DNR-259/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-73-229(16)/09/GB/KS Warszawa, dnia 15 października 2009 r. Decyzja DNR-2/259/2009 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu przez producenta Apollo Electronics Sp. z o.o., z siedzibą w Warszawie, oprawy oświetleniowej rastrowej wpuszczanej model RAST - 418P, niezgodnej z wymaganiami zasadniczymi określonymi w § 5 ust. l, § 6 ust. l, § 7 ust. l pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego (Dz. U. Nr 155, poz. 1089), w związku z wycofaniem ww. wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w hurtowni elektrycznej „Elektri” w Działdowie, naleŜącej do wspólników spółki cywilnej Krzysztofa Makarskiego i Andrzeja Karpa, przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Olsztynie, stwierdzono w ofercie handlowej oprawę oświetleniową rastrową wpuszczaną model RAST - 418P. Z przeprowadzonych badań organoleptycznych wynika, Ŝe oprawa oświetleniowa rastrowa wpuszczana model RAST - 418P oznakowana jest następującymi informacjami: nazwą handlową APOLLO, nazwą modelu RAST-418P, numerem partii: 457/2008, danymi znamionowymi zasilania: 230V, 50Hz, 4x18W, T8, G13, IP20, znakiem CE, symbolem F oznaczającym, Ŝe oprawa nadaje się do bezpośredniego zamontowania na powierzchniach normalnie palnych oraz symbolem selektywnego zbierania zuŜytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego w postaci przekreślonego kontenera. Na jej opakowaniu znajdują się następujące informacje: nazwa wyrobu oprawa oświetleniowa rastrowa wpuszczana model RAST - 418P, numer partii: 457/2008, znak handlowy APOLLO lighting, dane znamionowe zasilania: 230V, 50Hz, 4x18W, IP20, znak CE, nazwa i adres przedsiębiorcy: Apollo Electronics, Szyszkowa 35/37, PL 02-285 Warszawa, lighting@apollo.com.pl, www.apollolighting.pl. 2 Na przedmiotową oprawę oświetleniową okazano deklarację zgodności z dnia 12.02.2007 r. wystawioną przez Apollo Electronics, ul. Szyszkowa 35/37, 02-285 Warszawa, potwierdzającą zgodność ww. wyrobu z dyrektywą 2006/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r . w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do sprzętu elektrycznego przewidzianego do stosowania w określonych granicach napięcia oraz normami zharmonizowanymi: PN-EN 60598-2-2: 2000 w powiązaniu z PN-EN 60598-1: 2005 (U), PN-EN 55015:2005, PN-EN 61000-3-2:2004 + A2:2005 (U), PN-EN 61000-3-3:1997 + A1:2005 + A2:2006 (U), PN-EN 61547:2002, PN-EN 50294:2006. Badania laboratoryjne przeprowadzone przez Stowarzyszenie Elektryków Polskich Biuro Badawcze ds. Jakości, z siedzibą w Warszawie, ul. PoŜaryskiego 28 (sprawozdanie nr LO-08.226/III) na zgodność z normą PN-EN 60598-1: 2007 „Oprawy oświetleniowe - Część 1: Wymagania ogólne i badania" , normą PN-EN 60598-2-2:2000 „Oprawy oświetleniowe. Wymagania szczegółowe. Oprawy oświetleniowe wbudowywane" wykazały, Ŝe oprawa oświetleniowa rastrowa wpuszczana model RAST - 418P, oznaczona na tabliczce znamionowej numerem partii 457/2008, nie spełnia wymagań następujących punktów: • 2.5 normy PN-EN 60598-2-2:2000 i 3.4 normy PN-EN 60598-1:2007, gdyŜ cechowanie oprawy nie jest odporne na ścieranie wodą; po próbie cechowanie stało się nieczytelne, • 2.9 normy PN-EN 60598-2-2:2000 i 15 normy PN-EN 60598-1:2007, z uwagi na brak znaków aprobacyjnych na oprawkach lampowych oraz zapłonnikowych, • 2.12 normy PN-EN 60598-2-2:2000 i 12.3.2 normy PN-EN 60598-1:2007, gdyŜ podczas próby trwałości w warunkach nienormalnych uszkodzeniu uległ statecznik; części statecznika wykonane