DOK-117/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK-421/25/04/EP Warszawa, 2004-11-04 DECYZJA nr DOK - 117/2004 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Cargill (Polska) Sp. z o. o. z siedzib ą w Warszawie kontroli nad Rel Alfa Sp. z o. o. z siedzib ą w Warszawie. UZASADNIENIE W dniu 23 sierpnia 2004 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „organem antymonopolowym”, na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804), zwanej dalej „ustaw ą ”, wszcz ął na wniosek Cargill (Polska) Sp. z o. o. z siedzib ą w Warszawie, zwanej dalej „Cargill (Polska)”, post ę powanie antymonopolowe w sprawie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Cargill (Polska) kontroli nad Rel Alfa Sp. z o. o. z siedzib ą w Warszawie, zwanej dalej „Rel Alfa”, poprzez nabycie ca ł o ś ci maj ą tku tej Spó ł ki. Z przekazanych przez Cargill (Polska) informacji wynika, ż e łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym zg ł oszenie, tj. w 2003 r., przekroczy ł 50 mln EURO. Wobec spe ł nienia przes ł anek art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy oraz niewyst ą pienia ż adnej z wymienionych w art. 13 ustawy przes ł anek wy łą czaj ą cych spod obowi ą zku zg ł oszenia, na przedsi ę biorcy przejmuj ą cym kontrol ę spoczywa ł obowi ą zek zg ł oszenia organowi antymonopolowemu zamiaru przedmiotowej koncentracji. Uczestnicy koncentracji Cargill (Polska) nale ż y do ameryka ń skiej grupy kapita ł owej Cargill, która prowadzi dzia ł alno ść na terenie Stanów Zjednoczonych, w Ameryce Po ł udniowej, Azji, Europie i Afryce. G ł ówna siedziba firmy znajduje si ę w Minneapolis, w stanie Minnesota (USA). Zakres dzia ł alno ś ci Grupy jest ró ż norodny poczynaj ą c od handlu zbo ż em i ro ś linami oleistymi, przetwarzania ro ś lin oleistych, wieprzowiny, wo ł owiny i drobiu, handlu bawe ł n ą , cukrem, koncentratami soków owocowych poprzez produkcj ę pasz, syropów glukozowych, a ż po produkcj ę wyrobów stalowych, pow ł ok chemicznych, nawozów azotowych, wydobycie soli, us ł ugi finansowe. Ponadto Grupa Cargill prowadzi badania naukowe, dzi ę ki którym powstaj ą nowe produkty zaspakajaj ą ce potrzeby klientów na ca ł ym ś wiecie. G ł ówn ą dziedzin ą dzia ł alno ś ci Grupy Cargill w Europie jest - obok importu – produkcja mieszanek koncentratów soków owocowych, produkcja mas ł a kakaowego, miazgi i proszku kakaowego wykorzystywanych przez wiele ga łę zi przemys ł u spo ż ywczego, przetwórstwo nasion ro ś lin oleistych, rafinowanie oleju, w łą cznie z olejem palmowym, przetwórstwo orzechów laskowych i wiele innych. W Europie g ł ówna siedziba Grupy znajduje si ę w Cobham (Wielka Brytania). W Polsce maj ą siedziby trzy spó ł ki zale ż ne nale żą ce do Grupy Cargill. S ą to: Cargill (Polska) Sp. z o. o., Esher Properties Sp. z o. o. oraz Cargill Poland Investors Sp. z o. o. Dzia ł alno ść Cargill (Polska) skupia si ę w trzech g ł ównych obszarach: rolnictwie, przetwórstwie ż ywno ś ci oraz handlu. Przedmiotem dzia ł alno ś ci prowadzonej przez Cargill (Polska) jest: produkcja glutenu, pasz, karm dla zwierz ą t domowych, syropów glukozowych (skrobiowych) i fruktozowych (izoglukoza) oraz handel - w ś cis ł ej wspó ł pracy z mi ę