ł asne, wewn ę trzne 4 potrzeby. Oba podmioty posiadaj ą ma ł e zespo ł y stra ż y przemys ł owej, które zajmuj ą si ę ochron ą obiektów – odpowiednio – grupy Multico i Mennicy Pa ń stwowej S.A. i nie ś wiadcz ą us ł ug ochroniarskich na zewn ą trz. Podmioty te nie s ą uczestnikami rynku us ł ug ochroniarskich. Gdyby jednak przyj ąć , i ż uczestnicz ą one w jakikolwiek sposób w tym rynku, to ich udzia ł w ogólnopolskim rynku us ł ug ochroniarskich kszta ł towa ł by si ę na poziomie poni ż ej 1%. B) Przedmiotowa koncentracja nie wywrze tak ż e wp ł ywu na ż aden rynek w ł a ś ciwy w uk ł adzie wertykalnym. Nie istniej ą powi ą zania wertykalne pomi ę dzy spó ł kami kontrolowanymi przez Zbigniewa Jakubasa a Mennic ą Pa ń stwow ą S.A. i jej podmiotami zale ż nymi. C) Organ antymonopolowy uzna ł tak ż e, i ż w przedmiotowej sprawie rynkami w ł a ś ciwymi, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym , s ą trzy rynki, na których dzia ł a Mennica Pa ń stwowa S.A.: - rynek produkcji monet obiegowych i kolekcjonerskich; - rynek produkcji odznacze ń pa ń stwowych; - rynek produkcji i sprzeda ż y Warszawskiej Karty Miejskiej W ww. rynkach, udzia ł Mennicy Pa ń stwowej S.A. osi ą ga praktycznie poziom [tajemnica przedsi ę biorstwa] %. W przypadku dwóch pierwszych wynika to z faktu, i ż dzia ł alno ść w tym zakresie uregulowana jest ustawowo. Jedynym zleceniodawc ą , nabywc ą i dystrybutorem polskich monet obiegowych i kolekcjonerskich jest Narodowy Bank Polski. Posiada on ca ł kowit ą wy łą czno ść w zakresie okre ś lania wielko ś ci i harmonogramu emisji monet, ustalania rodzaju i nomina ł u produktu. Mennica Pa ń stwowa S.A. jest tak ż e jedynym krajowym producentem odznacze ń pa ń stwowych. Jedynym zleceniodawc ą i odbiorc ą jest Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku rynku produkcji i sprzeda ż y Warszawskiej Karty Miejskiej, Mennica Pa ń stwowa S.A. jest wy łą cznym producentem tej karty, b ę d ą cej jedynym no ś nikiem biletów d ł ugookresowych na wszystkich liniach komunikacji miejskiej w Warszawie i u ż ywanej podczas op ł at w Strefie P ł atnego Parkowania Niestrze ż onego w Warszawie. Na podstawie materia ł u zgromadzonego w sprawie i powy ż szych ustale ń organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Organ antymonopolowy dokonuj ą c oceny zasadno ś ci wyra ż enia zgody na przeprowadzenie przedmiotowej koncentracji, wzi ął pod uwag ę w szczególno ś ci fakt, i ż brak jest rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym i wertykalnym. Nie zidentyfikowano równie ż rynków powi ą zanych z rynkami w ł a ś ciwymi, na które koncentracja wywiera ł aby wp ł yw. Brak jest równie ż przes ł anek, 5 do stwierdzenia, i ż rynki na których obecnie Mennica Pa ń stwowa S.A. posiada wysoki udzia ł , tj. rynki na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, wzmocni ą w istotny sposób pozycj ę spó ł ek zale ż nych od Pana Jakubasa na rynkach, na których prowadz ą one dzia ł alno ść . Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 k.p.c. – od niniejszej decyzji s ł u ż y odwo ł anie do S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymuje: Pan Zbigniew Jakubas ul. Ciasna 6 00-232 Warszawa 6