z tworzyw sztucznych uległy zwęgleniu, a izolacja przewodów przechodzących obok statecznika uległa zniszczeniu w takim stopniu, Ŝe odsłonięte Ŝyły przewodów stały się dostępne dla dotyku. W oparciu o zebrany materiał dowodowy w dniu 6 kwietnia 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął postępowanie administracyjne przeciwko producentowi Apollo Electronics Sp. z o.o., z siedzibą w Warszawie, dalej zwaną „stroną”, w sprawie wprowadzonej do obrotu oprawy oświetleniowej rastrowej wpuszczanej model RAST - 418P, niezgodnej z wymaganiami zasadniczymi określonymi w następujących przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego, zwanego dalej „rozporządzeniem”: • § 5 ust. l , z uwagi na: - brak odporności na ścieranie oznakowania (cechowania) oprawy oświetleniowej, - brak znaków aprobacyjnych na oprawkach lampowych oraz zapłonnikowych, 3 • § 6 ust. l , z uwagi na to, Ŝe ww. wyrób został zaprojektowany i wyprodukowany w sposób niezapewniający jego zgodności z zasadami ochrony przed zagroŜeniami, o których mowa w § 7 ust. l pkt 1 i 2, • § 7 ust. l pkt 1 i 2 , z uwagi na to, Ŝe w wyniku uszkodzenia statecznika, izolacja przewodów przechodzących obok statecznika uległa zniszczeniu w takim stopniu, Ŝe odsłonięte Ŝyły przewodów stały się dostępne dla dotyku - ryzyko poraŜenia uŜytkownika prądem elektrycznym. Zawiadamiając o wszczęciu postępowania administracyjnego Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował równieŜ stronę, Ŝe zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, moŜe brać czynny udział w kaŜdym stadium tego postępowania, a w szczególności wypowiadać się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych Ŝądań, a takŜe przeglądać akta sprawy oraz sporządzać z nich notatki i odpisy, a ponadto składać wnioski dowodowe. Jednocześnie postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r., wydanym na podstawie art. 41b ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie niezgodności ww. wyrobu z zasadniczymi wymaganiami bądź wycofanie go z obrotu oraz wyjaśnił, jakie naleŜy na tę okoliczność przedstawić dowody. W dniu 21 kwietna 2009 r. przedstawiciel strony zapoznał się w Urzędzie Ochrony Konkurencji i Konsumentów z aktami sprawy DNR-73-229/09, dotyczącymi wprowadzenia do obrotu oprawy oświetleniowej rastrowej wpuszczanej model RAST-418P, w tym ze sprawozdaniem nr LO-08.226/III z badań laboratoryjnych ww. oprawy wykonanych przez certyfikowane Laboratorium Stowarzyszenia Elektryków Polskich – Biuro Badawcze ds. Jakości z siedzibą w Warszawie. Stronie przekazano kserokopię kilku wskazanych stron z ww. sprawozdania. W dniu 7 maja 2009 r. strona dostarczyła osobiście do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pismo, w którym przedstawiła działania podjęte w związku z niespełnieniem wymagań zasadniczych przez przedmiotową oprawę oświetleniową. Strona poinformowała, Ŝe na podstawie analizy akt sprawy oraz analizy konstrukcji wyprodukowanych opraw, pochodzących z róŜnych partii produkcyjnych stwierdzono, Ŝe niezgodności dotyczą jedynie opraw oświetleniowych RAST-418P pochodzących z partii produkcyjnej oznaczonej nr 457/2008 (poinformowano, Ŝe nr partii produkcyjnej zamieszczony jest na tabliczce znamionowej oraz na opakowaniu zewnętrznym). 4 Strona poinformowała, Ŝe poszczególne partie wyrobów produkowane są w róŜnych zakładach produkcyjnych na podstawie identycznej dokumentacji technicznej. Strona oświadczyła, iŜ zakład produkcyjny wyprodukował partię opraw RAST - 418P o nr 457/2008 wadliwie, niezgodnie z dokumentacją techniczną, a wady te nie zostały wykryte przez wewnętrzną kontrolę jakości przeprowadzaną przez inspektorów strony po zakończeniu procesu produkcyjnego. W swoim piśmie strona poinformowała, Ŝe wada opraw oświetleniowych RAST - 418P z partii produkcyjnej nr 457/2008 wynika z powodu:
zastosowania przez zakład produkcyjny stateczników innego typu niŜ opisany w dokumentacji technicznej, o klasie izolacji uzwojeń i jakości nieakceptowanej przez stronę, co m.in. powodowało niŜszą trwałość tych stateczników,
wykonania tabliczki znamionowej na materiale podatnym na wchłanianie wody (nadruk danych wykonany na papierze), w wyniku czego cechowanie wyrobu nie mogło przejść badań trwałości danych znamionowych opisanych w pkt. 2.5 normy PN-EN 60598-1:2007. Ponadto strona poinformowała, Ŝe o niŜszej trwałości stateczników zabudowanych w oprawach RAST-418P z partii nr 457/2008 wiedziała juŜ duŜo wcześniej na podstawie zgłoszeń serwisowych od klientów, którzy zakupili oprawy pochodzące z tej partii. W celu upewnienia się co do prawidłowej konstrukcji statecznika zlecono badania jego trwałości. Strona załączyła do pisma pozytywne Sprawozdanie nr 325/Z5 z badań laboratoryjnych zakończonych 28 lutego 2009 r. oprawy RAST - 418NF (róŜniącej się od oprawy RAST - 418P tylko szczegółami konstrukcji samej obudowy i odbłyśnika, natomiast statecznik i układ elektryczny tej oprawy jest identyczny jak w oprawie RAST - 418P), wykonanych przez Zakład Systemów Zasilania Państwowego Instytutu Badawczego – Instytut Łączności z siedzibą w Warszawie. Strona stwierdziła teŜ, Ŝe cechowanie innych partii opraw RAST-418P spełnia wymagania jakościowe, tabliczki znamionowe wykonane są na folii, która nie wchłania wilgoci, a nadruk danych znamionowych jest trwały, nie podatny na ścieranie. Potwierdzają to równieŜ wyrywkowe kontrole wyrobów wykonane przez Laboratorium Wewnętrzne Apollo Electronics. Strona oznajmiła równieŜ, Ŝe po upewnieniu się, Ŝe problem wadliwych opraw oświetleniowych RAST-418P dotyczy tylko partii o numerze 457/2008 podjęła następujące działania mające na celu wycofanie tych wyrobów z obrotu: 1) sprawdzono stany magazynowe w wyniku czego ustalono, Ŝe na stanie magazynowym spółki nie ma juŜ opraw RAST - 418P pochodzących z partii nr 457/2008, 5 2) poinformowano kontrahentów, którzy zakupili oprawy oświetleniowe RAST - 418P pochodzące z partii 457/2008 o ich wadliwości oraz poproszono o sprawdzenie czy posiadają jeszcze te wyroby na stanie magazynowym, a w przypadku ich posiadania o niezwłoczny zwrot do magazynu spółki. Na dowód podjętych działań, strona załączyła teŜ zestawienie odbiorców opraw RAST - 418P o numerze partii 457/2008 oraz wzór pisma informacyjnego skierowanego do kontrahentów, a takŜe otrzymane od części kontrahentów, potwierdzone za zgodność z oryginałem, oświadczenia o nie posiadaniu ww. wyrobów lub kopie faktur korygujących. W dniu 13 maja 2009 r. dostarczono do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pismo z dnia 11 maja 2009 r., w którym strona informuje o przepływie magazynowym partii opraw oświetleniowych RAST - 418P o nr 457/2008 załączając wydruk z komputera obrazujący wejście ww. wyrobu na stan magazynowy oraz jego rozchód do poszczególnych odbiorców. W dniu 3 czerwca 2009 r. wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pismo z dnia 29 maja 2009 r., w którym strona informuje, Ŝe przekazuje kolejne kopie oświadczeń (potwierdzonych za zgodność z oryginałem), które otrzymała od swoich odbiorców. Ponadto strona