dzynarodowymi oddzia ł ami Grupy ulokowanymi w Genewie - zbo ż ami i innymi towarami pochodzenia rolnego, w tym surowcami wysokobia ł kowymi, olejami ro ś linnymi, koncentratami soków owocowych oraz produktami kakao. W styczniu 2004 r. Cargill Polska rozpocz ął produkcj ę alkoholu surowego. Esher Properties Sp. z o. o. prowadzi dzia ł alno ść developersk ą , natomiast Cargill Poland Investors Sp. z o. o. od 1999 r. nie prowadzi dzia ł alno ś ci. Do 1999 r. zajmowa ł a si ę obrotem na rachunek w ł asny akcjami, obligacjami, bonami skarbowymi i innymi papierami warto ś ciowymi. Rel Alfa jest spó ł k ą zale ż n ą ING Lease (Polska) Sp. z o. o., która nale ż y do grupy kapita ł owej ING Group, jednej z najwi ę kszych instytucji finansowych o globalnym zasi ę gu, 2 posiadaj ą cej jednostki w ponad 60 krajach na ca ł ym ś wiecie, dzia ł aj ą cej na ró ż nych subrynkach finansowych. ING Lease (Polska) Sp. z o.o. jest grup ą finansowo-leasingow ą , która ś ci ś le wspó ł pracuje z pozosta ł ymi spó ł kami ING Group w Polsce i za granic ą . W Polsce obok ING Lease (Polska) Sp. z o. o. prowadzi dzia ł alno ść 12 spó ł ek nale żą cych do Grupy ING, w zakresie: ubezpiecze ń , bankowo ś ci, us ł ug leasingowych, zarz ą dzania aktywami i obs ł ugi nieruchomo ś ci. Przedmiotem dzia ł alno ś ci spó ł ek nale żą cych do ING Lease (Polska) Sp. z o. o. jest leasing ró ż nego rodzaju ś rodków trwa ł ych i nieruchomo ś ci, wynajem, dzier ż awa oraz us ł ugi finansowe. Rel Alfa zosta ł a utworzona przez ING Lease (Polska) Sp. z o. o. jako spó ł ka specjalnego przeznaczenia w celu wyleasingowania Cargill (Polska) Fabryki w Bielanach Wroc ł awskich i nie prowadzi ł a innej dzia ł alno ś ci. Przyczyny koncentracji Planowana koncentracja polega na przej ę ciu przez Cargill (Polska) kontroli nad Rel Alfa poprzez nabycie ca ł o ś ci maj ą tku tej Spó ł ki, obejmuj ą cego prawa w ł asno ś ci nieruchomo ś ci dzia ł ki nr 280/15 o powierzchni 11.9337 m 2 po ł o ż onej w Bielanach Wroc ł awskich, gmina Kobierzyce, woj. dolno ś l ą skie, wraz z posadowionymi na tej nieruchomo ś ci gruntowej budynkami, budowlami oraz maszynami i urz ą dzeniami. Przyczyn ą koncentracji jest podj ę cie przez Cargill (Polska) decyzji o zako ń czeniu Umowy Leasingu Operacyjnego z dnia 21 maja 1998 r., której stronami by ł y Cargill (Polska) i Rel Alfa. Do podj ę cia decyzji o zako ń czeniu transakcji leasingu sk ł oni ł a Cargill (Polska) zmiana strategii dzia ł alno ś ci Grupy Cargill w Polsce. Obecnie Grupa d ąż y do minimalizacji zobowi ą za ń leasingowych poprzez uzyskiwanie prawa w ł asno ś ci dotychczas leasingowych ś rodków trwa ł ych. Zako ń czenie umowy leasingu poprzez nabycie ca ł o ś ci maj ą tku Rel Alfa umo ż liwi Cargill (Polska) dalsze zarz ą dzanie Fabryk ą w Bielanach Wroc ł awskich, co stanowi cel planowanej operacji. Organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje : Zgodnie z art. 17 ustawy Prezes Urz ę du w drodze decyzji wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Przez pozycj ę dominuj ą c ą , zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy, rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie 3 mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Ocena oddzia