załącza zestawienie kontrahentów, od których nie otrzymała jeszcze pisemnych oświadczeń, informując teŜ, Ŝe przeprowadziła z tymi kontrahentami rozmowy telefoniczne, w trakcie których otrzymała zapewnienie, Ŝe odbiorcy nie posiadają na stanach magazynowych opraw RAST 418/P z wadliwej partii nr 457/2008 oraz, Ŝe prześlą oni do spółki stosowne informacje na piśmie. W dniu 12 czerwca 2009 r. wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pismo z dnia 9 czerwca 2009 r., w którym strona informuje o dalszych działaniach zmierzających do wycofania z obrotu oprawy RAST – 418P z partii nr 457/2008. Strona poinformowała, Ŝe w wyniku rozmów z kontrahentami od których nie otrzymano pisemnego oświadczenia, uzyskała zapewnienie, Ŝe firmy te dokonały kontroli i w najbliŜszym czasie przekaŜą pisemne oświadczenia dotyczące ilości opraw RAST – 418P z partii nr 457/2008. Ponadto strona przekazała fakturę korygującą od jednego z kontrahentów, który zwrócił 1 szt. wadliwej oprawy RAST - 418P z partii nr 457/2008. Strona załączyła teŜ wzór pisma, jakie wysłała do wszystkich kontrahentów, od których nie otrzymała jeszcze pisemnych oświadczeń o posiadaniu lub nie posiadaniu ww. opraw, a takŜe zestawienie adresowe kontrahentów, do których wysłała 9 czerwca 2009 r. listem poleconym ww. pismo. 6 W dniu 6 lipca 2009 r. wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pismo z dnia 3 lipca 2009 r., w załączeniu którego strona przysłała kolejne kopie oświadczeń kontrahentów, potwierdzone za zgodność z oryginałem, o nie posiadaniu na stanach magazynowych wadliwej oprawy RAST 418/P z partii nr 457/2008. W dniu 31 sierpnia 2009 r. wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pismo z dnia 28 sierpnia 2009 r., w którym strona poinformowała Ŝe otrzymała od jednego z kontrahentów zwrot 2 szt. wadliwej oprawy RAST 418/P z partii nr 457/2008 (załączając potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię zestawienia zwrotów) oraz, Ŝe dosyła kolejne kopie oświadczeń kontrahentów, potwierdzone za zgodność z oryginałem, o nie posiadaniu na stanach magazynowych wadliwej oprawy RAST 418/P z partii nr 457/2008. Ponadto strona załączyła wzory pism skierowane do dwóch ostatnich kontrahentów, od których nie udało się jej jeszcze otrzymać stosownych oświadczeń. Jednocześnie, z uwagi na okres wakacyjny, strona zwróciła się z prośbą o przedłuŜenie terminu zakończenia postępowania. W dniu 7 września 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedłuŜył termin zakończenia postępowania administracyjnego. W dniu 23 września 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę o moŜliwości zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz o moŜliwości wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Strona z prawa tego nie skorzystała. W dniu 1 października 2009 r. dostarczono do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pismo z dnia 30 września 2009 r., w którym strona informuje, Ŝe otrzymała dwa brakujące oświadczenia od swoich kontrahentów o nie posiadaniu na stanie magazynowym wadliwej oprawy RAST 418/P z partii nr 457/2008. Załączając do pisma brakujące oświadczenia strona informuję, Ŝe tym samym wadliwe oprawy zostały w całości wycofane z rynku. Ponadto strona oznajmiła, Ŝe wszyscy kontrahenci, którzy zwrócili wadliwe oprawy otrzymali oprawy tego samego typu, lecz pochodzące z partii produkcyjnej pozbawionej stwierdzonych wad. Natomiast zwrócone wadliwe oprawy znajdują się ma magazynie zlokalizowanym w Warszawie przy ul. Księcia Ziemowita 59, są zablokowane do sprzedaŜy i w najbliŜszym czasie (po zgromadzeniu większej ilości wadliwych wyrobów) zostaną przekazane do utylizacji. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Apollo Electronics Sp. z o.o., z siedzibą w Warszawie, jest producentem wprowadzającym do obrotu oprawę oświetleniową rastrową wpuszczaną model RAST - 418P (nr partii produkcyjnej 457/2008). 7 Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Natomiast, zgodnie z art. 5 pkt 20 ustawy o systemie oceny zgodności, za producenta uwaŜa się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do uŜytku pod własną nazwą lub znakiem. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku sprzętu elektrycznego, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, domniemywa się, Ŝe wyrób spełnia określone zasadnicze wymagania, jeŜeli jest zgodny z odpowiednimi postanowieniami norm zharmonizowanych. Jako Ŝe norma PN-EN 60598-1: 2007 „Oprawy oświetleniowe - Część 1: Wymagania ogólne i badania" oraz norma PN-EN 60598-2-2:2000 „Oprawy oświetleniowe. Wymagania szczegółowe. Oprawy oświetleniowe wbudowywane" w oparciu, o które dokonano oceny są normami zharmonizowanymi, a przeprowadzone badania laboratoryjne wykazały naruszenie wymagań pkt 2.5 normy PN-EN 60598-2-2:2000 i pkt 3.4 normy PN-EN 60598-1:2007, pkt 2.9 normy PN-EN 60598-2-2:2000 i pkt 15 normy PN-EN 60598-1:2007 oraz naruszenie pkt 2.12 normy PN-EN 60598-2-2:2000 i pkt 12.3.2 normy PN-EN 60598-1:2007, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził niezgodność wyrobu z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 5 ust. l, § 6 ust. l, § 7 ust. l pkt 1 i 2 rozporządzenia, z uwagi na to, Ŝe cechowanie oprawy nie jest odporne na ścieranie wodą (po próbie stało się nieczytelne); Ŝe brak jest znaków aprobacyjnych na oprawkach lampowych oraz zapłonnikowych, Ŝe wyrób został zaprojektowany i wyprodukowany w sposób niezapewniający jego zgodności z zasadami ochrony przed zagroŜeniami, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 1 i 2, a takŜe z uwagi na to, Ŝe podczas próby trwałości w warunkach nienormalnych uszkodzeniu uległ statecznik; części statecznika wykonane z tworzyw sztucznych uległy zwęgleniu, a izolacja przewodów obok statecznika uległa zniszczeniu w takim stopniu, Ŝe odsłonięte Ŝyły przewodów stały się dostępne dla dotyku, co stwarza ryzyko poraŜenia prądem elektrycznym. 8 W toku postępowania strona nie kwestionowała, iŜ przedmiotowe wyroby o numerze partii produkcyjnej 457/2008 nie spełniają zasadniczych wymagań i w związku z toczącym się postępowaniem wycofała wszystkie wyroby z tej partii produkcyjnej z obrotu. Na dowód podjętych działań strona przedstawiła potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie faktur korygujących oraz oświadczeń kontrahentów o nieposiadaniu ww. wyrobów w sprzedaŜy. Zgodnie z art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe wyroby zostały wycofane z obrotu. W związku z powyŜszym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. P o u c z e n i e : Na podstawie art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 42 ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynkui Jadwiga Gunerka Otrzymuje : Apollo Electronics Sp. z o.o. ul. Szyszkowa 35/37, 02-285 Warszawa Do wiadomości : 1. Krzysztof Makarski wspólnik s. c. „Elektri" ul. KsięŜodworska 10, 13-200 Działdowo 2. Andrzej Karpa wspólnik s. c. „Elektri" ul. KsięŜodworska 10, 13-200 Działdowo 3. Warmińsko - Mazurski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej 4. a/a