ł ywania koncentracji na stan konkurencji wymaga okre ś lenia rynków w ł a ś ciwych zarówno w aspekcie produktowym, jak i geograficznym, na które koncentracja wywiera wp ł yw. Rynki w ł a ś ciwe W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Jak wcze ś niej wskazano, Rel Alfa prowadzi dzia ł alno ść na krajowym rynku us ł ug leasingowych, natomiast dzia ł alno ść Cargill (Polska) prowadzona jest w trzech g ł ównych obszarach: rolnictwie, przetwórstwie ż ywno ś ci oraz handlu, a zatem uczestnicy koncentracji nie prowadz ą dzia ł alno ś ci na rynkach wspólnych. Jednak z uwagi na fakt, ż e dzia ł alno ść Rel Alfa polega wy łą cznie na leasingowaniu na rzecz Cargill (Polska) Fabryki w Bielanach Wroc ł awskich, która produkuje: syropy glukozowe i fruktozowe (izoglukoza), gluten, pasze, oraz alkohol surowy, za rynki w ł a ś ciwe dla przedmiotowej koncentracji nale ż y uzna ć rynki ww. produktów. Okre ś laj ą c rynek w ł a ś ciwy w aspekcie geograficznym nale ż y wzi ąć pod uwag ę , na jakim obszarze dost ę pne s ą wyroby produkowane przez uczestników koncentracji. Zarówno Grupa Cargill, do której nale ż y Cargill (Polska), jak i Grupa ING, do której nale ż y ING Lease (Polska), prowadz ą dzia ł alno ść na rynku ś wiatowym, natomiast zasi ę g dzia ł alno ś ci obu bezpo ś rednich uczestników koncentracji ograniczony jest do rynku polskiego, wobec czego przyj ąć nale ż y, ż e wspólnym rynkiem geograficznym jest terytorium Polski . Za takim okre ś leniem rynku geograficznego przemawia tak ż e fakt, ż e skutki przedmiotowej koncentracji dotycz ą wy łą cznie terytorium Polski. Syropy glukozowe i glukozowo-fruktozowe s ą stosowane w przemy ś le cukierniczym, piekarnictwie, przetwórstwie owocowym i warzywnym, browarnictwie, napojach, jogurtach, lodach itp. wyrobach ze wzgl ę du na ich zalety, a mianowicie: regulacj ę struktury i konsystencji produktu, zdolno ść karmelizacji, zdolno ś ci fermentacyjne, uwypuklenie 4 walorów smakowych, obni ż enie punktu zamarzania, dobr ą rozpuszczalno ść , dzia ł anie antykrystalizacyjne, polepszanie wygl ą du i uwypuklenie koloru produktu oraz zapewnienie s ł odyczy. Gluten jest produktem naturalnym szeroko stosowanym w przemy ś le spo ż ywczym ze wzgl ę du na jego w ł a ś ciwo ś ci chemiczne i fizyczne. Produkt ten, bogaty w bia ł ko, znajduje zastosowanie w przemy ś le zbo ż owo-m ł ynarskim i piekarniczym do wzbogacania i stabilizacji jako ś ci m ą ki, a tak ż e jako komponent do produkcji pasz dla trzody i byd ł a oraz karmy dla zwierz ą t domowych. Jako komponenty paszowe wykorzystywane s ą równie ż produkty uboczne, które powstaj ą w procesie produkcji syropów, a mianowicie otr ę by pszenne, skrobia p ł ynna i pszenmix. Cargill (Polska) prowadzi dzia ł alno ść produkcyjn ą na ww. rynkach wy łą cznie poprzez Fabryk ę w Bielanach Wroc ł awskich, wobec czego udzia ł rynkowy tej Fabryki odpowiada pozycji rynkowej Cargill (Polska). Udzia ł Fabryki w Bielanach Wroc ł awskich w rynku syropów glukozowych wyniós ł w 2002 r. [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] %, a w 2003 r. – [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] %, natomiast w rynku syropów fruktozowych – [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] % w ka ż dym z tych lat. Zg ł aszaj ą cy zwróci ł jednocze ś nie uwag ę na fakt, ż e w maju 2004 r. rozpocz ął dzia ł alno ść na terytorium S ł owacji przedsi ę biorca prowadz ą cy dzia ł alno ść w zakresie syropów fruktozowych. Jego udzia ł w rynku polskim zg ł aszaj ą cy szacuje na ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] 2-3%. Na rynku glutenu udzia ł Fabryki w Bielanach Wroc ł awskich wyniós ł w 2002 r. [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] %, a w 2003 – [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] %. Udzia ł Fabryki w rynku alkoholu surowego w ww. latach wynosi ł 0%, bowiem jak zosta ł o wcze ś niej powiedziane Fabryka w Bielanach Wroc ł awskich dopiero w 2004 r. rozpocz ęł a produkcj ę tego wyrobu. Skutki koncentracji Zgodnie z definicj ą zawart ą w za łą czniku do rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37 poz. 334), rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20 %. W ś wietle powy ż szej definicji nale ż y stwierdzi ć , ż e przedmiotowa 5 koncentracja nie wywiera wp ł ywu na rynek w uk ł adzie horyzontalnym, bowiem nie wyst ę puje rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj uczestnicy koncentracji, gdy ż ka ż dy z jej uczestników prowadzi dzia ł alno ść na innym rynku produktowym. Jednocze ś nie organ antymonopolowy ustali ł , ż e przedmiotowa koncentracja nie wywiera równie ż wp ł ywu na rynek w uk ł adzie wertykalnym, bowiem nie wyst ę puje rynek, na którym dzia ł a co najmniej jeden z uczestników koncentracji i który jest jednocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y dla drugiego jej uczestnika. Przedmiotowa koncentracja wywiera natomiast wp ł yw na rynek w uk ł adzie konglomeratowym, bowiem Cargill (Polska) posiada [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] % udzia ł w polskim rynku syropów fruktozowych (izoglukoza), ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] % udzia ł w krajowym rynku glutenu oraz ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] % udzia ł w krajowym rynku syropów glukozowych. W wyniku koncentracji nie nast ą pi jednak zmiana na tym rynku, bowiem przed jej dokonaniem Cargill (Polska) leasinguj ą c Fabryk ę faktycznie sprawowa ł a nad ni ą kontrol ę , a zatem realizacja koncentracji spowoduje jedynie formaln ą zmian ę w ł a ś ciciela maj ą tku. Powy ż sze okoliczno ś ci zwi ą zane z koncentracj ą polegaj ą c ą na przej ę ciu przez Cargill (Polska) kontroli nad Rel Alfa - która nie wywiera wp ł ywu na rynek w ł a ś ciwy - wskazuj ą , ż e w jej wyniku nie powstanie ani nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca Cargill (Polska) i wskutek czego konkurencja na rynku w ł a ś ciwym nie zostanie ograniczona. Oznacza to, ż e spe ł nione zosta ł y przytoczone wcze ś niej przes ł anki art. 17 ustawy, wobec czego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. - od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu ochrony Konkurencji Piotr Mück Otrzymuje: Cargill (Polska) Sp. z o. o., Warszawa za po ś rednictwem pe ł nomocnika 6 Pana Marka Ś wi ą tkowskiego – radcy prawnego Kancelaria Prawnicza Roma ń ski Zakrzewski Palinka Sp. k. ul. Emilii Plater 53, XIV pi ę tro 00-113 Warszawa 7